QELQ

I

QELQI:
Qelqi I zakonshëm është një përzierje e silikateve
komplekse (të metaleve alkaline dhe alkalinotokësore), qe nga gjendja e shkrire nuk kristalizojnë,
por ngurtësohen gradualisht duke ruajtur strukturën
amorfe të gjendjes së lëngët.
 Pra qelqi mund të konsiderohet lëng I tejftohur me
viskozitet jashtëzakonisht të lartë, në të cilin forcat e
kohezionit në temperaturën e zakonshme janë aq të
mëdha , sa I japin lëndës karakteristika të një trupi të
ngurtë të zakonshëm. Mirepo ne kuptimin më të gjerë
qelqi mund të perbëhet nga një numer I
konsiderueshëm I materialeve të ndryshme, e që
varësisht prej llojit të qelqit gjen aplikim në jetën
tonë.

VETITË E QELQIT  Vetia më e cmuar e qelqit është tejdukshmëria. pra lidhja e tejdukshme që mund të krijojë qelqi në mes të ambientit të jashtëm (natyrës) dhe atij të ndërtuar. Ndersa me qelq me ngjyrë drita shëndrrohet në atmosferë dhe kështu hapsirës dhe objektit i japin një karakter të veqantë. .

fortësia e lartë dhe përcjellshmëria termike e vogël. Veti të tjera të përbashkëta për llojet e ndryshme të qelqeve janë: qëndrueshmëria kimike e lartë ndaj veprimit të acideve e të tretësirave të kripërave. dhe qëndrueshmëria e vogël termike. Ndërsa e metë e tij si material ndertimi është thyeshmëria . .

HISTORIKU I QELQIT Thuhet që qelqi është përdorur nga shoqëria qysh në kohën e gurit për prodhimin e mjeteve prerëse. edhe pse mund të kenë qenë edhe produkte aksidentale gjatë punës me metale.  Arkeologët më vonë gjetën edhe shumë enë dhe stoli të ndryshme nga qelqi me ngjyra dhe mendohet se të gjitha perpunimet e qelqit jane bërë njejtë si me gurin pra në gjendje të ngurtë. mirëpo deshmitë arkeologjike tregojnë që xhami I pare është gjetur ne Mesopotami ( Egjiptin e lashtë).  . ndërsa metodat e përpunimit të qelqit janë pervetësuar shumë më vonë kur qelqi filloi të ketë përdorim më të madh .  Rruazat ishin prodhime të para të qelqit.

Enët e para nga qelqi: .

Punime të hershme .

ose kur I duhet dhëne atij karakteristika të posaqme.Lëndet e para për prodhimin e qelqit ndahen në kryesore (qelqformuese) dhe ndihmëse.   Si lendë të para janë rera kuarcore e pastër. pastrimi e homogjenizimi I lëndës se shkrirë . soda e kalcinuar ose sulfat natriumi. .PRODHIMI I QELQIT Procesi I prodhimit të qelqit perfshin këto faza : pergatitja e përzierjes së lëndëve të para . shkumës ose gurë gëlqerorë etj. Ndërsa lëndët ndihmëse shtohen në sasi të vogla me qëllim që të rregullohen ose mënjanohen disa të meta të qelqit. shkrirja. formimi I objekteve dhe perpunimi përfundimtar I produktit  .

Ose në brumin e shkrirë të qelqit shtohen metale ose jometale që mbeten në gjendje shumë të shpërhapur në qelq. por ka edhe metoda të tjera të përfitimit.  Qelqet e mjegulluara mund të përfitohen me anë te shtimit të oksidit të kallajit te masa e shkrirë e qelqit . CaO etj.  .Për të prodhuar qelq me ngjyra perdoren lëndë ndihmëse me ngjyrues të posacem si p.sh okside metalesh Fe2O3.Mn2O3.

.

shishe etj  Stampimi shërben për të prodhuar sende të plota me forma e përmasa të ndryshme. me stampim dhe me derdhje.Shkrirja e qelqit përfundon në temperaturë 1200-1400 oC.  Mënyrat kryesore të formimit të objekteve nga qelqi janë 3 : me fryrje .  Formimi I objekteve prej qelqi nga masa e shkrirë duhet të fillojë kur masa është ende e rrjedhshme dhe duhet të përfundojë para se qelqi të humbë plasticitetin e vet duke u ftohur. si : poqe.  Derdhja është proces gjatë të cilit masa e qelqit të shkrirë dredhet në stampa të përshtatshme ku e merr formën e dhëne.Zakonisht me derdhje prodhohen artikuj të ndryshëm arkitekturore ndërtimi. gota.  Fryrja përdoret për prodhimin e enëve mbajtëse te shumëllojshme .  . objekte artistike etj.

Procesi I prodhimit: .

 Rera Kuarcore .

Formimi I objekteve te qelqit me metoden e fryerjes .

.

.

 Kur përdoret në ndërtesa . qelqi është zakonisht më I siguruar. shkalle etj. mirëpo përdoret edhe për ndarje të brendshme . vrazhdet dhe laminuar.  . duke përfshire dritaret dhe muret e jashtme.  QELQI DHE ARKITEKTURA Qelqi arkitektonik është qelqi që përdoret si material ndërtimi . Që përfshinë qelqin e përforcuar.  Më së shumti perdoret si material transparent për mbështjellje të ndërtesave.

.

.

.

.

.

.

    Qelqi cilindrik Qelqi I lëmuar ( konsiderohen pasqyrat dhe xhamat e dritareve që janë transparente vetëm nga njera anë) Qelqi I vrazhdet ( apo ndryshe njihet si qorr xham) Bllokat nga qelqi ( përdoren ne hapësirat ku deshirojmë te kemi privatësi por ka nevojë për ndriqim). .DISA NGA LLOJET E QELQIT ARKITEKTONIK JANË:  Qelqi mbretërore ( ndër llojet e para që përdorej për dritare. ishte shumë I kushtueshëm dhe nuk gjente përdorim për hapësira të mëdha).

Qelqi mbreteror : Bllokat nga qelqi : Qelqi I lemuar: Qelqi I vrazhdet : .

. Qelqi I izoluar ( ky lloj qelqi ka funksionin e tij si izolues termik dhe reduktues I zhurmave) Etj. për të shtuar nivelin e sigurisë duhet ti nënshtrohet procesit te fibrimit).    Qelqi I ashpërsuar .vrazhdet( ka një fortesi më të madhe dhe zakonisht kur thyhet ndahet në copa të vogla katrore . Qelqi termo reflektues (është qelq I cili mundëson kalimin e dritës por jo edhe kalimin e temperaturave gjatë stineve të ndryshme nga jashtë në brenda). Gjen përdorim në rastet e qendrave tregtare apo vendeve ku deshirojmë të vendosim dyer pa kornizë Qelqi I forcuar kimikisht ( bën pjesë në grupin e qelqeve të forta por I cili nuk është shumë I sigurt për përdorim.

Qelq I izoluar: Qelqi termo reflektues : .

Qelq I vrazhdet : Qelq I forcuar kimikisht : .

2 .Lenda : Materialet ne arkitekture Profesor: Muhamet Ahmeti PUNOI: Nora Lika – Gr.