You are on page 1of 34

Wybrane choroby

zawodowe w różnych
gałęziach przemysłu w
ostatnich latach w Polsce

Agata Zabraniak
Natalia Gołębiewska
Julia Skuza

Definicja choroby zawodowej
• Za chorobę zawodową uważa się chorobę
wymienioną w wykazie chorób
zawodowych, jeżeli została spowodowana
działaniem czynników szkodliwych dla
zdrowia, występujących w środowisku
pracy lub w związku ze sposobem
wykonywania pracy

Podstawy prawne
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 25 listopada
2013 r w sprawie wykazu chorób zawodowych,
szczegółowych zasad postępowania w
sprawach zgłaszania podejrzenia,
rozpoznawania i stwierdzania chorób
zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych
sprawach.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 29 lipca
2013 r. w sprawie sposobu dokumentowania
chorób zawodowych i skutków tych chorób.

w zależności od rodzaju substancji 2. które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60 % wartości należnej. 5. w przypadku zatruć przewlekłych . jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30 % przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń 3 dni 1 rok . w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku zatruć ostrych . Przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli. Pylice płuc: W zależności od rodzaju Choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu: W zależności od rodzaju 4.Wykaz chorób zawodowych Choroby zawodowe 1.3 dni. Zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne Okres. wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące. Gorączka metaliczna 3.

Zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych: Ostre uogólnione reakcje alergiczne 1 dzień 9. Beryloza nie można określić Choroby płuc wywołane pyłem metali twardych 11. 8. Byssinoza 7 dni 10. 14. 16. 1 rok Przedziurawienie przegrody nosa wywołane substancjami o działaniu żrącym lub drażniącym Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym. 15. Astma oskrzelowa 1 rok 7. 12. trwającym co najmniej 15 lat: Choroby wywołane działaniem promieniowania jonizującego: Nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy. uznanych za rakotwórcze u ludzi: 2 lata W zależności od rodzaju W zależności od rodzaju W zależności od rodzaju . 17.Wykaz chorób zawodowych 6. Alergiczny nieżyt nosa nie można określić 1 rok Zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym 13.

Dominujące choroby zawodowe w Polsce w 2013 r .

Częstotliwość i stopień ich dokuczliwości zależy od ilości czasu spędzanego dziennie przed komputerem.Co grozi pracownikom biurowym? • Według danych Centralnego Instytutu Ochrony Pracy. problemem są zaburzenia funkcjonowania narządu wzroku. . na bóle w obrębie rąk. ramion. barków i szyi skarży się nawet 44% pracowników biurowych. Obok dolegliwości związanych z obciążeniem układu mięśniowo-szkieletowego.

Według danych zaprezentowanych w raporcie Ergotest 2009. regularnie robi to 60% respondentów. 33% pozwala odpocząć oczom. komfort pracy obniża również szereg czynników związanych z nieodpowiednim oświetleniem. Prócz długotrwałego skupiania wzroku na nieoddalonych obiektach.Co grozi pracownikom biurowym? • Zgodnie z prawem. jeśli dysponują chwilą wolnego czasu. każdy pracownik. jak: przykry efekt olśnienia spowodowany zastosowaniem opraw oświetleniowych nieprzystosowanych do pomieszczeń z ekranami monitorów oraz zbyt niskie natężenie światła na . którego obowiązki wiążą się z obsługą komputera. powinien co godzinę skorzystać z trwającej co najmniej 5 minut przerwy od patrzenia w ekran. 7% badanych nie robi tego nigdy. – Na stan oczu pracowników biurowych negatywnie wpływają takie zjawiska.

Według Rozporządzenia Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. wysokość siedziska powinna umożliwić obserwację monitora w zakresie 20°-50° poniżej linii oczu pracownika. jak: monitor regulowany w dwóch płaszczyznach (5° do przodu. stół pozwalający na swobodne umieszczenie klawiatury 100 mm od jego przedniej krawędzi oraz krzesło. zapewniając odpowiednie wyposażenia stanowiska pracy. dzięki któremu zachowany będzie kąt minimum 90° między ramieniem a przedramieniem. Dodatkowo. . zalecane są takie sprzęty.Profilaktyka problemów stanu zdrowia pracowników biurowych • Pracodawcy mogą przeciwdziałać tego typu problemom (i wynikającym z nich dodatkowym kosztom związanym z pogorszeniem stanu zdrowia i absencją pracowników). 20° do tyłu i po 60° na boki wokół własnej osi).

Ustawienie komputera w biurze .

w 2006 r. . – 24. przewlekłe choroby narządu głosu od lat są najczęściej rozpoznawaną chorobą zawodową i stanowią ponad 20% wszystkich chorób zawodowych stwierdzanych każdego roku w Polsce. Zdaniem Centralnego Instytutu Ochrony Pracy „obserwuje się brak równowagi pomiędzy skutkami społecznymi związanymi z chorobami narządu głosu wśród nauczycieli.Choroby zawodowe nauczycieli – problem społeczny • Według danych Instytutu Medycyny Pracy. np.4%. a działaniami podejmowanymi w celu przeciwdziałania tym skutkom”.

Choroby zawodowe nauczycieli • Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym. trwającym co najmniej 15 lat: • 1/ guzki głosowe twarde • 2/ wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych • 3/ niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią .

głównie mięśni szyi i krtani towarzyszące fonacji • stany chorobowe krtani • hipotonia mięśniowa i niewydolność narządu głosowego • złe warunki akustyczne sal wykładowych • brak wyposażenia sal w aparaturę nagłaśniającą • nieprawidłowy mikroklimat sal (niska wilgotność.Przyczyny chorób narządu głosu • nieprawidłowa emisja głosu • brak „higieny głosowej” • napięcie. podwyższona temperatura. zapylenie) • duże szkoły. liczne klasy • brak konsultacji foniatrycznych • brak zajęć z emisji głosu .

zapewnienie obowiązkowego kształcenia w zakresie emisji głosu (na studiach i cyklicznie w trakcie kariery zawodowej) .zapewnienie regularnych konsultacji foniatrycznych .zapewnienie prawidłowej organizacji pracy. uwzględniającej przerwy w wysiłku głosowym .ograniczenie liczebności klas .Profilaktyka chorób zawodowych nauczycieli .

Profilaktyka chorób c.zapewnienie komfortu pracy głosem (prawidłowy mikroklimat i jakość powietrza) . niepalenie papierosów) . .wyposażenie klas w mikrofony i sprzęt nagłaśniający .zwiększenie świadomości wśród nauczycieli o innych zachowaniach prozdrowotnych (np.d.wczesna identyfikacja wśród kandydatów na studentów wydziałów pedagogicznych osób z predyspozycjami do chorób narządu głosu .

nie później jednak niż w okresie określonym w wykazie chorób zawodowych. .Okres upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej • Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu.

Upoważnieni do przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego • lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem • lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej • państwowy powiatowy inspektor sanitarny (właściwy terytorialnie) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu bądź braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej .

Obowiązki pracodawcy w zakresie profilaktyki chorób zawodowych • ocenianie i dokumentowanie ryzyka zawodowego • informowanie pracowników o ryzyku zawodowym • stosowanie środków zapobiegających chorobom zawodowym • zgłaszanie PIS i inspektorowi pracy podejrzenia lub wystąpienia choroby zawodowej • analizowanie przyczyn choroby zawodowej .

rozmiar i charakter zagrożenia • przystąpić do usuwania czynników powodujących powstanie choroby zawodowej • zapewnić realizację zaleceń lekarskich • przenieść pracownika do innej pracy .Obowiązki pracodawcy w razie podejrzenia o wystąpieniu choroby zawodowej • ustalić przyczyny powstania choroby zawodowej.

Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonuje: • pracodawca zatrudniający pracownika • lekarz. który podejrzewa chorobę zawodową • sam pracownik za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną • lekarz stomatolog .

w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób .Podejrzenie choroby zawodowej zgłaszamy: • właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu • właściwemu inspektorowi pracy Zgłoszenia dokonuje się na formularzu określonym w rozporządzeniu Ministerstwa Zdrowia z 1 sierpnia 2002 r.

powiadamia pracodawcę .powiadamia jednostkę podstawową służby medycyny pracy .Postępowanie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej • Państwowy inspektor sanitarny .kieruje pracownika na badanie do jednostki orzeczniczej I stopnia .

Orzekanie o rozpoznaniu choroby zawodowej • O rozpoznaniu lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej może orzekać lekarz spełniający określone wymagania kwalifikacyjne. zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia .

poradnie i kliniki chorób zawodowych akademii medycznych 3/Przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego 4/Jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej. w których nastąpiła hospitalizacja .Jednostki orzecznicze I stopnia 1/Poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy 2/Katedry.

poradnie i kliniki chorób zakaźnych i inwazyjnych akademii medycznych .dla wymienionych w punkcie 3 – katedry.dla wymienionych w punktach 1.Jednostki orzecznicze II stopnia • Są to jednostki odwoławcze od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia .4 – przychodnie.2. oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy .

Orzeczenie lekarskie przesyłane jest: • właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu • zainteresowanemu pracownikowi • osobie zgłaszającej podejrzenie choroby zawodowej • jednostce orzeczniczej I stopnia. jeżeli orzeczenie wydał lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej I stopnia .

który wydał to orzeczenie. . • Orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne. który nie zgadza się z treścią orzeczenia.Odwołanie od orzeczenia • Pracownik. może wystąpić z wnioskiem o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia w ciągu 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia za pośrednictwem jednostki. zatrudniającej lekarza.

. • Od decyzji tej przysługuje odwołanie do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Kolejnym organem odwoławczym jest Naczelny Sąd Administracyjny.Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej • Decyzję o stwierdzeniu bądź braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje państwowy inspektor sanitarny.

• Roszczenia określa ustawa o ubezpieczeniu społecznym w z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. .Roszczenia z tytułu choroby zawodowej • Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej jest dla pracownika podstawą do zgłoszenia roszczenia o świadczenia z tytułu chorób zawodowych.

szczepienia ochronne. zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne) .Świadczenia z tytułu choroby zawodowej • • • • • • • • • • zasiłek chorobowy świadczenie rehabilitacyjne zasiłek wyrównawczy jednorazowe odszkodowanie jednorazowe odszkodowanie dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego renta z tytułu niezdolności do pracy renta szkoleniowa renta rodzinna dodatek pielęgnacyjny pokrycie kosztów leczenia (stomatologia.

Jednorazowe odszkodowanie • Wniosek o jednorazowe odszkodowanie ubezpieczony składa do płatnika. a płatnik po skompletowaniu dokumentacji – do ZUS. Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej jest wiążąca dla orzecznika. • ZUS w ciągu 7 dni wyznacza termin badania przez lekarza orzecznika. .

Wysokość odszkodowania • Kwota jednorazowego odszkodowania zależy od ustalonego przez orzecznika procentu uszczerbku na zdrowiu. . • Wysokość odszkodowania za jeden procent uszczerbku na zdrowiu wynosi 20% przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku.

• Przy zbiegu prawa do renty z prawem do emerytury – uprawnionemu przysługuje renta powiększona o połowę emerytury albo emerytura powiększona o połowę renty. . W przypadku osiągania jakichkolwiek przychodów. prawo do jednego świadczenia ulega zawieszeniu. 17ustawy o emeryturach i rentach z FUS.Renta z tytułu niezdolności do pracy • Prawo do renty reguluje art.

Dziękujemy za uwagę .