You are on page 1of 17

MARKA

PATENT
TRK DITCARET VAKFI

FKR MLKYET HAKLARI;


MARKA; PATENT
Yaratlan tm deerler bir fikir rndr.
Marka da bir fikir rndr. Patent de bir fikir rndr.
Bu durumda temel k noktamz fikirdir. Fikir olacaktr ki, markaya ve patente gidebilelim.
Karmza bu noktada, adna;

Fikri mlkiyet haklar (ki bu uygulamada genellikle telif haklar olarak geer) ve

Snai mlkiyet haklar


denilen iki kavram kmaktadr.
Bu iki alt ayrm, hukuki balamda, Fikri Mlkiyet Hukukunun iki alt bal olarak da
dnmemiz gerekmektedir.
Yani, muhakkak bir ana balk aryorsak bu Fikri Mlkiyet Hukuku olmaldr.
Fikri mlkiyet haklarn koruma sistemi, ortaya konulan bir yarat ya da farkl bir eserin bunu
reten kiiye ait olduunu gvence altna alnmasn salamakla birlikte, eseri reten kiinin
bunu sahiplenmesini ve sonu olarak da kiinin bundan ticari adan yararlanmasn
mmkn klar.
Ana balk: Fikri Mlkiyet Haklar
Alt balklar:
1. Telif haklar (Kitap, mzik CDsi gibi
2. Snai mlkiyet haklar (Marka, patent gibi.)

SINA MLKYET HAKLARI


Sanayide ve tarmdaki bulularn, yeniliklerin, yeni tasarmlarn ve
zgn almalarn ilk uygulayclar adna; ticaret alannda retilen ve
satlan mallarn zerlerindeki reticisinin veya satcsnn ayrt edilmesini
salayacak iaretlerin sahipleri adna kayt edilmesini ve bylece ilk uygulayclarn
rn retme ve satma hakkna belirli bir sre sahip olmalarn salayan bir
haktr.

Bugnk uygulama itibariyle, snai mlkiyet haklar;

Patentler ve faydal modeller,

Markalar,

Endstriyel tasarmlar,

Corafi iaretler ve

Entegre devrelerin toporafyalardr.


Marka alameti farika;
Patente de ihtira berat denilirdi.

ULUSLARARASI DURUM
TRIPS Anlamas (Ticaretle Balantl Fikri Mlkiyet Haklar)
Sz konusu anlama fikri ve snai mlkiyet haklarnn uluslararas platformda da korunmasnn
salanmasn amalamaktadr. lkeler bu anlama ile bu haklarn korunmas konusunda gerekli
yasal dzenlemeleri ve faaliyetleri belli bir sre dahilinde yerine getireceklerine dair taahht
altna girmilerdir.
Trkiye de 1995 ylndan beri bu anlamaya taraf lkeler arasndadr.
Fikri mlkiyet haklar; maddi varla sahip olmama, cisimletii eyadan farkl ve sreyle snrl
olma gibi zellikleriyle maddi mlkiyet haklarndan ayrlr. Maddi mlkiyet haklar sreyle
snrlanmamtr. Otomobil, masa ve anta gibi maddi bir eyann sahibi, o eyay diledii gibi
kullanabilir, bakasna verebilir ya da tahrip edebilir. Dnyann her yerinde bu kural ayndr.
Buna karlk patent, marka, tasarm, mzik, sinema ve gzel sanat gibi fikri mlkiyet
haklarnda durum farkldr.
Fikri mlkiyet haklar lkesel olarak korunmaktadr. lkesellik ilkesine gre, bir fikri mlkiyet
hakk, hangi lkede korunmas isteniyorsa o lkenin mevzuat erevesinde ve sadece o
lkenin snrlar iinde korunur. Ancak lkesellik ilkesi, yabanclarn Trkiyede, Trk Hukuku
erevesinde korumadan yararlanmasna engel deildir.
Benzer ekilde Trk vatandalar da yabanc lkelerde korumadan belli artlar erevesinde
yararlanr.

Uluslararas balamda, baz anlamalardan da haberdar olmanzda fayda vardr:

Paris Szlemesi Dnya Ticaret rgt Kurulu Anlamas TRIPs

Nice Anlamas Viyana Anlamas


Marka Kanunu Antlamas Madrid Protokol

MARKA NEDR?
MARKA ETLER

Bir iletmenin mal ve / veya hizmetlerini bir baka iletmenin mal ve / veya hizmetlerinden ayrt
etmeyi salamas kouluyla,

Kii adlar dahil, zellikle szckler,


ekiller,
Harfler,
Saylar,
Mallarn biimi veya ambalajlar

gibi izimle grntlenebilen veya benzer biimde ifade edilebilen, bask yoluyla yaymlanabilen ve
oaltlabilen her trl iarettir.
Marka Hakk, markann 556 sayl Markalarn Korunmas Hakknda Kanun Hkmnde Kararname
hkmlerine gre tescil edilmesi ile elde edilir.
Marka bavurusu TPEye, yani Trk Patent Enstitsne (internet zerinden de) yaplr. TPE, Marka
tescil bavurusu hazrlanmadan nce "Marka Bavuru Klavuzunun" mutlaka dikkatli bir ekilde
okunmasn nermektedir.
Tescili Trk Patent Enstits yapar Markalara ilikin tm tescil bilgiler ve tescil olunan marka ile
ilgili olarak sonradan meydana gelen btn deiiklikler Markalar Siciline kayt olunur
Sicile kaydedilen markalar Resmi Marka Gazetesinde yaymlanr.
Tescilli bir marka, bakasna devredilebilir, miras yoluyla intikal edebilir, kullanma hakk lisans
konusu olabilir, rehin edilebilir ve teminat olarak gsterebilir.

MARKA ETLER
556 sayl Markalarn Korunmas Hakknda Kanun Hkmnde Kararnameye gre
tescil edilecek markalarn eitleri aadaki gibidir:
a) Ortak Marka: retim veya ticaret veya hizmet iletmelerinden oluan,bir gurubun
mal veya hizmetlerini dier iletmelerin mal veya hizmetlerinden ayrt
meye yarayan iarettir.

b) Garanti Markas: Marka sahibinin kontrol altnda bir ok iletme tarafndan o


iletmelerin ortak zelliklerini, retim usullerini, corafi menelerini ve kalitesini
garanti etmeye yarayan iarettir.

c) Ticaret Markas: Bir iletmenin imalatn ve /veya ticaretini yapt mallan,


baka iletmelerin mallarndan ayrt etmeye yarayan iarettir.

d) Hizmet Markalar: Bir iletmenin hizmetlerini dier iletmelerin


hizmetlerinden ayrt etmeye yarayan iarettir.

Birden fazla gerek veya tzel kii, birlikte kullanmak istedikleri markay ticaret
markas ve/veya hizmet markas olarak ad veya unvanlarn bavuru formu
zerindeki bavuru sahibi blmne birlikte yazarak bavuru yapabilirler.

MARKA BAVURUSUNDA
BULUNABLECEKLER VE BAVURU
Marka bavurusunda bulunabilecekler baln u ekillerde de okumak mmkndr (Bu
tabirler, uygulamada karnza ayr ayr kacaktr):

Korumadan yararlanacak kiiler

Marka tescili yaptrabilecek kiiler


Trk marka mevzuatnn kimlere koruma (bavuru hakk) ngrd aada sralanmtr:

Trkiye Cumhuriyeti snrlar iinde ikametgh olan veya

Snai veya ticari urada bulunan gerek veya tzel kiilerce

Paris Szlemesi yahut Dnya Ticaret rgt Kurulu Anlamas hkmleri dahilinde
bavuru hakkna sahip kiiler
(Karlkllk ilkesi uyarnca (karlklk olmak artyla) Trkiye Cumhuriyeti uyruundaki
kiilere yasal olarak veya fiilen marka korunmas tanm yabanc devletlerin gerek veya tzel
Kiileri)
Marka tescil ettirmek isteyen kimse Trk Patent Enstits Bakanl'na bavurur (Dileke
rnei ve istenilen belgeler TPE web sitesinde yer almaktadr).

Yasa hkmleri uyarnca korumann balama tarihi; mracaat evraknn usulne uygun
olarak hazrlanp Trk Patent Enstits'ne verildii gn, saat ve dakikadr.

Marka tescil bavurusunda eksiklik var ise bu eksikliin iki ay iinde tamamlanmas
gerekmektedir. Bavuru eksikliklerinin tamamland gn, saat, dakika itibariyle yaplm
saylr. Eksiklikleri tamamlanmayan bavurular yaplmam saylr.

Marka tescil bavurusu ncesi, tescili istenen ibarelerin, bakas adna tescilli
olup olmadna ilikin n aratrmas, bavuru sahibinin isteine bal olarak
Enformasyon Dokmantasyon ve Bilgi lem Dairesi Bakanl'nca cret karlnda
yaplmaktadr.

MARKA / PATENT VEKLL


Bilgin Hoca: 5000 Sayl Trk Patent Enstits Kurulu ve Grevleri Hakknda
Kanunun 30. maddesine gre;
Enstit nezdinde bavuru sahipleri adna ilem yapma yetkisinde olan kiiler
aada nitelikleri belirtilen gerek veya tzel kiilerdir.
Gerek kii olan vekillerin aadaki vasflara sahip olmas arttr.

Trk vatanda olmak,

Fiil ehliyetine sahip bulunmak,

Trkiyede ikamet etmek,

Yz kzartc bir sutan mahkumiyeti bulunmamak,

En az drt yllk yksek renim yapm olmak,

Enstit tarafndan, ynetmelikte belirtilen esaslar erevesinde yaplan Vekillik


Yeterlik Snavnda baarl olmak,

Enstit Ynetim Kurulu tarafndan tespit edilen miktarda, mesleki sorumluluk


sigortas yaptrm olmak.

Tzel kii olan vekillerin, vekil vasflarn haiz, gerek kiiler tarafndan temsil
edilmeleri arttr.

Patent vekilleri ve marka vekilleri, TPE tarafndan ayr ayr tutulacak sicillere kayt
edilir.
Vekiller marka ve patent mevzuat ve dier snai haklarla ilgili konularda, ilgili kiileri
TPE nezdinde temsil eder, danmanlk yapar ve snai haklarn korunmas iin TPE
nezdinde gerekli giriimlerde bulunur ve ilemleri yrtrler.

MARKA OLABLECEK VEYA


OLAMAYACAK ARETLER
Aada yazl iaretler marka olarak tescil edilemez:
a) 7 numaral ekranda belirttiim, marka tanmna girmeyen iaretler.
b) Ayn veya ayn trdeki mal veya hizmetle ilgili olarak tescil edilmi veya daha
nce tescil iin bavurusu yaplm bir marka ile ayn veya ayrt edilemeyecek kadar
benzer olan markalar.
c) Ticaret alannda cins, eit, vasf, kalite, miktar, ama, deer, corafi kaynak
belirten veya mallarn retildii, hizmetlerin yapld zaman gsteren veya mallarn
ve hizmetlerin dier karakteristik zelliklerini belirten iaret ve adlandrmalar
mnhasran veya esas unsur olarak ieren markalar.
d) Ticaret alannda herkes tarafndan kullanlan veya belirli bir meslek, sanat veya
ticaret grubuna mensup olanlar ayrt etmeye yarayan iaret ve adlar mnhasran
veya esas unsur olarak ieren markalar.
e) Maln zgn yapsndan ortaya kan eklini veya bir teknik sonucu elde etmek
iin zorunlu olan, kendine maln eklini veya mala asli deerini veren ekli ieren
iaretler.
f) Mal veya hizmetin nitelii, kalitesi veya retim yeri, corafi kayna gibi
konularda halk yanltacak markalar.
g) Dini deerleri ve sembolleri ieren markalar.
h) Kamu dzenine ve genel ahlka aykr markalar.
Ayrca Paris Szlemesi kapsamnda da, bu konuda hkmler bulunmaktadr.

PATENT ve
PATENT ALABLMEK N ARTLAR
Sokaktaki adam tanmyla patent, bir bulu iin salanan korumadr.
Bir bulu iin bulu sahibine devlet tarafndan verilen patent, bulu sahibinin izni
olmadan bakalarnn bu buluu retmesini, kullanmasn veya satmasn belirli bir
sre boyunca engelleme hakk vermektedir.
Patentli bir bulu; tpk alnp, satlabilen, kiralanp, kiraya verilebilen dier mallar
gibi bulu sahibinin mlkiyeti haline gelir.
Patentler alndklar lkeler iin hak sahiplii dourur.
Trkiye'de alnm bir patent, sadece Trkiye iinde sahibine hak salamaktadr ve
patentli rnleri bakalarnn Trkiye'ye ithal etmesi durumunda, hak sahibine
ithali durdurma hakk verir.

PATENT ve
PATENT ALABLMEK N ARTLAR
Bir buluun patent ile korunabilmesi iin tamas gereken nitelikler
unlardr:
a) Yenilik: Tekniin bilinen durumuna dahil olmayan bulu yenidir.
Tekniin bilinen durumu; patent bavurusunun yapld tarihten nce,
bulu konusunda dnyann herhangi bir yerinde toplumca eriilebilir
yazl veya szl tantm, kullanm veya bir baka yolla aklanan
bilgilerden oluur.
b)Tekniin bilinen durumunun almas: Bulu, ilgili olduu teknik
alandaki bir uzman tarafndan, tekniin bilinen durumundan aikar bir
ekilde karlamayan bir faaliyet sonucu gereklemi ise, tekniin
bilinen durumunun ald kabul edilir.
c) Sanayiye uygulanabilir olma: Bulu, tarm dahil sanayinin herhangi bir
dalnda retilebilir veya kullanlabilir nitelikte ise, sanayiye
uygulanabilir olduu kabul edilir.

PATENT VERLEMEYECEK
KONULAR VE BULULAR
Aynen markada olduu gibi, patentte de, bulu niteliinde olmadklar iin patent
verilemeyecek konular vardr. Bunlar:
a) Keifler, bilimsel teoriler, matematik metotlar;
b) Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilikin plan, usul ve kurallar;
c) Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik nitelii olan yaratmalar, Bilgisayar
yazlmlar;
d) Bilginin derlenmesi, dzenlenmesi, sunulmas ve iletilmesi ile ilgili teknik yn bulunmayan
usuller.
e) nsan veya hayvan vcuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan,hayvan vcudu
ile ilgili tehis usulleri.
Patentle korunamayacak bulular:
Aadakiler ise, bulu niteliinde olsalar dahi patent alamazlar.
a) Konusu kamu dzenine veya genel ahlaka aykr olan bulular.
b) Bitki veya hayvan trleri veya nemli lde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan
yetitirilmesi usulleri.

PATENTTEN DOAN HAKKIN KAPSAMI


Patent hakk sahibi, buluun yeni, teknoloji alan ve rnlerin ithal
veya yerli retim olup olmad konusunda herhangi bir ayrm
yapmakszn patent hakkndan yararlanr.
Patent sahibinin, nc kiiler tarafndan izinsiz olarak aada
saylanlarn yaplmasn nleme hakk vardr:

Patent konusu rnn retilmesi, satlmas, kullanlmas veya ithal


edilmesi veya bu amalar iin kiisel ihtiyatan baka herhangi bir
nedenle olursa olsun elde bulundurulmas.
Patent konusu olan bir usuln kullanlmas.
Kullanlmasnn yasak olduu bilinen veya bilinmesi gereken usul
patentinin kullanlmasnn nc kiiler tarafndan bakalarna teklif
edilmesi.
Patent konusu usul ile dorudan doruya elde edilen rnlerin sata
sunulmas veya kullanlmas veya ithal edilmesi veya bu amalar iin
kiisel ihtiyatan baka herhangi bir nedenle olursa olsun elde
bulundurulmas.

BAVURU VE PATENT STEME HAKKI


Trk Patent Enstits'ne posta ile, gelen evraktan teslim yolu ile ya da internet
zerinden evrimii bavuru yaplabilir. nternet zerinden bavuru yapabilmek
iin elektronik imza sahibi olmanz gerekmektedir.
Faydal Model bavurusu ya da Patent bavurusu yapmadan nce, TPEnin
bavuru klavuzunu dikkatlice okumanz lazmdr.
Bavuru klavuzunda, bavurunun nasl hazrlanaca, neler gerektii, nereye ve
nasl bavuruda bulunulaca, cretler ve banka hesap numaralar gibi birok bilgi
bulunmaktadr. Ayrca, bavuruda bulunmadan nce bavurunun aamalarn
anlatan sunulardan da faydalanabilirsiniz.
Patent isteme hakk, buluu yapana veya onun haleflerine ait olup, bakalarna
devri mmkndr.
Bulu birden ok kii tarafndan birlikte gerekletirilmise, patent isteme hakk,
taraflar baka trl kararlatrmamsa, bunlara mtereken ait olur.
Ayn bulu birbirinden bamsz birden ok kii tarafndan ayn zamanda
gerekletirilmise, patent isteme hakk, daha nce bavuru yapana veya dierine
gre rhan hakk olana aittir.
Patent almak iin ilk bavuran kii, aksi sabit oluncaya kadar, patent isteme
hakknn sahibidir.

NCELEMEL PATENT
NCELEMESZ PATENT

*ncelemeli patentin sresi 20 yl, ncelemesiz patentin sresi 7 yl,


Faydal model belgesinin sresi ise 10 yldr.

Bu sreler bavuru tarihinde balar ve bu sreler boyunca bulu korunmu olur.

Ayn bulu konusu iin, birbirinden bamsz olarak, patent ve faydal model belgesi verilmez.
ncelemesiz Patent : lkemizde mali kaynaklar kstl olan bulu sahiplerine ucuz, sratli, ancak
sresi nispeten kstl, 7 yllk bir koruma salanmaktadr.
nc kiilerin yaynlanan bavuru ve aratrma raporu ile ilgili olarak bildirecekleri grler
bavuru sahibine bildirilir. Belirlenen sre dolduktan sonra, nc kiilerin grleri dikkate
alnmadan, ncelemesiz Patent yedi yl iin verilir. Bu sistemde, patent verilebilirlik artlar asndan
esas inceleme yaplmaz.

ncelemeli Patent: Aratrma Raporunun yaynlanmasndan sonra, nc kiiler, patent verilebilirlik


artlar asndan itiraz edebilir. Bavuru sahibinin incelenerek patent verilmesini tercih etmesinden
veya bir nc kiinin inceleme yaplmasn talep etmesinden sonra, esas inceleme yaplr.
nceleme Raporunun olumlu olmas veya olumsuzluklarn giderilmesi halinde ncelemeli Patent yirmi
yl iin verilir.
ncelemeli sistemde ilemler daha uzun srmekte, ancak incelemeli patent, bavurunun
patentlenebilirlik kriterlerine sahip olup olmadn gsteren bir inceleme raporuna dayanarak
verildii iin daha salam ve daha uzun bir koruma elde edilmektedir ve 20 yllk bir koruma
salanmaktadr. ncelemesiz patent, gerekli artlar yerine getirilmek ve incelenmek artyla
incelemeli patente dntrlebilmektedir.
Aratrma Raporu / nceleme Raporu: Bir patent bavurusu konusu buluun yenilii, sanayide
uygulanabilirlii ve tekniin bilinen durumunun alp almad konusunda inceleme yaplmasn
salayacak referans patentler ve dier aklanm bilgilerin saptand ve uzman grnn yer
ald yetkili aratrma kurulular tarafndan dzenlenen bir rapordur.

FAYDALI MODEL

Yeni bulular korumak iin verilen bir baka belge tr de Faydal Model Belgesi'dir.
Faydal Model Belgesi ile Patent arasnda, belgelendirme, inceleme ve deerlendirme ekli
bakmndan fark vardr.
Faydal Model Belgesi verilerek salanan koruma, patente kyasla daha ksa srelidir. Bulua
Patent ya da Faydal Model Belgesi verilmesi ile ilgili tercihi bulu sahibi yapmaktadr.
Faydal model belgesi verilebilmesi iin gerekli nitelikler unlardr:

Yenilik : Faydal model belgesi bavurusuna konu olan bulu bavuru tarihinden nce, Trkiye iinde
veya dnyada herkesin ulaabilecei ekilde yazl olarak veya bir baka yolla aklanm veya yresel
veya lke apnda kullanlm ise, yeni deildir.

Sanayiye Uygulanabilir Olma: Bulu, tarm dahil sanayiinin herhangi bir dalnda retilebilir veya
kullanlabilir nitelikte ise, sanayiye uygulanabilir olduu kabul edilir.
Patent verilemeyecek konular ve bulularn yan sra usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen rnler
ile kimyasal maddeler hakknda faydal model belgesi de verilmez.
Ksa ksa da unlar ekleyelim:

Faydal Model, Trkiye'de ve dnyada yeni olan ve sanayiye uygulanabilen bulularn sahiplerine belirli bir sre (10 yl),
bu bulu konusu rn retme ve pazarlama hakknn tannmasdr.

Faydal model belgesi verilmesi ilemleri, patent verilmesine oranla, hem zaman hem de masraf asndan daha
elverilidir.

Faydal model korumas elde etme ilemlerinin basit ve ucuz olmasnn, zellikle kk ve orta lekli sanayicilerimizin
ve aratrma kurulularmzn bulu yapmalarn ve bunlar sanayiye uygulamalarn zendirecei dnlmtr.

zellikle gnmzde, kk ve orta byklkteki iletmelerin gerekletirdii yeniliklerin, rakiplerce hemen hemen
aynsnn yaplarak taklit edilmesi tehlikesi mevcuttur. Kk ve orta byklkteki bu iletmelerin, mtevaz de olsa, bu
bulularn faydal model belgesi vererek korumak, onlarn ekonomik varlklarnn idamesine hizmet edecektir.

Baka bir deyile, faydal model korumas, tecavz fiillerine kar, patent korumasna oranla daha abuk ve seri bir
ilev grecek ekilde dzenlenmitir.

CDD BR NER
Konu ok ayrntldr.

Marka Bavurusunun Hazrlanmas

Bavurunun tesciline karar verildikten sonra istenecek belgeler;

Marka Bavuru Sahibi Ve Marka Sahibinin Ykmllkleri

Enstit Kararlarna tiraz

Markann Devamll

Yenileme

Marka Mlkiyetinde Deiiklik

Lisans

Haciz

Rehin

Marka Hakkndan Vazgeme

lem cretleri

zel Korunan Markalar

Marka Karar Kriterleri

ve daha burada saymadmz birok konu bulunmaktadr.


Marka, patent ve faydal model konularna ilgi duyuyorsanz, ki, ilgi duymanz
iddetle tavsiye ediyoruz. bu alanda daha fazla derinlemeniz, sizi hem mutlu
edecek hem de yeni ufuklar ve kazan kaplar aacaktr.
Ama bir eyi de unutmayacaz. Siz bilgileneceksiniz, ii patent ve marka vekilleri
yapacak. Zira konu tam bir ihtisas konusudur. in marka ve patent vekilleri
tarafndan yaplma zorunluluu da, mevzuata baktnzda greceksiniz, yasal bir
gerek.