TOÁN R I R C

Ng i th c hi n: GVC. TS. Nguy n Trung Hòa Email: ntrhoa@yahoo.com i n tho i: 0904 162168

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

1/222

Các tài li u tham kh o
1.

Giáo trình Toán r i r c
Nguy n Trung Hòa, Tr ng i h c Vinh

2.

Toán r i r c
Nguy n c Ngh a, Nguy n Tô Thành, Nhà xu t b n Giáo d c, Hà n i, 1999.

3.

Toán r i r c

ng d ng trong tin h c
K. H. Rosen, Nhà xu t b n Khoa h c và K thu t, Hà n i, 1998.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

2/222

Các tài li u tham kh o
3. C s toán trong l p trình (Toán r i r c)
c Giáo, Nhà xu t b n giáo d c, Hà n i, 1998

4. H

ng d n gi i bài t p toán r i r c
c Giáo, Nhà xu t b n giáo d c, Hà n i, 2007

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

3/222

Toán r i r c là gì?    

Là l nh v c toán h c nghiên c u các i t ng r i r c, h u h n. Là nh ng công c toán h c c ng d ng r ng rãi trong th c ti n. c bi t là trong k thu t s và x lý thông tin trên máy tính. Toán r i r c nói chung có ph m vi r t r ng. Ph m vi c a giáo trình Toán r i r c này là gì?
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 4/222

14-Feb-11

Các n i dung chính 
 

Ch Ch Ch

ng 1. Quan h ng 2. Lý thuy t t h p ng 3. Lý thuy t th c ng chi ti t (M i ch ng u có bài t p và ng i h c còn có nhi m v t cài t các thu t toán trên máy b ng m t trong các ngôn ng l p trình).
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 5/222

14-Feb-11

Ch

ng 1

Quan h
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 1.2. Bi u di n quan h 1.3. Các bao óng c a quan h 1.4. Quan h t ng ng và quan h th t 1.5. Quan h n ngôi và ng d ng c a nó

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

6/222

Ch

ng 1. Quan h

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t
1.1.1. §Þnh nghÜa vµ c¸c vÝ dô  Mét quan hÖ hai ng«i tõ tËp A ®Õn tËp B lµ mét tËp con R cña tÝch ®Ò c¸c AvB. R  AvB  NÕu (a,b)R th× ta nãi r»ng a cã quan hÖ R víi b vµ cã thÓ ký hiÖu aRb thay thÕ cho ký hiÖu (a,b). (a,b)R aRb

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

7/222

1.1.1. 

nh ngh a và các ví d (ti p)

Các ví d Ví d 1. Quan h ³tr c thu c´ (hành chính) là t p con I c a HvT v i H là t p t t c các huy n c a Vi t nam và t p T là t p t t c các t nh c a Vi t nam. Khi ó  

(H ng nguyên,Ngh an), (T nh gia,Thanh hoá), (Hý ng s n,Hà t nh), là nh ng ph n t c a t p I và ta th ng nói H ng nguyên tr c thu c Ngh an, T nh gia tr c thu c Thanh hoá, H ng s n tr c thu c Hà t nh.

Ví d 2. M t hàm s f b t k trên mi n xác nh D là m t quan h t D n R, mà m i ph n t c a quan h này là m t c p (x,f(x)), và ây là m t lo i quan h hai ngôi c bi t, ch m i xD u có và ch có duy nh t m t f(x) t ng ng.
14-Feb-11 1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 8/222

1.1.1. 

nh ngh a và các ví d (ti p) 

Trong s các quan h hai ngôi, ta quan tâm c bi t n các quan h hai ngôi trên m t t p: M t quan h hai ngôi R trên t p A là m t quan h t A n A, ngh a là R là t p con c a bình ph ng các AvA, (R  AvA).
Ví d 3. Xét t p A t t c sinh viên l p 46K1, ta có các quan h hai ngôi sau:    

Quan h ng h ng, g m t t c các c p hai sinh viên (a,b) sao cho a có gia ình cùng huy n v i b. Quan h công tác, g m t t c các c p hai sinh viên (a,b) sao cho a có công vi c c n trao i v i b. Quan h b n thân, g m t t c các c p hai sinh viên (a,b) sao cho a ch i thân v i b. Quan h l n tu i h n, g m t t c các c p hai sinh viên (a,b) sao cho a sinh tr c b.
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 9/222

14-Feb-11

1.1.1.

nh ngh a và các ví d (ti p)

Ví d 4. Xét t p các s nguyên Z:  

Quan h ng d theo mô un 5 trên t p các s nguyên Z c nh ngh a nh sau: a c g i là ng d v i b theo mô un 5 khi và ch khi a và b có cùng s d khi chia cho 5. a | b (mod 5)  a-b chia h t cho 5 Quan h < trên t p Z.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

10/222

1.1.2. Các phép toán trên t p các quan h 

Gi s có các quan h hai ngôi t t p X n t p Y, khi ó chúng u là các t p con c a tích -các XvY, nên có th xét các phép toán t p h p là phép h p, phép giao, phép tr , phép l y hi u i x ng. Chúng c xem là các phép toán trên các quan h và k t qu c a chúng u là các quan h hai ngôi t X n Y.

X x Xv Y RŠS
14-Feb-11

R (x,y) S

Y y

R‰S

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

11/222

1.1.2. Các phép toán trên t p các quan h

Ta s xây d ng vài phép toán m i. 

Phép ngh ch o: Gi s R là m t quan h hai ngôi t t p X n t p Y. Quan h ng c (ngh ch o) c a quan h R là quan h S t Y n X sao cho S={(y,x)| (x,y)R}.
Quan h ng c c a R c ký hi u b i R-1 . Nh v y R  XvY  R-1  YvX Ví d 1. N u X={1,2,3,4}, Y={a,b,c} và
n u R={(1,b), (2,a), (4,c)} thì R-1={(b,1), (a,2), (c,4)}.
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

12/222

1.1.2. Các phép toán trên t p các quan h 

Phép h p thành: Gi s R là m t quan h hai ngôi t t pX n t p Y, S là m t quan h hai ngôi t t p Y n t p Z. H p thành c a các quan h R và S là quan h Tt X nZv i T={(x,z)| yY sao cho (x,y)R và (y,z)S}.
Quan h h p thành T c ký hi u b i RoS ho c RS. Chú ý r ng RS có th là t p r ng m c d u R và S u khác r ng và phép h p thành có tính ch t k t h p, ngh a là (RoS)oV=Ro(SoV). Ví d 2. Gi s X={1,2,3,4}, Y={a,b,c}, Z={E, F, K}, R={(1,b), (2,a), (3,b), (4,c)}, S={(a, E), (b, K), (c, F)}, khi ó RoS={(1, K ), (2, E), (3, K), (4, F)}.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

13/222

1.1.2. Các phép toán trên t p các quan h 

Phép lu th a: Gi s R là m t quan h hai ngôi trên t p X. Lu th a b c n c a quan h R, ký hi u là Rn , v i n=1,2,... là quan h c xác nh b i h th c truy h i Rn =Rn-1oR v i R1=R.
Ví d 3. Gi s X={1,2,3,4}, R={(1,2), (2,1), (3,2), (4,3)}. Ta có R2=RoR={(1,1), (2,2), (3,1), (4,2)}, R3= {(1,2), (2,1), (3,2), (4,1)},

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14/222

1.1.3. Các tính ch t c a quan h hai ngôi trên m t t p 

Quan h hai ngôi R trên m t t p X c g i là có tính ch t ph n x n u v i m i aX u có aRa.
Ví d 1. Quan h ng h ng ví d 4, quan h ng d ví d 5 (m c 1.1.1) là các quan h có tính ph n x . 

Quan h hai ngôi R trên m t t p X c g i là có tính ch t i x ng n u v i m i a,bX, aRb khi và ch khi bRa.
Ví d 2. Các quan h 4; quan h ng d h có tính i x ng. ng h ng, b n thân ví d ví d 5 (m c 1.1.1) là các quan

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

15/222

1.1.3. Các tính ch t c a quan h hai ngôi trên m t t p 

Quan h hai ngôi R trên m t t p X c g i là có tính ch t ph n x ng n u v i m i a, bX sao cho aRb và bRa thì a=b.
Ví d 3. Quan h < trên t p Z (ví d 5 m c 1.1.1) có tính ph n x ng. 

Quan h hai ngôi R trên m t t p X c g i là có tính ch t b c c u n u v i m i a, b, cX sao cho aRb và bRc thì aRc.
Ví d 4. Các quan h ng h ng, l n tu i h n ví d 4; các quan h ng d , < ví d 5 (m c 1.1.1) có tính ch t b c c u.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

16/222

1.1.3. Các tính ch t c a quan h hai ngôi trên m t t p (ti p) 

nh lý 1. Quan h R trên t p A có tính b c c u khi và ch khi Rn R v i m i n=1,2,3,....
Ch ng minh. 


C n: Rõ ràng R1R, t c là v i n=1 i u ki n c n ã úng. Gi s RnR ta s ch ng minh Rn+1R.
Th t v y, theo nh ngh a c a lu th a b c n c a quan h ta có Rn+1=RnR ngh a là v i m i (x,z), (x,z)Rn+1 khi và ch khi t n t i yA sao cho (x,y)Rn và (y,z)R. Theo gi thi t quy n p, (x,y)Rn kéo theo (x,y)R và do R có tính ch t b c c u nên t (x,y)R và (y,z)R suy ra (x,z)R. V y Rn+1R. 

  

: Gi s (x,y)R và (y,z)R, khi ó (x,z)R2. Theo gi thi t RnR v i m i n=1,2,... nên ta có ngay R 2R, suy ra (x,z)R, t c là R có tính b c c u.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

17/222

Bµi t©p 1.1

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

18/222

1.2. Bi u di n quan h

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

19/222

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

20/222

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

21/222

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

22/222

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

23/222

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

24/222

( a1 , b1 ) . / / ( ai , b1 ) . / / ( am , b1 ) .

( a1 , b j ) . / (ai , b j ) / / . /

( a1 , bn ) / ( a i , bn ) / (am , bn ) M Av B

(am , b j ) .

«1 - 1 . 1» ¬/ / / / /¼ ¼ ¬ ! ¬1 - 1 . 1¼ ¼ ¬ / / / / /¼ ¬ ¬1 - 1 . 1¼ ½ ­

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

25/222

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

26/222 

Các ví d . Ví d 1.
N u X={1,2,3,4}, Y={a,b,c} và n u R={(1,b), (2,a), (4,c)} thì

MR

«0 ¬1 ¬ ¬0 ¬ ­0

1 0» ¼ 0 0¼ 0 0¼ ¼ 0 1½
1 0 0» 0 0 0¼ ¼ 1 0 0¼ ¼ 0 1 0½
27/222

Ví d 2. Gi s X={1,2,3,4}, S={(1,2), (2,1), (3,2), (4,3)} thì

«0 ¬1 MS ! ¬ ¬0 ¬ ­0

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h 

Ma tr n bi u di n các quan h ph n x , i x ng, ph n x ng Quan h R trên A có tính ch t ph n x khi và ch khi ma tr n MR bi u di n nó có ng chéo chính b ng 1 Quan h R trên A có tính ch t i x ng khi và ch khi ma tr n MR bi u di n nó có tính ch t i x ng qua ng chéo chính Quan h R trên A có tính ch t ph n x ng khi và ch khi ma tr n MR bi u di n nó có tính ch t: n u có r[i,j]=1 và ij thì r[j,i]=0.

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

28/222 

Ma tr n bi u di n h p, giao c a hai quan h

MRŠS=MR œ MS MR‰S=MR › MS 

Ma tr n bi u di n h p thành c a hai quan h nh lý. Gi s A, B, C là các t p h u h n có s các ph n t t ng ng là m,n,p. Gi s R, S là các quan h hai ngôi t A n B và t B n C t ng ng. G i MR=[ri,k], MS=[sk,j], MRS=[ti,j] là các ma tr n bi u di n R,S, RS t ng ng. Khi ó ta có MRS=MRoMS
1.2. Bi u di n quan h 29/222

14-Feb-11 

Ch ng minh:
Xét ti,j là ph n t b t k ( dòng i c t j) c a MRS ti,j=1 khi và ch khi aiRScj, i u ó có ngh a là t n t i bk nào ó thu c B aiRbk và bkScj, ng là t nt ik ri,k=1 và sk,j=1, ngh a là (ri,10s1,j) V V (ri,k0sk,j) V V (ri,n0sn,j)=1, ngh a là ph n t dòng i c t j c a ma tr n tích MRoMS b ng 1. V y MRS=M RoMS

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

30/222

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

31/222

1

2

4
14-Feb-11 1.2. Bi u di n quan h 32/222

3

1

3

2

4

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

33/222

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

34/222

b a c e d f

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

35/222

Bài t p 1.2  

Bi u di n quan h b ng danh sách liên k t. Bi u di n quan h b ng m ng các b n ghi

14-Feb-11

1.2. Bi u di n quan h

36/222

1.3. CÁC BAO

ÓNG C A QUAN H

1.3.1. nh ngh a bao óng 1.3.2. ng i trong quan h 1.3.3. Xác nh bao óng b c c u

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

37/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

38/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

39/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

40/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

41/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

42/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

43/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

44/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

45/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

46/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

47/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

48/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

49/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

50/222

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

51/222

Bài t p 1.3

14-Feb-11

1.3. Các bao óng c a quan h

52/222

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 53/222

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 54/222

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 55/222

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 56/222

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 57/222

Hai ph n t a,b c a A có quan h R khi và ch khi chúng cùng thu c m t t p Ai nào ó c a phân ho ch ã cho. Ngh a là:

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 58/222

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 59/222

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 60/222

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 61/222

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 62/222

14-Feb-11

1.4. Quan h t ng h th t

ng và quan 63/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

64/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

65/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

66/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

67/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

68/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

69/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

70/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

71/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

72/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

73/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

74/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

75/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

76/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

77/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

78/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

79/222

Bài t p 2.1.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

80/222

Bài t p 2.1.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

81/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

82/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

83/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

84/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

85/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

86/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

87/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

88/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

89/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

90/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

91/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

92/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

93/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

94/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

95/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

96/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

97/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

98/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

99/222

Bài t p 2.2.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

100/222

Bài t p 2.2.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

101/222

Bài t p 2.2.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

102/222

Bài t p 2.2.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

103/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

104/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

105/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

106/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

107/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

108/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

109/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

110/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

111/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

112/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

113/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

114/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

115/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

116/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

117/222

Bài t p 2.3.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

118/222

Bài t p 2.3.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

119/222

Bài t p 2.3.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

120/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

121/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

122/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

123/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

124/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

125/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

126/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

127/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

128/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

129/222 

Vi t ra t t c các xâu nh phân
00000, 01000, 10000, 11000, 00001, 01001, 10001, 11001, 00010, 01010, 10010, 11010,

dài 5?

00011,00100, 00101, 00110, 00111, 01011,01100, 01101, 01110, 01111, 10011, 10100, 10101, 10110, 10111, 11011, 11100, 11101, 11110, 11111.  

Bài toán này th c ch t là bài toán li t k t t c các t p con (t h p) c a m t t p có 5 ph n t Ví d : Li t kê t t c các t p con c a t p G có 5 ph n t , ch ng h n t p G={a,b,c,d,e}
ˆ, {e}, {d}, {d,e}, {c}, {c,e}, {c,d}, {c,d,e}, {b}, {b,e}, {b,d}, {b,d,e}, {b,c}, {b,c,e}, {b,c,d}, {b,c,d,e}, {a}, {a,e}, {a,d}, {a,d,e}, {a,c}, {a.c,e}, {a.c,d}, {a.c,d,e}, {a,b}, {a,b,e}, {a,b,d}, {a,b,d,e}, {a,b,c}, {a,b,c,e}, {a,b,c,d}, G.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

130/222

Ch-¬ng tr×nh Pascal minh häa Program lietkexaubit; type barr=array[1..20] of byte; var n,i:byte; a,c:barr;

function bang(a,c:barr; n:byte):boolean; var t:boolean; i:byte; begin t:=true; for i:=1 to n do t:= t and (a[i]=c[i]); bang:=t; end;

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

131/222

Procedure vietxauke(n:byte; var a:barr); var i:byte; Begin i:=n; while a[i]=1 do begin a[i]:=0; dec(i); end; a[i]:=1; for i:=1 to n do write(a[i]:2); writeln; end;
14-Feb-11

BEGIN write('Cho do dai cua xau: ');readln(n); for i:=1 to n do begin a[i]:=0; write(a[i]:2); c[i]:=1; end; writeln; while not bang(a,c,n) do vietxauke(n,a); readln; END.

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

132/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

133/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

134/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

135/222 

ThuËt to¸n tìm t h p k a¶ c a t h p a (ch p k c a n)
(ThuËt to¸n nµy ®æi t h p a (hiÖn thêi) thµnh t h p kÕ tiÕp (kÕt qu¶ ® îc l u tr÷ vµo chç cña a) vµ viÕt ra kÕt qu¶). i:=k Khi a[i]=n-k+i th c hi n gi m i a[i]:=a[i]+1; V i j:=i+1 n k th c hi n a[j]:=a[j-1]+1; V i i:=1 n k th c hi n vi t ra a[i];
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

136/222  

 

Ví d Tìm t h p k c a các t h p sau (trong s các t h p ch p 5 c a 7): {1,3,4,5,6} {1,2,5,6,7} {2,4,5,6,7} 

  

áp s : {1,3,4,5,7} {1,3,4,5,6} {3,4,5,6,7}
các bài n m anh

Bài t p: Li t kê t t c các t h p ch p 4 c a t p các t toán li t kê d . Bài t p: Li t kê t t c các t h p ch p 6 c a t p các t em trên m t chi c xe t ng .
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

137/222

(1,2,3,4), các, bài, toán, li t (1,2,3,5), các, bài, toán, kê (1,2,3,6), các, bài, toán, d (1,2,4,5), các, bài, li t, kê (1,2,4,6), các, bài, li t, d (1,2,5,6), các, bài, kê, d (1,3,4,5), các, toán, li t, kê (1,3,4,6), các, toán, li t, d (1,3,5,6), các, toán, kê, d (1,4,5,6), các, li t, kê, d (2,3,4,5), bài, toán, li t, kê (2,3,4,6), bài, toán, li t, d (2,3,5,6), bài, toán, kê, d (2,4,5,6), bài, li t, kê, d (3,4,5,6). toán, li t, kê, d

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

138/222 

Ch-¬ng tr×nh Pascal minh häa

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

139/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

140/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

141/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

142/222 

Tõ ®ã ta cã thuËt to¸n sau:
i:=n-1; Khi a[i]>a[i+1] thùc hiÖn gi m i; T×m gi¸ trÞ bÐ nhÊt a[j] tõ sau vÞ trÝ thø i nh-ng lín h¬n gi¸ trÞ hiÖn thêi a[i] Tr¸o a[i] vµ a[j]; § o ng-îc c¸c thµnh phÇn tõ thµnh phÇn thø i+1 ®Õn thµnh phÇn thø n Víi i:=1 ®Õn n thùc hiÖn viÕt ra c¸c a[i]

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

143/222   

  

Ch-¬ng tr×nh Pascal minh häa Tìm hoán v k c a hoán v c p 7 sau (3,4,2,5,1,7,6) (1,2,3,7,5,6,4) (4,2,5,1,3,6,7) (3,5,2,6,7,4,1) 

   

áp s (3,4,2,5,6,1,7) (1,2,3,7,6,4,5) (4,2,5,1,3,7,6) (3,5,2,7,1,4,6)

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

144/222

Bài t p 2.4.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

145/222

Bài t p 2.4.
. i i t ¸ xp íi c trª c £ µi t l tr× nh . i tc tr li t kª t t c c¸c x p c i íi p t pÝ. 2. i t c tr li t kª t t c c¸c t p c c t t p îp å c¸c c ÷ c¸i - î c p t pÝ. c¸ i, tr . i tctr li t kª t t c c¸ c tæ î p c p k c t p î p iª t íi k -î c p t pÝ. 4. i t c tr li t kª t t c c¸c tæ î p c p k c t p î p c í i k, c¸ c c ÷ c¸ i - î c p t pÝ. . i tc tr li t kª t t c c¸c ¸ c sè t iª t . i tctr li t kª t t c c¸c ¸ c c ÷ c¸i t k p t pÝ.
14-Feb-11 1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

-îc c ÷ sè t ÷ c¸i . -îc

146/222

Ch

ng 3. Lý thuy t

th

3.1. Các khái ni m 3.2. Bi u di n th 3.3. ng i trong th 3.4. th ph ng và tô màu
14-Feb-11 1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

th
147/222

3.1. Các khái ni m

3.1.1. th vô h ng 3.1.2. th có h ng 3.1.3. Các mô hình ng d ng c a th 3.1.4. Các n th vô h ng c bi t
14-Feb-11 1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 148/222

B N

THÀNH PH

VINH

Ngã t Ga

i h c Vinh
14-Feb-11 1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 149/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

150/222

3.1.1. 

th vô h
Ví d
H1

ng
a
H3 H5

n

th vô h

ng

là m t b ôi G =(V,E) trong ó V là t p khác r ng các ph n t g i là các nh, E là t p các ph n t g i là các c nh và m t n ánh f : E p{{a,b} | a,b V} t t p các c nh n t p các t p con hai nh phân bi t c a V.

g

e d
H6

f
H7 H2

H4

c

b

h V={a,b,c,d,e,f,g,h}; E={H1, H2, H3, H4, H5, H6, H7} f(H1)={a,d}; f(H2)={a,b}; f(H3)={a,e}; f(H4)={g,b}; f(H5)={d,g}; f(H6)={d,f}; f(H7)={c,e};

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

151/222

3.1.1. 

th vô h 

ng
a g
H3 H2 H9

a

th vô h

ng

Ví d
H1

là m t b ôi G =(V,E) trong ó V là t p khác r ng các ph n t g i là các nh, E là t p các ph n t g i là các c nh và m t ánh x f : E p{{a,b} | a,b  V} t t p các c nh n t p các t p con hai nh phân bi t c a V.

e d
H8 H7 H4

f

H5

H6

c h

b

V={a,b,c,d,e,f,g,h}; E={H1, H2, H3, H4, H5, H6, H7, H8, H9}, f(H1)={a,d}; f(H2)={a,d}; f(H3)={a,e}; f(H4)={a,b}; f(H5)={b,g}; f(H6)={b,g}; f(H7)={c,e}; f(H8)={f,d}; f(H9)={g,d};

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

152/222

3.1.1. 

th vô h 

ng
a
H3 H6 H10

§ thÞ v« h-íng lµ mét bé ®«i G =(V,E) trong ®ã V lµ tËp kh¸c rçng c¸c phÇn tö gäi lµ c¸c ®Ønh, E lµ tËp c¸c phÇn tö gäi lµ c¸c c¹nh vµ mét ¸nh x¹ f: E pVŠ{{a,b} | a,b  V} tõ tËp c¸c c¹nh ®Õn hîp cña V vµ tËp c¸c tËp con hai ®Ønh cña V.

Ví d
H1

g
H5

e d
H9 H8 H7 H2

f

H4

c b V={a,b,c,d,e,f,g,h}; h E={H1, H2, H3, H4, H5, H6, H7, H8, H9, H10}, f(H1)={a,d}; f(H2)={a,b}; f(H3)={a,e}; f(H4)={g,b}; f(H5)={g,g}; f(H6)={d,g}; f(H7)={c,e}; f(H8)={f,d}; f(H9)={f,d};

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

153/222

3.1.1. 

th vô h

ng

Mét s c¸c kh¸i niÖm liªn quan kh¸c.
Gi sö G =(V,E) lµ mét ® thÞ vµ víi mçi HE sao cho f(H)={a,b} (a cã thÓ trïng b).  Khi ®ã a,b ®-îc gäi lµ c¸c ®Ønh kÒ cña c¹nh H hoÆc gäi lµ c¸c ®Çu mót cña c¹nh H,  cßn H ®-îc gäi lµ c¹nh liªn thuéc hoÆc lµ c¹nh n i c¸c ®Ønh a,b, gäi t¾t lµ c¹nh ab. §Ønh kh«ng lµ ®Ønh kÒ cña mét c¹nh nµo ®-îc gäi lµ ®Ønh c« lËp, §Ønh lµ ®Ønh kÒ cña chØ mét c¹nh ®-îc gäi lµ ®Ønh treo. Khi hai ®Ønh kÒ cña mét c¹nh trïng nhau th× c¹nh ®-îc gäi lµ khuyªn t¹i ®Ønh ®ã.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

154/222

3.1.1. 

th vô h

ng 

BËc cña ®Ønh v, ký hiÖu lµ deg(v) lµ s c¸c c¹nh liªn thuéc víi ®Ønh v. NÕu c¹nh lµ khuyªn th× cø mçi khuyªn s nµy ®îc tÝnh thªm 1. §Þnh lý 1. (§Þnh lý b¾t tay) Cho G =(V,E) lµ mét ® thÞ v« h-íng cã n c¹nh. Khi ®ã

a
H1 H3 H6 H10

g
H5

e d
H9 H8 H7

f
H2

§ deg( v ) ! 2 n
vV

H4

c h

HÖ qu : Mét ® thÞ v« h-íng cã mét s ch½n c¸c ®Ønh bËc lÎ. 2n ! § deg( v ) ! § deg( v )  

v V v V1

b

§ deg(v)
v  V2

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

155/222

3.1.2. 

th có h
a
H1 H6

ng
H3 H5

§¬n ® thÞ cã h-íng
lµ mét bé ®«i G =(V,E) trong ®ã
V lµ tËp kh¸c rçng c¸c phÇn tö gäi lµ c¸c ®Ønh, E lµ tËp c¸c phÇn tö gäi lµ c¸c cung (c¹nh cã h-íng) vµ mét ®¬n ¸nh f: E p{(a,b) | a,b V, a{b} tõ tËp c¸c cung ®Õn tËp c¸c cÆp ®Ønh ph©n biÖt cña VvV.
d

g

e f
H7 H2 H4

c
V={a,b,c,d,e,f,g,h}; E={H1, H2, H3, H4, H5, H6, H7}

b h

f(H1)=(a,d); f(H2)=(a,b); f(H3)=(a,e); f(H4)=(g,b); f(H5)=(d,g); f(H6)=(d,f); f(H7)=(c,e);

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

156/222

3.1.2. 

th có h
a
H1 H8 H6

ng
H3 H5

§a ® thÞ cã h-íng lµ mét bé ®«i G =(V,E) trong ®ã V lµ tËp kh¸c rçng c¸c phÇn tö gäi lµ c¸c ®Ønh, E lµ tËp c¸c phÇn tö gäi lµ c¸c cung (c¹nh cã h-íng) vµ mét ¸nh x¹ f : E p{(a,b) | a,b  V, a{b} tõ tËp c¸c cung ®Õn tËp c¸c cÆp ®Ønh ph©n biÖt cña VvV.

g
H9

e d f
H7 H2 H4

c h

b

V={a,b,c,d,e,f,g,h}; E={H1, H2, H3, H4, H5, H6, H7, H8, H9} f(H1)=(a,d); f(H2)=(a,b); f(H3)=(a,e); f(H4)=(g,b); f(H5)=(d,g); f(H6)=(d,f); f(H7)=(c,e); f(H8)=(a,d); f(H9)=(g,b);
157/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

3.1.2. 

th có h
a
H1 H6 H3

ng
H5

§ thÞ cã h-íng lµ mét bé ®«i G =(V,E) trong ®ã V lµ tËp kh¸c rçng c¸c phÇn tö gäi lµ c¸c ®Ønh, E lµ tËp c¸c phÇn tö gäi lµ c¸c cung vµ mét ¸nh x¹ f : E p{(a,b) | a,b  V} tõ tËp c¸c cung ®Õn tËp (cã thø tù) c¸c cÆp ®Ønh cña VvV.

g
H11

e d
H10

f
H7 H2

H4

c
V={a,b,c,d,e,f,g,h};

b h

E={H1, H2, H3, H4, H5, H6, H7, H8, H9, H10, H11}

f(H1)=(a,d); f(H2)=(a,b); f(H3)=(a,e); f(H4)=(g,b); f(H5)=(d,g); f(H6)=(d,f); f(H7)=(c,e); f(H8)=(a,d); f(H9)=(g,b); f(H10)=(c,c); f(H11)=(g,g);
158/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

3.1.2. 

th có h

ng

Mét s c¸c kh¸i niÖm liªn quan kh¸c. Gi sö G =(V,E) lµ mét ® thÞ cã h-íng vµ nÕu HE lµ mét cung cña mét ® thÞ cã h-íng sao cho f(H)=(a,b), (a cã thÓ trïng b).  Khi ®ã a ®-îc gäi lµ ®Ønh ®Çu vµ b ®-îc gäi lµ ®Ønh cu i cña cung H vµ  trong nhiÒu tr-êng hîp nÕu kh«ng quan t©m ®Õn sù ph©n biÖt c¸c cung béi ta sÏ gäi (a,b) lµ mét cung vµ nãi r»ng cung (a,b) lµ cung ®i tõ ®Ønh ®Çu a ®Õn ®Ønh cu i b, gäi t¾t lµ cung ab. Kh¸c víi c¸c ® thÞ v« h-íng, kh¸i niÖm bËc cña mét ®Ønh cÇn ph i x©y dùng ®Ó ph©n biÖt ®-îc cã bao nhiªu c¹nh nhËn ®Ønh ®ã lµm ®Ønh ®Çu hay ®Ønh cu i, v× vËy:
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 159/222

14-Feb-11

3.1.2.

th có h

ng

BËc vµo deg-(R) cña ®Ønh R lµ s c¸c cung cã ®Ønh cu i lµ R . BËc ra deg+(R) cña ®Ønh R lµ s c¸c cung nhËn R lµ ®Ønh ®Çu. Khuyªn t¹i mét ®Ønh sÏ gãp 1 ®¬n vÞ cho bËc vµo vµ 1®¬n vÞ cho bËc ra t¹i ®Ønh nµy. §Þnh lý 2. (vÒ m i liªn hÖ gi a t ng bËc vµo, t ng bËc ra vµ t ng s cung cña ® thÞ): Cho G =(V,E) lµ mét ® thÞ cã h-íng cã n cung. Khi ®ã t ng bËc vµo b»ng t ng bËc ra vµ b»ng t ng s cung cña ® thÞ. NghÜa lµ deg  (v) ! § deg  (v) ! n §
v v
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

160/222

3.1.2.

th có h

ng

Gi sö G =(V,E) lµ mét ® thÞ cã h-íng, khi ®ã nÕu ta kh«ng quan t©m ®Õn h-íng cña cung mµ chØ quan t©m ®Õn tÝnh chÊt kÒ cña ®Ønh ® i víi cung (®Çu mót) th× ta sÏ thu ®-îc mét ® thÞ v« h-íng G1. § thÞ v« h-íng G1 thu ®-îc tõ ® thÞ cã h-íng G b»ng c¸ch xo¸ ®i c¸c mòi tªn ®Þnh h-íng ®-îc gäi lµ ® thÞ v« h-íng nÒn. § thÞ con cña ® thÞ G =(V,E) lµ ® thÞ H =(W,F) trong ®ã WV vµ F  E. Hîp cña hai ®¬n ® thÞ G1=(V1,E1) vµ G2=(V2,E2) lµ ®¬n ® thÞ G =(V,E) trong ®ã V=V1Š V2 vµ E=E1Š E2, ta còng ký hiÖu hîp lµ G1 Š G2
14-Feb-11 1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 161/222

3.1.3. Các mô hình ng d ng c a

th  

   

§ thÞ m¹ng LAN (Local Area Network): m¹ng h×nh sao, m¹ng n i vßng, m¹ng th¼ng, m¹ng h×nh b¸nh xe. M¹ng kiÓu l-íi (m ng hai chiÒu), m¹ng kiÓu kh i. § thÞ lÊn t (c¹nh tranh). § thÞ nh h-ëng. Thi ®Êu vßng trßn. ¦u tiªn.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

162/222

3.1.4. Các 

n

th vô h

ng

c bi t 

§ thÞ ®Çy ®ñ Kn lµ ®¬n ® thÞ v« h-íng g m n ®Ønh (nu2) vµ hai ®Ønh ph©n biÖt bÊt kú lu«n cã mét c¹nh n i chóng. VÝ dô:

n=2 n=3 


n=4 

H·y vÏ víi n=5 ?
14-Feb-11 1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 163/222

3.1.4. Các 

n

th vô h 

ng

c bi t

Chu tr×nh Cn lµ ®¬n ® thÞ g m n ®Ønh ph©n biÖt v1, v2, ..., vn vµ n c¹nh v1v2, v2v3,..., vnv1. VÝ dô: C6

§ thÞ h×nh b¸nh xe Wn lµ ®¬n ® thÞ g m n+1 ®Ønh, t¹o thµnh tõ mét chu tr×nh Cn vµ ®Ønh thø n+1 (®Ønh cßn l¹i) ®-îc n i bëi n c¹nh ®Õn c¸c ®Ønh cña Cn. VÝ dô: W6

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

164/222

3.1.4. Các 

n

th vô h 

ng
0 00 10

c bi t
1

Kh i n-chiÒu Qn lµ ®¬n ® thÞ g m 2n ®Ønh,
trong ®ã mçi ®Ønh ®-îc m· ho¸ bëi mét x©u nhÞ ph©n ®é dµi n sao cho hai ®Ønh kÒ cïng mét c¹nh khi vµ chØ khi hai x©u nhÞ ph©n t-¬ng øng víi chóng chØ sai kh¸c nhau ®óng mét bit.

n=1 n=2 

01 

n=3
100 110

11 000 101 010 111

001

011 

VÝ dô:

000

001

010

011

100

101

110 111 

H·y vÏ víi n=4 ?
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 165/222

14-Feb-11

3.1.4. Các

n

th vô h

ng

c bi t

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

166/222

3.1.4. Các 

n

th vô h

ng

c bi t

§ thÞ ph©n ®«i lµ ® thÞ G=(V.E), trong ®ã tËp V ®-îc t¸ch thµnh hai tËp V1 vµ V2, c¸c c¹nh thuéc E chØ ®-îc phÐp n i tõ tËp ®Ønh nµy ®Õn tËp ®Ønh kia. § thÞ ph©n ®«i ®Çy ®ñ Km,n lµ ® thÞ ph©n ®«i, trong ®ã mäi ®Ønh cña tËp V1 ®Òu ®-îc n i ®Õn mäi ®Ønh cña tËp V2. VÝ dô:

§ thÞ ph©n ®«i

V1

V2
§ thÞ ph©n ®«i ®Çy ®ñ K3,3  

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

167/222

3.2. Bi u di n

th

3.2.1. Các hình th c bi u di n 3.2.2. Bi u di n b i ma tr n 3.2.3. S ng c u gi a các th
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

168/222

3.2.1. Bi u di n b i danh sách 

Bi u di n hình h c
Bi u di n hình h c là m t minh h a tr c quan v th , trong ó m i nh c coi là m t i m, còn c nh (cung) là m t ng (k m theo m i tên) n i t nh n n nh kia. Tuy nhiên BDHH có m t nh c i m là không c h tr b i các công c tính toán (máy tính). Nó ch giúp nh h ng (tr c quan) cho t duy trên th .

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

169/222

3.2.1. Bi u di n b i danh sách 

Danh sách k
Là danh sách g m 2 c t. C t u li t kê t t c các nh c a th . Trên m i dòng c a c t th hai l n l t li t kê các nh li n k v i nh t ng ng trong c t th nh t. M t cách l u tr danh sách k là dùng các danh sách liên k t, trong ó node u tiên c a m i danh sách c c t trong m t m ng c ch s hóa b i các nh. Ví d :

3 1 2
14-Feb-11

4 6 5

1 2 3 4 5 6

235 135 124 356 1246 45

1 2 3 4 5 6

2 1 1 3 1 4

3 3 2 5 2 5

5 5 4 6 4 6

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

170/222

3.2.1. Bi u di n b i danh sách 

Danh sách c nh (cung)
Danh sách c nh (cung) c a th có n c nh (cung) là danh sách g m n dòng và 2 c t. M i dòng t ng ng v i m t c nh (cung) c a th . Trên m i dòng, c t u ghi nh ( nh u), c t th hai ghi nh k ( nh cu i) c a c nh, (cung) t ng ng. M t cách l u tr danh sách c nh là dùng danh sách liên k t, trong ó m i node t ng ng v i m t c nh (cung).

Ví d :
1 3

3 1 2

4 6 5

1 5 1 2 3 4 3 2 4 6 4 5 2 5 5 6

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

171/222

3.2.2. Bi u di n b i ma tr n 

Ma tr n k

Cho G =(V,E) là m t th có n nh, trong ó t p nh ã c s p th t (mã hóa t 1 n n). Ma tr n k c a th là ma tr n A=[aik], trong ó aik là s c nh (cung) n i t nh th i n nh th k. M t s tính ch t n gi n c a ma tr n k : 
 

Ma tr n k c a m t th là ma tr n vuông c p n. N u th là th vô h ng thì ma tr n k là ma tr n x ng. N u th là n th thì ma tr n k là ma tr n 0-1.

i

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

172/222

3.2.2. Bi u di n b i ma tr n
Ví d : a 3 1 2 

th sau 4 6 5
th sau 

Có ma tr n k là:

«0 ¬1 ¬ ¬2 A! ¬ ¬0 ¬1 ¬ ¬0 ­ «0 ¬0 ¬ ¬0 A! ¬ ¬0 ¬0 ¬ ¬0 ­

1 2 0 1 0» 0 2 0 1 0¼ ¼ 2 0 1 0 0¼ ¼ 0 1 0 3 1¼ 1 0 3 0 1¼ ¼ 0 0 1 1 0¼ ½ 1 1 0 1 0» 0 1 0 0 0¼ ¼ 0 0 1 0 0¼ ¼ 0 0 0 1 0¼ 1 0 0 0 1¼ ¼ 0 0 1 0 0¼ ½

Ví d :

n

3 1 2
14-Feb-11

4 

Có ma tr n k là:

6 5
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

173/222

3.2.2. Bi u di n b i ma tr n 

Ma tr n liên thu c
Cho G=(V,E) là m t th có m nh và n c nh (cung). Ma tr n liên thu c t ng ng v i th là ma tr n A c mvn, trong ó ch s c a các dòng là ch s nh, và ch s c a các c t là ch s c nh; các ph n t aik c a ma tr n là:
0 1 -1 n u n u n u nh i không ph i là nh k c a c nh (cung) k, nh i là nh k ( nh u) c a c nh (cung) k, nh i là nh cu i c a cung k.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

174/222

3.2.3. S

ng c u gi a các

th

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

175/222

3.2.3. S

ng c u gi a các

th

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

176/222

3.2.3. S

ng c u gi a các

th

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

177/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

178/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

179/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

180/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

181/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

182/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

183/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

184/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

185/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

186/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

187/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

188/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

189/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

190/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

191/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

192/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

193/222

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

194/222 

th có tr ng s
nh ngh a 1.
th vô h ng (có h ng) G=(V,E) c g i là th có tr ng s n u m i c nh (cung) eE c t t ng ng v i m t s th c w(e). S th c w(e) c g i là tr ng s c a c nh (cung) e.

nh ngh a 2.
Ma tr n tr ng s c a n th G =(V,E) là ma tr n W=[wi,k] trong ó wi,k là tr ng s c a c nh (cung) n i nh th i v i nh th k (n u có); wi,k=g n u không có c nh (cung) n i nh th i v i nh th k.
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

195/222 

Theo

nh nghiã trên:

các ph n t c a ma tr n tr ng só có th là các s âm. M t n th b t k c ng có th xem là th có tr ng s n u m i c nh (cung) u g n tr ng s là 1 (nh nh ngh a ng i dài 1 trong m c tr c) và khi ó ma tr n tr ng s chính là ma tr n 0-1. 

Ví d :
xét m t m ng hàng không, khi ó m ng này có th coi là các th có tr ng s v i các ki u tr ng s sau ây: 
 

dài cung ng bay Giá c c v n chuy n cho m t n v v n chuy n th i gian th c hi n chuy n bay gi a hai sân bay
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

196/222

Ví d :

Ma tr n tr ng s c a

th trên là

«0 ¬15 ¬ ¬20 W!¬ ¬0 ¬20 ¬ ¬14 ­

15 20 0 0 11 0 24 11 18 0 13 22 16 0 21

18 13 0

20 14» 0 24¼ ¼ 22 0 ¼ ¼ 16 21¼ 0 12¼ ¼ 12 0 ¼ ½

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

197/222  

Bài toán c t ra là: tìm ng i ng n nh t trong th có tr ng s G =(V,E) t nh x n nh y cho tr c. Ý t ng gi i thu t là: ta s l n l t duy t và xác nh dài c a ng i ng n nh t t nh x n các nh lân c n, cho n khi nh ích y c duy t. m i b c duy t, m i nh v s c g n nhãn, là c p (l(v);t(v)) trong ó:  

l(v) là dài c a ng i tìm ct nh nh v cho n th i i m ang xét; t(v) là nh tr c nh v trong ng i ó.
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

ux

n

14-Feb-11

198/222 

T
B

ó ta có thu t toán sau ây Dijkstra (Hà lan-1930-2002):
c kh i u:
V i m i nh v  V, l(v):= g; t(v):= ¶; L(x):=0; { dài ng i t x n x b ng 0} S:=ˆ; {S là t p nh ã c duy t}

B

c l p:

Khi y‘S th c hi n: Tìm u trong t p các nh ch a c duy t (uV\S) sao cho l(u) bé nh t; S:=SŠ{u}; V i m i nh v thu c t p các nh ch a c duy t và có c nh (cung) t u n v, th c hi n N u l(u) + wuv < l(v) thì l(v):= l(u) + wuv ; t(v):=u;

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

199/222 

Ví d :

Tìm ng i ng n nh t t A1 n A4

B c kh i u B c1 ch n A1 B c2 ch n A6 B c3 ch n A2 B c4 ch n A3 B c5 ch n A5 B c6 ch n A4

A1 0 0 0 0 0 0

0

A2 g

A3 g

A4 g

A5 g
20,A1

A6 g
14,A1 14,A1 14,A1 14,A1 14,A1 14,A1

15,A1 20,A1 15,A1 20,A1 15,A1 20,A1 15,A1 15,A1 15,A1 20,A1 20,A1

g

35,A6 20,A1 33,A2 20,A1 33,A2 20,A1 33,A2 20,A1

20,A1 33,A2 20,A1

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

200/222 

Gi i thi u ch
2
1

ng trình
6

4
8 5 7 9

1
2

3

6

3

4

5

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

201/222 

Edsger Wybe Dijkstra (sinh ngày 11 tháng 5, 1930 t i Rotterdam ± m t ngày 6 tháng 8, 2002 t i Nuenen). Là nhà khoa h c máy tính Hà Lan. Ông c nh n gi i th ng Turing cho các óng góp có tính ch t n n t ng trong l nh v c ngôn ng l p trình. Không lâu tr c khi ch t, ông ã c nh n gi i Bài báo nh h ng l n trong l nh v c tính toán phân tán c a ACM dành cho bài báo ã kh i u cho ngành con Self-stabilization. Sau khi ông qua i, gi i th ng th ng niên này ã c i tên thành gi i th ng ACM Edsger W. Dijkstra.
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

Edsger Dijkstra ( nh c a Brian Randell)

14-Feb-11

202/222

3.4.

th ph ng và bài toán tô màu

3.4.1.

nh nghiã

th ph ng và ví d

3.4.2. Các tính ch t c a 3.4.3. Tô màu th
3.4.4. M t s

th ph ng

ng d ng bài toán tô màu

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

203/222

3.4.
3.4.1. 

th ph ng và bài toán tô màu
nh nghiã th ph ng và ví d

Bi u di n ph ng
M t bi u di n b ng hình v c a th c g i là bi u di n ph ng n u không có hai c nh nào c t nhau m t v trí không ph i là nh c a th ó.

bi u di n ph ng c a th ph ng 

th ph ng
M t th c g i là th ph ng n u nó có m t bi u di n ph ng
bi u di n không ph ng c a th ph ng 

Ví d 1.
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

204/222

3.4.1. 

nh nghiã

th ph ng và ví d

Ví d 2. 

Ví d 3.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

205/222

3.4.2. Các tính ch t c a 

th ph ng
th , s mi n

nh lý Euler:
Trong m t bi u di n ph ng c a ph ng=s c nh-s nh+2 

H qu 1:
N u G=(V,E) là n th ph ng, liên thông có m (mu3) và n c nh. Khi ó n e 3m-6 nh

Ví d 4: Ch ng minh K5 không ph ng
Th t v y, n u K5 là th ph ng thì K5 th a mãn các gi thi t c a h qu 1, do ó s nh m=5, s c nh n=10 th a mãn k t lu n c a h qu là 10 e 3×5-6=9, vô lý. V y K5 không ph ng
14-Feb-11 1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 206/222

3.4.2. Các tính ch t c a 

th ph ng 

H qu 2: N u G=(V,E) là n th ph ng, liên thông có m nh (mu3) và n c nh, không có chu trình dài 3. Khi ó n e 2m-4 Ví d 5: Ch ng minh K3,3 không ph ng Th t v y, n u K3,3 là th ph ng thì K3,3 th a mãn các gi thi t c a h qu 2, do ó s nh m=6, s c nh n=9 th a mãn k t lu n c a h qu là 9 e 2×6-4=8, vô lý. V y K3,3 không ph ng. Chú ý: Khi c n ch ng minh m t th nào ó là th ph ng, ta không th s d ng công th c Euler ho c các h qu c a nó vì công th c Euler và các h qu ch là các i u ki n c n.
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 207/222

14-Feb-11

3.4.2. Các tính ch t c a 

th ph ng

Phép phân chia s c p
T m t th ph ng G=(V,E), n u b i m t c nh và thêm vào m t nh cùng v i hai c nh n i nh v a thêm v i các nh k c a c nh v a b i thi ta nói ã th c hi n m t phép phân chia s c p th G. 

th

ng phôi

Hai th G1 và G2 c g i là ng phôi n u chúng cùng thu ct m t th b ng m t s h u h n các phép phân chia s c p.
14-Feb-11 1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 208/222

3.4.2. Các tính ch t c a 

th ph ng
a e g f k d i c th Petersen f g d h c h b

nh lý Kuratovski M t th không ph ng khi và ch khi nó ch a m t th con ng phôi v i K3,3 ho c K5. Ví d : th Petersen không là th ph ng vì nó ch a m t th con ng phôi v i K3,3
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

a

e

i

b
209/222

14-Feb-11

3.4.2. Các tính ch t c a
th Kn ph ng khi nào?
Ta th y thi K5 không ph ng! Do ó Kn v i n>5 c ng không ph ng Các th K4 ,K3 , K2 , K1 ph ng do ó th Kn ph ng khi và ch khi n ” 4

th ph ng

th Qn ph ng khi nào?
Ta th y Q1, Q2, Q3 ph ng Q4 không ph ng vì Qn ch a Q4 (v i n>4) nên c ng không ph ng. V y th Qn ph ng khi và ch khi n ” 3.
14-Feb-11 1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 210/222

3.4.3. Tô màu 

th
1 2 1 3

Bài toán tô màu b n
2 1 3 4

2

C n ph i có ít nh t bao nhiêu màu tô màu m i b n , bi t r ng hai mi n chung biên (có m t o n ng biên chung) c n ph i c tô b i hai màu khác nhau. Bài toán c t ra b i Gatheri (nhà hàng h i, nhà buôn ng i Anh - 1852).

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

211/222

3.4.3. Tô màu 

th
2 1 3 4

th

i ng u c a m t b n

.

M i b n trên m t ph ng có th c bi u di n b i m t th , trong ó m i mi n c a b n c bi u di n b i m t nh; m i ng biên gi i chung c bi u di n b i m t c nh n i hai nh t ng ng. th c xây d ng theo cách trên th i ng u c a b n c g i là . 

2 3 1 4

Ví d :

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

212/222

3.4.3. Tô màu 


th
th ph ng

th i ng u c a m t b n Tô màu th
nh ngh a tô màu th

là m t

Tô màu m t th là t t ng ng (gán) cho m i nh c a th v i m t m u nào ó sao cho hai nh k c a cùng m t c nh ph i c gán b i hai màu khác nhau.

nh ngh a s màu c a

th

S màu c a m t th là s nh nh t các màu có th tô màu c th ó.

S màu c a m t nh lý 4 màu
S màu c a m t
14-Feb-11

th là duy nh t.
th ph ng là s không v
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

t quá 4.
213/222

3.4.3. Tô màu
Các ví d : 


th
th

Tìm s màu c a Qn.
S màu c a Qn là 2

Tìm s màu c a Kn.
S màu c a Kn là n.  

Tìm s màu c a Cn.
S màu c a Cn là 2 n u n ch n 3n unl

Tìm s màu c a phân ôi

S màu c a th phân ôi là 2 S màu c a Km,n c ng là 2.  

Tìm s màu c a W n.
S màu c a W n là: 3 n u n ch n 4n unl 

th Qn có ph i là th phân ôi không? Ch ng minh r ng m t th là th phân ôi khi và ch khi nó có s màu b ng 2.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

214/222

3.4.3. Tô màu

th

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

215/222

3.4.4. M t s 

ng d ng bài toán tô màu

Bài toán l p l ch thi
Hãy l p l ch thi trong m t tr ng h c sao cho không có sinh viên nào thi hai môn cùng m t lúc. gi i bài toán này, ta hãy l p m t th , trong ó coi các nh là các môn thi, các c nh s cn it nh n n nh kia n u có sinh viên thi c hai môn ó. Nh v y s màu c a th chính là s ca thi t i thi u có th thi t l p. Vi c l p l ch thi s ng ngh a v i vi c tô màu th này. Ví d : Có 7 môn thi c n x p l ch v i các môn c ánh s t 1 n 7. Gi s các c p môn thi sau có cùng sinh viên d thi: 1 và 2, 1 và 3, 1 và 4, 1 và 7, 2 và 3, 2 và 4, 2 và 5, 2 và 7, 3 và 4, 3 và 7, 4 và 5, 4 và 6, 5 và 6, 5 và 7, 6 và 7. Hãy x p l ch thi cho 7 môn thi nói trên.
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

216/222

3.4.4. M t s
Các nh s c s p th t theo s gi m d n c a b c: 2,3,4,7,1,5,6 nh 2, 6 cùng màu (lam) Còn các nh 3,4,7,1,5 v i b c (theo th t ) là gi m d n. nh 3, 5 cùng màu (l c) Còn các nh 1,4,7 v i b c gi m d n. nh 1 màu khác ( ) nh 4, 7 cùng màu (nâu)
14-Feb-11

ng d ng bài toán tô màu 

V y th c tô b i 4 m u, t ng ng v i vi c có th t ch c 4 ca thi 1
7 2

6 3 5 4
217/222

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

3.4.4. M t s 

ng d ng bài toán tô màu

Bài toán phân chia t n s
C n t i thi u bao nhiêu kênh truy n hình bi t r ng hai ài phát sóng cách nhau m t kho ng không quá dài d cho tr c thì không c phát chung kênh. gi i bài toán này, ta hãy l p m t th , trong ó coi các nh là các ài, các c nh s c n i t nh n n nh kia n u kho ng cách gi a hai nh ( ài) không quá d. Nh v y màu c a th chính là kênh có th thi t l p. Vi c phân chia kênh truy n s ng ngh a v i vi c tô màu th này.

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

218/222

3.4.4. M t s 

ng d ng bài toán tô màu

Ví d có 10 ài phát sóng truy n hình, v i kho ng cách gi a các ài phát c cho b i b ng. Hãy phân chia các kênh truy n sao cho s kênh ít nh t.
TN BG BN HN HD HB HY PL N
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

TB

14-Feb-11

219/222

3.4.4. M t s
HY HY HB TN HN BN BG HD PL ND TB 0 HB 85 0 TN 100 90 0 HN 55 59 57 0

ng d ng bài toán tô màu
BN 70 85 50 30 0 BG 85 100 55 47 18 0 HD 50 110 100 90 45 45 0 PL 20 90 120 58 70 100 100 0 ND 30 120 130 90 75 110 70 30 0 TB 35 150 135 100 65 80 55 45 20 0

14-Feb-11

1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

220/222

H t.

C¸m ¬n c¸c b¹n ®· ch¨m chó theo dâi!
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

221/222

H 

NG D N ÔN T P

Ch

ng 1 Quan h (2 i m)

Các bài t p ã ra trong ch ng 1. Các thu t toán bi u di n quan h ã cho d i d ng ma tr n 0-1 và ng c l i. Các thu t toán ki m tra các tính ch t c a quan h hai ngôi trên m t t p. Các thu t toán tính tuy n, h i, tích boole c a các ma tr n 0-1. Các thu t toán tìm các bao óng c a quan h 
 

Bao óng ph n x Bao óng i x ng Bao óng b c c u
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t 222/222

14-Feb-11

H 

NG D N ÔN T P

Ch

ng 2. Lý thuy t t h p (3 i m)

Các nguyên lý c b n gi i các bài toán m. Ph ng pháp chung xây d ng công th c truy h i. Các th t c (hàm) quy và kh quy tính các công th c truy h i. ng d ng nguyên lý Dirichlet ch ng minh m t s bài toán t n t i. Các thu t toán sinh các c u hình t h p c b n. ng d ng các thu t toán sinh các c u hình t h p c b n xây d ng các thu t toán li t kê khác.
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

223/222

H 

NG D N ÔN T P
th (5 i m)

Ch

ng 3. Lý thuy t

Các ph ng pháp bi u di n th . u, nh c i m c a m i ph ng pháp. Ph ng pháp ch ng minh hai th là ng c u ho c không ng c u. Ph ng pháp tính s ng i dài n gi a hai nh c a m t th . Các thu t toán tìm chu trình Euler, ng i Euler Thu t toán tìm ng i ng n nh t Ph ng pháp ch ng minh m t th là th ph ng. Ph ng pháp ch ng minh m t th không ph i là th ph ng. Thu t toán tô màu th và ng d ng bài toán tô màu. Các bài toán liên quan n các n th c bi t (s nh, s c nh, s màu, b c c a các nh, tính ph ng c a chúng (có hay không?)
1.1. Quan h hai ngôi và các tính ch t

14-Feb-11

224/222

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful