Kỹ thuật truyền thanh – truyền hình

Phần trình bày của nhóm 6: Mạch điện cơ bản trong amply Nhóm SV thực hiện: Trần Công Định Ngô Ngọc Minh Nguyễn Văn Thắng

Mạch điện cơ bản trong amply
Bốn thành phần cơ bản trong một mạch amply: - Mạch khuếch đại Mic - Mạch trộn âm - Mạch khuếch đại âm sắc - Mạch khuếch đại công suất

Mạch khuếch đại Mic
Yêu cầu và nhiệm vụ: - Khuếch đại tín hiệu từ micro lên đủ lớn để đưa đến các tầng tiếp theo. - Đảm bảo độ trung thực vì đây là tầng khuếch đại đầu tiên. - Phối hợp trở kháng tốt với Micro

Mạch khuếch đại Mic
Các mạch khuếch đại Micro là các mạch khuếch đại tín hiệu nhỏ. Nó thường được mắc theo kiểu EC và làm việc ở chế độ A. Để đảm bảo có hệ số khuếch đại cần thiết và đảm bảo các chỉ tiêu kỹ thuật người ta có thể ghép một đến 3 tầng khuếch đại Micro. Có 3 cách ghép tầng: - Ghép biến áp - Ghép điện trở, điện dung - Ghép trực tiếp

Mạch khuếch đại Mic
Sơ đồ mạch khuếch đại Micro dùng Transistor:
Để nâng cao độ ổn định của mạch: - T1 và T2 được phân cực theo kiểu hồi tiếp âm điện áp - R6 lấy dòng hồi tiếp âm một chiều và xoay chiều từ cực C(T2) đưa về cực E(T1) để giảm hiện tương tự kích, nâng cao độ ổn định. Tuy nhiên, điện trở R6 đã làm giảm hệ số khuếch đại của cả mạch.

Mạch khuếch đại Mic
Mạch khuếch đại Micro dùng IC (thông thường là dùng các OA)

Bộ khuếch đại đảo

Bộ khuếch đại đảo có trở kháng vào lớn

Bộ khuếch đại không đảo

Ku= -Rht /R1

Ku= -(Rht /R1)x(1+R2/R3)

Ku= 1 + Rht /R1

Mạch khuếch đại Mic
Mạch khuếch đại Micro dùng IC (mạch KĐ không đảo dùng OA)
-Tụ 10uF chỉ cho dòng xoay chiều tức là tín hiệu tiếng nói đi qua - Hệ số khuếch đại Ku= 1 + R2/R1 =23 - Để mạch chạy ổn định hơn có thể thay R1 thành 4.7k để giảm hệ số KĐ đồng thời giảm méo

Mạch khuếch đại Mic
Mic điện động (Dynamic Microphone) và mic điện dung hay mic áp điện (Electret Microphone )

Mạch trộn âm
Nhiệm vụ - Tiếp nhận và KĐ tín hiệu từ tầng KĐ Micro, Máy ghi âm, máy thu thanh, máy CD… - Đồng thời KĐ và pha trộn từ nhiều đường khác nhau hoặc từng đường riêng biệt

Mạch trộn âm
Yêu cầu - Là tầng sau KĐ micro, tín hiệu còn nhỏ nên cần biện pháp chống ù và tạp âm - Đảm bảo điều chỉnh âm lượng mỗi đường tín hiệu thì ít ảnh hưởng đến đường khác

Mạch trộn âm
Vcc + 35V
R9 1K + C4 100 µ

0

R3 18K R6

R7 1K

MIC
C1 5 R1 µ 10K

R2 470K

+

OUT
C4 5 µ

T 1

C2 VR2 5 10K µ

100K R5 3.3K C3 5 µ

T 2
0

R4 100 Ω

AUX
VR1 10K

R8 3.3K

Tín hiệu mic nhỏ nên cần 1 tầng KĐ riêng là T1 Tín hiệu AUX là tín hiệu lớn từ TV hay CD, có thể đưa trực tiếp tới tầng trộn T2 R5, R8 là 2 điện trở cách ly có tác dụng giảm ảnh hưởng giữa hai tín hiệu đầu vào tầng trộn khi thay đổi VR1 và VR2

H×nh 2.1: KhuÕch ®¹i trén dïng trong AMPLI Vietronic Model TA – 60.

+

+

+

Mạch trộn âm
Sơ đồ
Nguồn vào có thể có các dạng khác nhau. Mạch khuếch đại sơ bộ sẽ khuếch đại lên tương đối bằng nhau, sau đó trộn lại với nhau. Các linh kiện không ghi trị số sẽ được thay đổi tùy theo loại nguồn vào. IC khuếch đại sơ bộ đầu vào nên dùng loại nhiễu thấp như LM 833, hoặc dòng OP như OP05, OP07. Op amp khuếch đại đầu ra có thể dùng 4558 hoặc TL 082. Nếu đầu vào là pickup của đĩa than, các trị số như sau: R1: 47k, C1: 220 nF, R2: 100k, C2: 720pF, R3: 1M, C3: 3.3 nF, R4: 1.5k Nếu đầu vào là micro tổng trở cao: R1: 22k, C1: 470nF, R2, C2: nối tắt, R3: 100K, C3: 10pF Nếu đầu vào là micro tổng trở thấp: R1: 680, C1: 10mF, R2, C2: nối tắt, R3: 100K, C3: 10pF Nguồn nuôi: +-10 đến +-15V. Nếu đầu vào là aux in, line in, thì không cần khuếch đại sơ bộ, mà có thể nối thằng từ đầu vào đến chỗ tụ ra của mạch sơ bộ.

Mạch điều chỉnh âm sắc
Mạch điều chỉnh âm sắc là mạch điều chỉnh mức (biên độ) tín hiệu ở các dải tần(các tần số cụ thể) khác nhau trong dải âm tần nhằm điều chỉnh sắc thái riêng của âm thanh (âm sắc) Căn cứ vào chức năng các linh kiện trong mạch mà ta phân kiểu mạch âm sắc thụ động và tích cực

Mạch điều chỉnh âm sắc
Yêu cầu và nhiệm vụ: - Mạch lọc âm sắc sẽ giúp cho người nghe có thể chọn ưu tiên cho một số tiết tấu,âm điệu của từng nhạc cụ ưa thích. - Qua thực nghiệm,người ta thấy có sự hưởng ứng với tai người ở một số các tần số,ví dụ như:60hz,250hz,1khz,3,5khz,10khz và các tần số này được chọn để làm các điểm điều chỉnh âm sắc trong mạch điện.

Mạch âm sắc tone

Mạch bass –treble
Một số máy tăng âm cũ thường chỉ sử dụng mạch âm sắc điều chỉnh tần số cao và thấp,khi thay đổi sẽ tạo cảm giác thay đổi độ trầm âm(trầm – bass,bổng –treble)

mạch âm sắc baxandall

Mạch bass –treble
Điều kiện để mạch hoạt động : - XC6,XC7,XC9,XC10 >>R5&R6(đối với tần số thấp) - XC6,XC7,XC9,XC10<<R5&R6(đối với tần số cao). Thực tế R5 và R6 khoảng 100 đến 500(kiloôm),các điện trở còn lại đều nhỏ hơn R5 và R6.

Mạch điều chỉnh sử dụng các mạch lọc
Ở các nhà máy hiện đại thường được thực hiện không chỉ ở hai khoảng tần số cao và thấp mà ở nhiều tần số phân chia trong cả hai giải tần và thường được gọi là mạch EQ.Mạch EQ là điều chỉnh đặc tuyến tần số cho phù hợp với đặc trưng của từng loại âm nhạc,phù hợp Vào yêu cầu,chất lượng và số lượng nút điều chỉnh EQ . Có thể 3,5,7,10…hay nhiều hơn nữa có hai cách thực hiện mạch EQ. - Dùng mạch lọc cộng hưởng tần số,thụ động R-L-C - Dùng mạch lọc tích cực như transistor,IC có trở kháng thay đổi theo tần số đã chọn.

Mạch điều chỉnh sử dụng các mạch lọc

Mạch điều chỉnh âm sắc dùng IC khuếch đại thuật toán

Mạch điều chỉnh âm sắc dung IC 4558ở tần số 100hz

Mạch điều chỉnh âm sắc dùng IC khuếch đại thuật toán
Sơ đồ chân IC 4558 như bảng dưới đây.Dựa vào đặc tính khuếch đại của IC ta kết hợp với các thiết bị ngoại vi để tạo ra các mạch lọc tần số

Mạch khuếch đại công suất
+ Nhiệm vụ và yêu cầu: Yêu cầu: Tạo ra tín hiệu có công suất lớn và đáp ứng được yêu cầu của phụ tải như độ méo phi tuyến, hiệu suất của mạch Nhiệm vụ: Cho ra tải một công suất lớn nhất có thể được, với độ méo cho phép và bảo đảm hiệu suất cao

Mạch khuếch đại công suất
+ Các chế độ làm việc của tầng khuếch đại công suất: -Chế độ A: Là chế độ khuếch đại cả tín hiệu hình sin vào. Chế độ này có hiệu suất thấp nhưng méo phi tuyến nhỏ nhất. -Chế độ B: Là chế độ khuếch đại nửa hình sin vào, đây là chế độ có hiệu suất lớn, tuy méo xuyên tâm lớn nhưng có thể khắc phục được bằng cách kết hợp với chế độ AB và dùng hồi tiếp âm. -Chế độ AB: Có tính chất chuyển tiếp giữa A và B. Nó có dòng tĩnh nhỏ để tham gia vào việc giảm méo lúc tín hiệu vào có biên độ nhỏ.

Mạch khuếch đại công suất
+ Mạch khuếch đại công suất kiểu OTL:

Mạch khuếch đại công suất
Đây là mạch dạng AB nhưng đã lần lượt bỏ đi được các biến áp. Điều kiện của mạch là: T1 là transistor NPN và T2 là transistor PNP nhưng T1 và T2 có cùng công suất, cùng độ khuếch đại và cùng được chế tạo bởi Si hoặc Ge.

Mạch khuếch đại công suất
+ Mạch khuếch đại công suất OCL:

Mạch khuếch đại công suất
Trong mạch này, 2 transistor vẫn là 2 transistor khác loại lắp bổ phụ, T3 là trans thúc. Các linh kiện khác vẫn có trị số giống mạch OTL nhưng dùng với 2 nguồn đối xứng 15V.

Mạch khuếch đại công suất
+ Mạch khuếch đai công suất dùng IC Với sự phát triển vượt bậc của công nghệ vi điện tử, các vi mạch khuếch đại công suất ra đời và ngày càng được ứng dụng rộng rãi bởi chúng có rất nhiều tính năng ưu việt như: giá thành rẻ, gọn nhẹ, dễ lắp ráp, công suất lớn độ ổn định cao, công suất có thể lên đến hàng trăm W.

Mạch khuếch đại công suất

IC công suất LM1877 (bên trong có 2 mạch công suất với công suất ra tối đa là 1w/kênh) có sơ đồ chân nhu sau:

Mạch khuếch đại công suất
Mạch này cho thấy cách ráp thành mạch công suất 1watt với các linh kiện bên ngoài khi dùng 1 kênh.

Mạch khuếch đại công suất
Trong trường hợp ghép 2 kênh thì ta có mạch điện như sau