You are on page 1of 54

Novi

Sad
 Novi Sad je drugi po
veličini grad u Srbiji, u
kome živi između 300 i
400 hiljada ljudi.
Smešten na granici
Srema i Bačke, na samoj
obali Dunava.
Nekadašnji, zabeleženi
nazivi ovoga grada
su: Racka Varoš, Rački
grad, Petrovaradinski
šanac, Neoplanta,
Ujvidek, Neusatz, a
današnje ime dobio je
1748. godine.
 Danas je Novi Sad veliki
industrijski i naučni grad,
domaćin mnogih
međunarodnih i domaćih
privrednih, kulturnih, naučnih i
sportskih manifestacija, kao i
grad muzeja, galerija, biblioteka
i pozorišta. Ovaj univerzitetski
grad sa velikim brojem
fakulteta i viših škola domaćin
je i raznih festivala za decu i
mlade. Izdvajaju se Zmajeve
dečije igre, Sterijino
pozorje, Nomus kao i Exit
festival popularan širom
Evrope, pa i sveta. Takođe,
i tamburaška muzika je važan
simbol grada. Miletićeva ulica
 Turističke atrakcije Novog Sada:
 Staro gradsko jezgro
 Trg slobode
 Zmaj Jovina ulica
 Dunavska ulica i Dunavski
park
 Trg Galerija i Jevrejska ulica
 Petrovaradinska tvrđava
 Dunav
Trg slobode
Staro jezgro Srpske Atine, kako se nekad nazivao Novi Sad, opravdava svoj
nadimak u potpunosti. Sa tragovima različitih stilova, odiše šarmom prošlosti i
priča svoju istoriju kroz zgrade, spomenike i šetališta. Mesto odakle treba početi
razgledanje i upoznavanje grada je Trg Slobode koji je i glavni gradski trg. Trg
krase Magistrat (Gradska kuća), Finansijska palata (Vojvođanska
banka), katolička crkva Imena Marijinog, Tanurdžićeva palata, hotel
Vojvodina i ostale građevine dok je centralna figura na trgu statua Svetozara
Miletića, istaknutog građanina Novog Sada. Statua je delo Ivana Meštrovića.
Trg slobode

Katedrala Ime Marijino Gradska kuća


 Zmaj Jovina ulica je jedna od najstarijih novosadskih ulica.
Pruža se od Trga Slobode do Vladičanskog dvora i čini glavnu
pešačku i trgovačku zonu Novog Sada. Odmah pored
Vladičanskog dvora se nalazi ulaz u Dunavsku ulicu.
Današnji izgled Zmaj Jovina ulica je dobila u drugoj polovini
19. veka, tokom obnove grada nakon bombardovanja sa
Petrovaradinske tvrđave od strane austrougarske vojske.
Zmaj Jovina ulica

Spomenik Jovanu Jovanoviću Zmaju


Dunavska ulica

Dunavski park
Dunavska ulica
 Ulica još iz vremena Petrovaradinskog šanca, posle Zlatne grede, najstarija je
ulica u starom jezgru grada. Ulica je u stvari bila nasip između dve bare, leva
strana je zasuta tek 1918. godine. Vrlo često je menjala naziv, a kao Dunavska
ulica se vodi tek od 1944. Na slikovit način opisuje život Novog Sada iz
nekadašnjih vremena i danas, i predstavlja očuvanu ambijentalnu celinu koja
je među Novosađanima omiljena za šetnju, kupovinu ili predah u kafićima i
restoranima. Ovde se može naći Muzej savremene umetnosti Vojvodine kao i
Muzej Vojvodine.
Muzej savremene umetnosti Vojvodine Dunavska ulica

Dunavska ulica Muzej Vojvodine


Dunavski park
 Najlepši i najuređeniji park u Novom Sadu, Dunavski park,
se prostire na površini od 34 000 m² sa čak 250 vrsta
različitog cveća i drveća. Centralni deo parka zauzima jezero
sa malenim ostrvom „Eržebet“. U ovom parku se nalazi
figura Đure Jakšića, bista Branka Radičevića i bista Miroslava
Antića. Ovaj park je pod zaštitiom države Srbije.
Novosadska
sinagoga
 Sinagoga je izgrađena 1906. po projektu arhitekte Lipota
Baumhorna, u stilu mađarske secesije. Zbog izuzetne
akustičnosti, dnas se koristi kao koncertna dvorana. Kapacitet
Novosadske sinagoge je preko 900 mesta i predstavlja
najreprezentativniji koncertni prostor u gradu. U objektu se ne
vrše religiozni obredi, a u vreme okupacije u Drugom svetskom
ratu, u sinagogi su zatvarani novosadski jevreji koji su nakon
toga bili deportovani u koncentracione logore. Smeštena je u
Jevrejskoj ulici broj 11.
Dunav i Petrovaradinska tvrđava
 Ono što prvo pomislimo kada kažemo Novi Sad, sigurno
je Dunav i Petrovaradinska tvrđava. Izgrađena tokom
XVII i XVIII veka, ova tvrđava je značajan kulturno-istorijski
spomenik. Prema ranijim saznanjima, na Petrovaradinskoj
tvrđavi prvo ljudsko naselje postojalo je još 4500. godina pre
nove ere, ali nakon arheoloških otkrića na samom početku
istraživanja istorija ovog prostora pomerena je na period
19.000-15.000 godina pre nove ere.
 Kamen temeljac je položio austrijski princ Kroj. Izgradnja tvrđave, po projektu
francuskog vojnog arhitekte Sebastijana Vobana, trajala je punih 88 godina, sve
do 1780. Izgradnju su vodili austrijski vojni arhitekti. Tvrđava je izgrađena na 112
hektara, na uzvišenju koje dominira okolinom. Bila je neosvojiva za ondašnju
ratnu tehniku i već tada je dobila naziv Gibraltar na Dunavu. Kao isključivo
vojni objekat, Petrovaradinska tvrđava služila je sve do 1948. godine. Pod zaštitu
države stavljena je 1951. godine, od kada predstavlja kulturni i turistički objekat.
Pored muzeja, arhiva i niza umetničkih ateljea, poslednjih godina na
Petrovaradinskoj tvrđavi održava se muzički festival EXIT. U okviru Tvrđave se
nalaze Muzej grada Novog Sada, Akademija umetnosti, opservatorija i arhiv
grada.
Tu je i čuveni Sat na tvrđavi,
poznatiji kao Pijani sat. Da bi iz
daljine videli koliko je sati, treba da
znate da mala kazaljka pokazuje
minute, a velika sate. Potiče iz 18.
veka, kada je zamenjena stara manja
kula, u kojoj je bio isti satni
mehanizam. Prečnik satnih krugova
je dva metra.
EXIT festival
 U okviru Tvrđave se odvija i muzički festival EXIT koji svake godine
okupi 150.000 posetilaca, od čega značajan broj čine stranci. Exit
festival je najveći muzički događaj na području jugoistočne Evrope.
Organizuje se na prelepoj i magičnoj Petrovaradinskoj tvrđavi još od
2001. godine. Svake godine sve je veći broj posetilaca na EXIT-u, a
uglavnom ga posećuju mladi, kako iz Srbije, tako i iz zemalja širom
Evrope i sveta. Pored dobrog muzičkog programa EXIT je posećen i
zbog kvalitetne zabave, dobre atmosfere na tvrđavi i pozitivne
energije koja u tim danima struji čitavim gradom. EXIT je 2013. i 2016.
godine proglašen za najbolji evropski festival.
 EXIT je ugostio svetski poznate muzičare kao što su Motorhead,
Paul Weller, Manu Chao, Massive Attack, Billy Idol, Sex Pistols,
Portishead, Nick Cave and the Bad Seeds, H.I.M, kao i domaće
muzičare poput Partibrejkersa, Darkwood Duba, Kande, Kodže
i Nebojše, Eyesburna, Ramba Amadeusa, Discipline Kičme,
Obojenog Programa, Atheist Rapa i mnoge druge.

Petrovaradinska tvrđava tokom EXIT-a Glavna EXIT bina (Main Stage)


Sombor
 Sombor je
romantičan grad,
grad kulture, smešten
u severozapadnom
delu Bačke i graniči se
sa pet opština i
teritorija van Srbije.
Stoga se ovde mešaju
mnogi uticaji,
kulturni i istorijski
koji su svakako
doprineli tome da
grad i u pogledu
arhitekture, ali i
gastronomije i
muzike bude istkan i
prožet mnogim
razlikama koje ga čine
zaista jedinstvenim.
Kako je nastao grad Sombor
 O samom nastanku grada se i dalje
vode mnogobrojne polemike, a sve
zbog nepotpunih i izuzetno
oskudnih istorijskih izvora. Iole
poverljivi izvori govore da je u XIV
veku na izvesnom vlastelinskom
imanju koje je bilo u posedu
ugarske porodice Cobor počelo
razvijanje grada čiji su temelji bili
tu i pre njih. Prvi arhivski pomen
njihove porodice datira iz 1364.
godine. Ova srednjovekovna
naseobina je kasnije ojačala, a broj
domova i žitelja se uvećavao iz
godine u godinu. Sombor danas
broji oko 50.000 stanovnika.
Sombor je grad sporta
 U Somboru se sportski duh i negovanje tela gaje godinama unazad. Grad se
diči osnivanjem Šahovskog društva davne 1867.godine, Kluba mačevalaca
(1872.godine), Somborskog klizačkog udruženja, kao i najstarijeg
atletskog kluba u zemlji – kluba Maraton.
Prelepa arhitektura Sombora
 Sombor je nadaleko poznat po svom zelenilu, kulturnom životu i centru koji
ima primerke iz XVIII i XIX veka. Narodno pozorište, Gradski muzej
Sombor, Moderna Galerija, Galerija Milan Konjović, Galerija Save
Stojkova, Srpsko čitalačko društvo i mnoge druge institucije sedište su
našle upravo u Somboru i zbog toga ga vredi obići.
 Arhitektura javnih i privatnih zgrada u mnogome zadiviljuje veliki broj
turista. Ove građevine mahom su u vlasništvu bogatih ljudi, a arhitektura je
uglavnom pratila trend austrougarskih modela i pospešuju činjenicu da je
Sombor živi muzej trovekovne arhitekture koja se razvijala u centralnoj
Evropi. Sva bitna zdanja arhitekture ovenčana su ulicama koje uokviruju sam
centar grada. To su Venac Stepe Stepanovića, Venac Petra Bojovića,
Venac Živojina Mišića i Venac Radomira Putnika. Unutar samog venca
ponosno stoje dve znamenitosti — Županija i Karmelićanska crkva.
Zgrada Županije
 Zgrada Županije datira još sa kraja XIX veka i nekada je bila centar
administracija bačko-bodroške županije. Danas se ovde održavaju sednice
skupštine opštine Sombor. U ovoj zgradi nalazi se i najveće ulje na
platnu u Srbiji, i to veličine 7×4 metara, a to je slika “Bitka kod Sente“. Na
slici su prikazani vojnici pod komandom princa Eugena Savojskog, a tela
nekih vojnika prikazana su u prirodnoj veličini.
Srpska čitaonica i kuća Laze Kostića
 Po izlasku iz Županije možete prošetati pešačkom zonom
do Trga Svetog Đorđa sa čije se desne strane nalazi Srpska
čitaonica osnovana sredinom XIX veka i to na inicijativu
izvesnog broja učenih i uglednih Srba poput pesnika Laze
Kostića, koji je i sam bio predsednik čitaonice do svoje smrti.
Ispred same zgrade nalazi se i bista Laze Kostića koji sedi na
klupi i čita, kao i njegova kuća.
Gradska kuća u Somboru
 Kao i svaki grad, i Sombor poseduje velelepnu gradsku kuću
koju vredi obići, a koja je uvrštena na listu građevina pod
zaštitom Republike Srbije kao spomenik kulture od velikog
značaja. Gradska kuća kakvom je danas poznajemo nastala je
1840. godine, dok je prvobitno izgrađena skoro vek ranije – 1749.
godine.
 U prizemlju ove velelepne građevina nalaze se mnogobrojni
dućani, a dvorište je nekada služilo za odlaganje vatrogasne
opreme i štala za varoške konje. Nekada je u ovoj zgradi bio
smešten i arhiv grada, kao i gradska biblioteka. Danas se ovde
nalaze prostorije političkih stranaka i nevladinih organizacija, a
u prizemlju su se zadržali lokali.
 Manifestacije i kulturno-umetnička dešavanja u Somboru:
 Susreti Oldtimera
 Somborski kotlić
 Sajam cveća
 Green town jazz fest
 Moto susreti
 Somborsko leto za mlade