Η ιςτορία του χωριοφ

Ακαναςίου Διάκου Φωκίδασ

Ο Αθανάσιος Διάκος είναι θ πρϊθν Άνω Μουσουνίτσα και υπάγεται ςτον Διμο
Δελφϊν του Νομοφ Φωκίδασ. Είναι χτιςμζνοσ ςε υψόμετρο 1050 μζτρων ςτισ
ανατολικζσ πλαγιζσ των Βαρδουςίων ςτθν καρδιά τθσ Ροφμελθσ. Ο πλθκυςμόσ
του ςφμφωνα με τθν απογραφι του 2011 είναι 634 κάτοικοι. Από τον Ακανάςιο
Διάκο καταγόταν ο πατερασ του ιρωα τθσ επανάςταςθσ του 1821 Ακαναςίου
Διάκου, αν και αυτό δεν ζχει τεκμθριωκεί. Σο χωριό μετονομάςτθκε από Άνω
Μουςουνίτςα ςε Ακανάςιο Διάκο το ζτοσ 1959 ςφμφωνα με φφλλο εφθμερίδασ
τθσ κυβερνιςεωσ τθσ εποχισ [1]. ΢τθν πλατεία του χωριοφ δεςπόηει ο ανδριάντασ
του ιρωα που εγκαταςτάκθκε εκεί από τον Πλαςτιρα το 1922 προσ τιμιν τθσ
επετείου των 100 χρόνων από τθν Επανάςταςθ του 1821, ϊςτε να τιμθκεί αφενόσ
ο τόποσ καταγωγισ του ιρωα και αφετζρου μζροσ των κατοίκων που μετείχε ςτο
5/42 ςφνταγμα ευηϊνων του Πλαςτιρα ι ςειτάν αςκζρ (το αςκζρι του διαβόλου)
όπωσ ονομαηόταν από τουσ Σοφρκουσ. Σο χωριό προςεγγίηεται είτε μζςω
Άμφιςςασ και Λιδωρικίου είτε μζςω Αμφίκλειασ και Παφλιανθσ. Η Αρτοτίνα ερίηει
μαηί με τον Ακανάςιο Διάκο ςχετικά με το ποιο χωριό είναι θ γενζτειρα του
Ακαναςίου Διάκου.
΢τον Ακανάςιο Διάκο υπάρχει από το 2009 Ιςτορικό Μουςείο που ςτεγάηεται ςτο
ανακαινιςμζνο κτίριο του χωριοφ.

Μια λαϊκι παράδοςθ
• Μοφσα Ουρανία:΢φμφωνα με τθ μυκολογία τα
Βαρδοφςια ιταν θ αγαπθμζνθ καλοκαιρινι κατοικία
μιασ από τισ εννζα Μοφςεσ , τθσ Ουρανίασ ι
χαϊδευτικά τθσ Ουρανίτςασ . (Μοφςα τθσ αςτρονομίασ
.) Σο χωριό τθσ ΜοφςασΝίτςασ με τθν πάροδο των
χρόνων παραφράςτθκε κι μετατράπθκε .... το χωριό
τθσ ΜουςουΝίτςασ .Κι αυτό διότι ακόμθ και ςιμερα
ςτον νυχτερινό ουρανό διαγράφεται άρτια "ο Κόςμοσ"
με κάκε λεπτομζρεια .Κάκε επιςκζπτθσ μπορεί να
καυμάςει τουσ φωτεινοφσ αςτεριςμοφσ και τα ουράνια
ςϊματα ςφμφωνα κακϊσ αγκαλιάηουν τον ουράνιο
κόλο .

Περιγραφι




Είμαςτε ςτο Νομό Φωκίδασ λοιπόν και φτάςαμε ζωσ εδϊ ςε 2,5 ϊρεσ από τθν Ακινα μζςω τθσ Εκνικισ οδοφ
Ακθνϊν – Λαμίασ. ΢το φψοσ των Θερμοπυλϊν αφιςαμε τθν Εκνικι με κατεφκυνςθ τθν Άμφιςςα. Μετά τθν
Παφλιανθ, βρικαμε ςτο δρόμο μασ τθ ΢τρόμθ και πζντε χιλιόμετρα μετά, ζνα παρακλάδι του δρόμου φεφγει
δεξιά και καταλιγει μετά από οκτϊ χιλιόμετρα ςτον Ακανάςιο Διάκο.
Η ονομαςία του χωριοφ μζχρι το 1959 ιταν Άνω Μουσουνίτσα. Κακϊσ θ ιςτορία βεβαιϊνει και θ λαϊκι
παράδοςθ ςυνθγορεί, εδϊ γεννικθκε ο Ακανάςιοσ Διάκοσ. Αυτόσ ιταν και ο λόγοσ τθσ μετονομαςίασ του
χωριοφ ςε Ακανάςιοσ Διάκοσ από το επίςθμο κράτοσ, κακϊσ και θ επιβλθτικόσ ανδριάντασ του ιρωα τθσ
επανάςταςθσ ςτθν πλατεία του χωριοφ. Επίςθσ, από το 2009 λειτουργεί ςτο χωριό, προσ τιμι του, το
Μουςείο Ακαναςίου Διάκου.
Είναι φορζσ που κάτι κζλεισ να προλάβεισ πριν ζρκει θ νφχτα. Μετά τον πρϊτο καφζ ο οποίοσ ζγινε φαγθτό
και γλυκό ςτθν φιλόξενθ ςκιά των Πλατάνων, κάτι ςαν να ςε παρακινεί ςε αυτό το μζροσ να ανζβεισ
ψθλότερα. Κάτι προςπακείσ να κατακτιςεισ ςτον Ακανάςιο Διάκο, ζχοντασ τθν αίςκθςθ ότι θ περιοχι αυτι
κρφβει και κρφβεται με μαεςτρία. Δικαιολογθμζνθ αίςκθςθ, γιατί το χωριό απζχει μόλισ 11 χιλιόμετρα από
τθν κορυφι των Βαρδουςίων -του ωραιότερου βουνοφ τθσ Χϊρασ μασ για πολλοφσ- και το ομϊνυμο
καταφφγιο που βρίςκεται ςε υψόμετρο 2.000 μζτρων.
Πολλζσ οι εικόνεσ, γριγορεσ ματιζσ ολόγυρα να μθ χακεί τίποτα από τθν ιδιαίτερθ γοθτεία τθσ βουνίςιασ
φφςθσ, θ οποία παρουςιάηει ζντονο ορειβατικό ενδιαφζρον λόγω των υψομετρικϊν διαφορϊν αλλά και τθσ
δυςκολίασ τθσ, ςε πολλά ςθμεία.
Ενδιαφζρον παρουςιάηει και θ γφρω περιοχι απ' ότι είδαμε. Ξεχωρίςαμε το χωριό Καςτριϊτιςα και τθ
διαδρομι που ακολουκιςαμε για να φτάςουμε ζωσ εκεί από τον Ακανάςιο Διάκο. Κάναμε μια ςτάςθ ςτον
μικρό καταρράκτθ τθσ ΢τρϊμθσ και μια μεγαλφτερθ για απογευματινό καφζ ςτθν επιςτροφι μασ προσ
Ακινα, ςτο Καταφφγιο Οίτθ, λίγο πριν τθν Παφλιαννθ.