You are on page 1of 23

KLINIČKI CENTAR UNIVERZITETA

INSTITUT ZA RADIOLOGIJU

SARAJEVO

FIZIKA ULTRAZVUKA
Klančević M.

ULTRAZVUK  mehanički valovi  visoka frekvencija (iznad 20 KHz)  u medicinskoj dijagnostici 2-10 MHz .

Frekvencija ultrazvuka  broj oscilacija molekula u sekundi (Hz)  nije ovisna o gustoći materije .

Talasna dužina   = talasna dužina (m)  =v  v = brzina ultrazvuka (m/s) f  f = frekvencija ultrazvuka (Hz) .

Talasna dužina  manja = bolja uočljivost detalja  penetracija u tkivo manja = frekvencija veća .

Širenje UZ valova  predajom mehaničke energije od čestice do čestice  longitudinalno titranje (u smjeru širenja vala  u svim sredstvima)  transverzalno (čestice titraju okomito na smjer širenja vala  kruta sredstva) .

uvijajuće u medicinskoj dijagnostici longitudinalni .

Akustička impendancija  svojstvo sredstva kroz koje se UZ širi  UZ na granici dvije tvari z=ev  ovisno o akustičkoj impendanciji e = gustoća  brzina zvuka v = brzina zvuka  odbija – refleksija  lomi – refrakcija  skreće .difrakcija .

.

Refleksija  ovisi o uglu upada  veći ugao = odbijanje veće  emitirani valovi se mogu otkriti samo ako se ponovno vrate na površinu piezoelektričnog kristala i ako imaju istu frekvenciju kao i incidentni val .

Refrakcija  UZ val pod drugim uglom u odnosu na upadni val .

rubova površina . Difrakcija  skretanje UZ od hrapavih površina.

Apsorpcija ultrazvuka gubitak energije koja se pretvara u toplotu frekvencija veća  apsorpcija veća  penetracija slabija .

piezoelektricitet . UZ ehoskop  stvara slike presjeka unutrašnjosti ljudskog tijela uz pomoć UZ pulseva koji se šalju u tijelo i odjeka koji se iz tijela vraćaju  u praksi frekvencija između 2 i 8 MHz  osnovu stvaranja i detekcije UZ u aparatima .

Piezoelektrični pretvarač pretvara električne pulseve u zvučne vibracije obratno .

pločica sintetske keramike folija piezoelektrične plastike sonda .

.

Sonde  sektorske  linearne  konveksne  vaginalne  rektalne  ezofagealne  za intraoperativnu aplikaciju  za vođenje punkcija  frekvencija  fokus se bira prema dubini .

Rezolucija ultrazvučnih ehoskopa  sposobnost uređaja koji stvara sliku da odvojeno prikaže dva bliska objekta  dubinska  poprečna .

Artefakti  sve što ne odgovara idealnoj UZ slici  kosti  plin – jaka refleksija  subkutana mast .

Snimanje UZ slike  operator podešava ravan gledanja i parametre uređaja  polaroid  printeri s terminalnim papirom  multiformat kamere na rendgen filmu  videorekorder .

Djelovanje ultrazvuka na žive stanice  Toplinom – nastaje kao rezultat apsorpcije jednog dijela UZ  Kavitacijom – stvaranje mjehurića plina u tekućinama  Mehanički – između toplote i kavitacije  Biološko djelovanje .