HUCPEMIM YAPISI

ve
HUCPE CESITLEPI
IsfonbuI Universifesi IsfonbuI
Tip FokuIfesi Tibbi 8iyoIo¡i
AnobiIim DoIi
8iyoIoq Prof. Dr. Mehmef
0UPTEIIM
www.stetuskop.com
Siz bunlara uymayin arkadaslar!
iyoloiinin tarihcesindeki bazi adimlar
· I665 Robert Hooke Cellula
· 1831 Robert rown Nükleus
· 1839 Purkinie Protoplasma
· 1852 Remak Hücre bölünmesi
· 1897 enda Mitokondri
· 1898 Golgi Golgi
· 1931 Ruska Elektron mikroskop
· 1953 Watson ve Crick DNA ciIt sarmali
· 1986 Howell Gen nakli
· 1990 Insan genom proiesi
· 1996 Klonlama (Dolly)
· 2007 Klonlama (ZariIe ve Oyali)
Isik mikroskop
Ilk kez 1665`de Robert Hooke sise mantarini incelerken
bosluk halinde gördügü yapilara 'cellula¨ adini vermistir.
Prokoryof ve Ökoryof hucre
Prokaryot Ökaryot(makroIai ve
bakteriler)
Prokaryot ve ökaryot arasindaki bazi
belirgin Iarklar
Prokaryotlar
· Organizmalar:akteriler
· Hücre boyutu:1-10 nm
· DNA nukleus icinde degil
· DNA sirküler yapida
· Kromozom sadece DNA`dan
olusur.
· Stoplazma homoien
· Hücre iskeleti yok.
· Doku olusumu yoktur.
Ökaryotlar
· Mantarlar,bitkiler ve hayvanlar
· 10-100 nm
· DNA nukleus icinde
· DNA lineer yapida
· Kromozom DNA ve proteinden
olusur.
· Stoplazma granül icerir.
· Protein Ilamanlardan kurulu h.
Iskeleti vardir.
· Doku olusumu vardir
Hücreyi Inceleme Yöntemleri
· In vivo: Gelistirilen cihazlar araciligi ile hücre ve
dokularin incelenmesi; trans-illuminasyon, kan düzey
arastirmalari, skopi.
· In vitro: Organizma disinda hücre ve dokularin
yasamalarina olanak saglayan solusyonlar sayesinde
incelenmesi.
· Ex vivo: Organizma disinda canli hücre veya dokularin
genellikle steril ortamda (Ör.hücre kültürü)
incelenmesi.
Ökaryot ve prokaryotlarda protein
sentezi
8AITEPILEP
8AITEPILEP
· Cogu cok Iarkli dogal cevrede yasayabilen
organizmalardir. Küresel, cubuk veya spiral
seklindedirler. üyüklükleri Iarklidir.
· Hücre organeli icermezler. Ribozomlari
ökaryotik ribozomdan daha kücüktür.
· DNA cember seklinde ve hücre ici sivisinda
ciplak olarak bulunur.
akteri sekli
spiral basil koküs
akteri sekli
akteri sekli
Escherichia coli Mycobacterium tuberculosis
bacillus-rod (cubuk )seklinde
Staphylococcus aureus ve Micrococcus luteus
coccus-spherical (yuvarlak-küresel) seklinde
orrelia burgdorIeri
spirillus-spiral seklinde
akteri büyüklügü
akteri büyüklügü. Scanning elektron mikrograIide
(SEM) toplu ignenin ucundaki bakterilerin görünümü
Dünya ile Pluto arasi 5920 milyar kilometre.
Pluto gezegenine yolculuk günümüz
kosullarinda saatte 43.000km hizla en az 10
yil sürecek..
akteri-ökaryot hücre büyüklügünün kiyasi:
Yalanci ayagi ile bakteriyi yakalayan bir makroIai
akterinin yapisi
ölünen Escherichia coli hücreleri
SEM de E.coli hücreleri
salmonella
· Gram-negatiI bir bakteri.
· Anaerob, cubuk biciminde.
· Hareketli (S.Gallinarum ve S.
Pullorum haric).
· Gida zehirlenmesi, tiIo ve
paratiIoya neden olur.
· Ilk kez 1886 da Salmon
taraIindan izole edilmistir.
· Genellikle hayvan diskisi
bulasmis gidalar (yiyecek-
icecek) ile bulasir.
ilgiyi yaymak icin paylasalim..
· Salmonella en cok hayvansal gidalarda bulunur.
· Kümes hayvanlari eti, yumurta, kiyma, sosis, dondurma, süt
ürünleri, icme ve kullanma sularinda bulunabilir.
· Cogunlukla az pismis ya da cig yumurta, enIekte tavuk- et ve
pastorize olmayan yiyeceklerle bulasir.
· Korunmak icin, bu ürünleri cig ya da az pismis yememeli.,
sebzeler cok iyi yikanmalidir.
· Cig sebze ve yumurta, pismis yiyeceklerden uzak tutulmalidir.
· MutIak tezgahi, kullanilan kaplar ve eller iyice yikanmalidir.
Samanyolu gökadasi. Spiral kollar arasindaki
mesaIe 100.000 isik yili(isigin bir yilda boslukta
aldigi mesaIe).200 milyarin üzerinde yildiza sahip
'IPUSLEP
· 8okferiIeri fufon fIifreIerden
qeçebiIirIer.
· ZorunIu hucre içi porozifidir.
· 8ir çesif nukIeik osif moIekuIu ve onu
soron profein kiIiffon (kopsid veyo
kopsomer) iboreffir.
· MukIeik osif + kopsid : nukIeokopsid
· ZorfIi virusIer
'irüsün yapisi
PD virüs Lassa virüs
%ütün mozaik virüsü
HI' virüsü
adenovirüs
· Adenovirus ;70 nm capinda,
zarIsiz, ciIt zincirli, 50 den
Iazla 80rotipi (antij0n
karakt0rl0ri il0 b0lirl0n0n
türün alt türü )olan DNA
viruslaridir./sekil %EM.
Serotiplerin 1/3 ü hastaliga
yol acar.
· Adenovirüsler esas olarak
solunum yolu hastaliklarina
yol acarsa da ......
Herpes simplex virüs
· Derinin herhangi bir
yerinde (genellikle agiz
ve burun civarinda,
cinsel bölgede , kalcada)
su kabarciklarina ve
yaralara neden olur
(ucuk ).
Kutup ayisi
· 50-100 yil icerisinde
buzullarin azalmasina
bagli olarak sayilari °30
azalacak.
· %ehdidler: Cevre
kirliligi, gemilerin
verdigi rahatsizlik,
eglence amacli izlenme,
gaz-petrol arastirma,
yasak av.
Ebola virüsü:
· 1995. Demokratik
Kongo cumhuriyeti. 245
kisi öldü.
· Kanamali atese neden
olur.
InIluenza virüs Simian virüsü
inIluenza virüs: Solunum sisteminin
epitel hücrelerini inIekte eder
InIluenza A H1N1 virüsü
· 1918-1920 yillari arasinda 20
milyon insanin ölümüne neden
oldu. 8panyol gribi¨ olarak
adlandirildi. inIluenza A
pand02iy0 (8algìn bir ha8talìgìn
kìta düz0yind0 cok g0nis bir
alana yayìl2a8ì) yol aciyor.
InIluenza A virüsünün yüzey
proteinlerinin bir ya da ikisinde
birden önemli bir degisiklik
olustugunda artik bu yeni virüse
karsi hic kimse bagisik olmuyor.
u virüs kisiler arasinda bulasma
kapasitesine sahipse pandemi
gelisebiliyor.
(Ilk el.mi. 1933 de Max Kroll ve
Ernst Ruska taraIindan yapildi)
ilgiyi yaymak icin paylasalim.
· akteriler;aslica, gida zehirlenmesi, diIteri, Irengi,
tetanoz, verem ve tiIo ya ,
· 'irüsler; Soguk alginligi-nezle, ucuk, HI', kizamik,
sucicegi, cocuk Ielci, kabakulak, hepatit ve kuduz gibi
hastaliklara neden olurlar.
· akteriye karsi antibiyotik kullanilir, virüse antibiyotik
etkili olmaz.
8AITEPI
'IPUSLEPI
(bokferiyofo¡ ~
fo¡)
bakteriyoIai
ÖIAPYOTII
HUCPE
Ökaryotik hücre
Hucre 8uyukIuqu
· Hucre buyukIuqu oif oIduqu furun
buyukIuqu iIe oronfiIi deqiIdir( FiI ve
forenin korociqer hucreIeri ).
· IusIorin yumurfo hucreIeri birkoç cm
çopindo.
· Insondoki en buyuk hucre yumurfo
hucresidir.
Hucre SekIi
· Hucrenin fonksiyonuno
(erifrosifIer,sperm)
· Hucrenin buIunduqu yerdeki mekonik
fokforIerin efkisine (IokosifIer)
· HucreIer orosi orfomin sorfIorino (kemik
hucreIeri) qore deqisir.
Hucrenin IimyosoI yopisi
· Inorqonik biIesikIer (su ve eIemenfIer)
· Orqonik biIesikIer (korbonhidrofIor,
IipidIer, profeinIer)
EksfroseIIuIer sivi
· InferseIIuIer sivi (infersfifiyeI sivi): 8esin
moddeIeri, hormon ve vifominIeri içeren
sividir.
· InfrovoskuIer sivi:Ion ve Ienf domorIori
içindeki sivi
· TronsseIIuIer sivi: Seroz zor iIe cevriIi
bosIukIordoki sivi (SinovioI sivi ve seroz
sivi)
Iki hücre arasindaki aralik/interstisiel
sivi(intercellular space)
Iki hücre arasindaki aralik/interstisiel
sivi(intercellular space)
Hücrelerarasi boslugun gösterilmesi
SU
· En iyi çozucudur.
· 8esin moddeIerinin hucre zorindon qeçmesi için
sudo erimis oImoIori qerekir.
· O
Z
ve mefoboIizmo urunIeri su iIe fosinir.
· Mifokondri, soIqi qronuIIeri vd. su soyesinde
herekef eder.
· Endosifoz suIu orfomdo yopiIir.
· 'ucuf isisinin oyorIonmosindo onemIidir.
· Ioymo ozeIIiqinden doIoyi, ekIem yerIerinde
fompon odevi qorur.
Ökaryotik hücre
Golgi kompleks
mitokondri
Granüllü endoplazmik retikulum/Langerhans adaciginda
hücresi ve insülin salinimi
Andromeda gökadasi. Samanyolu
gökadasina en yakin olan gökada.
üyüklügü 120.000 isik yili Aralarindaki
mesaIe 2.2 milyon isik yili.
HUCPE
FAPILILASMASI
'E
HUCPE TIPLEPI
· Döllenmis yumurta hücresi mitoz bölünme ile
genetik materyali yeni hücrelere aktarir. Cok az
özellesmis hücrede genetik materyalin kaybi
söz konusudur (eritrosit). Diger tüm hücrelerde
ne bir gen kazanilir, ne de kaybedilir.
Özellesmenin nedeni gen ekspresyonundaki
degisikliklerdir. Genler elektrik dügmesi gibi
acilip kapanabilirler.
Hücre Iarklilasmasi-gen ekspresyonu
Insani olusturacak iki hücre; ovum ve
spermiyum
Hücre Iarklilasmasi
Hücre Iarklilasmasi ve hücre tipleri
HUCPE TIPLEPI
nöron
Canli hücrelerin elektrik yükündeki
degisikliklerin bir katater ile dinlenmesi
Scanning elektron mikrograIta
nöronlarin sinaps agi
Düz kas hücresi
Kalp kas hücresi
Cizgili kas hücresi
Kemik hücreleri/osteosit
ag dokuda ve tendonda Iibroblast(sagdaki sekilde
mavi ok kollaien yigin, yesil ok nükleus
Yag hücresi
nükleus
Goblet hücresi
Goblet hücresi(%EM)
Goblet hücreleri (%EM)
Gözde renkleri görmemizi saglayan rod
ve koni hücreleri
Gözde rod hücreleri/scanning elektron
mikrograIt
%rakede mukus salgilayan yuvarlak
goblet hücresi ve siller.
%rakede mukus salgilayan yuvarlak goblet
hücresi ve siller.
Ic kulakta tüy (hair) hücresi
Insan % lenIositi
monosit
makroIai
bazoIil
bazoIil
eozinoIil
nötroIil
Hücrenin icerisi
Elektron mikroskop:
sinegin ayagi
SEM (Scanning)
Sol: streptokoklar
ve makroIai (SEM)
Sag:staIilokok bakterileri icerisine (siyah vakuoller)alan
makroIai (%EM)
Plazma hücresi (%EM)
nötroIil
eozinoIil
makroIai
Karaciger hücresi (hepatosit)
LenIosit (%EM)
Isik mikroskopta ve elektron mikroskopta
lenIositin görünümü
Scanning elektron mikroskopta solda iki lenIosit
ve sagda makroIaiin görünümü
AktiI % lenIosit (SEM)
AktiI olmayan % lenIosit (SEM)

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful