You are on page 1of 56

Βνεζεηηθό πιηθό γηα ηελ

Bηνινγία Γ’ Γπκλαζίνπ

Χπύζα Χαηζηφυάννος
8ο Γςμνάζιο Αθήναρ
2007-2008

1

Πξνο ηνπο θαζεγεηέο

Τν παξαθάησ πιηθό έρεη έλα ζρεηηθά πινύζην εηθνλνγξαθεκέλν πεξηερόκελν πνπ
κπνξεί λα απνηειέζεη βνήζεκα ζηνπο θαζεγεηέο δίδνληαο θάπνηεο πξνεθηάζεηο ζηα
ζέκαηα ηνπ βηβιίνπ κε επηπιένλ πιεξνθνξίεο, εηθόλεο ή ζρόιηα.


Τα ζηνηρεία θαη νη εηθόλεο έρνπλ ζπιιεγεί από έγθπξεο ηνπνζεζίεο ηνπ δηαδηθηύνπ.
Αλ ν θαζεγεηήο έρεη ηνλ απαηηνύκελν εμνπιηζκό δειαδή, θνξεηό ή κε θνξεηό
ππνινγηζηή θαη πξνβνιέα κπνξεί λα επηιέγεη ηηο ζειίδεο πνπ αθνξνύλ ην ζέκα πνπ
δηδάζθεη θαη λα ζπλνδεύεη ηελ παξνπζίαζή ηνπ. Αλ ε εμαζθάιηζε ηνπ εμνπιηζκνύ
είλαη αλέθηθηε ηόηε νη ζειίδεο κπνξνύλ λα εθηππσζνύλ ζε δηαθάλεηεο θαη λα
παξνπζηαζηνύλ ζε επηθαλεηνδηαζθόπην.

2

Κιάδνη ησλ Βηνινγηθώλ
Δπηζηεκώλ

1. Εσνινγία
2. Βνηαληθή
3. Αλαηνκία
4. Φπζηνινγία
5. Αλζξσπνινγία
6. Οηθνινγία
7. Γελεηηθή
8. Μηθξνβηνινγία
9. Κπηηαξηθή Βηνινγία
10. Μνξηαθή Βηνινγία
11. Δμέιημε
12. Βηνηερλνινγία

Δπηζηεκνληθή κέζνδνο

– Παξαηήξεζεεξώηεκα
– Τπόζεζε
– Πεηξακαηηζκόο
– Δπηβεβαίσζε –
απόξξηςε ππόζεζεο΢πκπέξαζκα
– Επανάλητηπειπαμαηιζμού
3

Ζ ρεκηθή ζύζηαζε αλζξώπηλνπ ζώκαηνο
Σν 99% ηεο κάδαο ηνπ αλζξώπηλνπ ζώκαηνο
απνηειείηαη από έμη βαζηθά ζηνηρεία ελώ όια
ηα ππόινηπα ζηνηρεία απνηεινύλ ην 1%
πεξίπνπ ηεο κάδαο ηνπ.
Ολνκα ζηνηρείνπ
΢ύκβνιν
% θαηά κάδα













Oxygen
O
65
Carbon
C
18
Hydrogen
H
10
Nitrogen
N
3
Calcium
Ca
1.5
Phosphorus
P
1.2
Potassium
K
0.2
Sulfur
S
0.2
Chlorine
Cl
0.2
Sodium
Na
0.1
Magnesium
Mg
0.05
Iron, Cobalt, Copper, Zinc, Iodine<0.05
each
Selenium, Fluorine<0.01each

Ζ ρεκηθή ζύζηαζε ηνπ θινηνύ ηεο γήο
To 99% ηεο κάδαο ηνπ θινηνύ ηεο Γήο
θαηαλέκεηαη ζε 8 θύξηα ζηνηρεία ελώ όια ηα
ππόινηπα ζηνηρεία απνηεινύλ ην 1% πεξίπνπ
ηεο κάδαο ηνπ.
Ολνκα ζηνηρείνπ ΢ύκβνιν

% θαηά κάδα









47
28
8
5
3.5
3
2.5
2
1

Oxygen
Silicon
Aluminium
Iron
Calcium
Sodium
Potassium
Magnesium
All other elements

Ο
Si
Al
Fe
Ca
Na
K
Mg

4

•Σν λεξό είλαη ε πην
γλσζηή ίζσο ...
•ρεκηθή έλσζε!

Τν λεξό είλαη πεξίεξγν!
(Ο πάγνο επηπιέεη
ζην λεξό … είλαη
δειαδή ειαθξύηεξνο
ηνπ λεξνύ)

• Τν λεξό είλαη ν πην
αγαπεηόο δηαιύηεο ...
Πνιιά αλόξγαλα θαη
νξγαληθά κόξηα όπσο
άιαηα, ζάθραξα, νμέα,
βάζεηο, θαη πνιιά αέξηα
όπσο ην νμπγόλν ην
δηνμείδην ηνπ άλζξαθα είλαη
δηαιπηά ζην λεξό.
5

1. Τδαηάλζξαθεο ΢άθραξα
2. Λίπε – Διαηα
3. Πξσηεΐλεο
4. Ννπθιετθά νμέα

6

ΥΖΜΗΚΖ ΓΟΜΖ
ΛΗΠΖ - ΔΛΑΗΑ
ΚΟΡΕ΢ΜΕΝΑ ΛΘΠΗ

ΑΚΟΡΕ΢ΣΑ ΛΘΠΗ - (ΕΛΑΘΑ)

Formula

Common Name

Melting
Poi
nt

Formula

Common
Name

CH3(CH2)10CO2
H

lauric acid

45 ºC

CH3(CH2)5CH=CH(CH2)7CO2H

palmitoleic
acid

0 ºC

CH3(CH2)12CO2
H

myristic acid

55 ºC

CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7CO2H

oleic acid

13 ºC

CH3(CH2)14CO2
H

palmitic acid

63 ºC

CH3(CH2)4CH=CHCH2CH=CH(CH2)7
CO2H

linoleic acid

-5 ºC

CH3(CH2)16CO2
H

stearic acid

69 ºC

CH3CH2CH=CHCH2CH=CHCH2CH=
CH(CH2)7CO2H

linolenic acid

-11 ºC

CH3(CH2)18CO2
H

arachidic acid

76 ºC

CH3(CH2)4(CH=CHCH2)4(CH2)2CO2H

arachidonic
acid

-49 ºC

Melting
Point

7

ΦΩ΢ΦΟΛΗΠΗΓΗΑ
ΦΩ΢ΦΟΛΘΠΘΔΘΟ

Δεκηνπξγία δηπινζηηβάδαο
θσζθνιηπηδίσλ

Ζ δνκή ησλ κεκβξαλώλ ζηεξίδεηαη ζηελ
ηδηόηεηα απηή ησλ θσζθνιηπηδίσλ,
- πδξόθνβε «νπξά» πδξόθηιε «θεθαιή»-

8

• ΑΜΗΝΟΞΔΑ•

Natural α-Amino Acids

ΠΡΩΣΕΪΝΕ΢ -ΠΟΛΤΠΕΠΣΘΔΘΑ

ΣΔΣΡΑΠΔΠΣΗΓΗΟ
4 ακηλνμέα ζπλδεδεκέλα κε
πεπηηδηθό δεζκό
ζρεκαηίδνπλ έλα
ηεηξαπεπηίδην

ΠΡΩΣΕΪΝΕ΢ - ΕΝΖΤΜΑ
ιηπάζεο-πδξνιάζεο-πνιπκεξάζεο θιπ
9

Υδαηάλζξαθεο ή Σάθραξα
Μνλνζαθραξίηεο - Πνιπζαθραξίηεο

• Μνλνζαθραξίηεο
• Γηζαθραξίηεο
• Πνιπζαθραξίηεο

( γιπθόδε, θξνπθηόδε, γαιαθηόδε )
(καιηόδε, ζαθραξόδε,ιαθηόδε)
(άκπιν, θπηηαξίλε, γιπθνγόλν)

10

ΝΟΤΚΛΔΪΚΑ ΟΞΔΑ
DNA-RNA

Θπκάκαη ηηο δηαθνξέο DNA-RNA;

11

Πόζν κεγάια είλαη ηα θύηηαξα ;
΢ρεηηθά κεγέζε θπηηαξηθώλ ηύπσλ θαη
ησλ ζπζηαηηθώλ ηνπο

12

Μπνξώ λα θαηαιάβσ ηα κεγέζε;

Ηνί - αθπηηαξηθέο δνκέο

Βηνκόξηα

13

ΔΤΚΑΡΤΩΣΗΚΑ ΚΤΣΣΑΡΑ

14

Γνκή θπηηαξηθήο κεκβξάλεο
Σρεκαηηθέο απεηθνλίζεηο πιαζκαηηθήο – θπηηαξηθήο κεκβξάλεο

Γύν θπηηαξηθέο κεκβξάλεο θαη ε κεζνθπηηάξηνο πεξηνρή
- ειεθηξνληθή κηθξνζθνπία-

15

Κπηηαξηθόο Ππξήλαο

O θπηηαξηθόο ππξήλαο είλαη έλα πνιύ
ζεκαληηθό νξγαλίδην γηαηί ζ’ απηό
βξίζθνληαη απνζεθεπκέλα όια ηα γνλίδηα
ηνπ νξγαληζκνύ θαη νη απαξαίηεηνη
ξπζκηζηηθνί παξάγνληεο έθθξαζήο ηνπο.
Ζ ιεηηνπξγία ηνπ αθνξά ζηελ:






Απνζήθεπζε γνληδίσλ.
Οξγάλσζε ησλ γνληδίσλ ζε ρξσκνζώκαηα
γηα λα κπνξνύλ απηά λα κεηαθέξνληαη θαηά
ηελ θπηηαξηθή δηαίξεζε.
Μεηαθνξά ξπζκηζηηθώλ παξαγόλησλ θαη
πξντόλησλ γνληδίσλ δηακέζνπ ησλ
ππξεληθώλ πόξσλ.
Παξαγσγή κελπκάησλ (mRNA) γηα ηελ
θσδηθνπνίεζε ησλ πξσηετλώλ.
Παξαγσγή ξηβνζσκάησλ ζηνλ ππξελίζθν
Οξγάλσζε ηνπ απνδηπισκέλνπ DNA
(uncoiling of DNA) γηα ηελ δεκηνπξγία
αληηγξάθσλ γνληδίσλ «θιεηδηώλ»

16

Μηηνρόλδξηα vs Υισξνπιάζηεο
Μηηνρόλδξηα
• παξαγσγνί ελέξγεηαο -ATP-

Σε ηη θύηηαξα
ζα δνύκε
κηηνρόλδξηα;

Υισξνπιάζηεο:
• εθκεηαιιεύνληαη ηελ
ειηαθή ελέξγεηα
παξάγνληαο ρεκηθή
ελέξγεηα (γιπθόδε)
θαη νμπγόλν
Σε ηη θύηηαξα
ζα δνύκε
ρισξνπιάζηεο
;

17

Τι άλλο θα δούμε;
Σύζηεκα Golgi


Παξαιαβή πξσηετλώλ από
ην ελδ. δίθηπν
κεηαηξνπή ησλ πξσηετλώλ
Μεηαθνξά ηνπο

Παξάγνπλ ηα ιπζνζώκαηα

Δλδνπιαζκαηηθό δίθηπν Δ.R
1 Nucleus 2 Nuclear pore 3 Rough endoplasmic
reticulum (rER) 4 Smooth endoplasmic reticulum
(sER) 5 Ribosome on the rough ER 6 Proteins that are
transported 7 Transport vesicle 8 Golgi
apparatus 9 Cis face of the Golgi apparatus 10 Trans
face of the Golgi apparatus 11 Cisternae of the Golgi
apparatus

18

ΔΝΓΟΠΛΑ΢ΜΑΣΗΚΟ ΓΗΚΣΤΟ

Αδξό θαη ιεην ελδνπιαζκαηηθό δίθηπν –

Rough and Smooth ER
Copyright Dennis Kunkel.

Σην αδξό ελδνπιάζκαηηθό δίθηπν rER
θαηαζθεπάδνληαη νη κεκβξάλεο θαη νη
εθθξηηηθέο πξσηετλεο - secretory proteins-.
Σηα ιεπθόθύηηαξα (leuk-) παξάγνληαη ηα
αληηζώκαηα (anti-). Σηα θύηηαξα ηνπ
παγθξέαηνο ην αδξό ER παξάγεη ηελ
ηλζνπιίλε insulin. Τν αδξό θαη ην ιείν ER
είλαη ζπλήζσο ζπλδεδεκέλα θαη νη
πξσηείλεο θαη νη κεκβξάλεο κπνξνύλ λα
κεηαθεξζνύλ ζε δηάθνξα ζεκεία ηνπ
θπηηάξνπ.

Σην ιείν ER πξνσζείηαη ε ζύλζεζε
πδαηαλζξάθσλ θαη ιηπηδίσλ. Δμππεξεηεί ην
θύηαξν ζαλ έλαο κεηαθνξηθόο δξόκνο όπνπ
θπζηίδηα απνζπώληαη κεηαθέξνληαο
πξντόληα ζε δηάθνξνπο πξννξηζκνύο. Σηα
θύηηαξα ηνπ ήπαηνο ην ιείν ΔR παξάγνληαη
έλδπκα πνπ αθνξνύλ ηελ απνηνμίλσζε από
νξηζκέλα ζπζηαηηθά, παξάγσγα ηνπ
κεηαβνιηζκνύ ησλ θπηηάξσλ.
19

Τι ξεσάζαμε;
• Τα ξηβνζώκαηα




Κάζε θύηηαξν πεξηέρεη ρηιηάδεο
Δίλαη ηα κίλη εξγνζηάζηα παξαγσγήο
πξσηετλώλ
Απνηεινύλ ην 25% ηεο κάδαο ηνπ
θπηηάξνπ
Ο ζηαηηθόο ηύπνο : ζπλδεδεκέλα κε ην
rER
O θηλνύκελνο ηύπνο: απνδίδεη ηηο
πξσηείλεο θαηεπζείαλ ζην
θπηηαξόπιαζκα






Πιαζηίδηα
Υπκνηόπηα
Κελνηόπηα
Λπζνζώκαηα
Κπηηαξηθό ηνίρσκα
Κεληξίιηα

Σε ηη θύηηαξα
ζα δνύκε ηα
παξαπάλσ
νξγαλίδηα θαη
ζρεκαηηζκνύο;

20

Modern Day Levels of Classification
Kingdom

Kids

Phylum

Playing

Class

Catch

Order

On

Family

Freeway

Genus

Species

Get

Squashed

Man

Box Elder Tree Bobcat

Canadian
lynx

Kingdom

Animalia

Plantea

Animalia

Animalia

Phylum/Division

Chordata

Anthophyta

Chordata

Chordata

Class

Mammalian

Dicotyledonae

Mammalia

Mammalia

Order

Primates

Sapindales

Carnivora

Carnivora

Family

Hominidae

Aceracae

Felidae

Felidae

Genus

Homo

Acer

Lynx

Lynx

Species

sapiens

nugundo

rufus

canadensis

21

ΠΡΟΚΑΡΤΩΣΗΚΑ ΚΤΣΣΑΡΑ

22

Nostoc θαη Anabaena
Μήπσο ηα είδαηε ζην κηθξνζθόπην;
Nostoc : είλαη
θπαλνβαθηήξηα
πνπ
ζρεκαηίδνπλ
κεγάιεο
ζθαηξηθέο
απνηθίεο. Δίλαη
πνιύ θνηλέο θαη
κπνξνύλ λα
δηαθξηζνύλ θαη
κε γπκλό κάηη

•Ζ πξάζηλε Anabaena ζηελ
εηθόλα ζρεκαηίδεη αιπζίδα
θπηηάξσλ. Τα κεγαιύηεξα
θύηηαξα κπνξνύλ λα
απνξξνθνύλ άδσην –
(αδσηνδέζκεπζε).

23

Μνξθέο βαθηεξηαθώλ θπηηάξσλ

• Γνκή πξνθαξπσηηθνύ θπηηάξνπ

24

Γηαθνξνπνίεζε-Ηζηνί

Κπηηαξα καζηνύ

•Ζ πνιιαπιή ζηηβάδσζε ηνπ
επηζειίνπ είλαη εκθαλήο από ηελ
παξνπζία ππξήλσλ (βέιε) ζε
πνιιά επίπεδα κέζα ζην
επηζήιην. (ρξώζε αηκαηνμπιίλεεσζίλε, κεγέζπλζε Φ100)

25

Κπηηαξηθή δηαθνξνπνίεζε

Δπίρξηζκα αίκαηνο.
Ζ: Ζσζηλόθηιν,
ΔΑ: Δξπζξό αηκνζθαίξην,
Α: Αηκνπεηάιην
Φξώζε May-Grünwald X 400

26

΢πλνιηθόο αξηζκόο ζύγρξνλσλ θαηαγξακκέλσλ θπηηθώλ εηδώλ
350,000.
Μέρξη ην 2004 ηα 287,655 πεξίπνπ είδε είραλ ηαπηνπνηεζεί. Από απηά
ηα 258,650 είδε αλήθνπλ ζηα αλζνθόξα θπηά, 16.000 είδε αλήθνπλ ζηα
βξπόθπηα, 11.000 είλαη πηέξεο θαη 8.000 αλήθνπλ ζηα ρισξνθύθε.

Φισξνθύθε

Πηεξηδόθπηα

΢πνξόθπηα
Βξπόθπηα

Κσλνθόξα

Αλζνθόξα

27

Κύθινο ηνπ άλζξαθα (C)
Καύσεις
Αναπνοή
CO2+Η2Ο

Ομπγόλν

νξγαληθέο ελώζεηο

Ο2

CO2+Η2Ο
θσηνζύλζεζε

Καύσεις
Αναπνοή
CO2+Η2Ο

παξαγσγνί
απηόηξνθνη
νξγαληζκνί

λεθξή
νξγαληθή
ύιε

θαηαλαισηέο –
εηεξόηξνθνη
νξγαληζκνί
Καύζεηο
Αλαπ λνή
CO 2+Η2Ο

λεθξή
νξγαληθή
ύιε

ζαπξνβηνηηθνί –
εηεξόηξνθνη
νξγαληζκνί
απνηθνδνκεηέο
28

ΚΤΚΛΟ΢ ΣΟΤ ΑΕΩΣΟΤ (Ν2)

Τν πξόβιεκα .........

1. Οη αδσηνύρεο ελώζεηο είλαη θύξην ζπζηαηηθό όισλ ησλ θπηηαξηθώλ
κνξθώλ (π.ρ. πξσηείλεο , λνπθιετθά νμέα θιπ).

2. Ζ αηκόζθαηξα πεξηέρεη 79% αέξην άδσην (N2), θαη είλαη ε θύξηα
απνζήθε αδώηνπ.
3. Οη πεξηζζόηεξνη νξγαληζκνί δελ κπνξνύλ λα ρξεζηκνπνηήζνπλ ην
άδσην ζ’ απηή ηε κνξθή.
4. Οη θπηηθνί νξγαληζκνί κπνξνύλ λα απνξξνθήζνπλ ην απαξαίηεην
άδσην ζηηο παξαθάησ κνξθέο :
ληηξηθά ηόληα (NO3−) ακκσλία (NH3) νπξία (NH2)2CO

5. Τα δώα εμαζθαιίδνπλ ην απαξαίηεην άδσην, όπσο θαη όια ηα άιια
απαξαίηεηα ζπζηαηηθά από ηα θπηά (ή από άιια δώα πνπ έρνπλ ηξαθεί
από ηα θπηά - ηξνθηθή αιπζίδα).
29

ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΕΨΤΟΥ (Ν2)
Η ιύζε ηνπ πξνβιήκαηνο !
• Αδσηνδέζκεπζε
– Σπκβησηηθά βαθηήξηα
Rhizobium.
– Κπαλνβαθηήξηα
– Διεύζεξα βαθηήξηα

Η αηκνζθαηξηθή αδσηνδέζκεπζε ζπκκεηέρεη κε
πνζνζηό 5-8% ζην ζύλνιν ησλ δηαδηθάζηώλ
κεηαηξνπήο ηνπ αηκνζθηαξηθνύ αδώηνπ ζε
ακκσληαθά θαη ληηξηθά

• Ακκσληνπνίεζε
– απνηθνδνκεηέο

• Νηηξνπνίεζε
– Nitrosomonas νμείδσζε NH3
ζε ληηξώδε (NO2−)

– Nitrobacter νμείδσζε
ληηξσδώλ ζε ληηξηθά (NO3−).

• Απνληηξνπνίεζε

– Αλαεξόβηα βαθηήξηα πνπ
θαηαλαιώλνπλ (NO3−)θαη
παξάγνπλ Ν2

30

ΑΕΩΣΟΓΔ΢ΜΔΤ΢Ζ
΢πκβησηηθή αλάπηπμε βαθηεξίσλ
ζηηο ξίδεο ησλ ςπραλζώλ

31

ΡΤΠΑΝ΢Ζ- ΜΟΛΤΝ΢Ζ

Αηκνζθαηξηθή ξύπαλζε
• Φαηλόκελν ηνπ Θεξκνθεπίνπ
– Αύξηζη αημοζθαιπικού CO2  Αύξηζη θεπμοκπαζίαρ
• Φσηνρεκηθό Νέθνο 
– Αύξηζη αημοζθαιπικών πύπυν (PAN)Αλαπλεπζηηθά πξνβιήκαηα

• Δμαζζέλεζε ζηνηβάδαο όδνληνο
– Αληίδξαζε Ο3 κε CFC (ζηξαηόζθαηξα) θαηαζηξνθή Ο3
Απμεκέλε ππεξηώδεο αθηηλνβνιία

• Ομηλε βξνρή (αέξηνη ξύπνη+Βξνρή) 
– Μείσζε pH ηεο βξνρήο Καηαζηξνθή κλεκείσλ, κηθξννξγαληζκώλ,
θσηνζπλζεηηθώλ νξγαληζκώλ, επίδξαζε ζηε βηνπνηθηιόηεηα

32

ΡΤΠΑΝ΢Ζ - ΜΟΛΤΝ΢Ζ
Ρύπαλζε πδάηηλσλ νηθνζπζηεκάησλ
• Αύμεζε ληηξηθώλ θαη θσζθνξηθώλ ηόλησλ ζε
πδάηηλα νηθνζπζηήκαηα
 ππεξαύμεζε απνηθνδνκεηώλππεξθαηαλάισζε νμπγόλνπ
κείσζε θαηαλαισηώλ 1εο 2εο ηάμεο

• Δίζνδνο ηνμηθώλ κεηάιισλ (πδξάξγπξνο –
κόιπβδνο – ςεπδάξγπξνο)
δέζκεπζε ηνμηθώλ νπζηώλ ζηνπο πδξόβηνπο
νξγαληζκνύο
κεηαθνξά ησλ νπζηώλ απηώλ κέζσ ηεο ηξνθηθήο
αιπζίδαο ζε θαηαλαισηέο αλώηεξεο ηάμεο.

33

ΡΤΠΑΝ΢Ζ- ΜΟΛΤΝ΢Ζ
Ρύπαλζε εδάθνπο
• Μείσζε ηεο ρισξίδαο ιόγσ

1.
2.
3.

1. πνιενδόκεζεο
2. εληαηηθήο
θαιιηέξγεηαο
3. ππεξβόζθεζεο





΢ηεξεά απόβιεηα
Υσκαηεξέο
Δληνκνθηόλα – παξαζηηνθηόλαιηπάζκαηα
Βαξέα κέηαιια
Ραδηελεξγά απόβιεηα

4.


θιηκαηηθέο αιιαγέο
εξεκνπνίεζε
κείσζε ησλ πδάηηλσλ
απνζεκάησλ «γιπθνύ» λεξνύ
επίδξαζε ζηε βηνπνηθηιόηεηα
όισλ ησλ ηξνθηθώλ επηπέδσλ

κεηαθνξά ηνμηθώλ νπζηώλ ζε
πδξνθόξνπο απνδέθηεο θαη ζηηο
ηξνθηθέο αιπζίδεο
επίδξαζε ζην pH ηνπ εδάθνπο θαη
ζηελ βηνπνηθηιόηεηα
πξόθιεζε ππξθαγηώλ
δεκηνπξγία ηερλεηώλ νηθνζπζηεκάησλ
34

Αλζξσπνο θαη ελέξγεηα

Ζ απόδνζε ησλ κεηαηξνπώλ ελέξγεηαο δελ είλαη πνηέ 100%.
΢ύκθσλα κε ηνλ Νόκν ηεο δηαηήξεζεο ηεο ελέξγεηαο, ε ελέξγεηα δελ θαηαζηξέθεηαη
νύηε δεκηνπξγείηαη. Οηαλ ρξεζηκνπνηνύκε ηελ ελέξγεηα ηελ κεηαηξέπνπκε ζε κηα άιιε,
ρξήζηκε γηα καο κνξθή αιιά θακηά κεραλή δελ έρεη 100% απόδνζε. Δλα κέξνο ηεο ελέξγεηαο
35
κεηαηξέπεηαη ζε κε ρξήζηκε κνξθή π.ρ «ράλεηαη» ζαλ ζεξκηθή ελέξγεηα

Δλεξγεηαθέο κεηαηξνπέο ζηνπο έκβηνπο νξγαληζκνύο
• Γηαηί ρξεηάδνληαη ελέξγεηα νη έκβηνη νξγαληζκνί;




Μεηαθνξά νπζηώλ κέζα θαη έμσ από ην θύηηαξν
Σύλζεζε νξγαληθώλ ελώζεσλ
Πνιιαπιαζηαζκόο-αλαπαξαγσγή
Γηαηήξεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο
Κίλεζε

Γηάζπαζε ρεκηθώλ ελώζεσλ =θαηαβνιηζκόο 

Δλέξγεηα

Γιπθόδε + Ο2CO2+H2O+ελέξγεηα

΢ύλζεζε ρεκηθώλ ελώζεσλ +
– ΢ύλζεζε πξσηετλώλ
– ΢ύλζεζε λνπθιετθώλ νμέσλ
– ΢ύλζεζε νξκνλώλ
– ΢ύλζεζε ελδύκσλ

Δλέξγεηα

= αλαβνιηζκόο

•Καηαβνιηζκόο + αλαβνιηζκόο Μεηαβνιηζκόο
36

Δλδπκα – πξσηετληθά κόξηα
• Πσο δξνύλ;

Καηαιπηηθά!

ΒΙΟΚΑΤΑΛΥΤΔΣ:
– δηεπθνιύλνπλ ηηο ρεκηθέο
αληηδξάζεηο αιιά δελ
ζπκκεηέρνπλ ζ’απηέο.
– Σν ίδην έλδπκν δξά πνιιέο
θνξέο γηα ηνλ ίδην ηύπν
αληίδξαζεο.
– Δίλαη απόιπηα
εμεηδηθεπκέλα.

Από ηη επεξεάδεηαη ε δξάζε ηνπο;
– Από ηελ ζεξκνθξαζία
– Από ην pH
– Από ηελ ζπγθέληξσζε ηνπ
ππνζηξώκαηνο δει. ηώλ νπζηώλ
πάλσ ζηηο νπνίεο δξά.

π.σ ένα μόπιο καηαλάζηρ μποπεί να
διεςκολύνει ηην μεηαηποπή 40*103
μοπίυν ςπεποξειδίος ηος ςδπογόνος
ζε μόπια νεπού ανά δεςηεπόλεπηο.
Η οςπεάζη επιηασύνει ηην ανηίδπαζη
ηηρ μεηαηποπήρ ηηρ οςπίαρ ζε ΝΗ4 και
CO2 με ηασύηηηα μεγαλύηεπη καηά 1014
θοπέρ ζε ζσέζη με ηην ίδια, μη
καηαλςηική ανηίδπαζη.
37

΢εκαληηθνί εξεπλεηέο ηεο
κηθξνβηνινγίαο
Robert Koch






Louis Pasteur
From Wikipedia, the free
encyclopedia
Jump to: navigation, search

Γελλήζεθε :(Γεθέκβξην 11, 1843) Clausthal, Hanover
Πέζαλε: Μάτνο 27, 1910 (aged 66) Baden-Baden, Germany
Δπηζηεκνληθό πεδίν: Microbiology
InstitutionsImperial Health Office, Berlin, University of
Berlin,
Alma mater University of Göttingen
Γλσζηόο :
– γηα ηηο κειέηεο ζηελ βαθηεξηνινγία,
– Γηα ηελ θαζηέξσζε ησλ Κξηηεξίσλ ηνπ Κόρ ηεο ζεσξίαο ησλ
κηθξνβίσλ.

– Απνκόλσζε ηα βαθηήξηα ηνπ άλζξαθα ηεο θπκαηίσζεο θαη
ηεο ρνιέξαο (anthrax, tuberculosis and cholera)

Σηκήζεθε κε ην

Nobel Prize ζηελ Ηαηξηθή, 1905

«Δίρα ηελ ηύρε λα γελλεζώ ζε κηα επoρή, όπoπ ηo ρξπζάθη ησλ
αλαθαιύςεσλ βξηζθόηαλ ζηo δξόκo. Γελ είρα, παξά λα ηo ζεθώζσ».
R. Koch: o γηoο ηoπ επηζηάηε ελόο αλζξαθσξπρείoπ πoπ έκειιε λα γίλεη κηα από ηηο
ζεκαληηθόηεξεο ηαηξηθέο πξoζσπηθόηεηεο όισλ ησλ επoρώλ.

38

΢εκαληηθνί εξεπλεηέο ηεο κηθξνβηνινγίαο
Louis Pasteur
Γελλήζεθε: Γεθέκβξην 27, 1822, ζηε Γαιιία
Πέζαλε: ΢επηέκβξην 28 1895, ζηε Γαιιία
«Chance favors only the prepared mind.»
—Louis Pasteur
Ήηαλ γηνο ελόο βπξζνδέςε, ζπνύδαζε ζηελ Ecole Normale Superieure ζην Παξίζη θαη ππέβαιε
ην 1847 ηαπηόρξνλα δύν δηδαθηνξηθέο δηαηξηβέο, κία ζηε Υεκεία θαη κία ζηε Φπζηθή. Ο Παζηέξ
έθαλε ηελ πξώηε ζεκαληηθή αλαθάιπςε ην 1848 κε ηελ νπηηθή ηζνκέξεηα ησλ αιάησλ ηνπ
ηξπγηθνύ νμέσο θαη έζεζε ηηο βάζεηο θαη ηε ΢ηεξενρεκεία θαη ηελ Πνιαξηκεηξία. Ωο θνζκήηνξαο
ζην Παλεπηζηήκην ηεο Ληι αζρνιήζεθε κε ηελ αιθννιηθή δύκσζε, ε νπνία ζεσξείην ρεκηθή
δηεξγαζία. Ο Παζηέξ αλαθάιπςε όκσο όηη πξνθαιείηαη πάληα από κηθξννξγαληζκνύο, νη νπνίνη
κε κηα ζύληνκε ππεξζέξκαλζε, ηελ «παζηεξίσζε», θαηαζηξέθνληαη.
Από ην 1867 ήηαλ ν Παζηέξ θαζεγεηήο Υεκείαο ζηε ΢νξβόλε, όπνπ αλαθάιπςε κηθξόβηα σο
ππεύζπλα γηα κεηαδνηηθέο αζζέλεηεο, όπσο ε ρνιέξα ησλ πνπιεξηθώλ θαη ζε ζεπηηθέο θαη
ππώδεηο θαηαζηάζεηο. Από ην 1881 θαηαζθεύαδε εκβόιηα γηα δηάθνξεο αζζέλεηεο ησλ δώσλ.
Μεηά ηελ αλάπηπμε ελόο εκβνιίνπ γηα ηε ιύζζα θαη ηελ επηηπρή εθαξκνγή ηνπ ην 1885, έθηαζαλ
νη πξνζπάζεηεο γηα αλνζηνινγηθέο κειέηεο ηνπ Παζηέξ ζην απνθνξύθσκά ηνπο.
39

Αζζέλεηεο
Παξάγνληεο πξόθιεζεο αζζελεηώλ
1.
2.
3.
4.
5.

Πεξηβαιινληηθνί παξάγνληεο
Παζνγόλνη παξάγνληεο
Χπρνινγηθέο δηαηαξαρέο
Κιεξνλνκηθέο αζζέλεηεο
Τξόπνο δσήο ή ζπκπεξηθνξάο
Μπορείς μα αμαθέρεις
παραδείγμαηα για κάθε μια
περίπηωζη;
40

41

Αο μαλαζπκεζνύκε ηα ζρεηηθά κεγέζε ησλ θπηηάξσλ..........

Πόζν κεγάια είλαη ηα θύηηαξα ;
΢ρεηηθά κεγέζε θπηηαξηθώλ ηύπσλ θαη
ησλ ζπζηαηηθώλ ηνπο

42

Ποιες ομάδες παθογόμωμ μικροοργαμιζμώμ μελεηούμε;
Ηνί

SEM micrograph of

S. pneumoniae.
Escherichia coli cells magnified 25,000 times

Πιαζκώδην
βαθηεξηνθάγνο

Ακνηβάδα
Bacillus anthracis—Anthrax

43

Πξσηόδσα

44

Γεξκαηόθπηα-κύθεηεο

Λέπξα - πνιύ παιηά αζζέλεηα
νθεηιόκελε ζε βαθηήξην
Variola virus (Smallpox)

FACT: Οη πεξηζζόηεξεο ινηκώδεηο λόζνη πξνέξρνληαη
από παζνγόλνπο παξάγνληεο ησλ δώσλ όπσο:
Smallpox - dogs or cattle
Hemorrhagic fevers - rodents and monkeys
Tuberculosis - cattle and birds
Common cold - horses
AIDS - african monkey

Vibrio cholera

45

Γηαθνξνπνίεζε
βιαζηνθπηηάξσλ ηνπ
αηκαηνο

A scanning electron
microscope image of
normal circulating human
blood. In addition to the
irregularly shaped
leukocytes, both red
blood cells and many
small disc-shaped
46
platelets are visible.

Δρνπλ δηαπηζησζεί εξεπλεηηθά αξθεηέο από ηηο ζεκαληηθέο
ιεηηνπξγίεο ηνπ ππξεηνύ ζηελ δηαδηθαζία ηεο ίαζεο:
•Απμάλεη ηε θηλεηηθόηεηα ησλ ιεπθώλ αηκνζθαηξίσλ
•Πξνθαιεί έληνλε θαγνθπηηάξσζε
•Μεηώλεη ηελ δξάζε ησλ ελδνηνμηλώλ
•Απμάλεη ηελ παξαγσγή θαη δξάζε ησλ Σ-βνεζεηηθώλ ιεκθνθπηηάξσλ]
•Πξνάγεη ηελ δξάζε ηεο ηληεξθεξόλεο

Δηθόλα νπδεηεξόθηινπ (θίηξηλν ρξώκα) πνπ
εγθνιπώλεηαη έλα βαθηεξηαθό θύηηαξν
άλζξαθα (πνξηνθαιί ρξώκα) - ειεθηξνληθή

Φαγνθπηηάξσζε
βαθηεξηαθώλ θπηηάξσλ
από καθξνθάγν

κηθξνζθνπία
A scanning electron microscope image of a single neutrophil (yellow),
engulfing anthrax bacteria (orange).

47

Λύζε θπηηάξνπ κεηά από ηαρύηαην πνιιαπιαζηαζκό
εξπεηντνύ

48

Δηδηθή αλνζία - Αληηζώκαηα - Αληηγόλα
• Μνξθέο αληηζσκάησλ

49

DNA
• DNA – ρεκηθή έλσζε – κνληέιν ηεο
ηξηζδηάζηαηεο δνκήο ηνπ

•DNA – ρεκηθή έλσζε

•DNA – ηξηζδηάζηαην κνληέιν

50

ΑΠΔΗΚΟΝΗ΢Ζ ΥΡΩΜΟ΢ΩΜΑΣΩΝ =
ΚΑΡΤΟΣΤΠΟ΢
Human Chromosome Spread and
Karyotype
51

Οξγάλσζε ηνπ γελεηηθνύ πιηθνύ
DNA – γελεηηθό πιηθό

•νκόινγα ρξσκνζώκαηα
•Απηνζσκηθά-θπιεηηθά
ρξσκνζώκαηα

•ρξσκαηίδεο
Κπηηαξηθόο θύθινο

G2 θάζε
Γηπιαζηαζκόο
ησλ θπηtαξηθώλ
νξγαληδίσλ

G1 θάζε
πξσηετλνζύλζεζε

S-θάζε
Αληηγξαθή ηνπ γελεηηθνύ
πιηθνύ

52

Prophase
Interphase

Metaphase

Γηπινεηδείο νξγαληζκνί
Anaphase

Telophase

53

ΚΑΡΤΟΣΤΠΟ΢ ΑΡ΢ΔΝΗΚΟΤ ΑΣΟΜΟΤ

54

Καξπόηππνο άιισλ ζειαζηηθώλ
Καξπόηππνο γάηαο, 2n=38,XX

Καξπόηππνο αγειάδαο, 2n=60,XY.

. ..
.

θαζνξηζκόο θύινπ

1 Chromosomal determination
1.1 XX/XY sex chromosomes
1.2 XX/X0 sex determination
1.3 ZW sex chromosomes
1.4 Haplodiploidy

55

DNA replication
Αληηγξαθή
Aληηγξαθή ηεο δηπιήο έιηθαο ηνπ DNA – Γηαηί;
Απαξαίηεηε δηαδηθαζία γηα ηελ θπηηαξηθή αλαπαξαγσγή θπηηαξηθή δηαίξεζε

56