You are on page 1of 57

ANTONO VVALD

1678-1741
Antonio VIVALDI
1678-1741

Bestecinin, Pier
Leone Ghezzi
tarafndan, 1723
ylnda yaplan
karikatr
Antonio VIVALDI
1678-1741
04.03.1678de Venedikte dodu
1703e dek sren papazlk eitimi (kendi
rzas dnda; zira ailesi fakir olduu
iin ocuunu bedava okutmann tek yolu
papazlk eitimi) Ayn dnemde nce
babasndan daha sonra Giovanni
Legrenziden ilk keman dersleri
1703: Papaz nvannn aln
Antonio VIVALDI
1678-1741
1704: Salk nedenlerinden tr (astm) ayin
ynetmeme karar (mzie daha ok zaman
ayrabilmek amacyla, byle bir neden ileri
srm olabilecei de dnlyor)
1703ten itibaren kesintili olarak 36 yl
Ospedale della Pietda hocalk (Ospedali
(=hospitals): 18. yzylda kz renciler iin
konservatuvar) (Venedik Ospedalelerin, Napoli
ise erkek konservatuvarlarnn merkezi
durumunda)
Antonio VIVALDI
1678-1741
1711-1719: Mantua kentinde Prens Philips van
Hassen-Darmstadtn saraynda Chamber
Kapellmeister nvanyla alma
1920: Venedike dn; Teatro SantAngeloda
kendisinin ve bakalarnn operalarn
sahneleme
Romaya yerleme; Ospedaledeki grevini
srdrdnden her ay iki konerto yazarak
Venedike gnderme (konerto bana 1 ducat
(Venedike mahsus, birka eidi olan altn
para) cret)
Antonio VIVALDI
1678-1741
1725: Il Cimento dellArmenia e
dellinvenzione (The Contest between
Harmony and Invention) Op.8in Amsterdamda
yaynlan; Op.8, 12 konertoluk bir dizi ve
bunlardan drd program mzii (The four
season, Storm at Sea, Pleasure, The Hunt)
1730: Prag seyahati, burada iki yeni operann
temsili
1731: Venedike dn
Antonio VIVALDI
1678-1741
1732: Mantua ve Veronaya gidi,
Semimmide ve La fida Ninfa operalarnn
temsili
1738: Schouwburg Tiyatrosunun 100.
kurulu yldnm kutlamalarn
ynetmek zere Amsterdama gidi;
dnte Ospedaleden istifa, Viyanaya
yerleme plan
28.07.1741, Viyanada ld.
Antonio VIVALDI
1678-1741
Prolific besteci
Yaklak 500 konerto (~30 obua, ~40 fagot,
pek ok flt ve yayl alglar iin), en nemlisi
Juditha olan pek ok opera
Tito Manlio operasnn banda u ibare
bulunmaktadr: music by Vivaldi, made in 5
days
adalarndan Abbot Conti yle demitir:
In less than 3 months, he composed 3
operas... and he has earned great deal of
money
Antonio VIVALDI
1678-1741

ok popler bir besteci (yine de maddi


sknt ektii dnemler olmutur)

Besteciliinin yansra opera


emprezaryoluu yapyor

Lakab Red-headed Priest


Turin, Giustinonun premierinin
yapld yer...
Guardinin Venedik Gala Konseri
adl tablosu, 1782
Vivaldinin Bajazet ve La fida
ninfa operalarnn sahnelendii,
Veronadaki Teatro Filarmonico
Pieta; sa tarafta Vivaldinin
birinci keman olduu kilise
VVALDNN N
VVALDNN N
Dneminde pek ok eletiriye maruz
kalm
Bunlarn bir ksm egosuyla ilgili:
Vivaldi, n, nl patronlar ve
kompozisyonunun akclyla ok
vnrm
Ve bu davranlar eletirmenlerce
abartlarak eletirilmi
VVALDNN N

Ayn zamanda eletirilere kar ar


hassas davranan Vivaldinin iki eser
ithafnda u ibareye rastlanabilir:
abalarm, belki eletirmenlerce hastalk
olarak grlyor...
VVALDNN N
Benvitegloya yazd mektuplardan
hakknda pek ok ey renilmitir
Bunlardan birinde, ou aydnla
kavumam 94 operas olduunu dile
getirmi (bugn 21 tanesi kesin olarak
biliniyor)
Mektuplarn pek ounda asl konu para;
bu da onun bir dknl olarak
deerlendirilmi...
VVALDNN N
Franois Morellan La Cave, Vivaldinin en
bilinen gravrn yapm; ki bu eser
James Caldwall tarafndan oaltlm)
Bolognada mehur, ad bilinmeyen bir
ressamn eserindeki kemancnn da
Vivaldi olduuna inanlyor...
VVALDNN N
Vivaldi, adalar tarafndan,
besteciliinden ok kemanclyla
vlmtr.
Uffenbach, bir operatik aryaya eliinin
son blmn yle anlatr:
Beni gerekten korkuttu; parmaklar
eie kadar gelmiti, yayn hareket
edecei yer kalmamt ve inanlmaz bir
hzda alyordu...
VVALDNN N
phesiz, ciddi bir besteci olarak kabul
grmemesinde bu gsteriler de
nemliydi.
Eserleri, Avison tarafndan, armoni ve
bulu ynnden eksik olarak
nitelendirildi
William Hayes, Avisonun fikrini ok
genel buldu ve Vivaldinin hatasnn,
enstrmanna fazla hakim olmak, uucu
bir miza ve yeteneini yanl kullanma
olarak deerlendirdi.
VVALDNN N
Hawkins, konertolarn, vahi ve
dzensiz bulsa da, zel g ve enerjiye
sahip eserler olarak kabul etti
Quantz, Vivaldiyi, gelenekilii ve
operann kt etkisi altnda kalmasyla
eletirdi (ki sonra Quantzn eletirileri;
yalna olan dknl ve tiz partilerle
tematik ilikisi olmayan fonksiyonel bas
partileri gibi talyan tarznn
zelliklerine evrildi...)
VVALDNN N
Vivaldinin en dostane eletirmeni,
talyan hayran Johann Matthesondu...
Mattheson Onu, vokal ve enstrmental
yaz arasndaki uyumu incelemesiyle
vd...
Tartini, Vivaldiyi enstrmental yazda
ok yetenekli ancak opera
denemelerinde baarsz bulurken,
Goldoni, Vivaldinin ou operasnn
baarl olduunu ifade etti...
VVALDNN N
20-30 yl sonra, Vivaldi, birka mzik
tarihisi dnda kimse tarafndan
hatrlanmaz oldu,
n, Bach zerindeki etkisiyle yeniden
gndeme geldi.
lk kez Forkel tarafndan kabul edilen
bu etki; son yllarda, Rhlmann ve
Walderseenin, Bachn eserlerinde
Vivaldi kkenli temalar bulmasyla daha
yaygn bir kabul grmeye balad...
VVALDNN N
1905te, Arnold Schering tarafndan
incelenen, Vivaldinin tarihe katklar;
1920lerde Alberto Gentilinin, Vivaldinin
kendi arivini kefiyle daha byk
aratrmalar tevik etti...
Eserleri iin pek ok katalog almas
yapld ancak en baarls Peter
Ryomunki oldu. Bu nedenle pek ok
yerde eserleri RV (Ryom-Verzeichnis)
numarasyla yer ald...
ENSTRMENTAL MZK
ENSTRMENTAL MZK
Vivaldinin, says 500 bulan, farkl
enstrmanlar iin konertosu vardr...
Vivaldi, ritornelloyu, konertolarn hzl
blmlerinde dzenli bir ekilde kullanan
ilk besteci. Ayn ekilde standart
blm plann gerekletiren de Vivaldi...
Ritornello, (ritorn~returnden); ~ solonun
baskn olduu ancak tm orkestra iin
yazlan ve eserin farkl yerlerinde (ba
ve sonu kesin) tekrar eden blm...
ENSTRMENTAL MZK
Vivaldi konertolarnda nadir grlen
baz zellikler, takip eden kuan
bestecileri tarafndan gelitirilmitir;
Tartini ve Locatelli, ritornello formunu
sk sk kullanmlardr,
Alman besteciler, zellikle de Bach,
Vivaldinin tematik btnleme
tekniklerini gelitirmitir...
ENSTRMENTAL MZK

Solo enstrman ve
yayllar iin yazd
yaklak 350
konertonun 230u
keman iindir.
(resim Amati )
ENSTRMENTAL MZK
Solo konerto
yazd dier
enstrmanlar
arasnda: fagot,
viyolonsel, obua, flt,
viola damore
(viyolann atas),
recorder (bir tr
flt) ve mandolin
saylabilir...
ENSTRMENTAL MZK
Yaklak 40 kadar double concerto (iki
enstrman iin konerto)su vardr
Yaklak 30 konerto-grossosunda ise,
dier enstrmanlarn yannda, klarinet
(orkestrada en erken kullanmlarndan
biri), korno ve timpani gibi alglar
bulunmaktadr.
Vivaldinin fugal yazdaki ustalnn ve
temay ekonomik kullannn kant olan
yaklak 60 ripieno konertosu vardr
ENSTRMENTAL MZK
Ripieno konerto; solisti olmayan yayl
alglar grubu iin yazlm konerto...
Vivaldiyi kontrpuandan kan ba-
kkrtcs olarak gren eletirmenleri
yalanlayan eserleri...
Kontrpuantal yaz; ezgiye kar (elik
deil) ezginin kullanld stil...
Vivaldinin konertolarnn bazlar,
performanslarn ad ya da adlaryla
annr; bazlarnnsa programc bir bal
vardr.
ENSTRMENTAL MZK
Mzik

Salt Mzik Program Mzii

Trensel Mzik Anlatmc Mzik


ENSTRMENTAL MZK
Vivaldi, gl bir orkestrasyon (mzii
orkestradaki enstrmanlara paylatrma)
ustasdr
Srdin ya da pizzicato gibi pek ok renk
efekti kullanmtr
Eserlerinde nadiren, Klasik Dnemde
yaygnlk kazanacak, crescendo ya da
diminuendo gibi nanslar grlebilir...
ENSTRMENTAL MZK
Vivaldi, zellikle enstrmental
eserlerinde, ok fazla, kendinden-alnt
yapan bir bestecidir
Son yllardaki almalarda, Vivaldinin
yalnz belli-belirsiz uyarlamalarla,
aralarnda Giovanni Maria Ruggeri ve
Antonio Lotti gibi isimlerin de yer ald,
kendinden nceki bestecilerden alntlar
yapt da kantlanmtr...
Antonio VIVALDI

Largo (La minr ello


konertosu)
Antonio VIVALDI

Le quattro Stagioni (Drt


Mevsim)
Antonio VIVALDI, Le quattro
Stagioni (Drt Mevsim)

Bu drt konertoluk dizinin hangi olay


zerine bestelendii bilinmiyor; ancak
partisyon Bohemya Kontu Wenzeslaus
von Morzine (1676-1737) sunulmu

Yazl tarihi yaklak 1720


Antonio VIVALDI, Le quattro
Stagioni (Drt Mevsim)

1725te bu konertolar da kapsayan ve


Antonio Vivaldinin Il Cimento
dellArmenia e dellinvenzione (The
Contest between Harmony and
Invention) olarak balklandrd 12
keman konertosu dizisi baslarak von
Morzine ithaf edilmi.
VOKAL MZK
VOKAL MZK
Vivaldinin ann opera anlayndan
etkilenen, din vokal eserleri, talya
dnda pek fazla seslendirilmez
ok sayda moteti (din metin zerine
bestelenmi koral eser), Denis Arnold
tarafndan, ses iin konerto eklinde
tanmlanmtr
VOKAL MZK

Kantat (din metin zerine teatral ve


alg elikli koro mzii) ve serenatlar
(zel bir kii iin bestelenmi din d
kantat), iki ya da da capo aria y bir
araya getirerek oluturulmutur
Da capo, baa dn...
VOKAL MZK
Baz eksiklerle birlikte gnmze yalnz
21 operasnn partitr kalmtr.
Bunlar arasnda ilk operas, Ottone in
villa ve son operas Rosmira da
bulunmaktadr...
Ge dnem operalarnn bazlarnda, Leo,
Hasse, Handel ve Pergolesi gibi
bestecilerin aryalar da bulunmaktadr...
Antonio VIVALDI

Griselda (1735) Operasndan


Ottone
Dopo unorrida procella (Griselda
III- Ottone)
Bu rol aslnda castrato iin yazlm
Genellikle kullanlan yayl alglara, bir
ift korno eklenmi
lk llerde, frtnann iddetini
artran sesler kartyor ve solistin
daha bardolu szleriyle
sakinleiyorlar...
Koloratr pasajlar olduka renkli ancak
asl arpc zellik vahi atlaylar...
Dopo unorrida procella (Griselda
III- Ottone)
Korku dolu bir frtnadan
sonra
durgun gkyz parldyor
ve yreklerimizi
hafifletiyor
endie ve korkudan.
Bizimle byle ilgileniyor
kader
yaralayp sonra
iyiletirerek...
Antonio VIVALDI

La fida ninfa (1732)


Operasndan
Morasto
Dite, oim (La fida ninfa III -
Morasto)

Bu aryann, vokal izgi ve basit srekli


basla; daha sonra Francesco Guardi
tarafndan resmedilecek olan, Vivaldinin
melankolik iirselliini yanstt
dnlyor...
Dite, oim (La fida ninfa III -
Morasto)
Syle bana, ah!,
nihayet, syle bana,
yaamal mym yoksa
lmeli mi?
Hayatm, uurumun
eiinde,
ruhum oktan gitmeye
hazr...
Antonio VIVALDI

Fao
?
Di due rai languir costante
ki flageolet (bir tip kk recorder)
vokalle birlikte hareket ederek azab
temsil eder;
Arcadian atmosfer, srdinli kemanlar ve
pizzicato yapan viyola ve ellolar
tarafndan vurgulanr...
Vivaldinin bu aryay hangi opera iin
besteledii bilinmemektedir...
Di due rai languir costante
ki gzn sadkatle
szlmesi
zevkmi gibi gzkr
ancak azap.
ki gzn iinde
erime
zevkmi gibi gzkr
ancak azap.
Cupid, oku
beni daha az seven ve
daha memnun kl