You are on page 1of 13

INHALACIJSKI

ANESTETICI
Prim. dr. Zoran Karlovi
Odjel za anesteziju, reanimaciju i intenzivno
lijeenje SKB Mostar
Balansirana anestezija (intravenska + inhalacijska anestezija)
danas najea
Snani inhalacijski anestetici sevofluran, desfluran, halotan i
izofluran (pare hlapljivih tekuina)
Slabi inhalacijski anestetik - duikov oksidul (plin)
FARMAKOKINETIKA

etiri faze apsorpcija, distribucija, metabolizam i eliminacija


Inhalacijski anestetici se primjenjuju inhalacijom, apsorbiraju se
preko alveolo-kapilarne membrane, kuda se i eliminiraju
Distribucija se ovisno o veliini i brzini prokrvljenosti tkiva dijeli u
zamiljene prostore (odjeljke)
sredinji odjeljak dobro prokrvljena tkiva (mozak) brzo se zasite
anestetikom, nakon ega se lijek iz ovog odjeljka distribuira u slabije
prokrvljena tkiva
periferni odjeljak - miino tkivo kada se zasiti anestetikom nastaje
stanje ravnotee izmeu sredinjeg i perifernog odjeljka
masno tkivo - najslabije prokrvljeno sporo se zasiuje, sporo otputa
nakupljeni anestetik usporeno buenje nakon dugotrajnih anestezija,
osobito u pretilih
Koliina anestetika uklonjena metabolizmom mala je u usporedbi sa
koliinom eliminiranom izdisanjem
Stanje anestezije postie se pri dovoljnom parcijalnom tlaku
anestetika u SS-u
Parcijalni tlak u pluima brzo se izjednai sa parcijalnim
tlakom u krvi i tkivu SS-a DINAMIKA RAVNOTEA
zbog brzog prijenosa molekula anestetika (dobra topljivost
anestetika u krvi i ciljnim tkivima)
zbog niskog kapaciteta apsorpcije plazme i drugih tkiva osim
SS-a (brz uvod i brzo buenje)
zbog minimalne biotransformacije, distribucije i nerespiracijske
eliminacije s obzirom na primijenjenu koliinu lijeka
Faktori koji utjeu na brzinu uvoda/buenja su veliina
ventilacije, koeficijenti topljivosti (plin/krv, krv/tkivo),
koncentracija anestetika u udahnutoj smjesi plinova
MAK minimalna alveolarna
koncentracija

Alveolarna koncentracija kojom se postie stanje odravanja


anestezije ona alveolarna koncentracija anestetika kojom
se pri 1 atm spreava pokret u 50 % pacijenata kao odgovor
na bolnu stimulaciju
MAK u praksi ovisi o razliitim imbenicima, ali ponajvie o
istovremenoj uporabi drugih lijekova (anestetika, analgetika,
miinih relaksansa)
imbenici koji smanjuju MAK starija dob, met. acidoza,
hipoksija, hipotenzija, anemija, hipotermija, hiponatrijemija
imbenici koji poveavaju MAK poveana razina centralnih
neurotransmitora, hipertermija, etilizam
HALOTAN

Najsnaniji anestetik, u uporabi od 1956. godine


Nezapaljiv, neiritabilan, spontano oksidira
Ne rabi se vie zbog imuno posredovanog hepatitisa i
osjetljivosti na epinefrin
IZOFLURAN
halogeni metil-etil-eter, nezapaljiv, visok stupanj iritabilnosti
coronary steal sy kontroverzna uporaba u bolesnika sa
koronarnom boleu
DESFLURAN
potpuno fluorirani metil-etil-eter smanjena krvna i tkivna
topljivost smanjena snaga povean MAK (5x > izoflurana)
ne metabolizira se do trifluoracetata ne uzrokuje
imunoposredovani hepatitis
izrazit iritans kaalj, salivacija, laringospazam
simpatika hiperaktivnost hipertenzija, tahikardija
SEVOFLURAN

Potpuno fluorirani metil-izopropil-eter, posjeduje pola snage


desflurana
Nije iritabilan, snaan bronhodilatator
Koronarni vazodilatator
Ne stimulira stvaranje protutijela ne uzrokuje
imunoposredovani hepatitis
Ne stvara CO u kontaktu sa CO2 apsorberom
Utjecaj inhalacijskih anestetika na
SS

Sniena mentalna funkcija tijekom anestezije i u neposrednom


poslijeoperacijskom periodu (sniena percepcija, kognitivna
svojstva, motorike vjetine)
Snienje potronje kisika u mozgu (CMRO2 - cerebral
metabolic rate for oxygen) zatita (hipoksija, hipotenzija)
Poveanje protoka krvi kroz mozak (CBFcerebral blood flow)
Anestetici uzrokuju vazodilataciju u mozgu to poveava CBF
porast tlaka CSF
CBF je u budnom stanju upravo proporcionalan CMRO2, izofluran
uva ovaj odnos bolje nego drugi anestetici
utjecaj na volumen CSF (cerebrospinal fluid)
utjecaj na elektrofiziologiju SS-a (do izoelektrinog EEG-a)
Utjecaj inhalacijskih anestetika na
respiracijski sustav

Respiracijska depresija ( PaCO2) frekvencije disanja +


dinog volumena MV
Depresija rada IC miia i oita
Gubitak normalnog odgovora na kemijske stimuluse disanja
( PaCO2 i O2)
Operacija i pridruena bol stimuliraju disanje
Bronhodilatacija, blokada bronhokonstrikcije (blokada
bronhalnog odgovora na medijatore), inhibicija mukocilijarnog
trahealnog gibanja (vea uestalost postop. pneumonija)
Hipoksina pluna vazokonstrikcija skretanje krvi iz
atelektatinih plunih regija anestetici nemaju velikog
utjecaja na nju
Utjecaj inhalacijskih anestetika na
sranoilni sustav

Snienje arterijskog tlaka ovisno o dozi (vazodilatacija, SMV


zbog depresije miokarda, smanjenje tonusa simpatikusa)
Utjecaj na sranu frekvenciju ovisi o anestetiku
Snienje potronje kisika u miokardu
Promjena distribucije SMV porast protoka kroz mozak, kou
i miie, snienje protoka kroz jetru, bubrege i crijeva
Koronarna autoregulacija tijekom anestezije je odrana u
zdravom srcu
Disritmije uestalije u prisustvu hiperkapnije
Barorefleks i vazomotorni refleksi su umanjeni
Snien splanhnini protok krvi zbog SMV, RR,
redistribucije krvotoka uzrokovane podraajem simpatikusa
nakon kir. stimulacije
METABOLIZAM I TOKSINOST

NEUROMIINI SUSTAV
svi snani inhalacijski anestetici dovode do miine relaksacije ( nije dovoljna za potrebe
kirurke intervencije)
potenciraju djelovanje nedepolarizirajuih miinih relaksatora smanjenje doze
relaksatora
izofluran i enfluran pojaavaju neuromiini blok u veem stupnju nego halotan i
sevofluran
UTERUS I FETUS
svi snani inhalacijski anestetici, ovisno o dozi, dovode do relaksacije gravidnog uterusa
kod carskog reza mogu se koristit samo u minimalnim koncentracijama i to krae
vrijeme jer poveavaju gubitak krvi
brzo prolaze placentarnu barijeru i izazivaju depresiju fetusa
tijekom primjene 0,5% halotana ili 0,75% izoflurana uz kisik i oksidul nije zapaeno
pojaano krvarenje tijekom, kao ni nakon operacije, a Apgar score je bio normalan
N2O ometa sintezu DNA inhibicijom timidilat-sintetaze mogua je poveana
incidencija abnormalnosti fetusa preporuljivo ga je izbjegavati u I i II trimestru
trudnoe
METABOLIZAM I TOKSINOST

KRVNE STANICE
ovisno o dozi i vremenu ekspozicije duikov oksidul moe dovesti do
depresije kotane sri
zbog inhibicije enzima metionin-sintetaze, koji je ukljuen u metabolizam
vitamina B12 razvit e se anemija slina pernicioznoj
kod koncentracija za kliniku upotrebu, halogeni anestetici nemaju negativni
uinak na hematopoezu, niti kada se rabe prolongirano u bolesnika na
strojnoj ventilaciji
inhalacijski anestetici imaju nepovoljan uinak na funkciju polimorfonuklearnih
stanica u septinih bolesnika ako imunoloki sustav nije suficijentan ili ako je
anestezija protrahirana
BUBREZI
zbog pada sistemnog krvnog tlaka smanjuje se bubreni protok krvi, brzina
glomerularne filtracije, a posljedino i diureza
PROBAVNI SUSTAV
deprimiraju gastrointestinalni motilitet
u poslijeanestezijskom razdoblju mogu se javiti munina i povraanje