Perikoop: Thema

• Zeer korte samenvatting (max. 5 woorden) • Tijdsituering:
– Israel – Omringende klassieke wereld – Wereldgeschiedenis daarbuiten

• • • • •

Geografische situering Toelichting maten, gewichten, tijdsaanduidingen (inter)tekstuele en/of thematische bijzonderheden Gerelateerde kunstwerken (schilderijen/muziek) Verder lezen: literatuurreferenties

Richt. 9 : 6-21
• Zeer korte samenvatting (max. 5 woorden) • Tijdsituering:
– Israel – Omringende klassieke wereld – Wereldgeschiedenis daarbuiten

• Geografische situering • Toelichting maten, gewichten, tijdsaanduidingen • (inter)tekstuele en/of thematische bijzonderheden:
– Fabel van Jotam: zie F. Hayek: de slechtste personen komen bovendrijven

• Gerelateerde kunstwerken (schilderijen/muziek) • Verder lezen: literatuurreferenties

1 Sam. 8
• Zeer korte samenvatting (max. 5 woorden) • Tijdsituering:
– Israel – Omringende klassieke wereld – Wereldgeschiedenis daarbuiten

• Geografische situering • Toelichting maten, gewichten, tijdsaanduidingen • (inter)tekstuele en/of thematische bijzonderheden:
– Geen reden voor schamperheid jegens royalty, maar wel reden voor kritiek op etatisme.

• Gerelateerde kunstwerken (schilderijen/muziek) • Verder lezen: literatuurreferenties

Job:
model voor religieuze ontwikkeling
• Confrontatie tussen leer (abstract) en leven (concreet):
– Het failliet van vermeende theologische rechtzinnigheid t.o.v. existentiële crises
• Hoe juist is die theologische rechtzinnigheid? (“Ieder krijgt van God wat hij verdient”) • Job geeft voorrang aan zijn persoonlijke, concrete menselijke ervaringen, en niet aan de onpersoonlijke, abstracte en vermeend-rechtzinnige “theologie” • Job ondergaat een religieus veranderingsproces:
– Loslaten van zijn vroegere theologische denkbeelden vereist niet alleen enkel een cognitieve herstructurering, maar zeker ook een emotionele

Job: tekststructuur
Macrostructuur Mesostructuur Microstructuur Tekstgedeelte Positief God Job Elihu Elifaz Negatief Bildad Sofar Jobs vrouw Satan
1-5 6-10

A

B
C1

C
C2 C3

D
E1

E
E2 E3 F1 F2
F3a: 1e termijn

F
F3: betoogrondes
F3b: 2e termijn F3c: 3e termijn

G
F4 F5 F6 F7 F8 F9

1

1

1

11-12

1

13-19

1

20-22

2

1-4

■ ■

■ ■ ■

2 2 ■

5-6

7-9

2

10

2 -3 3

11

1

2vv

4-5 6-7 8

9-10 11 12-14 15 16-17 18 19 20 21 22 23-24 25 26-27 28 29-31 32-37 38-41 421-6 427-9 4210-17

■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

■ ■

■ ■

Legenda
verhalend kader mono- en dialogen metafysisch "personage" aards personage A B C C1 C2 C3 D E E1 E2 E3 Arcardisch begin Complicatie: Satan probeert Gods positieve perceptie van Job bij te stellen 1e test (door metafysische personages): Jobs goederen en kinderen Voorstel Uitvoering Uitslag: positief voor Job Complicatie: God probeert Satans negatieve perceptie van Job bij te stellen 2e test (door metafysische personages): Jobs gezondheid Voorstel Uitvoering: extra beproeving bovenop de test zelf: reactie vrouw Uitslag: positief voor Job F F1 F2 F4 F5 F6 F7 F8 F9 G 3e test: (door aardse personages) Introductie monoloog Job: zelfbeklag Lofzang op de Wijsheid Slotbetoog Job Betoog Elihu Reactie van God Jobs schets van zijn spirituele leercurve Uitslag 3e testprocedure: positief! "letstelschadevergoeding" i.v.m. tests. Verhaaleinde nog positiever dan -begin.

Job:
model voor religieuze ontwikkeling
• Job 1
– Doel van de uitdaging van God door Satan:
• De lezer, die wel weet heeft van de uitdaging, zich 100% laten identificeren met de onschuldige Job, die geen weet heeft van de uitdaging zodat de lezer het gelezene kan toepassen op zijn eigen “condition humaine”.

– Arcardisch begin:
• onbekende tijd en plaats. • Laudatio: positieve introductie Job:
– rijke sjeik – in woord en werk godsvruchtig, – harmonieuze "pater familias“

Job:
model voor religieuze ontwikkeling • Job 2:10 versus Job 1:21b-22
– 1:21b-22 – God is Heer – Job zegent God – Stellend – Zondigde niet – Gods perspectief
• Geven/nemen

2:10 “Godheid” zegent God niet Vragend zondigde niet met zijn lippen menselijk persp.
aannemen

Job:
model voor religieuze ontwikkeling • Job 2:13
– Judith Herzberg (1968), Beemdgras
Mijn vader had een vol uur zitten zwijgen bij mijn bed Toen hij zijn hoed had opgezet Zei ik, nou, dit gesprek Is makkelijk te resumeren Nee, zei hij, nee toch niet, Je moet het maar eens proberen

Job:
model voor religieuze ontwikkeling • Job 3
– Huub Oosterhuis (mel. Ps. 65, Zolang nr. 75)
Zijn alsof niet: hart blind geboren Oor dat geen woord verstaat Hand die niet groet, mond dichtgevroren Ik dat niet opengaat De dood gezocht. De nacht verwensen Waarin wij zijn ontwaakt: Zijn alsof nooit, alsof niet mensen Voor mensen zijn gemaakt

Job:
model voor religieuze ontwikkeling • Job 8, 9 en 10:
– strenge, juridische theologie van Bildad: beroep op traditie als autoriteit.
• Obsessieve fixatie op traditie getuigt van spirituele onvolwassenheid en regressie.

– Job 9 en 10: reactie Job op Bildad baseert zich ook op juridisch discours

Job:
model voor religieuze ontwikkeling
– Job 11:
• Sofar is nog extremer dan Bildad
– Niet alleen beroep op autoriteit van de traditie, maar ook rechtstreeks op de autoriteit van God!

Job:
model voor religieuze ontwikkeling
– Job 28:
• Pleidooi voor praktische, alledaagse ethiek
– Kwaad vermijden – Tegenwicht voor de waanwijze en torenhoge theologische pretenties van de vrienden

• Tekstuele verwantschap met Ps. 19

Job:
model voor religieuze ontwikkeling
– Job 40 en 41
• Behemoth en Leviathan:
– Mythische dieren, symbool voor een bedreiging van kosmische proporties

Job:
model voor religieuze ontwikkeling
– Job 42:7:
• God verklaart orthodoxe, niet-authentieke spiritualiteit failliet
– Juist de orthodoxe, in eigen ogen vrome vrienden, blijken niet juist over God te spreken volgens God zelf! – De opstandige en vermetele Job spreekt, alweer volgens God zelf, daarentegen wel juist over God!

Jona
• • Zeer korte samenvatting (max. 5 woorden) Tijdsituering:
– Israel – Omringende klassieke wereld – Wereldgeschiedenis daarbuiten

• • •

Geografische situering Toelichting maten, gewichten, tijdsaanduidingen (inter)tekstuele en/of thematische bijzonderheden
– Jona qua thematiek contrair aan Job:
• Slechte mensen worden gespaard • “Goede” mensen worden bezocht met kwaad

• •

Gerelateerde kunstwerken (schilderijen/muziek) Verder lezen: literatuurreferenties

Rom. 10 : 4-17 Structuurschema (L. Wierenga 1997)

1 Kor. 13: Hooglied der Liefde

Structuurschema

(L. Wierenga 1997)

Titus 3
• • Thema: De gelovige in relatie tot de wereld Tijdsituering:
– Israel – Omringende klassieke wereld – Wereldgeschiedenis daarbuiten

• • •

Geografische situering Toelichting maten, gewichten, tijdsaanduidingen Uitwerking:
– Vs. 4-6: Triniteit:
• Vader • Zoon • Heilige Geest  vergeving  verzoening  vernieuwing

– Mijden van scheurmakers en mensen die arbitraire kwesties promoten – Relatie tot de overheid: zie ook Rom. 13 : 1-7, en Kol. 1 : 15-16

• •

Gerelateerde kunstwerken (schilderijen/muziek) Verder lezen: literatuurreferenties