Καρδίτσα

Η Καρδίτςα είναι πόλθ τθσ Ελλάδασ, πρωτεφουςα του
ομϊνυμου νομοφ Καρδίτςασ, του άλλοτε νομοφ
Θεςςαλιϊτιδασ,
τθσ
Θεςςαλίασ.
Κατά
τθν απογραφι του 2011 το δθμοτικό διαμζριςμα
Καρδίτςασ είχε πλθκυςμό 61.935 κατοίκουσ (μόνιμοσ
πλθκυςμόσ).

Ο λόγοσ που φθμίηεται
• Η πόλθ φθμίηεται για τθν καλι ρυμοτομία τθσ, μια και
είναι πεδινι, τουσ πολλοφσ πεηόδρομουσ και το πρϊτο
δίκτυο ποδθλατοδρόμων. ΢ε κεντρικό ςθμείο τθσ
πόλθσ βρίςκεται το υπζροχο άλςοσ του Παυςιλφπου,
με τα ελεφκερα παγϊνια, ςτθν άκρθ του οποίου
δεςπόηει ο ιςτορικόσ μθτροπολιτικόσ ναόσ των Αγίων
Αυτοκρατόρων Κωνςταντίνου και Ελζνθσ. ΢τθ δυτικι
άκρθ του άλςουσ ζχει ανεγερκεί ο ζφιπποσ
ανδριάντασ του Νικολάου Πλαςτιρα. Κοντά ςτθν πόλθ
υπάρχει επίςθσ το δάςοσ τθσ Παπαράντηασ (Χίλια
Δζντρα), όπου βρίςκεται το εκκλθςάκι του Προφιτθ
Ηλία.

Η ιςτορία τθσ Καρδίτςασ

Η Καρδίτςα είναι θ νεότερθ από τισ υπόλοιπεσ τρεισ κεςςαλικζσ πρωτεφουςεσ παρόλο που ο
νομόσ κατοικικθκε από τθν αρχι τθσ παλαιολικικισ εποχισ. Η πρϊτθ αναφορά για τον οικιςμό
γίνεται από τον Άγγλο περιθγθτι Leake το 1810, ενϊ κα γίνει επίςθμα διμοσ το 1882, ζνα χρόνο
μετά τθν απελευκζρωςι τθσ από τουσ Σοφρκουσ. ΢τισ 12 Μαρτίου 1943 θ Καρδίτςα γίνεται θ
πρϊτθ ελεφκερθ πόλθ τθσ Ευρϊπθσ με τθ βοικεια των αγωνιςτϊν του Ε.Λ.Α.΢, ενϊ κατά τθ
διάρκεια τθσ αντίςταςθσ ςτο οροπζδιο τθσ ςθμερινισ λίμνθσ Πλαςτιρα λειτοφργθςε ςυμμαχικό
αεροδρόμιο. Σον Οκτϊβρθ του 1943, φςτερα δθλαδι από 10 μινεσ, θ Καρδίτςα καταλαμβάνεται
εκ νζου, αυτι τθ φορά από τουσ Γερμανοφσ, οι οποίοι ςυνεχίηουν τθν κατοχι ωσ το ΢επτζμβριο
του 1944. Η Αντίςταςθ ςυνεχίηει με μεγαλφτερθ ζνταςθ τον αγϊνα. Η Κυβζρνθςθ του βουνοφ
βρίςκεται ςτο Πετρίλο . ΢τθ Νευρόπολθ λειτουργεί το Αντάρτικο Αεροδρόμιο. Δίνονται πια μάχεσ
εκ παρατάξεωσ ςτα βουνά, ςτον κάμπο, ακόμθ και μζςα ςτθν πόλθ, ςτθ Ριηάβα (Ριηοβοφνι),
ςτο Σςαοφςι (Γεωργικό), ςτο Παλιόκαςτρο (Μθτρόπολθ), ςτο ςτακμό Φαναρίου, με αποκορφφωμα
τθ «μάχθ τθσ ςοδειάσ»(Εγχειρίδιο τοπικισ Ιςτορίασ, 1997). Οι Γερμανοί δε νιϊκουν πια αςφαλείσ
ςτθν Καρδίτςα. Η αναςφάλεια τουσ εξαγριϊνει και προβαίνουν ςε ςκλθρά αντίποινα ςτον άμαχο
πλθκυςμό με ομαδικζσ εκτελζςεισ πατριωτϊν, καταςτροφζσ και εμπρθςμοφσ. Σον Αφγουςτο του
1944 αρχίηει για τουσ Γερμανοφσ θ αντίςτροφθ μζτρθςθ. Σα ςυνεχι χτυπιματα των ανταρτϊν, θ
γεωγραφικι κζςθ τθσ Καρδίτςασ (θ πόλθ βρίςκεται ςε μικρι απόςταςθ από τα Άγραφα), θ
κατάρρευςθ του Ανατολικοφ Μετϊπου και προζλαςθ των Ρϊςων (που δθμιουργοφν κίνδυνο
αποκοπισ των Γερμανϊν ςτα Βαλκάνια), όλα αυτά τουσ αναγκάηουν να εγκαταλείψουν τθν
Καρδίτςα τισ πρωινζσ ϊρεσ τθσ 23θσ ΢επτεμβρίου 1944. Η Καρδίτςα ελευκερϊνεται από τθν ξζνθ
κατοχι οριςτικά (Εγχειρίδιο τοπικισ Ιςτορίασ, 1997).

Αξιοκζατα





Λίμνθ Πλαςτιρα
Άλςοσ Παυςίλυπου
Ιερά Μονι Παναγίασ Πελεκθτισ
Αρχαιολογικό Μουςείο Καρδίτςασ
Ρεντίνα Αγράφων
Δθμοτικι Αγορά

Λίμνθ Πλαςτιρα

Η λίμνθ Πλαςτιρα αποτελεί ζναν από τουσ
ςθμαντικότερουσ
προοριςμοφσ
εναλλακτικοφ
τουριςμοφ ςτθ χϊρα μασ και βρίςκεται 25 χιλιόμετρα
δυτικά τθσ Καρδίτςασ, ςε ζνα μαγευτικό περιβάλλον
ςε υψόμετρο 1100 μζτρων. Πρόκειται για μία τεχνθτι
λίμνθ που δθμιουργικθκε το 1959, με τθν
ολοκλιρωςθ του φράγματοσ ςτον ποταμό Σαυρωπό
(ι Μζγδοβα). Σο όνομα τθσ οφείλεται ςτον
ςτρατιωτικό και πολιτικό Νικόλαο Πλαςτιρα, του
οποίο ιδζα αποτζλεςε θ δθμιουργία τθσ λίμνθσ. Παρ’
ότι είναι τεχνθτι, θ λίμνθ ςιγά ςιγά ανζπτυξε το δικό
τθσ οικοςφςτθμα, με δεκάδεσ είδθ ψαριϊν ςτα νερά
τθσ και πολφ ενδιαφζρουςα χλωρίδα και πανίδα που
περιλαμβάνει αλεποφδεσ, λφκουσ, αςβοφσ, κ.ά., αλλά
και πολλά είδθ πουλιϊν όπωσ αγριόκυκνουσ,
κορμοράνουσ, ερωδιοφσ κ.ά. Η λίμνθ Πλαςτιρα είναι
το ιδανικό μζροσ για θρεμία και χαλάρωςθ όλεσ τισ
εποχζσ του χρόνου και προςφζρει εκτόσ από
ειδυλλιακζσ εικόνεσ, πολλά αξιόλογα ςθμεία που
αξίηει να επιςκεφκείτε, όπωσ ο Βοτανικόσ κιποσ του
Νεοχωρίου, το Φράγμα, το παρατθρθτιριο ςτθ κζςθ
Μάνδρα, και θ καμάρα του Ανκοχωρίου. Η περιοχι
διακζτει πολφ οργανωμζνεσ τουριςτικζσ υποδομζσ με
ξενοδοχεία, ταβερνάκια και καταςτιματα ςτα
γραφικά χωριουδάκια.

Άλςοσ Παυςίλυπου
΢ιμα κατεκζν τθσ Καρδίτςασ αποτελεί το Παυςίλυπο, το
πρϊτο αςτικό πάρκο αναψυχισ ςτθν καρδιά τθσ
πόλθσ. Σο όνομα του ζχει τισ ρίηεσ του ςτισ λζξεισ
"πάυω" και "λφπθ", που ςθμαίνει καταπραΰνω τθ
λφπθ. ΢’ αυτιν τθν τοποκεςία γινόταν κάποτε θ
εβδομαδιαία
ηωαγορά
και
οι
ετιςιεσ
εμποροπανθγφρεισ ςτισ 21 Μαΐου κατά τον εορταςμό
του Κωνςταντίνου και Ελζνθσ και ςτα τζλθ Οκτωβρίου
του Αγίου Δθμθτρίου, που είχαν διάρκεια 8 θμζρεσ.
΢τα τζλθ του 19ου αιϊνα ο διμοσ απζκτθςε ςταδιακά
τθν ζκταςθ, που τότε ιταν ζνα χζρςο και παρατθμζνο
μζροσ με ζνα μικρό ποταμάκι και διάφορα μικρά
χαντάκια με ακακαρςίεσ. Σο πάρκο αποτελεί
πρωτοβουλία του τότε δθμάρχου ΢τζργιου Λάππα και
ςχεδιάςτθκε από το μθχανικό Γεϊργιο Φϊςκολο. Ζνα
από τα μεγαλφτερα προβλιματα του Παυςίλυπου
(αλλά και τθσ Καρδίτςασ γενικότερα), ιταν ι φδρευςθ
και άρδευςθ, θ οποία γινόταν αρχικά από ζνα μικρό
ποταμάκι που διζςχιηε το πάρκο, ενϊ ςιμερα το πάρκο
αρδεφεται από δικι του γεϊτρθςθ ςτο βορειανατολικό
τμιμα του. Κατά τθ δεκαετία του ‘90
πραγματοποιικθκε ανάπλαςθ του πάρκου, οπότε
μετατράπθκε ςε ζνα ςφγχρονο αςτικό πάρκο, που
πλζον δζχεται εκατοντάδεσ επιςκζπτεσ που αναηθτοφν
θρεμία και χαλάρωςθ ςτο κζντρο τθσ πόλθσ.

Ιερά Μονι Παναγίασ Πελεκθτισ

Η Ιερά Μονι Παναγίασ Πελεκθτισ είναι ζνα μοναςτιρι του
15ου αιϊνα που βρίςκεται ςτθ λίμνθ Πλαςτιρα ςε υψόμετρο
1400 μζτρων, ςε απόςταςθ ενόσ χιλιομζτρου από το χωριό
Καρφτςα. ΢φμφωνα με τθν παράδοςθ, το όνομα "Πελεκθτι",
οφείλεται ςτο γεγονόσ ότι, προκειμζνου να χτιςτεί το
μοναςτιρι ςτον ςχεδόν κατακόρυφο βράχο, χρειάςτθκε να
πελεκθκεί κατόπιν υπόδειξθσ τθσ Παναγίασ, που
παρουςιάςτθκε ςτουσ μάςτορεσ λζγοντασ "Θα πελεκιςεισ το
βράχο με το κοπίδι και κα φτιάξεισ μια εκκλθςία τθν οποία κα
ονομάςεισ Παναγία Πελεκθτι". ΢τθ ςυνζχεια όταν
αντιμετϊπιςαν πρόβλθμα με τθν ζλλειψθ νεροφ, θ Παναγία
ξαναπαρουςιάςτθκε και τουσ είπε "΢θκϊςτε εδϊ αυτιν τθν
πλάκα και κα βρείτε νερό". Όντωσ ς’ εκείνο το ςθμείο βρζκθκε
νερό και μζχρι ςιμερα υπάρχει εκεί ζνα πθγάδι. Μία άλλθ
παράδοςθ λζει ότι ο πρωτομάςτορασ ζπεςε χαράδρα που
βρίςκεται κάτω από τθ Μονι, αλλά επζηθςε χάρθ ςτθ βοικεια
τθσ Παναγίασ "Πελεκθτισ". Πικανολογείται ότι θ
ανοικοδόμθςθ τθσ ξεκίνθςε ςτα τζλθ του 15ου αιϊνα από τον
Πνευματικό Πορφφριο και ολοκλθρϊκθκε το 1529 από το Νζο
Οςιομάρτυρα Δαμιανό. Κατά τθ διάρκεια τθσ τουρκοκρατίασ
αποτζλεςε καταφφγιο για κλζφτεσ και αρματολοφσ, πράγμα
που αποδεικνφεται από τισ κρφπτεσ και τισ καταπακτζσ που
υπάρχουν ςτο μοναςτιρι. Η μονι φιλοξενεί επίςθσ μία μικρι
καυματουργι εικόνα τθσ Παναγίασ και γιορτάηει κάκε χρόνο τθ
μνιμθ τθσ Θεοτόκου το Δεκαπενταφγουςτο. Ανεξάρτθτα από
τθ κρθςκευτικι ςθμαςία τθσ τοποκεςίασ, αξίηει μία επίςκεψθ
ςτο μοναςτιρι για να απολαφςετε τθν υπζροχθ κζα ςτθ λίμνθ
Πλαςτιρα.

Αρχαιολογικό Μουςείο Καρδίτςασ

Άνοιξε τισ πφλεσ του μόλισ το Μάιο του 2010,
ζχοντασ ωσ πρωταρχικό ςτόχο τθν καταγραφι και
ανάδειξθ τθσ πολιτιςτικισ εξζλιξθσ όλων των
περιόδων τθσ ιςτορίασ τθσ περιοχισ. Η ανζγερςθ
του ξεκίνθςε τθ δεκαετία του 1990, κατόπιν
παραχϊρθςθσ του χϊρου του παλιοφ νοςοκομείου
ζκταςθσ περίπου 5.000 τ.μ. ςτο κζντρο τθσ πόλθσ
από το διμο, προκειμζνου να ιδρυκεί το
Αρχαιολογικό Μουςείο. Σα εκκζματα του μουςείου
χρονολογοφνται από τθν Προϊςτορικι και
Παλαιολικικι εποχι ζωσ τθν Ύςτερθ Αρχαιότθτα. Οι
εκκζςεισ του είναι δομθμζνεσ κατά χρονολογικι
ςειρά και με κεματικζσ ενότθτεσ, εςτιάηοντασ ςε
ανκρωποκεντρικά κζματα του παρελκόντοσ, όπωσ
θ κακθμερινι ηωι των ανκρϊπων, το εμπόριο, τθν
οικονομία, θ αιςκθτικι, θ λατρεία και ο κάνατοσ.
Σα παραπάνω ςυμπλθρϊνουν τα εκπαιδευτικά
προγράμματα που διοργανϊνονται για μικροφσ και
μεγάλουσ, προκειμζνου να γνωρίςουν καλφτερα οι
κάτοικοι τθν πόλθ τουσ αλλά και να κεντρίςουν το
ενδιαφζρον των επιςκεπτϊν, πράγμα που ζχει
επιτευχκεί.

Ρεντίνα Αγράφων

Ζνα από τα ςθμαντικότερα χωριά των Αγράφων, που
βρίςκεται ςε υψόμετρο 900 μζτρων, ςτο νοτιοατολικό
άκρο του νομοφ, ςε απόςταςθ 56 χιλιομζτρων από
τθν πόλθ τθσ Καρδίτςασ. Η ςυμβολι του χωριοφ ςτθ
ςφγχρονθ ιςτορία τθσ Ελλάδασ υπιρξε πολφ
ουςιαςτικι, αφοφ ζπαιξε πρωταγωνιςτικό ρόλο ςτθν
Επανάςταςθ του 1821 και κατά τθ διάρκεια τθσ
κατοχισ του Β’ Παγκοςμίου Πολζμου, όπου
αποτζλεςε ζνα από τα ςθμαντικότερα κζντρα τθσ
Εκνικισ Αντίςταςθσ. Η Ρεντίνα ζχει χαρακτθριςτεί ωσ
παραδοςιακόσ οικιςμόσ και διατθρεί ανζπαφο τον
πολιτιςτικό χαρακτιρα τθσ, παρά τθν τουριςτικι
ανάπτυξθ τθσ τα τελευταία χρόνια. Μθν παραλείψετε
να επιςκεφκείτε το Μουςείο Εκνικισ Αντίςταςθσ που
ςτεγάηεται ςτο ιςόγειο ςτου δθμοτικοφ ςχολείου τθσ
Ρεντίνασ και περιλαμβάνει πλοφςιο φωτογραφικό
υλικό, βιβλία, ζντυπα, διακθρφξεισ και εικόνεσ από
τόπουσ μαχϊν και εκτελζςεων. ΢το Μουςείο
Βυηαντινισ και Μεταβυηαντινισ τζχνθσ που
ςτεγάηεται ςτο παρεκκλιςι του Αγίου ΢εραφείμ, ςτον
Άγιο Γεϊργιο κα ζχετε τθν ευκαιρία να καυμάςετε
εκκλθςιαςτικά κειμιλια, παμπάλαιεσ εικόνεσ, ιερά
λειτουργικά ςκεφθ κ. ά. Σζλοσ, αρκετό ενδιαφζρον
παρουςιάηουν και οι πολιτιςτικζσ εκδθλϊςεισ, που
διοργανϊνονται κακ’ όλθ τθ διάρκεια του ζτουσ.

Δθμοτικι Αγορά

Εμβλθματικό κτίριο τθσ πόλθσ, που βρίςκεται
ςτο κζντρο τθσ. Καταςκευάςτθκε επί δθμάρχου
Αςτζριου Αλλαμανι το χρονικό διάςτθμα 1925 1930. Θζλοντασ να αποτελζςει ζνα κτίριο
ευρωπαϊκϊν προδιαγραφϊν, ο διμαρχοσ ζφερε
τα ςχζδια από το Παρίςι και θ τοποκεςία κτίςθσ
του επιλζχκθκε με κακαρά πολεοδομικά
κριτιρια, αφοφ επιλζχκθκε να τοποκετθκεί ςτο
χϊρο όπου κατά παράδοςθ λάμβανε χϊρα θ
λαϊκι αγορά. Κατά το πζραςμα των χρόνων το
κτίριο υπζςτθ ηθμιζσ και φκορζσ και ζγιναν
διάφορεσ αποκαταςτάςεισ, θ τελευταία εκ των
οποίων πραγματοποιικθκε το 1998. Από
αρχιτεκτονικισ άποψθσ αποτελεί ζνα κτίριο
απόλυτα ορκολογικό, με κακαρι γεωμετρία και
ςυμμετρία ςτουσ άξονεσ Ανατολι - Δφςθ Βορράσ - Νότοσ. Σο 1992 ςυγκαταλζχκθκε ςτα
κτίρια που αποτελοφν μνθμεία Ευρωπαϊκισ
Αρχιτεκτονικισ Κλθρονομιάσ, ςε μία ειδικι
τελετι ςτο Δθμαρχείο των Βρυξελλϊν, όπου ο
διμαρχοσ Καρδίτςασ παρζλαβε και το ςχετικό
βραβείο.

Ευχαριςτώ,
Αντώνθσ