You are on page 1of 18

OPERA SERIA I OPERA BUFFA

Magdalena Piątak

istniejący od chwili narodzin opery gatunek muzyczno-dramatyczny • 1690 r.początki • W piśmiennictwie pojawia się na przełomie XVIII i XIX wieku • Dzisiaj oznacza najstarszy.Opera seria . – powołanie Akademii Arkadyjskiej .

Silvio Stampigilia i Pietro Metastasio • kompozytorzy związani z Akademią Arkadyjską . Gian Vicenzo Gravizia.in. libreciści Pietro Ottoboni. którego celem było zreformowanie librett operowych i oczyszczenie ich z wszelkich niepożądanych elementów • członkowie Akademii to m. Apostolo Zeno.Alessandro Scarlatti. Leonardo Vinci .Akademia Arkadyjska • stowarzyszenie. Giovanni Bononcini.

Niccolò Jommelli. Nicola Porpora. Johann Christian Bach • III . ale również komiczne) Giovanni Paisiello. Leonardo Vinci. Giovanni Battista Pergolesi (I połowa XVIII wieku) • II .Generacje kompozytorów oper seria • I . Leonardo Leo. Christoph Willibald Gluck.(piszący nie tylko opery seria.Johann Adolph Hasse (późniejsza twórczość). Giuseppe Sarti. Antonio Salieri. Wolfgang Amadeusz Mozart. Antonio Sacchini . Tommaso Traetta. Johann Adolph Hasse.Alessandro Scarlatti. Domingo Miguel Bernabe Terradellas. Gian Francesco de Majo. David Perez.

historia antyczna lub wczesnośredniowieczna • dominacja modelu trzyaktowego • moralizatorski charakter • eliminacja baletu i rubasznych elementów .Cechy charakterystyczne opery seria wykształcone na początku XVIII wieku • akcja skupiona wokół jednego bohatera • nie więcej niż 8 postaci – później ograniczono do 6 • arystotelesowska zasada jedności czasu i miejsca • tematyka – mitologia.

Konfiguracja postaci funkcjonujących w ramach systemu akcji – wg Pietra Mestasia • • • • primo uomo i prima donna – wysokie głosy secondo uomo i seconda donna piąta postać – qualche re – zazwyczaj tenor szósta postać – ultima parte – persona della core .

Typy arii • • • • • • • Aria cantabile Aria di portamento Aria di mezzo carattere Aria parlante Aria di bravura/di agilità Cavatina Aria simile .

Układ utworów w obrębie opery seria • • • • • Rozdział arii na postaci wg hrabiego Prata Naturalność języka w ramach języka wysokiego Versi sciolti (wersy swobodne) Recitativo semplice (secco) Recitativo accompagnato (stromentato) .

orkiestrowy ritornel (krótki.poprzedzona krótkim instrumentalnym postludium .Aria da capo lat 20. XVIII wieku Budowa A B A1 • CZĘŚĆ A: .pierwsza stanza powtórzona z improwizowanymi przez śpiewaka ornamentami . kilkutaktowy instrumentalny ustęp) – zawierał często dewizę arii .pierwsza stanza • CZĘŚĆ B: .druga stanza • CZĘŚĆ A1: .

PRZYKŁAD ARII DA CAPO Z LAT 20. Giulio Cesare (1724) . XVIII WIEKU George Friedrich Händel – aria Sesta „Svegliatevi nel core” z op.

Aria da capo lat 60. – zanik arii da capo i pojawienie się arii trzyczęściowej o budowie A A1 B A2 A3 lub A A1 B A2 • popularność arii rondòwych . XVIII wieku • ograniczano motywikę – skracanie części A1 • w wyniku modyfikacji arii da capo powstaje aria dal segno • lata 70.

rè di Ponto (1770) ./70.PRZYKŁAD ARII DA CAPO Z LAT 60. XVIII WIEKU WOLFGANG AMADEUSZ MOZART – aria MITRIDATE „ Già di pietà mi spoglio” z op. Mitridate.

początki • zjawisko przełomowe – oficjalne uznanie dopuszczalności elementów komicznych w operze • źródło – średniowieczne dramaty liturgiczne • koniec XVII wieku .Opera buffa .intensywny rozwój gatunków komicznych w Neapolu – Teatro dei Fiorentini • naturalny rozwój gatunku .

B.Cechy charakterystyczne opery buffa • tematyka pastoralna i wątki rustykalne (wiejskie) • zdecydowane rozdzielenie recytatywów semplice i stromentanto od arii i scen zbiorowych • 6-7 postaci • dobór głosu na zasadzie naturalności lub parodii • większa dowolność w doborze arii niż w operze seria • dwa typy melodyczne – deklamacyjny oraz parlante • poszczególne typy arii przypisane do odpowiednich typów bohaterów • dużo mniejszy skład orkiestry niż w operze seria • większe odcinki instrumentalne pojawiają się w celu odmalowania nastroju • kilkutempowa aria da capo o prostszej budowie (np. Pergolesiego • Najbardziej rozbudowane ansamble w operze buffa to sceny finałowe . aria Serpiny „A Serpina penserete” z intermezza La serva padrona G.

Rodzaje finałów w operze buffa • finał wodewilowy – przekomponowany – opracowanie zwrotkowo-refrenowe • finał łańcuchowy – poszczególne fazy są ze sobą skontrastowane • finał rondowy • dominują finały wodewilowe i łańcuchowe .

Arlekin • topos służącego/służącej. czasem również ogrodnika/ogrodniczki • postać cyrulika • tworzenie imion służących wg specyficznego klucza – powiązanie z Kolombiną • grzecznościowa forma Don/Donna – postaci z wyższych sfer • imiona pochodzenia rzymskiego lub z dzieł Ariosta – postaci z wyższych sfer • brak udziału kastratów • bas jako głos charakterystyczny dla opery buffa . np. Kolombina.Postaci w operze buffa • podział na maski poważne i komiczne (schemat postaci).

Intermezzo • reforma Zena i Mestasia • od ok. La serva padrona G. niższy stopień trudności partii • np.B. 1720 r.Pergolesiego wykonywana między aktami opery Il prigonier superbo . zaczęto umieszczać komiczne intermezza • opera komiczna NIE pochodzi od intermezza • jednoaktowe • często były przekształcane w opery buffa i na odwrót • nie więcej niż 3-4 postaci.

Konflikt pomiędzy operą seria i buffa? • narodziny Rollenfachu – specjalizacja w wykonawstwie operowym XVIII wieku • „śpiewacy buffa nie są w stanie wyrazić wszystkich tajemnic sztuki i skarbów umysłu” – Francesco Milizia • subsydia od władz na wystawianie oper seria • zrównanie pozycji opery buffa z operą seria w ciągu 15 lat i wyparcie opery seria w ciągu następnych 15 lat .