You are on page 1of 101

Rotational movement

Mekanik

Akışkanlar Rijit Şekil değiştiren
Cisimler Katılar

Statik Dinamik
∑F = 0 ∑F ≠ 0

Kinematik Kinetik
2 DG
DİNAMİK
• Cisme etki eden kuvvetler ile cismin
eylemsizliği arasındaki bağıntıları inceler.

• Bütün doğa olayları fizik kanunlarının öngördüğü
şekilde meydana gelmektedir.Newton kanunları
gibi kanunlar belli koşullar altında ne olacağına
dair ayrıntılı öngörülenin çerçevesini çizmektedir.
KUVVET VE HAREKETİN BULUŞMASI
NEWTON KANUNLARI

HAREKET KANUNLARI ( DİNAMİK )
NEWTON’UN HAREKET KANUNLARININ
GÜNLÜK HAYATTA UYGULAMA ALANLARI

Paraşüt yapımında

Kışın arabaların kaymaması için arabalara zincir
takılmasında

Örneğin arabayla yolda giderken şöför frene
bastığı zaman biz öne doğru gideriz bu da
Newton’un eylemsizlik prensibiyle ilgilidir.

Uçakların kanatlarının yapımında

Araba tamponlarının yumuşak maddelerden
yapılmasında

Hava yastığı yapımında Newton’un hareket
kanunlarından faydalanılır.
Newton 1687 yılında hareket ile ilgili
3 temel kanun belirledi.

Bu kanunlar:
1) Eylemsizlik kanunu
2) Dinamiğin temel ilkesi (F=m.a)
3) Etki-tepki kanunu dur.
Newton’un Birinci Hareket Kanunu

Eylemsizlik Kanunu
I.Kanun (Eylemsizlik Kanunu)
Bir cismin üzerine etki eden kuvvetlerin
bileşkesi sıfır ise cisim hareket durumunu
korur. Yani duruyorsa durmaya devam
eder, hareket halindeyse düzgün doğrusal
hareket yaparak hareketini sürdürür. Ama
asla yavaşlamaz veya hızlanmaz veya
hareket yönünü değiştirmez.
İvme sıfır olduğunda;
• Cisim Mekanik Dengedir.

• Cisim üzerindeki net kuvvet sıfırdır.

• Statik Denge için hız sıfırdır.

• Dinamik Denge için hız sabittir.
Dynamic Equilibrium
Velocity is nonzero and constant
Examples:
Driving at constant velocity
Normal up
Friction
Force from road
Air resistance
Weight down

Terminal velocity in parachuting

Weight down
Eylemsizlik ve Kütle

Üzerine etkiyen kuvvetlerin sıfır olduğu cisimler durumlarını
koruma isteklerine eylemsizlik denir.
Eylemsizlik prensibine, adamın hareket eğilimini koruma isteğini
örnek verebiliriz
Şekilde görülen kamyonun üzerindeki merdiven
hareketine devam etme eğilimindedir.Bunu da
eylemsizlik prensibine örnek verebiliriz.
Bu cisme hiçbir
kuvvet etki
etmediğinden,
Cisim durma
eğilimini
korumaktadır.
The Accelerometer

a
θ
i
Newtonun 1.kanunu
Net kuvvet =0
Sabit hızlı

Hava sürtünmesi

İleri itici kuvvet
Net kuvvet

Hava direnci

İleri itici
kuvvet
Net kuvvet

Hava sürtünmesi

İleri itici kuvvet
Newton’un İkinci Hareket Kanunu

Dinamiğin temel ilkesi
F= m.a
• Bir cisme dengelenmemiş (bileşkesi sıfır
değilse) bir kuvvet uygulandığında cisim
kuvvet yönünde bir ivme kazanır.Kuvvetin
ivmeye oranı sabittir.Bu sabit cismin
kütlesini verir.
F m a F
M
a

m
F
m
a F M
a

m

m
F a
F M
a
m

1
a∝
m
F = ma
F = ma
kg ⋅ m
1 N =1 2
s
a=? F = ma
F
m=10kg F=100N a=
m
F
m=
a
a=?

m=25kg
F=250N

simülasyon
simülasyon
a = 10 m / s2 F = ma
F
m=10kg F=? a=
m
F
m=
a
a = 10 m / s2

m=25kg
F=?

simülasyon
simülasyon
a = 10 m / s2 F = ma
F
m=? F=100 N
a=
m
F
m=
a
a = 10 m / s2

m=?
F=250 N

simülasyon
simülasyon
Top üzerinde dengelenmemiş
kuvvet olduğundan,top hızlanır. (
ivmelenir)
Büyük kütlelere sahip cisimleri hareket
ettirmek için büyük kuvvetlere ihtiyaç vardır.
(The more mass an object has, the more force is needed to move it)
Examples of Newton's 3rd
Law
ÖRNEK:

a=m/s²)

3
8 kg kütleli bir cismin ivme-
2 zaman grafiği şekildeki gibidir.

1
Cisme 20 saniye içinde etki eden
ortalama kuvvet kaç
t(s) Newton’dur?
0 5 10 15 20

A)8 B)14 C)18 D)22 E)24
ÇÖZÜM:

Bir cisme etki eden ortalama kuvveti Newton’un 2.
hareket kanunundan yazabiliriz.

F=m.a
FORT=m.∆V/∆t
a=∆V/∆t

Burada ∆V cismin hızındaki değişme olup
ivme – zaman grafiğinin altındaki alana
eşittir.
∆V= S1+S2= (3+1/2).10+(2+1/2).10
=20+15= ∆V=35 m/s

M=8 kg, ∆t=20 sn

Fort=m. ∆V/ ∆t =8.35/20 = 2.35/5 =2.7
Fort=14 Newton olur CEVAP “B”
ÖRNEK:

Sürtünmesiz yatay düzlemde duran m kütleli cisme 5 N’luk
sabit yatay bir kuvvet a ivmesini kazandırıyor.Aynı cisme
yatay 15 N’luk kuvvet kaç “a” ivmesini kazandırır?

A)1 B)3/2 C)2/3 D)3 E)4
ÇÖZÜM:

Newton’un 2. hareket kanununa göre; F=m.a

 a= F/m ‘ dir.

Öyleyse; a= F1/m=5/m

a2=F2/m=15/m = 3.5/m = a2 = 3.a olur

CEVAP “D”
ÖRNEK:
F=50 N
0
53
m=2 kg

Yatay düzlemde şekildeki cisim 4 s de kaç metre yol olur?
0 0

(sin53=0,8 , cos 53=0,6)
ÇÖZÜM: Cismin hareketini F kuvvetinin
yatay bileşeni
ile sürtünme kuvveti etkiler.
0
53

Burada;
FX=24N
Fs=24N Fx=F.cos53 =50.0,6=30N dur.
F kuvvetinin y bileşeni cismi
yüzeye 0doğru ittiği için
Yüzeyin cisme tepkisi N=G+Fy
olur.Burada sürtünme kuvveti;
G=m.g
Fs=k.N=k(G+Fy)=0,4(mg+Fy)
Fs=0,4.
(2.10+50.0,8)=0,4.60=24N olur.
Cismin ivmesi:
a=Fnet/m=Fs-fs/m=30-
24/2=3m/s²‘dir.
X=1/2a.t²=1/2.3.4²=24 metre yol
alır.
ÖRNEK:

m
Sürtünmeli yatay düzlemde
F yatay F kuvveti ile çekilen
cisim kaç tane kuvvetin
etkisindedir?

A)1 B)2 C)3 D)4 E)5
ÇÖZÜM:
Şekildede görüldüğü gibi cisme;
dört kuvvet etki etmektedir.Bunlar;
N
1)Yerçekimi

2)Yerin cisme gönderdiği tepki(N)
● F
Fs
3)Cisme uygulanan yatay kuvvet(F)

4)Sürtünme kuvveti’dir.
G=m.g

CEVAP “D”
ÖRNEK:

m=8 kg

F1=20N
Yatay ve sürtünmesiz
FS=4N yüzeyde şekildeki cisim
25 metrelik yolu kaç
saniyede alır?

A)3 B)4 C)5 D)6
E)7
ÇÖZÜM:

Cisme etki eden bileşke kuvvet;

Fnet=F1-Fs=20-4= Fnet=16 N olur.

Cisim bu kuvvet etkisinde a=Fnet/m

a=16/8=2 m/s² lik ivme kazanarak düzgün hızlanan
hareket yapar.Hareket denklemi:

x=1/2a.t² x=25m a=2m/s²

Yerlerine konulursa; 25=1/2.2.t² = t²=25 ise

t==5 saniyede alır.
CEVAP “C”
Newton’un Üçüncü Hareket Kanunu

Etki – Tepki Prensibi
Fab = - Fba
r
Newton’s
r
Third Law
F12 = − F21
Force on “1” due to “2”

• Single isolated force cannot exist
• For every action there is an equal and opposite
reaction
Newton’s Third Law cont.
• F12 is action force
F21 is reaction
force
• You can switch
action <-> reaction
• Action & reaction
forces act on
different objects
Action-Reaction Pairs

r r
n = − n′
Fg = −Fg'
Define the OBJECT (free body)

• Newton’s Law uses
the forces acting ON
object
• n and Fg act on object
• n’ and Fg’ act on
other objects
Her etki kuvvetine karşılık eşit ve zıt yönde tepki kuvveti vardır.
Her etki kuvvetine karşılık eşit ve zıt yönde tepki kuvveti vardır.
tepki

etki
Normal kuvvet yüzeye diktir !!!
Niçin yerçekimi kutuyu aşağıya düşüremiyor?

Zemin kutuya kuvvet uygular ( Normal kuvvet)

Dünya kutuya kuvvet uygular ( Ağırlık)
Normal kuvvet yüzeye diktir !!!
Example 4.10
You are calibrating an accelerometer so that you can
measure the steady horizontal acceleration of a car by
measuring the angle a ball swings backwards.
If M = 2.5 kg and the acceleration, a = 3.0 m/s2:
a) At what angle does the ball swing backwards?
b) What is the tension in the string?

θ θ = 17 deg
T= 25.6 N
m1 m2
F = G 2 ; G = 6.67 × 10 −11 ( SI ).
r
Her etki kuvvetine karşılık eşit ve zıt yönde tepki kuvveti vardır.
4.8 The Normal Force

The normal force FN is one component of the force that a
surface exerts on an object with which it is in contact,
namely, the component that is perpendicular to the surface.
Normal Force Is Not Always
Equal to the Weight
Apparent Weight
Apparent Weight