You are on page 1of 35

CHUYÊN ĐỀ

THANH KHOẢN VÀ QUẢN TRỊ


RỦI RO THANH KHOẢN CỦA
NHTM

1
rñi ro thanh kho¶n

1. Kh¸i niÖm

2. Nguyªn nh©n

3. C¸c chØ sè ®¸nh gi¸

4. Quản trị rủi ro thanh khoản

2
1. Kh¸I niÖm

Rủi ro thanh khoản là kh¶ n¨ng TCTD không cân


đối đủ tiền để có thể đáp ứng các khoản phải trả
®­îc yªu cÇu thanh toán, dẫn đến nguy cơ mất
khả năng thanh toán.

“TCTD kinh doanh trªn niÒm tin


cña kh¸ch hµng”
§Æc ®iÓm rñi ro thanh kho¶n

Lµ rñi ro ®Æc thï nhÊt cña NHTM

- Nguån vèn cã ®é thanh kho¶n cao (b¶n chÊt tiÒn


göi)

- Tµi s¶n cã ®é thanh kho¶n thÊp h¬n (b¶n chÊt cho


vay)

- Ho¹t ®éng NHTM dùa trªn uy tÝn

4
2. Nguyªn nh©n g©y ra rñi ro thanh kho¶n

 Nguyên nhân từ bên ngoài:

Do khủng hoảng nền kinh tế, khủng hoảng khu vực tài
chính, các tin đồn thất thiệt,...
 Nguyên nhân từ phía tổ chức:
+ không dự tính trước nhu cầu tài trợ khoản cho vay
+ không đáp ứng nhu cầu rút tiền ngay
+ thiếu da dạng hóa các loại hình tài trợ, các loại tiền
+ mất cân đối về thời gian đáo hạn
+ rủi ro thanh khoản cục bộ trong từng loại tiền tệ
+ giảm sút uy tín đối với công chúng
3. C¸c vô rñi ro thanh kho¶n næi
tiÕng

 Trªn thÕ giíi: Anh, Argentina, Nga

 ViÖt nam: Quü TDND nh÷ng n¨m 90,


ACB, NH Ph­¬ng Nam, NH Ninh B×nh

6
C©u hái th¶o luËn

 Bµi häc rót ra ®èi víi anh/chÞ tõ c¸c vô rñi


ro thanh kho¶n nãi trªn

 Khi TCTD cña anh/chÞ cã biÓu hiÖn rñi ro


thanh kho¶n, anh/chÞ sÏ xö lý nh­ thÕ nµo?
 §Ó ng¨n chÆn rñi ro thanh kho¶n x¶y ra ®èi
víi TCTD cña m×nh, anh/chÞ cÇn lµm g×?
Vµ kiÕn nghÞ víi c¸c cÊp cã liªn quan nh÷ng
g×? T¹i sao?

7
§o l­êng rñi ro thanh kho¶n (2)

b. Tû lÖ thanh kho¶n tµi s¶n 2

PR
ALR 2 =
TA

8
§o l­êng rñi ro thanh kho¶n (3)

c. Tû lÖ thanh kho¶n tiÒn göi

C + DD1 +TD1 + CSS


DLR =
SD + SB
Trong ®ã:
 DLR (deposit liquidity rate): Tû lÖ thanh kho¶n tiÒn göi
 SD (Short-term deposit): TiÒn göi ng¾n h¹n

SB (Short-term borrowing): TiÒn vay ng¾n h¹n

9
§o l­êng rñi ro thanh kho¶n (4)
d. Tû lÖ thanh kho¶n tÝn dông

PR
CLR =
O
Trong ®ã:
 CLR (credit liquidity rate) : Tû lÖ thanh kho¶n tÝn dông
 O (outstanding loans): Tæng d­ nî hiÖn t¹i

10
§o l­êng rñi ro thanh kho¶n (5)
e. Khe hë thanh kho¶n

LG = LS – LD

Trong ®ã:
 LG (liquidity gap): Khe hë thanh kho¶n
 LS (liquidity supply): Cung thanh kho¶n
 LD (liquidity demand): CÇu thanh kho¶n

11
§o l­êng rñi ro thanh kho¶n (6)
Mét sè chØ sè kh¸c

- ChØ sè vÒ tr¹ng th¸i tiÒn mÆt


- ChØ sè vÒ chøng kho¸n thanh kho¶n
- ChØ sè n¨ng lùc cho vay
- ChØ sè tiÒn nãng
- ChØ sè ®Çu t­ ng¾n h¹n/vèn nh¹y c¶m
- ChØ sè cÊu tróc tiÒn göi

12
Ph©n tÝch Rñi ro thanh kho¶n theo c¸c chØ tiªu thanh
kho¶n

Ng©n quü + TG §¸nh gi¸ tû träng TS cã


1. ChØ tiªu tr¹ng t¹i c¸c TCTD tÝnh thanh kho¶n cao
th¸i ng©n quü nhÊt trong tæng tµi
Tæng tµi s¶n s¶n cña NH

D­ nî cho vay PhÇn tµi s¶n ®­îc


2. HÖ sè + cho thuª ph©n bæ vµo
vÒ nh÷ng tµi s¶n kÐm
n¨ng lùc Tæng tµi s¶n tÝnh thanh kho¶n
nhÊt

Cho vay vµ D­ nî cho vay PhÇn tiÒn göi ®­îc


3. cho thuª rßng + cho thuª ®Çu t­ vµo nh÷ng tµi
so víi tæng s¶n kÐm tÝnh thanh
tiÒn göi Tæng tiÒn göi kho¶n nhÊt
Ph©n tÝch Rñi ro thanh kho¶n theo c¸c chØ tiªu thanh
kho¶n

4. Tµi s¶n cã §Çu t­ ng¾n h¹n C¸c TS cã tÝnh thanh


láng so víi TS kho¶n cao cã thÓ sö
TSC sinh lêi - §Çu
cã dông ngay ®Ó bï
t­ ng¾n h¹n
sinh lêi ®¾p cho c¸c TS cã
sinh lêi dµi h¹n
TS trªn TT tiÒn tÖ HÖ sè nµy cµng
5. HÖ sè (GiÊy tê cã gi¸ ng¾n cao th× kh¶ n¨ng
tiÒn nãng h¹n) thanh kháan cña
Nî trªn TT tiÒn tÖ NH cµng cao
(TG vèn vay ng¾n h¹n)

Chøng kho¸n Chøng kho¸n sÏ ®¸o C¸c chøng kho¸n sÏ


6. sÏ ®¸o h¹n h¹n trong vßng 1 t¹o ra nguån thu
trong vßng 1 n¨m tiÒn mÆt trong
n¨m Tæng TS vßng 1 n¨m so víi
tµi s¶n cã
Ph©n tÝch RRTK: theo kú ®¸o h¹n thùc tÕ
gi÷a nguån vèn vµ sö dông vèn

6
1 1 th¸n 1 Trªn 1
Kú h¹n KKH tuÇn th¸ng g n¨m n¨m Tæng

Sö dông 1 1200
vèn (A) 700 1000 1500 1500 1000 5300 0
Nguån
vèn 5 1200
(B) 000 0 2900 2500 600 1000 0
Chªnh
lÖch 3 -100
(B - A) 300 0 1400 1000 -400 -4300 0
-330 -370 -470
Céng dån 0 0 -2300 0 0 -4300  
Ph©n tÝch rñi ro thanh kho¶n theo cung cÇu
thanh kho¶n

Cung vÒ thanh kho¶n CÇu vÒ thanh kho¶n

- Thu nhËn tiÒn göi - Chi tr¶ tiÒn göi cho kh¸ch
- C¸c kho¶n tÝn dông hoµn hµng
tr¶ - CÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng

- B¸n c¸c TS cña NH - Hoµn tr¶ c¸c kho¶n ®i vay

- Vay tõ thÞ tr­êng tiÒn tÖ - Chi phÝ nghiÖp vô vµ thuÕ

- C¸c kho¶n ph¶i thu kh¸c - Chi tr¶ cæ tøc

16
Khe hở thanh khoản

 Cung thanh kho¶n


1. TiÒn mÆt t¹i quü, thu håi tiÒn göi tõ c¸c tæ
chøc TCTD, TiÒn göi t¹i NHTW
2. C¸c kho¶n thanh to¸n nî (gèc vµ l·i) cña
kh¸ch hµng vay vèn
3. TiÒn thu vÒ tõ viÖc b¸n mét hoÆc mét sè
danh môc tµi s¶n cña ng©n hµng.
4. C¸c kho¶n tiÒn göi míi vµ vay míi

17
Khe hở thanh khoản

 CÇu thanh kho¶n


1. Nhu cÇu rót tiÒn cña ng­êi göi tiÒn
2. Nhu cÇu tÝn dông hîp ph¸p cña kh¸ch
hµng mµ ng©n hµng ®· cam kÕt cho
vay.
3. C¸c kho¶n tiÒn vay ®Õn h¹n tr¶
4. L·i ph¶i tr¶ cho c¸c kho¶n tiÒn göi vµ
18
Ph©n tÝch rñi ro thanh kho¶n theo cung cÇu
thanh kho¶n

Khe hë thanh kho¶n trong mét giai ®o¹n:


Khe hë thanh kho¶n = Cung thanh kho¶n – CÇu
thanh kho¶n
(TK) (S) (D)
+ TK = 0: nguån thanh kho¶n ®ñ ®Ó ®¸p øng
nhu cÇu thanh kho¶n
+ TK < 0 : ThiÕu hôt thanh kho¶n => CÇn t¨ng
cung thanh kho¶n hoÆc gi¶m bít cÇu thanh
kho¶n
+ TK >0 : ThÆng d­ thanh kho¶n => Më réng
vµo TS cã sinh lêi trong t­¬ng lai
19
3. C¸c chØ sè ®¸nh gi¸ rrtk

Tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay dài hạn

gián tiếp đánh giá khả năng thanh khoản của tổ chức
tín dụng. Nếu tỷ lệ này cao, tổ chức tín dụng có nguy
cơ không cân đối thanh khoản.

NHNN thường áp dụng tỷ lệ giới hạn cho các tổ chức


tín dụng sử dụng vốn ngắn hạn cho vay dài hạn (ví dụ
các ngân hàng thương mại tỷ lệ giới hạn là 40%, quĩ
tín dụng 30%)
3. C¸c chØ sè ®¸nh gi¸ rrtk

 Q§ 457/2005/NHNN vÒ kh¶ n¨ng chi tr¶


 TS cã thÓ thanh to¸n ngay = 0,25 x Nî sÏ
®Õn h¹n ph¶i thanh to¸n trong 1 th¸ng tíi

 TS cã thÓ thanh to¸n ngay trong 7 ngµy


lµm viÖc tíi = Nî ph¶i thanh to¸n trong 7
ngµy lµm viÖc tíi

21
3. C¸c chØ sè ®¸nh gi¸ rrtk

 TS cã thÓ thanh to¸n ngay:


a. TiÒn mÆt, Vµng, TG NHNN
b. Chªnh lÖch d­¬ng gi÷a TGTT t¹i TCTD kh¸c vµ
TGTT nhËn cña TCTD ®ã
c. TG cã kú h¹n t¹i TCTD kh¸c ®Õn h¹n tr¶
d. Ckho¸n do Cphñ VN hoÆc TCTD ph¸t hµnh, b¶o
l·nh
e. 80% cho vay cã B§, cho thuª TC ®Õn h¹n trong 1
th¸ng tíi
f. 75% cho vay kh«ng b¶o ®¶m ®Õn h¹n thanh
to¸n trong 1 th¸ng tíi 22
3. C¸c chØ sè ®¸nh gi¸ rrtk

 Nî ph¶i thanh to¸n, gåm:


b. Chªnh lÖch d­¬ng gi÷a TGTT nhËn cña
TCTD vµ TGTT göi t¹i TCTD ®ã ®Õn h¹n
tr¶
c. 15% TGTT cña tæ chøc (trõ TCTD), c¸
nh©n
d. C¸c cam kÕt cho vay ®Õn h¹n thùc hiÖn
e. TÊt c¶ c¸c kho¶n Nî kh¸c ®Õn h¹n thanh
23
4. Qu¶n trÞ rñi ro thanh kho¶n

 Các lý thuyết trong quản trị rủi ro thanh khoản

- Cho vay ngắn hạn: c¸c kho¶n cho vay


ng¾n h¹n dễ thu hồi, Ýt rñi ro, quay vßng
nhanh → dÔ dµng đảm bảo dự trữ, nh­ng kh¶
n¨ng ph¸t triÓn cña TCTD bÞ h¹n chÕ do
kh«ng ®¸p øng hÕt nhu cÇu cña kh¸ch hµng
4. Qu¶n trÞ rñi ro thanh kho¶n

 Các lý thuyết trong quản trị rủi ro thanh khoản


- Khả năng chuyển đổi cña tµi sản: khi
thị trường tµi chÝnh ph¸t triển, tµi s¶n cña
TCTD dÔ dµng chuyÓn ®æi thµnh tiÒn víi
chi phÝ thÊp → c¸c TS cã kú h¹n dµi h¬n
nh­ng kh¶ n¨ng chuyÓn ®æi cao gióp
TCTD võa thanh kho¶n, võa sinh lîi, nh­ng
phô thuéc vµo sù ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng
25
4. Qu¶n trÞ rñi ro thanh kho¶n

 Các lý thuyết trong quản trị rủi ro thanh khoản

- Lợi tức định trước: Các khoản thu từ TS không


chỉ xảy ra khi đến hạn mà còn có được vào
nhiều thời điểm trong suốt thời hạn của TS →
kú h¹n TS cã thÓ dµi h¬n nguån, nh­ng
phô thuéc chÊt l­îng danh môc TS

26
4. Qu¶n trÞ rñi ro thanh kho¶n

 Các lý thuyết trong quản trị rủi ro thanh khoản

- Quản lý nợ: TCTD có thể duy trì danh mục tài


sản nghiêng về tính sinh lời hơn là tính thanh
khoản và sử dụng việc huy động mới như là
phương pháp chính để đáp ứng nhu cầu thanh
khoản, nh­ng phô thuéc uy tÝn cña TCTD
vµ kh¶ n¨ng cung øng cña thÞ tr­êng

27
4. Qu¶n trÞ rñi ro thanh kho¶n

 C¸c biÖn ph¸p qu¶n lý rñi ro thanh kho¶n


 Duy tr× dự trữ đ¸p ứng nhu cầu thanh
khoản
 иp ứng nhu cầu dự trữ bắt buộc
 иp ứng nhu cầu dự trữ theo c©n đối của
TCTD

28
4. Qu¶n trÞ rñi ro thanh kho¶n

C¸c biÖn ph¸p qu¶n lý rñi ro thanh kho¶n


 Ph©n tÝch luồng tiền dự kiến:


 Tỷ lệ của tµi sản đ¸o hạn tổ chức sẵn sµng vµ cã
thể quay vßng?
 Khối lượng rót vốn dự kiến của c¸c khoản cho
vay
 Mức độ chÊp nhËn của c¸c đơn xin vay ®ang
xem xÐt?
 Mức độ quay vßng b×nh thường của c¸c khoản
tiền gửi cã kỳ hạn?
 Thời gian ®¸o hạn thực của tiền gửi kh«ng kỳ
hạn? 29
4. Qu¶n trÞ rñi ro thanh kho¶n

C¸c biÖn ph¸p qu¶n lý rñi ro thanh kho¶n


 Quản lý khe hở
+ Xác định cung thanh khoản
+ Xác định cầu thanh khoản
+ Các kỹ năng xử lý khe hở thanh khoản
4. Qu¶n trÞ rñi ro thanh kho¶n

 C¸c biÖn ph¸p qu¶n lý rñi ro thanh kho¶n


 Thiết lập các hạn mức an toàn thanh khoản
+ Thang đáo hạn
+ qui định hạn mức tỷ lệ tối đa tiền gửi
không kỳ hạn, tiền huy động ngắn hạn, cho
vay tiêu dùng…

31
4. Qu¶n trÞ rñi ro thanh kho¶n

 C¸c biÖn ph¸p qu¶n lý rñi ro thanh kho¶n


 Đa dạng ho¸ c¸c kho¶n môc TS và duy tr×
khả năng b¸n tài sản:
+ Đa dạng các hình thức cho vay, đầu tư
+ Duy trì các tài sản có tính lỏng khác nhau

32
4. Qu¶n trÞ rñi ro thanh kho¶n

 C¸c biÖn ph¸p qu¶n lý rñi ro thanh kho¶n


 Xây dựng kế hoạch dự phòng để đối phó với
trường hợp khủng hoảng thanh khoản
+ Có phương án xử lý khủng hoảng
+ Tìm kiếm sự hỗ trợ của các tổ chức khác

33
Bµi tËp

34