You are on page 1of 102

m 

   
     

     
      
    
  


?
Tampak biasa

O 
     
 
 
 

O  

 
 


 

 

 
O     
 


 

  ! 
O "  


  ! 
#
  
  $

  
   

QUALITY / MUTU EFFICIENCY /


EFFISIENSI

5S
ELIMINATING
SAFETY / BREAKDOWNS /
KEAMANAN PENGHAPUSAN
KEGAGALAN
Tujuan 5 S

Ô pemeliharaan   !"


 ! # $ "   %

& $ '


(   '
)   '
* $ '     

+   ,      


   
2anfaat 5 S

+   #     %


&    '
( -    , !. "'
)       

+      ! "


   
    #   


+      #%


&   '
( $ '
)    
2anfaat 5 S

+      #%


&   '
( $ '
)    

+       %


&     
( /     

+    !   , "  %


&    '
(     
)    '    #   

+       


+   $     
+     %
2anfaat 5 S

+       


+   $     
+     %
& 0     
(      

+    %  #  


      
          %
&  , ,    '
(    ,    
MENGAPA PERLU 5S / 5R ?

YANG MELANDASI PERLUNYA 5S ATAU 5R

ÿ # # %$ &'&(&"&!)*
+ # )&!$$&) ,!"! )"!'&)%-' $!.!&"
/ # )!)*$&$&)$ &0!&"'&)$ &#&)&)
%-' $
1 # )!)*$&$&)$/

5S / 5R
 1  2
3424245/m
34052m4
34234
343062m7m0
40632m45
7

0      


# 
"  

- 
2 
 -
   
   
ï anup

"

%
 "
% 
"
%
 "
 %  
³Siksu´

Sandardizaion/Prsranc
³Shisuk´/Rajin

0   . 


3       
 $  ! "
2 el Kinerja Excellence

Õ Õ 

 
       !

        Õ


"    
  #   
   
Õ     Õ 
 
  

Õ 
  

Õ  
 
Õ  
Ô  Eleen 
Õ    Õ  Õ 
^&($'
  — ^$% &Õ'
nsuring ha Sysmaic dnifying wha ims ar
Organizaion Visua ruird and which ar no
P acmn & ï an inss
ar mainaind

Õ     


^&)&*' ainain
and coninua y impro h
prious impromns

Õ    
^&'
ms shou d b asi y
Õ   ^Õ
rriab  asy o g and
p h ara fr from dbris dir oi  ims no
isua —asy o s
ndd
SORT SYSTEMATIZE
Seiri Seiton
U  



SELF-
SELF-
DISCIPLINE
5R
Shitsuke

SANITIZE SWEEP
Seiketsu Seiso
BAGAIMANA 5S / 5R ?

# % $&#$ &'&&&)&3&0
# #4 &,--" 4 0 #$ *!&&)
' )*&) 5 &) ) $ #4&)'!)*
'&)#-!.&"!

" 4 0 # " " '&6

5S / 5R
BAGAIMANA 5S / 5R ?

# % $&#$ &'&&&)&3&0
# #4 &,--" 4 0 #$ *!&&)
' )*&) 5 &) ) $ #4&)'!)*
'&)#-!.&"!

" 4 0 # " " '&6

5S / 5R
APA SEIRI / RINGKAS ?

SORT
Seiri

TIDAK ADA BARANG YANG TIDAK


DIPERLUKAN
BERADA DI AREA KERJA.
Clearly distinguishing between
needed and unneeded items and to
dispose of these items in a
systematic manner.
Pisahkan dng jelas antara benda
yang diperlukan dan tidak diperlukan
dan yang dibuang secara sistematis.

SEIRI / RINGKAS
¢  
 
  

    
   

  Th firs princip  of isua ordr is o sor ou
wha you don¶ nd
Prinsip prama dari knda i isua ada ah
mmi ah apa yang anda idak pr ukan
Õe  Ɗ Õ  - R 

3   #       $ 
   , 
        
    
 $ 8 $ 
  $ #  
/ $    $$   
  -   $ 9    

  2 0   ! " 

  :  $ 


     

  #   '  $# $ 8 




m         


  

RINGKAS

 #  
  
2 ,      
-   
m'  '  '$  
  '  '  '$ 
2 ,  #  '   
 
   '  
1 
RINGKAS
áRIORITY REQUENCY O UÕE OW TO UÕE
á   e
e pe  B pe 
Ô# Ô     0##- 
2      
       #$  
#    
  
m,  m (;   
21 (;      $$
          1 
      
  #   
 
     Ô  # 
0     0  
 
3<  $2 10= 
3<  $6  4, Ô
3<  $6  38  Ô
MENGAPA SEIRI / RINGKAS ?

) $# # %0 &"&% &$ %5&


" %&# ) *&6 %5&'!)(&
$  0&$&&)$ %5&

SEIRI / RINGKAS
BAGAIMANA SEIRI / RINGKAS ?

!*&&%& %0 '!0&$ $&)

ÿ 

  


SEIRI / RINGKAS
BAGAIMANA SEIRI / RINGKAS ?

ÿ 

— # #!"&6$&)4&%&)*(&)*'! %0 $&)
'&)!'&$
— # #4 &'&,&%4&%&)*(&)*!'&$
'! %0 $&)
— # ) # 0$&)
0&4 0# %&6
) $4&%&)*
&4)-%#&0'&)
!'&$ %&$&!

SEIRI / RINGKAS
BAGAIMANA SEIRI / RINGKAS ?


  
— # #4 &'&,&%4&%&)*(&)*&$&)
'!"!#0!,!$&"!
— !&7 !&(&)*!'&$ %&$&!
— $&4 0(&)*!'&$ %&$&!'!'&0&#
%&$$&4 0
—  #4 &&)#!)!#&0"-$ ) $
#& %!&04&6&)4&$
" $ &'&)*
— 4 $ —4 $ (&)*
5&%&)*'!&$&!

4&3&0&6" " &!$  %0 &)

SEIRI / RINGKAS
BAGAIMANA SEIRI / RINGKAS ?


— !'&$'!&$&!'! #&$ %5&'&)
#&"!6'! %0 $&)-0 64&*!&)0&!)
$ #4&0!$&)$ * '&)*
— !'&$'!&$&!'&)!'&$'!4  6$&)
'!$ 0 &%$&)
'&%!&4%!$
— '!&$&!&!
!'&$'! %0 $&)
&'&"&&!)!
'!4 %!0&4 0

SEIRI / RINGKAS
&%!2"

=        $  #  


   $     = 
     
   
6 ,    1 $  
    /  ,    
  $  
4,,  ,    $  # 
 #    Ô  ,  
      
:    ,  $      
 ' ' < #    
      
 ' '    
u  
 






      


    

  

 
 
  !  
  
  

  !   
   



 



 "
# 
 
 !  
       
   $  %&! 
 
 

 


$  %
 '
(   
   
 
 
     !     
(  

! 
 
 
 )
APA SEITON / RAPI ?

SORT SYSTEMATIZE
Seiri Seiton

Õe     e ee  ece e    e 


   e c e  eece   e.
R  e   be       b 
e     e 
I    eee e     e e e  e 
be   e  e  e   e  e ebe  
ce.
áe  ee     e  be     
 be be  e .

SEITON / RAPI
   
  


   
ow w ar rady o organiz wha¶s f so as o minimiz
wasd moion How do w p ac our machins oo s sorag
sh s and so on o rduc h muda of moion?
Skarang kia siap unuk k o a apa yang ringga unuk
mminimumkan grakan yg idak dipr ukan
agaimana kia
mnmpakan msi—msin kiaa a—a arak gudang dsb unuk
mngurangi prgrakan yang idak pr u (muda)
APA SEITON / RAPI ?

m    c    b   


 e  e ce e ee  
b  e  e  e
Kee  e 

SEITON / RAPI
APA SEITON / RAPI ?

APA SAJA BARANG DI SEKITAR KITA


YANG PERLU DIRINGKAS ?
'!$&)-%8
— '-$ # )$&'&0 &%"&
— $&&0-*4%-" %(&)*"&#&
— 4&%&)*4&%&)*%!4&'!
—  # 0&)&&   )5 $$ %5&
'!&4%!$8
— !&
— $&4 0
— #& %!&0
SEITON / RAPI
MENGAPA SEITON / RAPI ?

# #4 )&6! #&$ %5& ) $


# )!)*$&$&) ,!"! )"!'&)
%-' $!.!&"

SEITON / RAPI
%&!

  $ 8  


   

  6  '   

3   , ,   


 > $  ?
RAPI

7  :  %1


$     
 

0$  $ 8 $




   

$  8    

=

Ô2 $  

BAGAIMANA SEITON / RAPI ?

&%& ) $# 0&$ $&))(&8

ÿ $ 4 %"!6&)" 4 0 ## %&!$&)


+ # #4 &' )&6&&  # &&)
/ # )&#4&63&%)&
1 # #4 &*&%!" #!"&6
9 # #4 &&&)  )5 $

SEITON / RAPI
BAGAIMANA SEITON / RAPI ?

!*&$ )!'&0&## %&!$&)

1. Dimana ? «.Posisi tetap


1. Dapat melihat 2. Apa ?...........Barang tetap
Siapa saja
2. Dapat mengeluarkan 3. Berapa ?... ..Jumlah tetap
segera
3. Dapat mengembalikan

KATA KUNCI TIGA HAL TIGA KUNCI

SEITON / RAPI
(%  !2m4"

=    $$  $$ ,  



m      
Ô     $ 
#
:      $ ''
   # $    
    %
  m$$<      
 
   # 

  4   , 


u  
 

*

      

    
 
     
     
  +  
  

 ,
!   
 ! 

 "
   ! - 

 
  
  
 '
   ! 
 
  
 ! 
  
APA SEISO / RESIK ?

SORT
Seiri

SWEEP
Seiso

O Seiso is cleaning up one¶s workplace completely so that


there is no dust on floors, machines or equipment.
O Keeping everything swept and clean and includes finding
ways to prevent the accumulation of dirt and dust in farm
equipment and facilities.

SEISO / RESIK
APA SEISO / RESIK ?

MEMBUDAYAKAN KEBERSIHAN DAN PEMERIKSAAN.


SEMUA PERALATAN KERJA DALAM KONDISI BERSIH.
MEMBERSIHKAN BERSAMAAN DENGAN MEMERIKSA

SEISO / RESIK
MENGAPA SEISO / RESIK ?

BmRmNG mTmU TE2ámT YmNG KOTOR BERáOTENÕI


TERJm I 2mÕmÔm  TE2ámT mTmU BmRmNG YmNG KOTOR
ÕUÔIT IáERIKÕm

SEISO / RESIK
BAGAIMANA SEISO / RESIK ?

& 3-324m5m-4Ô3324m
( -6m023 623-324m5 m53324m
) 353506m5mm9m5/ 4-324m5 m59m5/ 4324m
* 35/3@mÔ6m43/4m0m53-324m5m5

SEISO / RESIK
RESIK

      


!
: 

    :
 

7    
" 
 

RESIK

,  . 

$    $ 

0 8    # , 

=  ,   


2   
2 

 2 
2
 Ô1!)D"
 
  
 
A  !&)"
 
  
 
    

    

  !B"
0  - - 
   eec 
   --     
  e   !BC"
 
   
= !C"  
    
=
/   
  
Te 
Õ   be 

+ 0  
 

+    
 A
 ' 
  
 
á   e 

ebe 
 be
)% !234"

=     # 


$#1     
 , 
3 #   $  8  
  ','  '
   $  
4    '
 ' ' $  
   
u  
 
  
*

 (      


 

  . 
!  
  
  !      
  
 '
  +     
    
 /
    /!    
    

  +    
 
!  

APA SEIKETSU / RAWAT ?

SORT SYSTEMATIZE
Seiri Seiton

SANITIZE SWEEP
Seiketsu Seiso

Õe e      e¶


ce     
  c e  c  be b ee  Õe  -Õe  -Õe  .

T c  e Ce e   e


ce
ee
ee e  ee  ec be  ce e.

SEIKETSU / RAWAT
APA SEIKETSU / RAWAT ?

MENJAGA TEMPAT KERJA SELALU BERSIH DAN TERATUR


DENGAN MEMBERI TANGGUNG JAWAB PADA SETIAP ORANG

SEIKETSU / RAWAT
MENGAPA SEIKETSU / RAWAT ?

DENGAN MENJAGA TEMPAT KERJA SELALU BERSIH DAN


TERATUR, HAL-HAL YANG TIDAK NORMAL MUDAH NAMPAK
DAN BISA SEGERA DIPERBAIKI

SEIKETSU / RAWAT
BAGAIMANA SEIKETSU / RAWAT ?

1. SELALU MELAKUKAN KEBERSIHAN DAN MERAPIKAN


2. PERIKSA BARANG YANG TIDAK DIPERLUKAN
3. PERIKSA TEMPAT PENYIMPANAN
4. PERIKSA DEBU DAN KOTORAN YANG TERSEMBUNYI
5. MENUJUK PENANGGUNGJAWAB KEBERSIHAN DAN
PEMERIKSAAN

 
'!

SEIKETSU / RAWAT
BAGAIMANA SEIKETSU / RAWAT ?

RAHASIA RAWAT INGAT 3 PRINSIP TIDAK

ÿ TIDAK &'&4&%&)*(&)*!'&$ %0
+ TIDAK 4 %" %&$&)
/ TIDAK $--%

SEIKETSU / RAWAT
*%. !2m7m0"

Ue      e    ee  


c e  ce   c  e  c

c
   ce e e e e
T e   e     Õ j b e  b   e 
ee Õ   e  e 
   e    
 c 
  j b cce c 

     c e (e..   c  


c eb 
  c ec 

T e ex e  ee  


  cc     eee e
   ce e   be  


  eq e  e    e   


u  
 
  *

 0
 

  !   

   
1
 
 
 
   
  
 

 
+
  
 "
  
   !    

 '
 
      

 
   

APA SHITSUKE / RAJIN ?

SORT SYSTEMATIZE
Seiri Seiton
SELF--
SELF
DISCIPLINE
Shitsuke
SANITIZE SWEEP
Seiketsu Seiso

Õ  e     e e   
 
 b 
  e  c be  
ce  e.
I e  c  e   c  e
 ce

ee ee e     e    e 
 
    ce e  e   c ec
e  e Õ     

SHITSUKE / RAJIN
APA SHITSUKE / RAJIN ?

SEMUA PERALATAN DAN TEMPAT KERJA DALAM


KONDISI BAIK SERTA DILAKUKAN PEMERIKSAAN
SECARA PERIODIK DAN MENJADI KEBIASAAN
SEHARI HARI UNTUK MENIMBULKAN KENYAMANAN
DAN KESEHATAN

,-
*& && .&$%
+&$% --

22^ Õ&
Õ&2 +
22 ^Õ &$
)
),''
2&
Õ &+''

SHITSUKE / RAJIN
MENGAPA SHITSUKE / RAJIN ?

 #&$ %5&(&)*!' &0&'&0&6


 #&$ %5&(&)*" &%&"!" #!$
" 0&0  %5&*&" 6&'&))(&#&)
'!#&)&#&"&0&64!"&0&)*" )*
'!$ )&0!'&)!)'&$&) %4&!$&)
'&&" * %&'!&#4!0

SHITSUKE / RAJIN
BAGAIMANA SHITSUKE / RAJIN ?

;
  <
  =
9"9%
 
  

$

 ;
<:    
9"9%=
 >  ;



# 
 ;
;


SHITSUKE / RAJIN
BAGAIMANA SHITSUKE / RAJIN ?

áee §   ƒ 

     1

!     b 

SHITSUKE / RAJIN
% !2m45"

2    o o   o


o
   o      o 
     
 o o      o 
   o o  o   o
  o           
  o  
o       o   o 
oo o   5 
      o

  

  o
 

  


   - 

  o
  

   
  o
u  
  
 2
*

 
   !      



 

    
 u     

)      +  !  
   

)          
)    !  
 


á    

'
 
6 
! 3 $%*

 3 $%   4     


 3 $% 
  !!


 3 $%!  

 3 $%   5
  

  
+

: 
Tampilan Papan
Aktivitas
risual Pengendalian
Dokumen
Pengendalian
Control Spare Part
Pembuatan Marking
Area
Penempatan Alat
Kerja
Kondisi Laci Meja
Pembuatan Slogan 5R
& ^
& ^
& ^
+&
^&*
^2

*   
 /
+&
^&*
^2
+&
^&*
^2
R&$*
^
%&$%

Õ R&2+$%
R&$*$
0 <  :
 1 :
0 <  :
 1 :
0 <  :

$$ 3#
0 <  :

 0
0 <  :

 : 
4  

/ E $  


#
4  $' 
  
- $ Am$  
: $ ' 
 # 
-7m'
Õ


 9 &
  
;  



 ; ; 
   
!    
 

   

; : 
 
;


  
  :


 
:   


 ;
  
  
;>
  : 
  
r 

.
      :  
: §Õ
 

   ; 
  >    

 
   
  
  
 
   8 

  
   ;   
    
:   ;

 
  ;;:  

?
 ;

  
 

 ::


:





2 
 
.
   ; 
  
: §Õ
  
 


  8  

 
#

7 @,



 
      

:
7  
   
:
  :

!
 ::

7
 

: 

'
::

 
 
7 :
  
 

 
:
"
 9 "   
*

  
 


 9 &

" 

9"


      



  ;
 
  
 
! ;
 6  
 

  
6    6  6
6 
   
6    6
 6
á  e e REÕáEK (Õe

R 
R
Re 
R

Rj 
Ree
á anning For Imp mntation
Õ c be eee   ee e.
ee  e  

á Cm  ce e  q e eec e

O Organize the program committee. (PLAN)


O Develop a plan for each S. (PLAN)
O Publicly announcement the start of the program. (DO)
O Provide training and education to employees. (DO)
O Select a day and everybody cleanups his/her own working area. (DO)
O Select a day and everybody organizes his/her own workplace.(DO)
O Evaluate the results of 5S. (CHECK)
O Self-Examination and Take corrected actions. (ACTION)