You are on page 1of 18

Perikoop: Thema

• Zeer korte samenvatting (max. 5 woorden)


• Tijdsituering:
– Israel
– Omringende klassieke wereld
– Wereldgeschiedenis daarbuiten
• Geografische situering
• Toelichting maten, gewichten, tijdsaanduidingen
• (inter)tekstuele en/of thematische bijzonderheden
• Gerelateerde kunstwerken (schilderijen/muziek)
• Verder lezen: literatuurreferenties
Richt. 9 : 6-21
• Zeer korte samenvatting (max. 5 woorden)
• Tijdsituering:
– Israel
– Omringende klassieke wereld
– Wereldgeschiedenis daarbuiten
• Geografische situering
• Toelichting maten, gewichten, tijdsaanduidingen
• (inter)tekstuele en/of thematische bijzonderheden:
– Fabel van Jotam: zie F. Hayek: de slechtste personen
komen bovendrijven
• Gerelateerde kunstwerken (schilderijen/muziek)
• Verder lezen: literatuurreferenties
1 Sam. 8
• Zeer korte samenvatting (max. 5 woorden)
• Tijdsituering:
– Israel
– Omringende klassieke wereld
– Wereldgeschiedenis daarbuiten
• Geografische situering
• Toelichting maten, gewichten, tijdsaanduidingen
• (inter)tekstuele en/of thematische bijzonderheden:
– Geen reden voor schamperheid jegens royalty, maar wel
reden voor kritiek op etatisme.
• Gerelateerde kunstwerken (schilderijen/muziek)
• Verder lezen: literatuurreferenties
Job:
model voor religieuze ontwikkeling
• Confrontatie tussen leer (abstract) en leven
(concreet):
– Het failliet van vermeende theologische
rechtzinnigheid t.o.v. existentiële crises
• Hoe juist is die theologische rechtzinnigheid?
(“Ieder krijgt van God wat hij verdient”)
• Job geeft voorrang aan zijn persoonlijke, concrete
menselijke ervaringen, en niet aan de onpersoonlijke,
abstracte en vermeend-rechtzinnige “theologie”
• Job ondergaat een religieus veranderingsproces:
– Loslaten van zijn vroegere theologische denkbeelden
vereist niet alleen enkel een cognitieve herstructurering,
maar zeker ook een emotionele
Job: tekststructuur

Macrostructuur A B C D E F G
Mesostructuur C1 C2 C3 E1 E2 E3 F1 F2 F3: betoogrondes F4 F5 F6 F7 F8 F9
Microstructuur F3a: 1e termijn F3b: 2e termijn F3c: 3e termijn

1-5 6-10 11-12 13-19 20-22 1-4 5-6 7-9 10 11 1 2vv


Tekstgedeelte 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 -3 3 4-5 6-7 8 9-10 11 12-14 15 16-17 18 19 20 21 22 23-24 25 26-27 28 29-31 32-37 38-41 421-6 427-9 4210-17
God ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
Positief
Job ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
Elihu ■
Elifaz ■ ■ ■ ■
Negatief
Bildad ■ ■ ■ ■
Sofar ■ ■ ■
Jobs vrouw ■
Satan ■ ■ ■ ■ ■ ■

Legenda

verhalend kader
mono- en dialogen
metafysisch "personage"
aards personage

A Arcardisch begin F 3e test: (door aardse personages)


B Complicatie: Satan probeert Gods positieve perceptie van Job bij te stellen F1 Introductie
C 1e test (door metafysische personages): Jobs goederen en kinderen F2 monoloog Job: zelfbeklag
C1 Voorstel F4 Lofzang op de Wijsheid
C2 Uitvoering F5 Slotbetoog Job
C3 Uitslag: positief voor Job F6 Betoog Elihu
D Complicatie: God probeert Satans negatieve perceptie van Job bij te stellen F7 Reactie van God
E 2e test (door metafysische personages): Jobs gezondheid F8 Jobs schets van zijn spirituele leercurve
E1 Voorstel F9 Uitslag 3e testprocedure: positief!
E2 Uitvoering: extra beproeving bovenop de test zelf: reactie vrouw G "letstelschadevergoeding" i.v.m. tests.
E3 Uitslag: positief voor Job Verhaaleinde nog positiever dan -begin.
Job:
model voor religieuze ontwikkeling
• Job 1
– Doel van de uitdaging van God door Satan:
• De lezer, die wel weet heeft van de uitdaging, zich
100% laten identificeren met de onschuldige Job, die
geen weet heeft van de uitdaging zodat de lezer het
gelezene kan toepassen op zijn eigen “condition
humaine”.
– Arcardisch begin:
• onbekende tijd en plaats.
• Laudatio: positieve introductie Job:
– rijke sjeik
– in woord en werk godsvruchtig,
– harmonieuze "pater familias“
Job:
model voor religieuze ontwikkeling
• Job 2:10 versus Job 1:21b-22
– 1:21b-22 2:10
– God is Heer “Godheid”
– Job zegent God zegent God niet
– Stellend Vragend
– Zondigde niet zondigde niet
met zijn lippen
– Gods perspectief menselijk persp.
• Geven/nemen aannemen
Job:
model voor religieuze ontwikkeling
• Job 2:13

– Judith Herzberg (1968), Beemdgras

Mijn vader had een vol uur zitten zwijgen bij mijn bed
Toen hij zijn hoed had opgezet
Zei ik, nou, dit gesprek
Is makkelijk te resumeren
Nee, zei hij, nee toch niet,
Je moet het maar eens proberen
Job:
model voor religieuze ontwikkeling
• Job 3
– Huub Oosterhuis (mel. Ps. 65, Zolang nr. 75)

Zijn alsof niet: hart blind geboren


Oor dat geen woord verstaat
Hand die niet groet, mond dichtgevroren
Ik dat niet opengaat
De dood gezocht. De nacht verwensen
Waarin wij zijn ontwaakt:
Zijn alsof nooit, alsof niet mensen
Voor mensen zijn gemaakt
Job:
model voor religieuze ontwikkeling
• Job 8, 9 en 10:
– strenge, juridische theologie van Bildad:
beroep op traditie als autoriteit.
• Obsessieve fixatie op traditie getuigt van
spirituele onvolwassenheid en regressie.
– Job 9 en 10: reactie Job op Bildad baseert
zich ook op juridisch discours
Job:
model voor religieuze ontwikkeling
– Job 11:
• Sofar is nog extremer dan Bildad
– Niet alleen beroep op autoriteit van de traditie, maar
ook rechtstreeks op de autoriteit van God!
Job:
model voor religieuze ontwikkeling
– Job 28:
• Pleidooi voor praktische, alledaagse ethiek
– Kwaad vermijden
– Tegenwicht voor de waanwijze en torenhoge
theologische pretenties van de vrienden
• Tekstuele verwantschap met Ps. 19
Job:
model voor religieuze ontwikkeling
– Job 40 en 41
• Behemoth en Leviathan:
– Mythische dieren, symbool voor een bedreiging van
kosmische proporties
Job:
model voor religieuze ontwikkeling
– Job 42:7:
• God verklaart orthodoxe, niet-authentieke
spiritualiteit failliet
– Juist de orthodoxe, in eigen ogen vrome vrienden,
blijken niet juist over God te spreken volgens God
zelf!
– De opstandige en vermetele Job spreekt, alweer
volgens God zelf, daarentegen wel juist over God!
Jona
• Zeer korte samenvatting (max. 5 woorden)
• Tijdsituering:
– Israel
– Omringende klassieke wereld
– Wereldgeschiedenis daarbuiten
• Geografische situering
• Toelichting maten, gewichten, tijdsaanduidingen
• (inter)tekstuele en/of thematische bijzonderheden
– Jona qua thematiek contrair aan Job:
• Slechte mensen worden gespaard
• “Goede” mensen worden bezocht met kwaad
• Gerelateerde kunstwerken (schilderijen/muziek)
• Verder lezen: literatuurreferenties
Rom. 10 : 4-17 Structuurschema (L. Wierenga 1997)
1 Kor. 13: Hooglied der Liefde Structuurschema (L. Wierenga 1997)
Titus 3
• Thema: De gelovige in relatie tot de wereld
• Tijdsituering:
– Israel
– Omringende klassieke wereld
– Wereldgeschiedenis daarbuiten
• Geografische situering
• Toelichting maten, gewichten, tijdsaanduidingen
• Uitwerking:
– Vs. 4-6: Triniteit:
• Vader  vergeving
• Zoon  verzoening
• Heilige Geest  vernieuwing
– Mijden van scheurmakers en mensen die arbitraire kwesties promoten
– Relatie tot de overheid: zie ook Rom. 13 : 1-7, en Kol. 1 : 15-16
• Gerelateerde kunstwerken (schilderijen/muziek)
• Verder lezen: literatuurreferenties