You are on page 1of 16

Profesor: Nevena Hadžiavdić Učenik:Asmira Hercegović IIIp

Uvod • Razvijajući se u zajedničkom ekosistemu sa svojim parazitima. biljke su izgrađivale svoje sustave obrane kojima se manje iIi više uspješno suprotstavljaju djelovanju patogena. iako su podložne napadu brojnih patogena. • Međutim . • Biljka je zdrava kada obavlja normalno svoje fiziološke funkcije (od normalne diobe stanica preko absorpcije vode i mineralnih tvari. mnoge gajne biljke uspijevaju ne samo da obole tim dejstvima već i se normalno razvijaju dajući dobre prinose. Kad god su biljke napadnute patogenima ove fiziološke funkcije su poremećene. . fotosinteze do reprodukcije i skladištenja hranljivih materija).

• Dok druge biljke ostaju nezaražene ili rijetko oboljevaju čak i u najpovoljnijim uslovima za razvoj bolesti.• Davno je bila zapažena pojava da u jednakim uslovima gajenja i u istim lokalitetima pojedine biljke jedne vrste ili sorte ispoljavaju različite stepene osjetljivosti odnosno otpornosti prema određenim patogenima. • One su nazvane otporne ili nepriječive odnosno rezistente. . • Postoje biljke koje su lako podložne napadu pojedinih patogena i one su označne kao osjetljive ili prijemčive biljke.

.

• Ogranak biljne patologije koji se bavi proučavanjem fenomena osjetljivosti. . odnosno otpornosti gajenih biljaka prema patogenima zove se fitoimunologija.

• Uopšteno posmatrano može se reći da biljke posjeduju jednu vrstu prirodne otpornosti koja predstavlja prepreku za mnoge patogene. • Na taj način biljka se suprotstavlja patognu bilo svojim strukturnim karakteristikama ili ipak određenim biohemijskim reakcijama u njenim ćelijama i tkivima. Ta prirodna otpornost je urođeno svojstvo svake biljke i prenosi s ena potomstvo. .

.

.• Reakcije i mehanizmi kojima se biIjke brane od patogena mogu se svrstati u dvije osnovne grupe: pasivne (prije infekcijske ) i aktivne(postinfekcijske).

nastaju u biljci određene biohemijske reakcije koje ili sprečavaju ili mu omogućuju da izazove određena toksična dejstva. • Za razliku od pasivne – nespecifične otpornosti aktivna otpornost nastaje kao posljedica odbranbene reakcije koje se odigravaju u biljci domaćinu neposredno posle nastanka infekcije. Ona je istovremeno i specifična. jer je usmjerena protiv onog parazita koji je prouzrokovao infekciju. AKTIVNA OTPORNOST • Poslije napada ili prodora patogena u biljku. . • Ovakva urođena otpornost nazivana je aktivna.

djelimo ih na: a) Antiinfekcione b) Antitoksične .• U zavisnosti od toga da li su odbranbene reakcije biljke domaćina usmjerene su protiv samog patogena ili protiv njegovih produkata metabolizma – toksina.

Antiinfekcione • Antiinfekcione reakcije su usmjerene direktno na patogena. • Ova vrsta odbrane se označava kao plazmatična. naročito ako su u pitanju manje viruelni patogeni. citoplazma ćelije domaćin. sprečava njegovo širenje ili ga pak uništava. otežavajući razvoj patogena. pa se zovu još i anropogene. U izvjesnim slučajevima. . • Antiinfekcione odbrambene reakcije se mogu odigravati na različite načine.

dolazi do takozvane reakcije preosjetljivosti. Ova reakcija napadnutih biljaka se naziva histogena. na granici zaraženih i zdravih tkiva. Sama reakcija se označava kao nekrogena. odnosno hipersezibilnosti . . • U nekim slučajevima poslije ostvarene infekcije. dolazi do formiranja plutnog tkiva koje izaziva prekid u snadbijevanju zaraćenog dela vodom i asimilatima.• U drugom slučaju. koji ima isti cilj.lokalizaciju i eliminaciju patogena.

ili neposredno oko njih. • Odvijaju se u ćelijama gdje se nalazi i sam parazit. • Paraziti uslijed napada na izvjesnoj udaljenosti od mjesta prodora patogena stvara granična tkiva.odnosno nekrogena materija natalih izumiranjem napadnutih ćelija biljke domaćina.Antitoksične • Antitoksočne reakcije su usmijerene protiv produkata metabolizma patogena – toksina. .

• Interakcija domaćina i patogena je formulisana kroz hipotezu gen-za-gen. . • Prema ovom shvatanju prava otpornost biljake je ona kojoj su patogen i domaćin inkompatibilni. Manifestuje se najčešće kod biljaka zaraženih virusima.Indukovana tolerancija • Indukovana tolerancija je jedan specifičan vid otpornosti.

.• Vertikalna otpornost kontrolisana od jednog gena zove se monogen. • Geni odgovorni za ovu osobinu zove se major geni. a ako je kontrolisana od grupe gena. od kojih svaki djeluje sam za sebe. takva otpornost se zove generalna (opšta) ili horizontalna. • Međutim. onda se zove oligogena. ako je otpornost biljke obezbjeđena kombinacijom slabijih mehanizama odbrane od kojih je svaki pojedinačno sa slabijim efektom patogenu. a ti mehanizmi su kontrolisani od jedne grupe ili više grupa gena.

HVALA NA PAŽNJI !!! Asmira Hercegović III-p .