You are on page 1of 10

 Το γενετικό υλικό μπορεί να υποστεί

αλλαγές με διαφορετικούς τρόπους.


 Οι αλλαγές στην αλληλουχία του DNA,
που ονομάζονται μεταλλάξεις.
 Δημιουργούν συνήθως ένα διαφορετικό
φαινότυπο.
 Εξαρτάται από τον τρόπο που αλλαγή
επιδρά στο γονιδιακό προϊόν (πρωτεΐνη)
 Υπάρχουν δύο μεγάλες κατηγορίες:
Τις γονιδιακές και τις χρωμοσωμικές.
 Ο διαχωρισμός σχετίζεται με την έκταση
της αλλαγής.
 Αν αφορά μικρό αριθμό βάσεων οπου
συμβαίνει αντικατάσταση τότε ονομάζεται
γονιδιακή μετάλλαξη.
 Αν αφορά αλλαγές σε μεγαλύτερο τμήμα
του χρωμοσώματος, ονομάζεται
χρωμοσωμική ανωμαλία.
 Οι μεταλλάξεις συμβάλλουν στη
δημιουργία γενετικής ποικιλότητας στον
πληθυσμό.
 Ευθύνονται για πολλές κληρονομικές
ασθένειες.
 Περιπτώσεις καρκίνου.
 Μπορεί να συμβούν σε οποιοδήποτε
γεννητικό ή σωματικό κύτταρο ενός
οργανισμού.
 Μόνο οι μεταλλάξεις των γεννητικών
κυττάρων, μπορεί να μεταβιβαστούν από
τη μια γενιά στην επόμενη.
 Οι περισσότερες μεταλλάξεις οδηγούν σε
αποτέλεσμα που δεν είναι ευνοϊκό για τον
οργανισμό.
 Μερικές από αυτές εμφανίζουν
πλεονεκτήματα.
 Χωρίς τις μεταλλάξεις, η γενετική
ποικιλότητα θα περιοριζόταν αρκετά
όπως και η εξέλιξη.
 Ο ανθρώπινος πληθυσμός εκτίθεται με
πολλούς τρόπους σε ακτινοβολίες
(ιατρικούς, επαγγελματικούς).
 Εκτίθεται στην κοσμική ακτινοβολία.
 Στην ακτινοβολία που εκπέμπουν τα
ραδιενεργά κοιτάσματα.
 Και τέλος εκτίθεται σε μεγάλα ποσά
ακτινοβολίας που εκλύονται κατά τη
διάρκεια δοκιμών ατομικών όπλων και σε
πυρηνικά ατυχήματα.
 Οι μεταλλάξεις που εμφανίζονται αιφνίδια
μέσα στον πληθυσμό
ονομάζονται αυτόματες και θεωρείται ότι
προέρχονται από λάθη που γίνονται κατά
την αντιγραφή του DNA ή κατά το
διαχωρισμό των χρωμοσωμάτων.
 Όλες οι μεταλλάξεις δε δημιουργούνται
αυτόματα. Πολλοί τύποι μεταλλάξεων
μπορεί να προκληθούν από παράγοντες
του περιβάλλοντος, που
ονομάζονται μεταλλαξογόνοι.
 Οι περισσότερες δεν είναι αποτέλεσμα
ενός μόνο τύπου μετάλλαξης.
 Μπορεί να είναι αποτέλεσμα
αντικαταστάσεων, ελλείψεων ή
προσθηκών διαφορετικού αριθμού
βάσεων.
 ως αποτέλεσμα τη μεγάλη ετερογένεια
των συμπτωμάτων ανάμεσα σε άτομα
που πάσχουν από την ίδια ασθένεια.
 Η επίδραση της ιονίζουσας ακτινοβολίας στον
πληθυσμό είναι περισσότερο επικίνδυνη για τις ηλικίες
μεταξύ 0 και 14 ετών Στην Ουκρανία μετά το ατύχημα
στο Τσερνόμπιλ παρατηρήθηκε αύξηση της
εμφάνισης καρκίνου του εγκεφάλου στα παιδιά.
 Οι εγκυμονούσες γυναίκες εμφάνισαν ψυχιατρικές
ασθένειες με μεγαλύτερη συχνότητα.
 Τα παιδιά που δέχθηκαν ακτινοβολία κατά την
εμβρυϊκή ζωή τους εμφάνισαν νευρολογικές
διαταραχές ή και καθυστέρηση στη νοητική ανάπτυξή.
 Παρατηρήθηκε μικρή σχετικά αύξηση των λευχαιμιών.
 Ομοίως αυξήθηκαν οι συμπαγείς όγκοι αλλά και τα
καρδιαγγειακά.
 Μια γενετική μετάλλαξη είναι η αλλαγή των
κωδικοποιημένων οδηγιών του DΝΑ.
 Οι παραλλαγές αυτές μπορεί να είναι είτε
ωφέλιμες ή βλαβερές.
 Σ' ένα γονίδιο ή χρωμόσωμα, μετάλλαξη
είναι η αλλαγή στη σειρά των βάσεων του
κώδικα του DΝΑ.
 Κάθε μεταβολή στον κώδικα του DΝΑ μπορεί
κι έχει μια μεγάλη επίδραση στον τρόπο με
τον οποίο διαβάζονται, κατανοούνται και
εκτελούνται οι οδηγίες που περιέχονται στο
τμήμα αυτό του DΝΑ.