A arte clásica: Grecia

1. Contexto Histórico (S. VIII – I a.C.)
CONCA DO MEDITERRANEO Civilización grega Civilización romana ≈> MUNDO CLÁSICO

Característica común: ANTROPOCENTRISMO VS Outras culturas deste marco xeográfico (Exipto)

3000 ANOS

CIDADÁN = PASIVO

VS

CIDADÁN = ACTIVO

- Sociedades que se rexían por fortes poderes que o controlaban todo. - Intervención nula dos habitantes

- Intervención do cidadán na vida pública. - Pode criticar a acción dos gobernantes e incluso derrocalos.

ARTE = ÁULICA

VS

ARTE = BELEZA

PENSAMENTO GREGO “ A importancia do home radica na súa condición de home, como ser pensante e racional con capacidade de crear un mundo novo”

Libera o home das ataduras de crenzas e tradicións
Forza liberadora Da razón

“ O home é a medida de todas as cousas” Protágoras

A arte faise a medida do home e para o home VS

ARTE ANTROPOCÉNTRICA

Arte que serve os deuses e adoita o colosalismo (Exipto)

“ Os atenienses amamos o fermoso con moderación”
Pericles

ARTE = BÚSQUEDA DA BELEZA
O artista toma como modelo o Mundo Sensible que é unha copia do Mundo das Ideas e debe aplicarlle correccións, xa que o Mundo Sensible é imperfecto

Teoría das Ideas. Platón

PROPORCIÓN OU SECCIÓN ÁUREA BÚSQUEDA DA BELEZA
- Todo no mundo real pódese reducir a proporción matemática (Pitagóricos) - Aplícase en todos os campos (arquitectura, escultura...)

CANON
- Todos os elementos aparecen supeditados a unhas relacións fixas

Proporción ou sección áurea

Aplicación da sección áurea

A POLIS

Núcleo urbano (centro administrativo, político, Comercial e relixioso)

+

Territorio rural

Composta de:
• ACRÓPOLE:

(centro relixioso)

Acrópole de Atenas (V-IV a.C)

B) AS MURALLAS C) A ÁGORA (centro cultural, comercial e político)

2. Arquitectura
a) Arquitectura alintelada c) Ordes arquitectónicas (columnas + entaboamento)

c) Feita a medida do home. Antropocentrismo d) Arquitectura monumental pero non colosal

Templo de Abu Simbel (arte exipcio)

Partenón

e) Arquitectura moi equilibrada (proporción aurea e canon clásico)

f) Arquitectura sometida a correccións ópticas

Partenón

g) Búsqueda da beleza h) Utilización da pedra (mármore) (madeira cun enlucido de po de mármore)

Mármore de Carrara

O TEMPLO GREGO -Arquitectura relixiosa = morada do deus (non lugar de reunión dos fieis) - A súa planta ten a súa orixe no Mégaron micénico
PARTES DO TEMPLO Naos o cella: destinada a albergar a imaxe do deus ou deusa Pronaos: vestíbulo que está diante da naos e comunicado con ela. Ten forma de pórtico aberto que remata en dúas pilastras con dúas columnas no medio. As veces as pilastras desaparecen. Opistodomos: estaría situado detrás de cella o naos pero non se comunicaría con ela. As veces presenta a mesma estructura de pórtico aberto que a pronaos.

- Segundo a colocación das columnas na fachada:

Díptero

- Segundo o número de columnas na fachada:

Dístilo

Tetrástilo

Hexástilo

Octástilo

- Tellado a dúas augas

- Utilización das ordes clásicas (Dórica, Xónica e Corintia)

Acrópole de Atenas

Partenón. 2. Antiguo Templo de Atenea. 3. Erecteion. 4. Estatua de Atenea Promacos. 5. Propíleos. 6. Templo de Atenea Niké

Os Propileos (437 – 431 a.C.)

Reconstrucción

O Erecteion (421 – 414 a.C. 409 – 406 a. C)
P. Cariátides

Cella Poseidón

Cécrop

Erecteo

Cella Atenea

Pórtico tetrástilo. Lado Norte

Detalles Pórtico Norte

Pórtico das Cariatides

Cariatide

Templo de Atenea Nike (449 - 424 a. C)

Planta e Reconstrucción

Atenea atándose a sandalia

Partenón (447-432 a. C.)

Grabado: Partenón como polvorín

Reconstrucción de la cella del Partenón

Metopas: Centauromaquia

Procesión das Panateneas

Asamblea divina

Asamblea divina

Aurigas

Xinetes

Frontóns do Partenón

Frontón Este do Partenón

Frontón Oeste do Partenón

Recreación do Frontón Oeste do Partenón

3. A escultura Grega
CRONOLOXÍA Período Arcaico: (VIII – VI a. C) Período Clásico (V – IV a. C) Período Helenístico (III – I a. C)

INTRODUCCIÓN

Cambio na forma de pensar

Cambios nas manifestacións artísticas

EXIPTO -Temática áulica: faraón –deus e a súa corte - O home da rúa non ten valor - O valor do individuo mídese segundo a súa función nunha estrutura social dominada polo faraón

VS

GRECIA - O home é o tema da escultura (home ideal no seu momento de plenitude física) (atletas e deuses con aparencia humana) - Valoración do individuo

Representación perfecta do home - Rostros repetidos sen diferenciación - Tratamento esquemático da anatomía - Inmobilismo das figuras

Aprender a esculpir o corpo e a plasmar a anatomía

Dominar a colocación espacial

Aplicar as leis da proporción para alcanzar a beleza abstracta

Introducir o movemento

Kore del Peplo

Venus de Milo

Aprender a esculpir o corpo e a anatomía ¿Cómo esculpían?

Cincel Plano Punteiro

Cincel dentado Martelo

Taladro

Trépano

Instrumentos do escultor

ESCULTURA DO PERÍODO ARCAICO (VIII – VI a. C) - Técnica precaria - Temática antropocéntrica: Kuroi e Korai KUROI - Son atletas que vencían non xogos Olímpicos (segundo Plinio 3 veces) - Trazos comúns: • Figuras hieráticas, ríxidas simétricas

Kuros do Metropolitan Museum

b) Teñen un esquema de composición moi ríxido (brazos pegados ó corpo, puños pechados, perna esquerda adiantada)

Kuros Cleobis e Bitón

c) Pescozo groso, pelo con trazado xeométrico, sorriso arcaico e ollos amendoados

d) Anatomía esquemática

Kuros de Tenea

e) Figuras policromadas

Recreación da Kore do Peplo

Evolución (riqueza nos detalles, separación dos membros do corpo)

Kuros Metropolitan Museum

Kuros Anavyssos

Kuros do Cabo Sumión

Cincel Plano Punteiro

Cincel dentado Martelo

Taladro

Trépano

EVOLUCIÓN DAS FERRAMENTAS

fixeron posible a evolución da escultura grega cara a perfección das formas

Kuros de Anavyssos (540 – 515 a. C)

KORAI - Son representación femininas que se ofrecían como exvoto as divindades - Trazos comúns: • Figuras hieráticas, ríxidas e simétricas

Dama de Auxerre

b) Dous tipos de vestimenta (Gitón curto ou longo + Peplo / himatión) Poden levar complementos: froita, flores ou paxaros na man estendida)

Gitón e peplo dórico

Gitón e Himatión

c) Pescozo groso, pelo con trazado xeométrico, sorriso arcaico e ollos amendoados

Kore do Peplo

d) Anatomía esquemática

Kore do peplo

e) Figuras policromadas

Dama de Auxerre

Kore do peplo

Formas do corpo sen importancia

Formas do corpo adquiren importancia (panos mollados)

Kore da Acrópole

Kore do Peplo (540 a. C)

ESCULTURA DO PERIODO CLÁSICO (V – IV a. C) - Alcanzan o dominio técnico e agora dedícanse a busca da beleza - Temática antropocéntrica (home no seu momento de plenitude) - Trazos comúns:

Busca de maior realismo na composición

Diadúmenos de Policleto

b) Colocación espacial perfecta: Aparición do Contraposto

Apolo Sauróctono. Praxiteles

c) Tratamento anatómico supeditado a cálculos matemáticos: O canon

Doríforo de Policleto Canon de siete cabezas

Comparación del canon de Policleto con el canon Egipcio

Apoxiomeno de Lisipo Canon 8 cabezas

d) Rostros belos aínda que idealizados (beleza abstracta)

Discóbolo de Mirón

e) Tratamento dos panos: panos naturais, panos mollados

Venus de Cnido (Praxiteles)

Atenea atandose la sandalia (Fidias)

f) Condición social do artista. Os artistas asinan as súas obras g) Pretenden representar a natureza tal como é pero corrixíndoa ou mellorándoa h) Alcánzanse os ideais de beleza gregos

Dominan a colocación espacial e aplican as proporcións (cánons)

PRINCIPAIS ARTISTAS DO SÉCULO V a. C - FIDIAS: Centra a súa atención no tratamento dos panos e crea a chamada técnica dos panos mollados

Atenea Parthenos. Partenón (447 a. C)

Reconstrucción

Friso das Panateneas. Partenón (447 – 438 a. C)

Aurigas Xinetes

Doncelas entregando o peplo ós sacerdotes

Asamblea de deuses

Asamblea de deuses

Atenea atándose a sandalia. Templo de Atenea Nike

- POLICLETO Obsesionouse coas proporcións e coa busca do canon perfecto. Creou o canon de sete cabezas Doríforo (450 – 445 a. C)

Diadúmenos

- MIRÓN e capaz de reflectir a tensión interna dun corpo preparado para a acción Discóbolo (455 a. C)

Copia do British Museum

Copia do Museo Nazionale Romano

PRINCIPAIS ARTISTAS DO SÉCULO IV a. C. - LISIPO Busca o canon de beleza masculina. Desta maneira crea o canon de oito cabezas. É un canon máis realista que o que creara Polocleto Apoxiomeno (340 – 330 a. C)

- PRAXÍTELES Caracterízase pola busca da beleza feminina e por imprimirlles as figuras unha forma de “S” coñecida co nome de curva praxiteliana Venus de Cnido (360 a.C)

Apolo Sauróctono (IV a. C)

Hermes e Dionisos (IV a. C)

- SCOPAS Especialista en plasmar o movemento interior, os sentimentos arrebatadores. Na súa obra atopamos a ponte cara o estadio final da escultura grega Ménade danzante (2ª metade do século IV a.C)

ESCULTURA DO PERÍODO HELENÍSTICO (III – I a, C)
A expansión do mundo grego que levou a cabo Alexandre Magno (Asia Menor, Exipto, imperio persa...) Estados helenísticos

Nova forma de enfocar a arte

- Características formais:

Último paso na evolución da escultura

a) Realización de grupos escultóricos vs figuras individuais

Laocoonte e os seus fillos

b) Antropocentrismo pero con unha maior humanización da escultura (todas as idades e actitudes cotiás)

Retrato de Séneca O Espinario

c) A escultura afastase da beleza abstracta. Retrato máis sincero e sen idealización, máis realista

O Laoconte (detalle)

c) Corpos retorcidos vs serenidade; fealdade vs beleza; dramatísmo vs tranquilidade.

d) Aparición de la figura serpentinata

e) Desaparición da lei da frontalidade f) Aparición do movemento intenso g) Descoñecemento dos autores xa que, normalmente, chegan a nos copias romanas e non os orixinais O Laocoonte e os seus fillos (I a. C)

O Espinario

Victoria de Samotracia

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.