You are on page 1of 8

Temperaturat e larta.

Goditja nga dielli.
.
Goditja nga dielli
• Goditja nga rrezet e diellit sjell nje sere crregullimesh ne te gjithe
organizmin si rezultat i veprimit te rrezeve te diellit ne koke.kjo
favorizohet dhe nga temp. e larta te mjedisit, nga perdorimi I alkolit,
ngrenia e tepert, veshjet e renda dhe te ngushta. Prek me teper personat
qe jane per nje kohe te gjate te ekspozuar ne diellin e forte si bujqit,
• Te rrezikuar jane gjithashtu dhe personat me kardiopati , personat obeze, te
semuret nga veshkat, moshat pediatrike dhe te moshuarit.
• Ndaj rendesi te madhe ka kujdesi qe duhet te kene keto grup-mosha per te
evituar qendrimet e gjata ne diell, te mbrohen me kapele, cadra, te
vishen lehte, te perdorin sa me shume uje dhe lengje te fresketa ne
stinen e nxehte.

Klinika : goditja nga dielli shfaq keto simptoma:

Ø Rendim ne koke ,dhimbje koke te forta dhe marrje mendsh.
Ø Etje te madhe , tharje te gojes dhe te lekures
Ø Te perziera, te vjella ,diarre, krampe
Ø Lekura skuqet shume sidomos ne fytyre
Ø Takipne resp.(30/min) e crregullt, dobesi trupore
Ø me vone bie ne toke duke humbur ndjenjat
Ø Shpesh bejne konvulsione
Ø Temperatura trupore arrin 41-42°c
Ø Pulsi shpejtohet dhe dobesohet, si dhe kemi crregullime te ritmit.
Ø Shfaqen dhe nderlikime si: -shfaqe hemoragjike 24-48 h
 - IRA(insuficence renale) pas 3-5 ditesh


Ndihma e pare ne goditjen nga dielli

• Spostohet personi ne nje vend te fresket dhe te ajrosur
• Lirohet nga teshat dhe lihet vetem me te brendshme
• Laget me uje te ftohte dhe I vendosim kompresa te ftohta ne koke
• I jepen te pije uje dhe lengje te ftohta
• Vleresohen parametrat vitale dhe situata e pergjithshme e individit
• Nese nuk ka respiracion behet resp. artificial dhe transferohet menjehere ne
spital ku:
- - matet temperatura , pulsi , TA, frymarrja,
ngjyra e lekures. - - aplikohet perfuzion fiziologjik ne
dehidratim te organizmit - - trajtohen dhe simptomat e
semundjeve shoqeruese baze
Goditja nga temperaturat e larta te mjedisit
• Organizmi peson crregullime kur temp.e mjedisit eshte e larte dhe eleminimi I
nxehtesi se prodhuar prej organizmit veshtiresohet. Me shpesh preken
bujqit, punonjesit e serave,kaldaistet, minatoret etj .
• Shpesh favorizues eshte dhe veshja e rende, puna fizike,
dhjamosja,mungesa e ujit, kardiopatite, HTA, alkolizmi etj
• Klinika: Ne rastet e lehta shfaqet me dhimbje koke,marrje mendsh,
zhurme ne vesh, skuqje ne fytyre, dobesi trupore, temperature trupore
derine 38°c. Ne rastet e renda
pervec shenjave te mesiperme kemi: -gjendja e
pergjithshme me e keqesuar - polipne -me teper
marrje mendsh -irritim - dridhje - temp. 41-42°c
• Ndihma e pare : - e transferojme ne nje ambient te fresket, te ajrosur, - I
heqim teshat, I vendosim borsa te ftohta ose kompresa me uje te
ftohte, -I japim te pije rreth 1liter uje me kripe gjelle(1luge supe) -I
bejme frymarrje artificiale nese eshte e nevojshme dhe nese nuk e
rimerr veten transferohet ne spital.
Diegiet
• Diegiet jane demtime te qe perfaqesohen nga alteracione lokale ne inde te
shkaktuara nga veprimi termik qe jep energji superiore nga ajo qe mund
te perballoje organizmi.
• Agjentet qe shkaktojne diegie jane te natyrave te ndryshme : -gaz
(I nxehte,avuj uji) -leng (uje, vaj , lengje te nxehta) -te
ngurte(sende) - rrezatime(rreze dielli)
-elektrike - kimike(acide,baza,clor,dylient)
• Te gjitha diegiet shkaktojne demtime lokale dhe te pergjithshme.
Crregullimet lokale shprehen me demtime ne lekure sipas gradave:
-Grada 1- demtohet vetem shtresa siperfaqesore e lekures dhe shfaqet
me eritema, edeme, hiperemi lokale,dhimbje tek diegia. -Grada 2-
plus shenjave te mesiperme kemi dhe vezikula me likid. Jane te
dhimbshme dhe sherohen 10-12 dite,kur infektohet sherimi zgjat me
shume. Nuk le cikatrice .(epiderma dhederma)
-Grada 3- pervec lekures demtohen dhe indet nen
te,muskujt, tendinet, nervat, enet e gjakut dhe kockat. Lene gjithmone
cikatrice. –Grada 4- ndodh karbonizimi I pjeseve te djegura ose I tere
trupit.
.
• Rrezikshmeria e plages varet gradet dhe nga siperfaqja e diegur. Sa me a
madhe siperperfaqja e diegur aq me e rende eshte diegia. Perqindjet
sipas siperfaqes se diegur ne rajone te ndryshme te trupit: - koka dhe
qafa9% - anesite e siperme te dyja nga9%= 18% -
trunguanterior 18% - anesite e poshtme te dyja nga 18%=36%
-trunguposterior 18%
Rreziku me I madh paraqitet tek femijet dhe pleqte.
Klinika:
paraqiten shenjat lokale dhe shenjat e pergjithshme kur djegia kalon
mbi 10%te siperfaqes trupore.
• -Dhimbja e forte dhe insuficenca akute e qarkullimit te gjakut con ne
gjendje shoku.
• Kemi puls filiform, crreg.kardiake -temperature te larte
• Crregullim te frymarrjes - crregullime elektrolitike
• Pakesim te urines deriIRA - crregullime te SNQ
Ndihma e pare ne diegiet

• Largohet I demtuari nga vendi
• Hiqen teshat e djegura
• Perpunohet vendi I diegur plaga
• Jepen qetesues te dhimbjes analgjezik,antipiretik.
• Pastrohet plaga.
• Aplikohet serumi antitetanik per prevenimin e tetanozit (nga bacilit
klostridium tetani )
• Jepen ushqime te pasura me proteina .
• Grada 2 dhe 3 dergohet ne spital per ndihmen e duhur.