Rijetka metabolička oboljenja

1. Amiloidoza
• Amiloidoza se definiše kao grupa oboljenja kod kojih dolazi do depozicije amiloida u razne organe, kao i u pluća. • Razlikujemo nekoliko različitih formi depozicije u plućima i to: peribronhijalnu nodularnu i alveolarnu, difuznu alveolarnu i peribronhijalnu i difuznu perivaskularnu. • Jedna od podjela je i na primarnu plućnu i sistemsku amiloidozu.

Inače se amiloidoza dijeli u tri glavna tipa koja
su veoma različita i to:
 a) Primarna amiloidoza kao oboljenje plazma ćelija koje potiču iz koštane srži i obično se tretira kemoterapijom. Većinom su zahvaćeni srce, pluća, koža, jezik, štitna žlijezda i intestinalni trakt.  b) Sekundarna amiloidoza koja je uzrokovana kroničnom infekcijom ili inflamacijskim oboljenjima kao što su reumatoidni artritis, familijarna mediteranska groznica, osteomijelitis ili granulomatozni ileitis. Predirekciono mjesto za ovu amiloidozu su slezena, jetra, bubrezi i limfne žlijezde.

 c) Familijarna ili hereditarna amiloidoza kao jedini tip amiloidoze koji je nasljedan. Većinom se nalazi u zatvorenim etničkim skupinama. Ovaj tip amiloidoze je karakteriziran perifernom senzornom i motornom neuropatijom, često autonomnom neuropatijom, kao i kardiovaskularnom i renalnom amiloidozom.

Etiologija:
• primarna amiloidoza je bolest nepoznatog uzroka • sekundarna amiloidoza je uzrokovana drugim oboljenjima, kao na primjer plazmocitomom (hematogenim tumorom) ili kroničnom inflamacijom u slučaju reumatoidnog artritisa.

zavisno od organa koji je zahvaćen.Dijagnoza: • Simptomi i znaci amiloidoze su nespecifični. • Dijagnoza se najčešće postavlja analizom bronho-alveolarnog lavata poslije bronhoskopije. • Amiloidozu pluća nalazimo većinom kod primarne amiloidoze i to kao fokalne plućne noduluse. traheobronhijalnu leziju ili kao difuzni alveolarni depozit koji uzrokuje dispneju. • Radiološki i CT nalaz visoke rezolucije su najčešće nekarakteristični i u slučaju solitarne amiloidoze se mogu zamjeniti sa tumorom .

.

.

) • Difuzna amiloidoza pluća se tretira simptomatski • Najpovoljniju prognozu ima lokalizirana forma amiloidoze slična tumoru.Terapija: • Solitarna forma primarne plućne amiloidoze se rješava kirurškom ekscizijom • U slučaju sistemske amiloidoze tretira se primarni uzrok amiloidoze (plasmocytoma. . kronična sistemska inflamacija.

koje se manifestira u ranom djetinjstvu i kasnije u adolescenata. . Idiopatska plućna hemosideroza • Idiopatska plućna hemosideroza je oboljenje sa depozicijom željeza u plućima. većinom muškaraca • Pacijenti su najčešće sa anemijom uzrokovanom nedostatkom željeza.2.

.

Etiologija: • Etiologija ovoga oboljenja je nepoznata. . • Najvjerovatnije je ovo oboljenje pojedinih strukturalnih proteina pluća (kao elastina) koje uzrokuje krhku strukturu pluća i kasnije krvarenje • Hemoglobin iz crvenih krvnih ćelija se oslobađa i veže za nepokrivene strukturalne proteine.

.

• Pacijent kašlje i iskašljava iskašljaj smeđe boje koji potiče od željeza iz ostataka krvi.Dijagnoza: • Simptomatologija je većinom povezana sa intraalveolarnim krvarenjem udruženim sa dispnejom. • Radiološki se registrira bilateralna konsolidacija plućnog tkiva slično kao kod upale pluća. • Dijagnoza se postavlja biopsijom plućnog tkiva . anemijom i ponekad groznicom.

.

.—30-year-old woman with idiopathic pulmonary hemosiderosis. but no calcification is evident on CT. High-resolution CT findings had not changed appreciably over several years. High-resolution CT scan shows extensive bilateral centrilobular ground-glass opacities and both poorly defined and well-defined centrilobular nodules. Patient had repeated episodes of diffuse pulmonary hemorrhage since early childhood. Some nodules have increased attenuation.

• Preporučuje se jedino simptomatska terapija za anemiju. .Terapija: • Za sada za idiopatsku plućnu hemosiderozu ne postoji specifična terapija.

Metastatska kalcifikacija/osifikacija • Metastatska kalcifikacija i osifikacija je oboljenje koje je karakterizirano deponiranjem kalcijuma u plućno tkivo • Laka i srednje teška forma ovoga oboljenja je bez simptoma i ozbiljnih organskih problema.3. dok teska forma otezava plinsku razmjenu .

a kod svih dolazi do hiperkalcemije i posljedicnog taloženja Ca u plućima • U prvoj takozvanoj bubrežnoj formi metastatske kalcifikacije/osifikacije dolazi do gubitka kalcijuma preko bubrega koji uzrokuje mobilizaciju kalcijuma iz kostiju • U drugoj formi koja je uzrokovana hiperparatireoidizmom dolazi do mobilizacije kalcijuma iz kostiju pod uticajem parathormona • Treća forma je idiopatska hiperkalcemija koja dovodi do neobjašnjivog povećanja kalcijuma u krvi .Etiologija: • Postoje tri vrste metastatske kalcifikacije/osifikacije.

.

• To se potvrđuje poslije transbronhijalne biopsije pluća .mikronodularne promjene pretežno u gornjim dijelovima pluća.Dijagnoza: • Pacijenti su većinom bez simptoma • Kompjuterizirana tomografija i radiografija pluća ukazuju na depozite kalcijuma u plućima kao bilateralne.

.

Terapija: • U slučaju bubrežnog oboljenja. . dijaliza ili bubrežna transplatacija vraćaju metabolizam kalcijuma u referntne vrijednosti • Hiperparatireoidizam se kao prekomjerna funkcija žlijezde rješava kirurški • I konačno kod idiopatske hiperkalcemije nivo kalcijuma se snižava medikamentozno.

• Može se zapaziti u svim organima i to većinom u urinarnom traktu.4. • Nedavno su dijagnosticirani slučajevi malakoplakie izazvani Rhodococcus equi kod pacijenata oboljelih od AIDS-a .mikobakterije i gljivice i to pretežno kod imunokompromitiranih pacijenata • Ovo oboljenje je karakterizirano akumulacijom specifičnih i modificiranih bjelih krvnih ćelija u formacije slične tumorima. a najmanje zahvaćen organ su pluća. Malakoplakia • Malakoplakia je benigno oboljenje koje se definiše kao inflamacijska reakcija na bakterije.

al. Shin M. Chest 1999.115:889-892 ©1999 by American College of Chest Physicians . et.Histology of the transbronchial biopsy specimen of the lung lesion showing sheets of plump epithelioid von Hansemann’s histiocytes and three target-like Michaelis-Gutmann bodies (arrowheads). S.

.Etiologija: • Razlog nakupljanja ćelija je nepoznat. kao i priroda materijala akumuliranog u bjelim krvnim ćelijama.

limfomu ili dugotrajnoj upotrebi sistemskih kortikosteroida.Dijagnoza: • Dijagnoza se postavlja slučajno. . šećernoj bolesti. jer se malakoplakia skoro uvijek zamjenjuje za tumor pluća poslije rtg i CT dijagnostike. • Pacijenti većinom daju podatke o nedavnoj transplataciji bubrega. • Konačnu dijagnozu postavlja patolog poslije biopsije tumora.

poorly defined.115:889-892 ©1999 by American College of Chest Physicians .al. S. Shin M. et. round opacity (7 × 7 × 6 cm) in the right middle lobe with cavitations and fluid levels. Chest 1999.Chest radiograph revealing a large.

Terapija: • Malakoplakia je oboljenje koje je većinom rezistentno na terapiju • Ona i nije neophodna jer je malakoplakia benigno oboljenje.sulfanomidi. kinolonski antibiotici) . Samo u slučaju da akumulacija bjelih krvnih ćelija u bronhima uzrokuje poremećaj distribucije ventilacije pluća pristupa se kirurškom odstranjenju • Ciljevi farmakoterapije su da se reducira morbiditet i da se preveniraju komplikacije(antimikrobna sredstva protiv gram neg. bakterija .

5. Niemann-Pick. • Pluća su zahvaćena u sva tri oboljenja .Gaucher i Fabry oboljenje • Sva tri oboljenja predstavljaju defekt u metabolizmu različitih lipida još prije rođenja. Poslije rođenja ovi različiti lipidi akumuliraju se unutar specifičnih ćelija uzrokujući poremećaj ćelijskog metabolizma.

B i C : -Tip A i B su uzrokovana defektom specifične enzimske aktivnosti acid sfingomijelaze (ASM). Pacijenti nisu sposobni da metaboliziraju holesterol i ostale lipide koji se akumuliraju u jetri. -Tip C oboljenja je veoma sličan tipu A i B. -Glavne tegobe svih oblika su neuroloske komplikacije . ali je različit na biokemijskom i genetskom nivou.slezeni i mozgu.Tri najčešća oblika Niemann-Pick-ovog oboljenja su A.

hispanjolaca i azijata.-Niemann-Pick oboljenje zahvata svu populaciju. Francuske populacije u Kanadi (tipD).Maroko i Alžir-tip B) i kod Špansko-Američke populacije na jugu Novog Meksika i Kolorada (tip C). nešto češće se javlja kod Ashkenazi jevreja (tip A i B). -Najčešća forma Gaucher-ovog oboljenja je tip 1 koji zahvaća jednoga na 100 000 u općoj populaciji -Incidenca Fabry oboljenja je 1 na 40 000 i to pretežno kod crnaca. -Podjednako oboljevaju i muškarci i žene . u regionu Magreba (Tunis.

.Etiologija: • Najvjerovatnije su ova oboljenja uzrokovana genetskim defektom enzima. koji uzrokuju degradaciju različitih vrsta lipida.

.Dijagnoza: • Dijagnoza se postavlja dokazivanjem enzimskog defekta. ali i biopsijom kada nalazimo akumulaciju lipida u specifičnim ćelijskim tipovima • Dijagnoza tipa A i B se postavlja mjerenjem ASM aktivnosti u bijelim krvnim ćelijama.

.

Gaucher i Niemann-Pick specifične ćelije .

demencija i katapleksija mogu da se pojavljuju i da nestaju) . crvene mrlje u očima i ubrzana generalna slabost koja dovodi do smrti u drugoj ili trećoj godini života) • 2. progresivni gubitak motornih sposobnosti.Dijagnoza: • Simptomatologija Niemann-Pick-ovog oboljenja je varijabilna • 1.TIP A (teškoće u gutanju. registrira se porast abdomena i ponovljene respiracijske infekcije) • 3.TIP B (Nedostaju neurološki poremećaji. distonija.TIP C (ataksija. veliki stomak u prvih 3 do 6 mjeseci.dizartrija.

sklonost ka modricama i krvarenju. • Kada mlađa osoba doživi moždani udar. slabost. na prvom mjestu u diferencijalnoj dijagnozi dolazi Fabry oboljenje . žuticu. Opaža se i uvećana jetra i slezena. a daje podatke o kožnim lezijama. degeneracija i frakture.Dijagnoza: • Simptomi Gaucher-ovog oboljenja variraju od lakih do veoma teških i uključuju anemiju. insuficijenciji bubrega i srčanom infarktu. kao i bolovi u kostima.

Nakupljanje lipida i promjene na oku kod Fabry-evog oboljenja .

zamjenska terapija postaje dostupna kao najbolji izbor za terapiju Gaucher-ovog oboljenja(enzim glukocerebrosidaze se aplicira intravenozno) • Takođe rani eksperimenti sa enzimskom terapijom kod Fabry-evog oboljenja pokazuju ohrabrujuće rezultate . Takođe je veoma važna i simptomatska terapija. • Od 1991 godine enzimska. zamjenom enzima i genskom terapijom. Za sada ne postoji specifična terapija za tip C Niemann-Pick-ovog oboljenja.Terapija: • A i B tipa Niemann-Pick-ovog oboljenja je naglo napredovala od 1990 godine i to transplatacijom koštane srži.

. oba roditelja prenose abnormalne gene. a odlikuje se albinizmom.recesivno. sklonošću ka krvarenju i plućnim oboljenjem.6. Sindrom Hermansky-Pudlak • . Sindrom uključuje i oboljenje trbušnih organa i bubrega • Nešto češće obolijevaju Portorikanci • Obzirom da je oboljenje autosomalno.je nasljedno oboljenje koje zahvata nekoliko organa.

.

.Etiologija: • To je genetski inducirana abnormalna akumulacija ceroida koji potiče od degradacije lipida i proteina • Ćelije koje normalno smanjuju ceroid akumuliraju se u plućima i indukuju upalni odgovor koji rezultira fibrozom pluća.

Dijagnoza: • Kod svakog djeteta sa albinizmom koje ima sporo povlačenje modrica i ponovljeno krvarenje. najčešće iz nosa treba pomišljati na Hermansky-Pudlak sindrom • Fibroza na plućima se dijagnosticira rtg snimkom pluća i kompjuteriziranom tomografijom pluća visoke rezolucije .

.

Do sada je identificirano šest gena na različitim kromozomima numerisani kao HSP 1-6 . koje se funkcionalnim ispitivanjem pluća prije registrira • Konačna dijagnoza se postiže genskom analizom defekta na odgovornom genu.Dijagnoza: • Vremenom dolazi do pogoršanja.

.

• Potrebno je izbjegavati aspirin i pušenje.Terapija: • Trenutni ne postoji određeni tretman. te na vrijeme tretirati infekcije gornjih dišnih puteva. ali antiinflamacijski i antiproliferacijski lijekovi mogu smanjiti napredovanje fibroze pluća. • U bliskoj budućnosti bit će moguća genska terapija .

7. Alveolarna proteinoza i lipoproteinoza • Ovo su oboljenja koja su samo djelimično objašnjena. Oboljevaju većinom muškarci i to dva puta češće od žena u dobi između 20 i 50 godina iako je oboljenje registrirano u svim dobnim skupinama .

Sekundarna forma: U sekundarnoj formi alveolarna proteinoza je inducirana drugim bolestima. Stečena forma: neutralizirajuća antitijela su upravljena protiv faktora formiranja granulocitno-monocitne kolonije(GM-CFS faktora)-ovaj faktor aktivira makrofage koji odstranjuju viškove proteina u plućima • 2. . hematopoetski poremećaji i maligniteti. • 3. sindrom imunodeficijencije. kao što je akutna silikoza i ostali toksični inhalacioni sindromi.Postoje tri forme koje se različito tretiraju i to: • 1.Kongenitalna forma: U kongenitalnoj formi mutacije na surfaktantnom B (SP-B) genu dovode do smanjenja surfaktantnog G proteina i konačno do akumulacije nedegradiranog proteinskog materijala.

.Etiologija: • Etiologija razvoja ovih različitih formi alveolarne proteinoze u potpunosti nije još razjašnjena.

Oboljenje zahvaća plućni parenhim. minimalnim suhim kašljem i ponekad groznicom niskog stepena.Dijagnoza: • Alveolarna proteinoza i lipoproteinoza se klinički manifetiraju progresivnom despneom. što treba biti razlog da se bez odlaganja uradi biopsija pluća . • Poremećena je distribucija ventilacije pluća i plinska razmjena • Rtg snimkom pluća i kompjuteriziranom tomografijom pluća visoke rezolucije na plućima se dijagnosticiraju karakteristična područja plućne konsolidacije.

.

.

kao dopunske terapije u liječenju stečene alveolarne proteinoze • Jedna trećina pacijenata ima spontanu remisiju bez specifične terapije . teška hipoksemija (PaO2<60 mmHg ili saturacija kiseonika <90%).Terapija: • U svim formama terapija izbora je bronhoalveolarna lavaža cijelih pluća • Indikacije za lavažu su: uporni kašalj sa dispneom. • U toku su studije o korištenju aerosola GM-CSFa faktora. prevencija plućnih infekcija i plućne fibroze.

.

.

9....73.947.. ..1 30907.8043.03.5.73057490340 W 0/3.2..  570.-47.9:7.05: . :8::5473.0 -7434..04.5. $ ..50 .2.....  22 8.50:0 03: 890 030.07484. . W 3/..5: 301-740  W &94:8:89:/0447 903:..04.03.3:7028: -0850.85439. /853042 90 . !. .54802.. W &8.970 3.0.5.8.4/45:380907.907.21472.1.5: 3 310.%07.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful