You are on page 1of 13

ANG MGA KATUNGDANAN O

TAHAS SA MGA TIG ATIMAN SA


MGA NAGPABILIN BUHI HUMAN
SA ATAKE SA STROKE

STROKE SUPPORT GROUP OF MINDANAO (SSGM)


Ang mga tig-alima (Asawa/ Anak/ Pamilya/
Paryente/ Nurse/ Yaya ug uban pa) sa mga
nagpabilin nga buhi human sa ataki sa stroke
gasugod human ang biktima na-admit sa hospital.
Kini dili nagpasabot nga kita ang mobuhat sa tanan
nga panginahanglanon sa pasyente kay anaa may
tigdumala sa hospital nga gitugyanan ani nga mga
responsibilidad (Doctors, Nurses, Midwives, Health Aid
ug uban pa)…walay labot niani ang magbayad sa
mga gasto sa hospital.

1
Ang mga responsibilidad sa mga tig-alima (Asawa,
Anak, Pamilya, Paryente, Nurse, Yaya ug uban pa)
Nagasugod inig pauli o discharge na sa pasyente
padulong sa balay/komunidad. Kini nanginahanglan
ug maayong pamaagi o panahon para sa mga tig-
alima aron paghiuli sa maayong kahimtang sa mga
na stroke.

2
Naay mga pangutana sa mga tig-alima sa ilang mga
kaugalingon mahitungod sa mga panginahanlanon/
limitasyon aron mahimo nga epektibo ang ilang pag-
galam o pag areglar sa pasyente:

1. Aduna pa ba kitay lain nga responsibilidad/ buhatonon


nga nanginahanlan ug oras, gawas sa pag areglar sa
pasyente (Pamilya, trabaho ug uban pa)
2. Preparado ba ako sa akong gibati?
a. Emotionally/Physically
b. Maayo ba ang akong panglawas, naa ba koy
sakit?

3
3. Unsa man akong kabutang kabahin sa akong panalapi?
• Tinipigan sa bangko
• Butang/Property
• Benepisyo/Tabang

4. Unsa man ang kabutang sa atong balay aron mapanalipdan


ang seguridad sa atong pasyente

5. Unsa man ang gabation o reaksyon sa ubang membro sa


pamilya mahitungod sa pag-areglar/galam sa pasyente

6. Unsa man ang estado o kahimtang sa among relasyon sa


pamilya sa wala pa na stroke ang pasyente – naa ba kini
epekto karon nga na stroke siya?

7. Naa ba kitay igo nga kaalam ug katakos para


tabangan/areglahon ang pasyente human ang stroke?
4
DILI PAREHO ANG PANGINAHANGLANON SA PANGLAWAS SA
KADA STROKE SURVIVOR
ANG MGA MUSUNOD MGA GIYA SA MGA BUHATON ARON
EPEKTEBO ANG ATONG PAG-AREGLAR:
1. Dapat atong mahibaloan ang mga ipatuman nga reglamento sa
pagpanambal o pagpadayun sa mga pag areglar sa pasyente
(Discharge Instructions).
• Mangutana kita ug wala nakasabot

2. Siguruhon nga ang pasyente mo tumar sa mga gireseta nga mga


tambal – apil na ang pagkaon, ehersisyo, pagpahulay ug uban pa-
check up.

3. Awhagon ug tabangan nato sila nga buhaton ang mga kahanas


nga ilang natun–an sa rehab:
• Lingkod
• Tindog
• Takilid
• Ug uban pa

5
• 4. Tabangan nato sila sa pagpangita ug pamaagi
aron masolusyunan ang mga problema ug
masayon ang pagbuhat sa mga bag-o nga
pamaagi.

• 5. Tabangan nato sila nga buhaton ang mga buhat


sa wala pa sila na stroke:
• Pagbutones sa sinina
• Paggamit ug Himan
• Buluhatonon sa Balay
• Paglulinghayaw o pag-ateder sa mga kapunongan

6
6. Tabangan sa ilang personal o kaugalingon nga
pangihanglanon ug siya naglisod sa pagbuhat niani
• Pag-kaon
• Pag-ligo
• Pag-ihi/Paglibang

7. Tabangan sa mga pamaagi aron sila masabtan


(kung naa silay problema sa pagsulti)
• Exercises sa baba ug dila
• I-apil sa mga conversation o sinultihay bisag dili siya maka ambit ug
maka salmot

7
8. Pag areglar sa mga uban pa niya nga
panginahanlanon
• Check-up
• Pag monitor sa blood pressure/sugar
• SSS/GSIS

9. PAGPANALIPOD SA MGA KATUNGOD SA MGA


STROKE SURVIVOR

8
Ang pag-areglar sa mga stroke survivor kasagara
makahatag sa tig-areglar o pamilya ug stress ug
kalisod o kapit-os. Busa kinahanglan ang tig-alima
mahatagan ug igo nga kaalam o suporta gikan sa
pamilya/paryente/amiga/amigo/comunidad o
kapunongan aron makagaan o mahagkap ang
ilang gidala nga stress o kakapoy o kahago sa lawas.

9
MGA TIPS/PAGPASABOT ARON MAKATABANG
KANATO SA PAGPAKUNHOD UG PAGPA MENOS SA
ATONG KALISOD O STRESS

1. Dawata nga ang pagkaayo gikan sa stroke


nanginahanglan ug ubay-ubay nga panahon.
Kinahanglan kita malaumon.

2. Hinumdumi nga ang epekto sa stroke


nanginahanglan ug igo-igo nga panahon – dili kita
dapat mawadan ug pag-asa. Dapat malipay kita sa
mga gagmay mga kausaban nga atong
mamatikdan sa atong pasyente ug makadiskubre ug
mas maayo nga paagi sa pag-galam kanila.

10
3. Ang pagalima sa nagsakit ug stroke gakatun-an.
Huna Hunaa nga ang kaalam ug kahanas
mamaayo/ma-arang arang ug ato kining
pagabuhaton sa matag adlaw.

4. Magsulay kita sa mga lain-lain nga pamaagi sa


paggalam sa pasyente hantod nga makakita kita ug
pamaagi nga mohaum kanato
• Atong gabuhaton matag adlaw
• Pagbinayloay ug hunahuna pamaagi sa pagsulti aron
magkasinabot sa pasyente
• Talaan sa adlaw aadlaw nga pagabuhaton
• Paghikay o paghan-ay sa kinabuhing pang katilingban

11
MGA PAHINUMDUM/BULUHATON PARA SA
MGA TIG-ALIMA SA MGA STROKE SURVIVOR

1. Pahulay
2. Pangayo ug tabang gikan sa uban (Myembro sa
pamilya, amiga, amigo, kumunidad, silingan)
3. Magsuhol ug uban nga pwede mogalam sa
pasyente
4. Maglulinghayaw

12