Bitki Örtüsü Nedir? Bir yerde, do al olarak yeti en bitkilerin olu turdu u toplulu a bitki örtüsü denir.

ORMAN

MAK

BOZKIR

YÜKSEK DA (ALP N) ÇAYIRLARI

Ülkemizin, bitki örtüsü bak m ndan zengin olmas n n sebebi nedir?
Ülkemiz, bitki örtüsü bak m ndan oldukça zengindir. 9.000¶ e yak n bitki türü vard r. Bunun sebepleri:  klim (En önemli faktör): S cakl k, ya , rüzgar, güne lenme süresi,  Toprak,  Yüzey ekilleri,  nsan Not: Ülkemizdeki do al bitki örtüsünün çe itli temel nedeni, ülkemizde farkl iklimlerin görülmesidir.

A. ORMANLAR  

  

Ülkemizdeki ormanlar iklim, yer ekilleri, toprak yap s ve bak durumuna ba l olarak çe itlilik gösterir. Ormanlar genel olarak, 1-Geni yaprakl 2- ne yaprakl a açlardan olu anlar, olarak iki gruba ayr l r. Ancak baz alanlarda, geni yaprakl ve i ne yaprakl a açlardan olu an ormanlar bir arada bulunur. Bunlara da kar k ormanlar denir.

Orman Alanlar m z n Uzaydan Görünü ü

:
A açlar n, Türlerine Göre S n fland r lmas

ne Yaprakl A açlar
-Y l boyunca yapraklar n dökmeyen a açlard r.-Çam -Köknar -Sedir -Ladin -Servi

Geni Yaprakl A açlar
-K n yapra n döken a açlard r.-Me e -Kay n -Kestane -K z la aç -Kavak -Ihlamur -Akçaa aç -Di budak

1. Karadeniz Ormanlar   

Karadeniz ormanlar , Karadeniz Bölgesi ile Y ld z da lar n n kuzeye bakan yamaçlar ndaki ormanlar kapsamaktad r. Türkiye'deki bitki türlerinin yar dan fazlas Karadeniz ormanlar nda bulunmaktad r (Bölgenin iklim ko ullar , çok çe itli bitki türlerinin yeti mesine olanak sa lamaktad r.) Geni yaprakl ormanlar, do uda Gürcistan s n r ndan ba layarak bat da Y ld z da lar na kadar uzanan Karadeniz k y lar boyunca, da lar n kuzeye bakan yamaçlar nda yayg nd r. Bu ormanlar k y dan ba layarak 1000 metre yüksekliklere kadar uzan rlar.

1. Karadeniz Ormanlar 
       

Geni Yaprakl Ormanlarda; Gürgen Kay n Kestane Ihlamur Me e Akçaa aç Karaa aç Di budak K z la aç gibi a aç türleri bulunur.

1. Karadeniz Ormanlar  

     

Karadeniz Bölgesi'nde geni yaprakl bu ormanlar alt nda çe itli a açç k ve çal l klar da bulunur. Orman alt bitki örtüsünü olu turan bu a açç klar örtüsünü F nd k Üvez Kayac k K z lc k Çoban Püskülü Karayemi Orman Gülleridir. Gülleridir.

1. Karadeniz Ormanlar   

Bölgede, 1000 metreye kadar görülen geni yaprakl ormanlar 1000 metreden sonra yerini kar k ormanlara b rak r. ne ve geni yaprakl a açlardan olu an kar k ormanlar genelde 1000 - 1500 metre yükseltileri aras nda bulunur. Bu ormanlar, Do u Karadeniz Bölümü'nde kay n ve ladin, Orta ve Bat Karadeniz bölümlerinde daha çok kay n, göknar (köknar) ve sar çam a açlar ndan olu ur.

1. Karadeniz Ormanlar   

Karadeniz ormanlar bölgesinde, 1200 ve özellikle 1500 metreden ba lay p 2000 metreye kadar olan kesimlerde, her zaman ye il olan i ne yaprakl ormanlar yer al r. Bu ormanlar, Do u Karadeniz Bölümü'nde daha çok ladin ve sar çam, Bat Karadeniz Bölümünde sar çam ve kay n a açlar ndan olu ur. Karadeniz Bölgesi'nin di er ormanlar n me eler olu turur. Me e ormanlar plâtoluk alanlarda, Karadeniz Bölgesi'nin iç kesimlerindeki vadilerde ve Bolu - Mudurnu olu unda yayg nd r.

2. Bat Anadolu Ormanlar   

Bat Anadolu'da yer alan ormanlar yükseklik ko ullar na göre de i iklik gösterir. Ege Bölgesi'nde 600 - 800 metreye kadar olan sahalarda maki topluluklar ve k z lçam ormanlar kar k hâlde bulunur. K z lçam ormanlar , so u a fazla dayan kl olmad klar için denize bakan yamaçlarda 800 metreye kadar görülürken, iç kesimlerdeki yamaçlarda 600 metreye kadar görülebilir. Bu yüksekli in üzerinde ise 2000 metreye kadar karaçam ormanlar görülür. Güney Marmara Bölümü'nde da lar n kuzeye bakan yüksek yamaçlar nda kay n ormanlar geli mi tir. Uluda ' n eteklerinde kestane a açlar daha yukar larda ise me e, kay n, göknar ve karaçamlar kar k hâlde bulunur.

3. Akdeniz Ormanlar
Akdeniz k y lar nda yayg n olan ormanlar k z lçam ormanlar d r. Bu ormanlar, Akdeniz Bölgesi'nde Toroslar' n güneye bakan yamaçlar nda 1000 -1400 metreye kadar ç karlar.  Köyce iz gölü çevresinde, s la a ac ve ormanlar bulunur. S la a ac n n gövdesinden ya ç kar l r ve kozmetik sanayisinde kullan l r. 

3. Akdeniz Ormanlar  

Akdeniz Bölgesi'ndeki da lar n yüksek kesimlerinde sedir, göknar ve karaçamlardan karaçamlardan olu an i ne yaprakl ormanlar yer al r. Bu ormanlar genelde 1000 - 2000 metre yükseltiler aras nda bulunur. Akdeniz Bölgesi'nde Karadeniz'e özgü a açlar ve a açç klar da görülmektedir. Bunlar n ba l calar , Nur da lar üzerindeki kay n ormanlar ile Bat ve Orta Toroslar'da bulunan hlamur, f nd k, k z lc k gibi a açç klard r.

TÜRK YE'DE B TK ÖRTÜSÜNÜN DA ILI I

SORU
Don olay çok az görülen ve yaz kurakl olan yerlerde yeti ebilen orman bitkileri, haritada numaralarla gösterilen alanlar n hangilerinde yeti tirilebilir?

A)I ve II

B)I ve III C)Yaln z III D)II ve IV E)Yaln z IV D)II

4. Do u ve ç Anadolu Ormanlar  

Do u ve ç Anadolu bölgelerinde karasal iklim hüküm sürer. Bu nedenle, buralardaki ormanlar k y lardaki ormanlar m z kadar geli memi tir. S cakl k ve ya azl bu bölgelerimizde ormanlar n fazla geli mesini engeller. ç Anadolu Bölgesi'nde ormanlar, Toroslar' n kuzeye bakan yamaçlar ile Kuzey Anadolu da lar n n güneye bakan yamaçlar nda yo unla m t r. Buralarda karaçam ve me e ormanlar bulunmaktad r.

4. Do u ve ç Anadolu Ormanlar
Do u Anadolu Bölgesi'ndeki ormanlar n ço u dikilen me e a açlar ndan olu ur. Bingöl, Malatya ve Tunceli civar nda me e topluluklar yayg nd r.  Güneydo u Anadolu Bölgesi'ndeki orman alanlar ise Güneydo u Toroslar, Karacada , Gazi Antep ve Mardin çevresinde yo unla m t r. Ülkemizde orman örtüsünün en az oldu u bölge buras d r. 

ÜLKEM ZDEK M LL PARKLAR

Yozgat Çaml Yozgat Karatepe Aslanta Adana So uksu Ankara Ku Cenneti Bal kesir Uluda Bursa Yedigöller Zonguldak Dilek Yar madas Ayd n Spil Da Manisa K z lda Isparta Termessos Antalya Kovada Isparta Munzur Vadisi Tunceli Bey Da lar Antalya

Gelibolu Yrm Çanakkale Köprülü Kanyon Antalya Ilgaz Da Kastamonu Ba komutan Afyon Kütahya Göreme Nev ehir Alt ndere Vadisi Trabzon Bo azköy Höyük Çorum Nemrut Da Ad yaman Bey ehir Gölü Konya Kaz Da Bal kesir   

Maki bitki topluluklar Akdeniz ikliminin hakim oldu u yerlerde görülür. Makiler sert yaprakl , kurakl a dayan kl , her mevsim ye il kalabilen bodur a açlardan ve çal lardan olu an bitkilerdir. Makiler, Akdeniz Bölgesi'nin k y kesimlerinde 800800-1000 metrelere kadar görülebilirler. Ege ve Marmara bölgelerindeki makiler, Akdeniz k y kesimindeki kadar yükseklere ç kamazlar. Maki toplulu unu olu turan ba l ca bitki türleri yabanî zeytin, kermez me esi, sandal, kocayemi , keçi boynuzu, defne, mersin, zakkum, sak z, menengiç, akçakesme, erguvan ve tesbih a ac ile çe itli fundalar¶d r.

B. MAK

SORU 

Bitki co rafyas konusunda ara t rma yapan bir bilim adam , ara t rma için gitti i ilde kekik, lavanta, zeytin, zakkum ve defne gibi bitkilerin yayg n oldu unu gözlemi tir. Buna göre, bilim adam a a daki illerden hangisine gitmi olabilir? A) Edirne B) Antalya C) Mardin D) Zonguldak E) Kütahya

B. MAK  

Akdeniz ve Ege k y lar nda, makilerin c l zla p toprak örtüsünün inceldi i alanlarda genellikle dikenli çal lardan olu an ve garig ad verilen bitki toplulu u da görülür. Bu bitki toplulu u daha çok do al bitki örtüsünün tahrip edildi i alanlarda, özellikle Akdeniz Bölgesi'nde Mut civar , Ege Bölgesi'nde zmir civar ve Karaburun yar madas ile Bodrum civar nda yayg n olarak görülür.

C. BOZKIR
Kurak ve yar kurak bölgelerde ya l mevsimde ye eren, kurak mevsimde sararan sert çay rlar ile otlar ve küçük çal lardan olu an bir bitki örtüsü görülür. Bu tür bitki örtülerine ve bunlar n kaplad alanlara step veya bozk r ad verilmektedir. ç Anadolu Bölgesi'nde 1000 -1200 metre, Do u Anadolu'da da yer yer 1800 - 2000 metre yükseltiye sahip ova platolarda yayg n olan bozk rlarda genellikle kekik ve yav an otu cinsi bitkiler bulunur. Bunlar n d nda geven, çoban yast , k l çotu, gelincik, çay r üçgülü, s r kuyru u, çak r dikeni gibi ot türleri de görülmektedir.

C. BOZKIR    

ç Anadolu ve Do u Anadolu bölgeleri ile Toroslar'da 1300 metreden daha yüksek kesimlerde da bozk rlar görülür. Da bozk rlar civan perçemi, koyun yuma , kekik, s r kuyru u, yav an otu ve çoban yast gibi ot topluluklar ndan olu ur. Özellikle ç Anadolu Bölgesi'nin kenar kesimlerinde ve Do u Anadolu Bölgesi'nde me e, ard ç ve karaçam ormanlar n n insanlar taraf ndan tahrip edilmesi sonucunda meydana gelen bozk r alanlar bulunmaktad r. Bu tür bozk rlara da antropojen bozk r ad yerilir. Antropojen bozk r sahalar nda yer yer orman a ac topluluklar da görülmektedir. Bu yönüyle di er bozk rlardan ayr l r.

D. YÜKSEK DA 


ÇAYIRLARI  

Yüksek da larda, ormanlar n sona erdi i kesimlerden sonra da çay rlar (alpin çay r) bulunur. Da çay rlar Kuzeydo u Anadolu platolar nda yayg nd r. Bu çay rlar Sar kam , Göle, Kars ve Ç ld r çevresinde 1800 - 2000 metreler aras nda yayg nd r. Kuzey Anadolu ve Toros da lar nda 2000 metreden daha yüksek alanlarda da da çay rlar görülmektedir. Ülkemizde bulunan yüksek da çay rlar , yaylac l k ve hayvanc l k faaliyetlerinin yayg nla mas n sa lam t r.

SORU
Türkiye'de yüksek da çay rlar 1800 metreden daha yüksek alanlarda görülür. Buna göre, a a daki co rafî bölümlerin hangisinde yüksek da çay rlar görülmez? görülmez? A)Ergene B)Erzurum - Kars C)Do u Karadeniz D)Bat Karadeniz E)Yukar Murat - Van