UNIVERZITET U SARAJEVU PRIRODNO-MATEMATI KI FAKULTET

TAKSONOMSKI KRITERIJI U SISTEMATICI VIRUSA

Mentor prof. dr. sc. Anesa Jerkovi -Mujki

Kandidat Aida Mujagi

Oktobar, 2010.

TA JE VIRUS?
Virus je submikroskopska (filtrabilna), inertna, biohemijska estica, koja se u osnovi sastoji od niza gena zamotanih u za titnu ovojnicu. Virusi se ne hrane ili rastu. Virusi se mogu razmno avati samo unutar elija doma ina, to ukazuje na to da su oni obligatni unutar elijski paraziti. Virusi u potpunosti ovise o eliji doma ina od koje uzimaju energiju za sintezu svojih proteina. Virusi NISU celularni organizmi!!!

iljci ± kompleks CH-proteina. obavija kapsidu sa vanjske strane. a svrha im je u identifikaciji virusa. Omotnica ± prisutna kod nekih virusa.STRUKTURA VIRUSA Geneti ki materijal ± koji mo e biti DNA ili RNA (nikada obje). nalaze se na povr ini. proteina i lipida. . Proteinski omota ± KAPSIDA koja mo e biti gra ena od velikog broja podjedinica kapsomera. a gra ena je od CH.

.

.

000 nm u du inu) .Veli ina virusne estice (od 20 do 1.

Liti ki je onaj kod kojeg odmah nakon umno avanja virusa dolazi do lize elije. neki imaju samo glavu (izgledaju kao izometri ni virusi). Imaju LITI KI i LIZOGENI ciklus. U glavi se nalazi nukleinska kiselina koju pri infekciji ubacuju u bakterijsku eliju. Kod lizogenog se ciklusa genom faga ugra uje u genom bakterije (PROFAG) i replicira se s njim u diobama elije. .Kompleksni virusi Bakteriofagi /fagi/ ± virusi koji inficiraju bakterije Slo ena struktura Obi no im je genom dlDNA Specifi nog su oblika. Do lize dolazi nakon du eg vremena i to u odre enim uslovima.

.

LITI KI CIKLUS LIZOGENI CIKLUS .

infektivne. PSTV). Viroidi su sasvim samostalni patogeni. . Prvi otkriveni viroid je viroid vretenastog gomolja krompira (Potato Spindle Tuber Viroid.Subviralni patogeni Virusni sateliti kodiraju proteine svog omota a. kru ne (prstenaste) molekule RNA. satelitni virus virusa nekroze duhana). ne mogu se niti samostalno replicirati (satRNA virusa mozaika krastavca). ne repliciraju se sami (npr. upakiravaju se u kapside svojih helper virusa.samostalne. Viroidi . Satelitne RNA ± to su linearne RNA molekule koje ne kodiraju proteine omota a i ne mogu formirati svoj omota .

Prionske bolesti ± Gove i spongiformni encefalitis (bolest ³lude krave´) ± Skrepi bolest ovaca ± Creutzfeldt-Jakobova bolest u ljudi Degeneracija i gubitak mo dane tvari ± stvaranje vakuola koje daju ³spu vast´ izgled. Proteinaste infektivne estice koje uzrokuju tzv. .Prioni Otkrio ih je Stanley Prusiner.

1915.Najva nija otkri a u istra ivanju virusa Godina 1892. 1898. 1939. 1970. 1935. . 1937. 1956. otkrivena mogu nost njegovog kristaliziranja Nobelova nagrada otkriven sastav virusa (TMV) : protein i nukleinska kiselina Nobelova nagrada virus (TMV) prvi put vi en elektronskim mikroskopom Nobelova nagrada DNA je geneti ki materijal bakterijskog virusa i odgovorna je za infektivnost Nobelova nagrada RNA je geneti ki materijal virusa TMV i odgovorna je za infektivnost u nekih RNA-virusa otkriven enzim koji prepisuje RNA u DNA (u suprotnom smjeru od onog za kojeg se smatralo da je jedini mogu ) kasnije je dokazano da to nije iznimka. takav se proces odvija i u elijama mnogih ivih bi a Nobelova nagrada 1952. Otkri e otkriven prvi virus virus mozaika duhana TMV otkriven prvi ivotinjski virus virus slinavke i apa otkriven prvi virus ovjeka virus ute groznice virusi mogu uzrokovati tumore Nobelova nagrada otkriveni bakterijski virusi TMV dobiven u istom stanju. 1911. 1902.

Klasifikacija virusa Kriteriji klasifikacije Prema : Vrsti doma ina Geneti kom materijalu Simetriji kapside Prisusutvu ili odsustvu omota a Veli ini .

Tropizam virusa Virusi pokazuju specifi nost u prepoznavanju i vezivanju za receptore na eliji doma ina. To odre uje njihovu osobinu da inficiraju odre ene elije ili organizme .1. . postoji podjela virusa na:  biljne ± inficiraju biljke  animalne ± inficiraju ivotinje  humane ± inficiraju ljude  bakteriofage ± inficiraju bakterije etc.t r o p i z a m. Shodno tome.

 Influenca virusi imaju jednolan ani RNA genom izdijeljen na 7 ili 8 sekvenci  Herpes virusi imaju linearni dvolan ani DNA genom .2. ali NIKAD oba Mo e biti jednolan ana ili dvolan ana NK Mo e biti linearna ili okrugla Mo e biti iz jednog dijela ili iz nekoliko segmenata (uvijek unutar iste kapside) Npr. Geneti ki materijal Mo e biti DNA ili RNA genom.

Oblik virusne NK Segmentirana NK Nukleinska kiselina =     tipovi genoma dvolan ana DNA (dsDNA) jednolan ana DNA (ssDNA) jednolan ana RNA (ssRNA) dvolan ana RNA (dsRNA) .

Simetrija kapside Kubi na ili ikosaedarna simetrija Heli na ili spiralna simetrija Kompleksna ili slo ena simetrija .3.

Rabies. kubi ni virus Smallpox. slo eni virus . spiralni virus Herpes.

Prisustvo/odsustvo omota a ÄGoli³ virusi gra eni samo od nukleokapside (NK+kapsida) ³Omotani´ virusi virusi sa ovojnicom sa vanjske strane kapside .4.

Veli ina i oblik Elektronskom mikroskopijom ustanovljeno je 5 osnovnih oblika virusa: kuglasti tapi asti pu ani metak Äpunoglavac³ kvadar .5.

u Moskvi osnovan Me unarodni komitet za nomenklaturu virusa (International Committee on Nomenclature of Viruses ± ICNV). na ina replikacije i morfologije. morfologiji virusne estice i sl. U ranijim fazama taksonomije virusa. prema vektoru. virusi su se poku avali svrstati u grupe na osnovu tipa bolesti. Virusi su grupirani u familije na osnovu tipa NK.Taksonomija i nomenklatura virusa Pri nomenklaturi i klasifikaciji virusa NE KORISTE se konvencionalne taksonomske grupe. . 1966. prema doma inu kojeg inficiraju. god.

) je svrstao sve viruse u 6 grupa: I: II: III: IV: V: VI: ds DNA virusi . rekombinantne DNA u genom biljaka) ss DNA virusi .ve ina biljnih virusa (-) ss RNA virusi . npr. virus bjesno e. virus mozaika salate (+) ss RNA virusi . virus mozaika cvjeta e (= dobar prirodni vektor za ubacivanje strane. D.retrovirusi (od biljnih samo virus mozaika cvjeta e).npr. Baltimore (1970.npr.S obzirom na na in sinteze iRNA. neki biljni virusi ss RNA. . gripe. npr. geminivirus ds RNA virusi .animalni virusi.ova pojava postoji samo kod virusa. neki biljni virusi.

viridae podfamilije ... god.virus Vrsta ± species (grupa virusa koji dijele iste genetske informacije i primljivog doma ina ± koriste se uobi ajena imena) podvrsta .. god.. Me unarodni komitet za taksonomiju virusa ± ICTV (International Committee on Taxonomy of Viruses ) 1981....subspecies ± ozna ava se brojevima Npr... klasifikacija virusa u familije . virinae rodove .1973.     Red Herpesviridae Familija Alpha-herpesvirinae Rod Herpesvirus Vrsta Humani herpes virus 1. .

Herpesvirales. familija. formirana baza podataka .19 podfamilija. rod i vrsta . Mononegavirales. 348 rodova i 2290 vrsta. Nidovirales. Izvje taju Klasifikacija i nomenklatura virusa ICTV (2009) ustanovljeno je est redova (Caudovirales.1991. Hijerarhija priznatih taksona virusa je: (red). Picornavirales i Tymovirales). god. Vrsta virusa je definirana kao Äpoliteti ka grupa virusa koja ima sposobnost replikacije loze i zauzima posebnu ekolo ku ni u³. (podfamilija).ICTVdB U aktuelnom 8. 86 familija.

podfamilija. NASTAVAK -«virales -«viridae -«virinae -. familija...Nastavci za priznate taksone: TAKSON red (Order) familija (Familia) Podfamilija (Subfamilia) rod (Genus) vrsta (Species) Imena prihva enih redova.virus npr. "Tobacco mosaic virus" . prva slova imena se kapitaliziraju. rodova i vrsta pi u se kurzivom.

.

.

Hvala na pa nji!!! .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful