You are on page 1of 13

Tieát 16 – Baøi 11

CHIA ÑA THÖÙC CHO ÑÔN


THÖÙC

Giaùo vieân : NguyÔn ThÞ Thanh


Th¸ng 10/2008
cuõ:
1) TÝnh:
a) 15x2y2 : 3xy=2 5x
b) 10x4y2z : (-5x2y)
= -2x2yz
2) Khoanh troøn caâu ñuùng:
§¬n thøc 12x4y2z kh«ng chia hÕt cho
®¬n thøc :
A. 3x4yz O B. 7xy4z C.
4x3y2
Khi mçi biÕn
Khi cña
nµo th×B ®Òu
®¬nlµ biÕn cña A
víi sè mò kh«ng lín h¬n sè mò cña nã
thøc A chia hÕt cho
trong A
®¬n thøc B?
TiÕt 16- Bµi 11 Chia ®a thøc cho ®¬n thøc
1 . Quy t¾c:
? SGK-27
Cho ®¬n thøc 3xy2
1 - (15x
H·y2yviÕt mét
3 2 ®a3 thøc 2cã c¸c h¹ng tö ®Òu chia hÕt cho
5
+12x y -10xy ) : 3xy
3xy
= (2 15x2y5 : 3xy2 ) + ( 12x3y2 : 3xy2 ) + ( -10xy3 : 3xy2 )
- =Chia
5 xy3c¸c
+ 4 h¹ng tö ycña®a
x2 -10/3 ®athøcthøcth­¬ng
®ã cho 3xy2
- Céng
NhËn c¸c§a
xÐt: kÕt qu¶
thøc A võa
chiat×m
hÕt ®­îc víi nhau
cho ®¬n thøc B khi mçi h¹ng
tö cña A ®Òu chia hÕt cho B
Khi nµo th× ®a thøc A chia
hÕt cho ®¬n thøc B?
Bµi tËp ¸p dông
Kh«ng dïng phÐp chia xÐt xem ®a thøc A cã chia
hÕt cho ®¬n thøc B kh«ng ?
Tr­êng hîp 1: A = 15xy2 + 17xy3 + 18y2
B = 6y2
A cã chia hÕt cho B
Tr­êng hîp 2: A = 7x210xy
y3 - 10xy + 6x3y2
B = 3x2y
A kh«ng chia hÕt cho
B
Nªu nhËn xÐt cô thÓ h¬n khi
§a thøc A chia hÕt cho ®¬n thøc B nÕu bËc
nµo th× ®a thøc A chia hÕt
cña mçi biÕn trong B kh«ng lín h¬n bËc
cho ®¬n thøc B?
thÊp nhÊt cña biÕn ®ã trong A
TiÕt 16- Bµi 11 Chia ®a thøc cho ®¬n thøc
1 . Quy t¾c:
? SGK-27
1 (15x2y5 +12x3y2-10xy3) : 3xy2
= ( 15x2y5 : 3xy2 ) + ( 12x3y2 : 3xy2 ) + ( -10xy3 : 3xy2 )
= 5 xy3 + 4 x2 -10/3 y
NhËn xÐt: §a thøc A chia hÕt cho ®¬n thøc B
Khi mçi h¹ng tö cña A ®Òu chia hÕt cho B
HoÆc: NÕu bËc cña mçi biÕn trong B kh«ng lín h¬n bËc thÊp
nhÊt cña biÕn ®ã trong A
Quy taéc
Muoán chia ña thöùc A cho ñôn thöùc B (tröôøng hôïp caùc haïng töû
cuûa ña thöùc A ñeàu chia heát cho ñôn thöùc B)
- Chia moãi haïng töû cuûa A cho B
- Coäng caùc keát quaû vôùi nhau.
Nªu quy t¾c chia ®a
thøc A cho ®¬n thøc B?
TiÕt 16- Bµi 11 Chia ®a thøc cho ®¬n thøc
1 . Quy t¾c:
? SGK-27
1
NhËn xÐt: §a thøc A chia hÕt cho ®¬n thøc B khi mçi h¹ng
tö cña A ®Òu chia hÕt cho B
HoÆc: NÕu bËc cña mçi biÕn trong B kh«ng lín h¬n bËc thÊp
nhÊt cña biÕn ®ã trong A
Quy taéc
Muoán chia ña thöùc A cho ñôn thöùc B (tröôøng hôïp caùc
haïng töû cuûa ña thöùc A ñeàu chia heát cho ñôn thöùc B),
- Chia moãi haïng töû cuûa A cho B
- Coäng caùc keát quaû vôùi nhau.
Ví duï. Thöïc hieän pheùp tính :
( 30x4y3 - 25x2y3 - 3x4y4 ) : 5x2y3
Gi¶i: ( 30x4y3 - 25x2y3 - 3x4y4 ) : 5x2y3
= ( 30x4y3 : 5x2y3 ) +(- 25x2y3 : 5x2y3 )+(- 3x4y4 : 5x2y3 )
= 6x2- 5- 3/5x2y
Chó ý: Cã thÓ tÝnh nhÈm vµ bá bít mét sè phÐp tÝnh trung
gian
TiÕt 16- Bµi 11 Chia ®a thøc cho ®¬n thøc
1 . Quy t¾c: SGK trang 27
2. ¸p dông:
? a) Khi thöïc hieän pheùp chia (4x4 - 8x2 y2(- 4x +2)
2 12x5y) : (- 4x2 ) (- 4x2
)
Baïn Hoa vieát 4x4 - 8x2 y2 + 12x5y = - 4x2 (-x2
+ 2y2 -3x2y)
Neân (4x4 - 8x2 y2 + 12x5y) : (- 4x2 )= - x2 +2y2 - 3x 3
Tr¶ylêi: B¹n Hoa gi¶i ®óng
Em V×haõy- 4x
nhaän
2
(-x2xeùt
+ 2yxem
2
-3x
baïn
2
y) =
Hoa
4x4giaûi
- 8xñuùng
y + hay
2 2
12x5sai
y ?
b) Laøm tính chia: (20x4y - 25x2y2 - 3x2y) : 5x2y

C¸ch 1 C¸ch 2
2 2 Em 2h·y nªu c¸ch lµm
2 2 cña2 b¹n
(20x4y - 25x
B¹n Hoay ph©n
- 3x y) :tÝch
20x®a
4
y - 25x
thøc y bÞ
- 3xchia
y = 5x
thµnh
2
y(4x2- 5y
5x2y
nh©n tö mµ cã chøaHoa?
-3/5)
nh©n tö lµ ®¬n thøc
= 4x2- 5y -3/5 Nªn (20x4y - 25x2y2 - 3x2y) : 5x2y
chia, råi thùc hiÖn t­¬ng
= 4x2tù
- 5ynh­
-3/5chia mét
tÝch cho mét sè
Em h·y nªu kiÕn thøc
träng t©m cña bµi?
TiÕt 16- Bµi 11 Chia ®a thøc cho ®¬n thøc

1. §iÒu kiÖn ®Ó ®a thøc A chia hÕt cho ®¬n


thøc -BKhi mçi h¹ng tö cña A ®Òu chia hÕt cho
HoÆc:-
B NÕu bËc cña mçi biÕn trong B kh«ng lín h¬n
bËc thÊp nhÊt cña biÕn ®ã trong A

2. Quy taéc
- Chia moãi haïng töû cuûa A cho
B- Coäng caùc keát quaû vôùi nhau.
(A + B – C) : D = (A : D) + (B : D) - ( C : D)

HoÆc: Ph©n tÝch ®a thøc bÞ chia thµnh nh©n tö mµ


cã chøa nh©n tö lµ ®¬n thøc chia, råi thùc hiÖn t­
¬ng tù nh­ chia mét tÝch cho mét sè
LuyÖn tËp
Bµi tËp 64 (SGK -28): Lµm tÝnh chia

a. (- 2x5 + 3x2 – 4x3 ) : 2x2= - x3 + 3/2 – 2x


c. ( 3x2y2 + 6x2y3 – 12xy ): 3xy = xy + 2xy2 – 4

Bµi tËp 47 (SBT - 8): Lµm tÝnh


chia
( x3 + 8y3) : ( x + 2y)
= ( x + 2y) (x2 – 2xy + 4y2 ) : ( x + 2y)

= x2 – 2xy + 4y2

Bµi tËp 46 (SBT - 8): T×m n ®Ó mçi phÐp chia sau lµ phÐp
chia hÕt
( n lµ sè tù nhiªn)
( 13x4y3 – 5x3y3 Gi¶i
+ 6x2y2) : 5xnyn
§Ó phÐp chia trªn lµ phÐp chia hÕt th× n ≤ 2.
Mµ n lµ sè tù nhiªn nªn n = 0 ; n = 1; n = 2
§a thøc A chia hÕt cho ®¬n thøc B nÕu bËc cña
mçi biÕn trong B kh«ng lín h¬n bËc thÊp nhÊt cña
biÕn ®ã trong A
H­íng dÉn vÒ nhµ
Bµi tËp 65 (SGK -29): Lµm tÝnh chia

[ 3(x-y)4 + 2( x-y)3 – 5( x-y)2] : (y-x)2

Gîi ý: ( y-x)2 = ( x-y)2 . Cã thÓ ®Æt x - y = z råi ¸p dông quy t¾c


chia ®a thøc cho ®¬n thøc
1. Naém vöõng quy taéc chia ña thöùc cho ñôn thöùc.
2. Baøi taäp veà nhaø : Baøi 66(SGK- 29); Baøi 44 ñeán
47 (SBT- 8).
xin ch©n thµnh c¶m ¬n !