Nederlands leren voor opleiding en werk

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

“Het ROC van Amsterdam investeert in mensen
om voor iedereen een brug te slaan naar: - werk - vervolgonderwijs - samenleving”

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Taalvaardigheid van mbo-leerlingen
vroeger: vrijblijvend taalbeleid nu: aandacht voor taal verplicht in elke vakles
Beroepsopleidingen

VMBO

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Vakdocenten
• Didactiek aanpassen aan laagtaalvaardige leerlingen • Taalontwikkeling van de leerlingen stimuleren • Nieuw: taalniveau van de leerlingen verhogen
VMBO Beroepsopleidingen Volwassenenonderwijs Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Taalleren als onderdeel van je beroep
Kans voor leerlingen? of Bedreiging voor leerlingen?
Beroepsopleidingen

VMBO

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Kenmerken van effectief didactisch handelen Samenwerking tussen vakdocenten en taaldocenten
VMBO Beroepsopleidingen Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Wat is effectief didactisch handelen?
• De vakinhoud vormt de input voor het taalleren in vaklessen en in taallessen (1) • Bronnen voor vakinhoud moeten concreet en praktisch zijn (2)

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Kwadrant van Cummins A
context afhankelijk

cognitief weinig eisend

C
context onafhankelijk

B

D
 

cognitief veeleisend
VMBO Beroepsopleidingen Volwassenenonderwijs Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Uw lespraktijk in beeld
• Is de praktische vakinhoud de bron voor taaltaken in uw lessen? • Is deze vakinhoud concreet?

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Heel belangrijk

Bijna nooit Heel belangrijk
Bijna nooit

Bijna altijd Heel belangrijk
Bijna altijd

Bijna nooit Heel onbelangrijk
Heel onbelangrijk

Bijna altijd Heel onbelangrijk

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

onderzoeksresultaten (1)

Bronnen voor vakinhoud
taaldocenten • Minder praktijkgericht dan taaldocenten zelf zouden willen • Abstracte bronnen: moeilijke vakteksten

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

onderzoeksresultaten (2)

Bronnen voor vakinhoud
vakdocenten • Praktijkgericht • Weinig vakteksten tijdens de lessen • Onvoldoende concreet voor laagtaalvaardige deelnemers

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Wat is effectief didactisch handelen?
• Kennis en ervaringen van de deelnemers zijn uitgangspunt voor de lessen (3)

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Uw lespraktijk in beeld
Vormen de kennis en ervaringen van de leerlingen uitgangspunt van uw lessen?

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

onderzoeksresultaten (3)

Kennis en ervaring van de deelnemers
• Taaldocenten en vakdocenten gebruiken kennis en ervaringen van de deelnemers • Voor taaldocenten de ingang om de beroepspraktijk in hun lessen te halen
Voorbeeld: verhalen van deelnemers over hun ervaringen in het praktijklokaal
VMBO Beroepsopleidingen Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Wat is effectief didactisch handelen?
• Ontwikkelen van de vaktaalwoordenschat via interactie en betekenisonderhandeling (4) • Stimuleren tot actief taalgebruik (5) * Interactie en betekenisonderhandeling tijdens vakgesprekken * Terugkoppeling geven: betekenis, functie, vorm, uitspraak, intonatie
VMBO Beroepsopleidingen Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

onderzoeksresultaten (4)

Ontwikkeling vaktaalwoordenschat
Taaldocenten
• Geen betekenisonderhandeling • Woordgesprekken • Betekenis van woorden uitleggen: taaldocent als woordenboek • Laten beklijven van nieuwe woorden
VMBO Beroepsopleidingen Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

onderzoeksresultaten (5)

Ontwikkeling vaktaalwoordenschat
Vakdocenten
• Via betekenisonderhandeling in vakgesprekken • Betekenis van woorden uitleggen: vakdocent als woordenboek • Weinig aandacht voor beklijven van nieuwe woorden
VMBO Beroepsopleidingen Volwassenenonderwijs Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

onderzoeksresultaten (6)

Stimuleren tot actief taalgebruik
Taaldocenten
• Taalervaring laten opdoen • Kilometers laten maken • Weinig terugkoppeling op inhoud, functie, uitspraak, intonatie
VMBO Beroepsopleidingen Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

onderzoeksresultaten (7)

Stimuleren tot actief taalgebruik
Vakdocenten
• Terugkoppeling op inhoud • Terugkoppeling op functie en vorm tijdens de lessen communicatieve vaardigheden • Vakdocenten sluiten interactie af met een conclusie • Daardoor stokt de interactie
VMBO Beroepsopleidingen Volwassenenonderwijs Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Uw lespraktijk in beeld
• In mijn lessen nemen gesprekken over het vak en de vakinhoud een belangrijke plaats in • Tijdens deze gesprekken geef ik de leerlingen terugkoppeling op de inhoud • Tijdens deze gesprekken geef ik de leerlingen terugkoppeling op de vorm

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Wat is effectief didactisch handelen?
• Taalondersteuning geven (6) • Ontwikkelen van denken over de lesstof (7) Taalhandelingen om denkhandelingen te kunnen verwoorden, bijv. categoriseren, oorzaak-gevolg, vergelijken, condities, tijdsvolgorde, lokaliseren

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

Conclusies
• Competentiegericht leren biedt nieuwe mogelijkheden voor taalleren • Taalniveauverhoging is niet altijd haalbaar • Taaldocenten en vakdocenten moeten hun lessen koppelen aan praktijksituaties • Taaldocent is coach voor vakdocent • Vakdocent is coach voor taaldocent
VMBO Beroepsopleidingen Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008

VMBO

Beroepsopleidingen

Volwassenenonderwijs

Eline Raaphorst presentatie CVI 26 maart 2008