Erfgoed in de klas

http://www.erfgoedbrabant.nl/
Erfgoed Brabant
• 3 afdelingen
• Publieksactiviteiten: Het bevorderen van
erfgoedbewustzijn door het produceren en distribueren van
erfgoedcommunicatie en het adviseren over publieksbereik

• Erfgoedondersteuning: Het ondersteunen van
erfgoedinstellingen door middel van adviseurschappen en het
bieden van faciliteiten.
• Erfgoededucatie: Het verzorgen van alsmede adviseren
over erfgoededucatie (voor meer informatie kijk op
www.erfgoedbrabant.nl)
Opbouw van deze presentatie

• Wat is erfgoededucatie

• Praktische voorbeelden

• Culturele kaart
Erfgoed =

Alle sporen uit het verleden die zichtbaar
en/of tastbaar zijn in het heden en die
een samenleving de moeite van het
bewaren waard vindt.
Materieel erfgoed (tastbaar) Immaterieel erfgoed (niet-
tastbaar)
Verplaatsbaar Niet verplaatsbaar
(roerend) (onroerend)

Voorbeelden: Voorbeelden: Voorbeelden:
Archeologische Monumenten, molens, Ambachten, technieken, rituelen, verhalen,
voorwerpen, sieraden, boerderijen, gebruiken, tradities, recepten, feesten,
munten, zegels, landschappen, oude (streek)talen, overtuigingen, liederen,
meubels, boeken, foto’s, fabrieken, kanalen, sporten en spelen, ……..
films, gereedschap, historische steden,
speelgoed, documenten, gebouwen, www.volkscultuur.nl
andere voorwerpen begraafplaatsen……
Erfgoed
van jezelf

Erfgoed van Erfgoed van je
iedereen omgeving
Erfgoed
• Erfgoed: bestaat uit sporen van vroeger
• Erfgoed: dierbare herinneringen en dingen
• Erfgoed: gewoonten, gebruiken en tradities
• Erfgoed: wat mens en natuur met elkaar doen
• Erfgoed: wat mensen bezielt
Erfgoed krijgt betekenis
wanneer sporen van vroeger:
- geplaatst worden in de eigen tijd
(historische context);
- vergeleken worden met het heden
(continuïteit en verandering);
- inzicht bieden in ontwikkeling
(historisch besef);
- een (persoonlijke) waardering krijgen
(mooi, lelijk, bijzonder, zeldzaam, gewoon, goed,
slecht etc).
Erfgoededucatie

= educatie met erfgoed als bron

= erfgoed (in de omgeving en van de
leerling zelf) bij de les betrekken

Erfgoededucatie gaat over jezelf
Erfgoededucatie
• Erfgoed inzetten als doel en/of als middel
• Erfgoededucatie en vakoverstijgend leren,
erfgoed en taal, rekenen,
omgevingsonderwijs, kunstzinnige
vorming
• Erfgoed zorgt voor een betekenisvolle
context waarin leerlingen leren door
ontdekking en ervaring
Doelen van erfgoededucatie
• 1.identiteitsontwikkeling

• 2.burgerschapsvorming

• 3.ontwikkeling van historisch besef
Onderwijs met erfgoed
• Verlevendigt het leren door locatiebezoek
• Vergroot kennis van heden en verleden
• Verdiept inzicht in mensen en hun samenleving
• En geeft daarmee betekenis aan de omgeving
die ons omringt.
Hoe kunnen leerkrachten met
erfgoed aan de slag?
• Door middel van kant-en-klaar projecten
• Door zelf* materiaal te ontwikkelen met erfgoed
in de omgeving van de school
• * Leerkrachten kunnen hierbij samenwerken met lokale musea,
HKK’s, Gildebroeders, archieven etc. Cursus Erfgoed moet je doen
van Erfgoed Brabant
Erfgoed in de les:
praktische voorbeelden
Werken met oude foto’s
De woonplaats van de leerlingen: vroeger en nu
Online beeldbank
Regionaal Historisch
Centrum Eindhoven

Google Maps
Google Streetview

Erfgoed in de rekenles
De coördinator van de marktplaats
cultuureducatie
• In een groot aantal gemeenten in Brabant
zijn coördinatoren voor marktplaatsen
cultuureducatie benoemd.
• Zij brengen het lokale culturele aanbod en
het onderwijs bij elkaar
• Zij brengen contacten tot stand, maken
het aanbod inzichtelijk, stimuleren de
ontwikkeling van nieuw lokaal aanbod.
• Coördineren culturele ontmoetingen
Culturele kaart voor erfgoed
• HKK /heemkunde kring
• Historische vereniging (bijv. de schut)
• Gilde
• Museum
• Monumenten
• Oude gebouwen, kerken, fabrieken, molens
etc
• Zolders van bijv. opa’s en oma’s
Waarom erfgoededucatie?
Kerndoel 56
De leerlingen verwerven enige kennis over en
krijgen waardering voor aspecten van cultureel
erfgoed
Waarom erfgoededucatie?
• Leerstofvervangend: niet erbij, maar in plaats
van!
• De directe omgeving als leeromgeving
• Verlevendiging van het leren
• De lesstof concreet en tastbaar
• Vergroot historisch besef
• Geeft betekenis aan de leefomgeving, identiteit
en draagt bij aan respect voor onze cultuur en die
van anderen
• Actief leren
• Vakoverstijgend werken
Waarom erfgoededucatie?
• Leerpsychologische doelen
• Leren waarnemen
• Pedagogische argumenten
• Maatschappelijke motieven
• Recreatieve motieven
Omgevingsonderwijs en
vaardigheden
• Het stellen van gerichte vragen
• Gericht waarnemen
• Beschrijven (van details)
• Zoeken en verwerken van informatie
• Samenwerken en presenteren
• Argumenteren