You are on page 1of 55

Povratna sprega

Osobine povratne sprege
Negativna povratna sprega
Analiza pojačavača sa povratnom spregom
Negativna povratna sprega
‡ Ravnomernije i stabilnije pojačanje
‡ Smanjenje nelinearnih izobličenja
‡ Proširenje propusnog opsega
‡ Povoljne promene ulaznih i izlaznih
impedansi
‡ Smanjenje uticaja smetnji
Blok-šema kola sa povratnom spregom
IZVOR
SIGNALA
A
POJAČAVAČ
POTROŠAČ
FKOLO
-
s
u
s
e
s
iz
s
r
P
0
P
1
x x
F
A
A
A
s
s
A
u
iz
r
=
+
= =
F 1
F A F + = 1
F A L =
Ekvivalentno kolo za određivanje kružnog
pojačanja metodom sečenja
A
-
Z
P0
Z
P1
P
0
P
1
s
iz
s
t
s
e
= -s
t
s
u
= 0
v
t
v
r
+
P
1
P
0
+
POTROŠAČ
FKOLO
s
r
t
t
t
e
t
i
t
r
v
Av
v
As
v
s
v
v
A
F F F
F = = = =
Vrste povratne sprege
- negativna povratna sprega ( A
r
< A)
1 1 " + = F A F
- pozitivna povratna sprega ( A
r
> A)
0 F F A A =
1 1 1 " + = + = F F A A F
T F F A A =
0 1 j A + = F
2 " F A
2 F A
F
R
[S]
A
R
[;]
i
g
R
G
i
u
R
P
i
e
i
r
v
iz
+
(a) (b)
F
I
A
I
i
u
R
P
i
e
i
r
i
iz
F
V
A
V
v
g
R
G
+
v
u
+
i
g
R
P
v
iz
+
(c)
v
r
v
e
+
+
F
G
[;A
A
G
[S]
v
g
R
G
+
v
u
+
i
g
R
P
(d)
i
iz
v
r
v
e
+
+
i
g
R
G
Podela povretne sprege prema načinu
uzimanja i dovođenja povratnog signala
Slika Ulaz - izlaz Izlaz - ulaz Izlaz - ulaz Ulaz - izlaz
3.3a Redno-paralelna Naponsko±redna Naponsko-napon. Redno-naponska
3.3b Paralelno-paralelno Naponsko-paralelna Naponsko-strujno Paralelno-naponska
3.3c Redna-redna Strujno ± redna Strujno-naponska Redno-strujna
3.3d Paralelno-redna Strujno - paralelna Strujno-strujna Paralelno-strujna
Litter. [1,2,6] [4] [4] [5]


1. S.Lj.Tešić, D.M.Vasiljević, Osnovi elektronike: komponente, pojačavačka kola, impulsna
i digitalna kola, Građevinska knjiga, Beograd, 1997.
2. R.C.Jaeger, Microelectronic Circuit Design, McGraw-Hill Companies, Inc., New York,
1997.
3. A.S. Sedra., K.C. Smith: Microelectronic Circuit Design, Holt, Renehart@Winston, New
York, 1997.
4. V. Cvekić, Elektronika II- linearna elektronika, Naučna knjiga, Beograd 1988.
5. S. Marjanović: Elektronika 1, Beopres, Beograd, 1998.
6. J. Millman, A. Grabel, Microelectronics, McGraw-Hill Companies, Inc., New York,
1987, pgl.11.9.

Osobine jake negativne reakcije
A r
A
A
A
A
A
A
A
A
A N
F F F F F
1
1 ) ( 1 1
= <
+
=
+ +
=
+
=
F
F
A
s
A
s
A
A
A
s
s
u
u
iz
e
+
=
+
= =
1
1
Signal greške teži nuli
r u
s s =
Blok šema kola za regulaciju
A
+
s
iz
s
e
s
u
R
E
G
U
L
I
S
A
N
A

V
E
L
I
Č
I
N
A
FKOLO
s
r
l
IZVRŠNI ORGAN
SENZOR STANJA
REGULISANE
VELIČINE
REFERENCA
Uticaj negativne reakcije na propusni opseg
jednopolnog pojačavača
A
0
A
0
/F
log([)
[
V
¼F¼ [
T
-
2
0
d
B
/
d
e
k
.
A[dB]
0 dB
¼F¼"l
¼F¼l
[
0
[
N
/¼F¼ [
N
[
V
Linearizacija prenosne karakteristike kola
dejstvom negativne reakcije
-A
2
-A
1
F
1
=
r
A
V
m
-V
m
v
IZ
V
1
-V
1
V
2
-V
2
-FV
m
FV
m
v
U
Analiza odnosa signal-smetnja
A
0
s
n
s
izn
= A
0
s
n
s
iz
= A
0
s
g
A
0 s
g
s
n
s
izn
= A
r
s
n
s
iz
= A
r
s
g
-
F
(a)
(b)
A
0
s
n
A
1
F
-
s
g
s
g
s
iz
g iz
s
A A
A A
s
1 0
1 0
1 F +
=
n izn
s
A A
A
s
1 0
0
1 F +
=
(c)
+
-
+
-
(a) kolo bez reakcije, (b) kolo sa reakcijom,
(c) kolo sa reakcijom koja povećava odnos signal-smetnja
Neinvertujući pojačavač sa operacionim pojačavačem
+
-
A
R
1
R
2
R
S
v
S
R
L
v
O
Osetljivost parametara u elektronskim kolima
Klasičnog faktor osetljivosti
x x
y y
Lim S
x
y
x
/
/
0
(
(
=
÷ (
y
x
x
y
S
y
x
x
x
=
x označava vrednost parametra komponente (otpornika, kondenzatora, pojačanja)
y označava vrednost parametra kola ([
V
, A i slično)
x x
y y
S
y
x
/
/
(
(
=
Složena zavisnosti karakteristika y = J(z) i z = ](x) .
Neka karakteristika z ima faktor osetljivosti u odnosu na
parametar x, tada je prema definiciji
z
x
S
z
x
y
z
y
x
S S
z
x
x
z
y
z
z
y
y
z
z
x
x
z
z
y
y
x
x
y
S =
x
x
x
x
=
x
x
x
x
=
x
x
=
Smanjenje osetljivosti promene pojačanja
dejstvom negativne reakcije
A
x
Ar
A
Ar
x
S S
A
x
x
A
Ar
A
A
Ar
S =
x
x
x
x
=
¸ ) ¸ )
A A
A
A A
A A
dA
dA
r r
F
F F
F F
+
=
+
=
+
+
=
1
1
1
1
1
) ( 1
2 2
F
S
r
A
A
1
=
A
x
A
x
S
F
S
r
1
=
Uticaj negativne reakcije na impedansu
i
i
v
i
v
s
R
i
A
V
v
i
R
o
+
-
Fv
o
+
-
v
r
+ -
v
o
A-kolo
F-kolo
+
+
+
-
-
-
v
o
S
S'
O
O'
Određivanje ulazne impedanse kola sa rednom vezom na ulazu
F R Ⱥ R
i
v A v
i
v v
i
v
R
i i
i
i i
i
r i
i
s
ir
= + =
+
=
+
= = ) 1 ( F
F
i
i
v
i
R
i
A
V
v
i
R
o
+
-
Fv
o
+
-
v
r
+ -
v
o
A-kolo
F-kolo
+
+
+
-
-
-
v
o
S
S'
O
O'
i
t
v
t
Određivanje izlazne impedanse kola sa paralelnom vezom na izlazu
F F Ⱥ
R
v Ⱥ v
v
R
R
Av v
v
i
v
R
o
t t
t
o
o
i t
t
t
t
or
+
=
+
=

= =
1
Blekmanova formula (Blackman)
‡ AF
KS
predstavlja kružno pojačanje kada su tačke A i B
kratko spojene
‡ AF
OV
vrednost kružnog pojačanja kada je između tačaka
A i B otvorena veza
‡ Z
r0
je obeležena vrednost impedanse Z
r
kada je pojačanje
pojačavača ravno nuli. ( g
m
= 0 nekog tranzistora)
0
1
1
r
OV
KS
r
Z
A
A
Z
F
F
+
+
=
Ekvivalentna šema pojačavača sa redno-
paralelnom povratnom spregom
v
s
R
ir
A
Vr
v
s
R
or
+
-
v
o
+ +
- -
S
S'
O
O'
Analiza pojačavača sa povratnom spregom
‡ Metodom detaljnog rešavanja električnih
kola
‡ Metodom povratne sprege
‡ Metodom određivanja kružnog pojačanja i
‡ Simulacijom kola sa reakcijom
Redno paralelna povratna sprega - naponski
pojačavači
Idealan slučaj
F A
A
v
v
A
S
O
Vr
+
= =
1
) 1 ( F A R R
i ir
+ =
F Ⱥ
R
R
o
or
+
=
1
i
i
v
i
v
s
R
i
A
V
v
i
R
o
+
-
Fv
o
+
-
v
r
+ -
v
o
A-kolo
F-kolo
+
+
+
-
-
-
v
o
S
S'
O
O'
v
1
+
-
y
11
y
12
v
2
y
21
v
1
y
22
2 v
2
+
-
1
+
-
+
-
z
12
i
2
z
21
i
1
z
11
z
22
1 2
i
1
i
2
(a)
(b)
+
-
h
12
v
2
1
i
1
(c)
h
11
h
21
i
1
h
22
2 v
2
+
-
v
1
+
-
g
11
g
12
i
2
1
(d)
+
-
g
21
v
1
g
22
2
i
2
v
1
+
-
v
1
+
-
v
2
+
-
v
2
+
-
2 12 1 11 1
v h i h v + =
2 22 1 21 2
v h i h i + =
Redno paralelna povratna sprega - naponski pojačavači
Praktična situacija
Osnovni
pojačavač
A
v
Kolo
povratne
sprege
F
v
v
s
R
S
1 2
(a)
R
L
v
o
+
-
(b)
Osnovni
pojačavač
A
v
v
s
R
S
1 2
R
L
h
12R
v
2
+
-
h
11R
h
22R
h
21R
i
1
i
1
v
o
+
-
v
2
+
-
(c)
Osnovni
pojačavač
A
v
v
s
R
S
R
L
h
12R
v
2
+
-
h
11R
h
22R
v
o
+
-
v
o
+
-
A-kolo
F-kolo
(a) Blok dijagram praktičnog
poj,
(b) Kolo sa slike (a) u kome je
kolo PS predstavljeno sa h-
parametrima,
(c) Kolo sa sl.(b) posle zanema-
rivanja h
21R
i prebacivanja
parametara h
11R
na ulaz i
h
22R
na izlaz pojačavača
Pregled pravila za određivanje A-kola i F za slučaj kada se
napon vraća preko redno-paralelne sprege
Osnovni
pojačavač
A
v
v
s
'
R
S
R
L
R
11
R
22
v
o
'
+
-
1 2
R
11
se dobija iz
1 2
R
22
se dobija iz
R
11
= h
11R
R
22
= 1/h
22R
(a) A-kolo je
'
'
s
o
v
v
A =
Pojačanje A
se dobija iz
i
1
v
1
0
1
1
11
2
=
=
v
R
i
v
h
0
2
2
22
1
=
=
i
R
v
i
h
F-kolo F-kolo
v
2
i
2
1 2
(b)F se dobija iz
+
-
0
2
1
12
1
=
=
i
R
v
v
h
F-kolo
F = h
12R
v
2
v
1
h
21R
<< h
21A
R A
h h
12 12

0
2
1
12
1
=
= =
i
R
v
v
h F
Primer 3.1.
+
-
A
v
O
A-kolo
F-kolo
10
k;
91
k;
2 k;
1 k;
R
1
R
2
R
S
v
S
R
L
(c)
R
1
R
2
R
1
R
2
i
1
v
1
i
2
v
2
+
-
R
1
R
2
v
2
v
1
+
-
(b) (a)
,
,
.
; = ; ; = = =
=
k 01 , 9 k 91 k 10
2 1
0
1
1
11
2
R R
i
v
h
v
R
;
=
; + ;
=
+
= =
=
k 101
1
k 91 k 10
1 1
2 1
0
2
2
22
2
R R v
i
h
i
R
0990 , 0
k 91 k 10
k 10
2 1
1
0
2
1
12
1
=
; + ;
;
=
+
= =
=
R R
R
v
v
h
i
R
1 , 10
) 0990 . 0 ( 4730 1
4730
1
=
+
=
+
=
F A
A
A
Vr
4730
k 0 , 1 k 96 , 1
k 96 , 1
10
k 01 , 9 k 25 k 1
k 25
4
22
22
11
=
; + ;
;
; + ; + ;
;
=
+ + +
=
R R R
R R
A
R R R
R
A
L o
L
V
S id
id
1 , 10
1
1
= <
+
=
F F A
A
A
Vr
R
ir
= R
iA
(1 + AF) = 35,0 k;(469) = 16,4 M;
R
iA
= R
S
+ R
i
+ R
11
= 1 k; + 25 k; + 9,01 k; = 35,0 k;
R
oA
= R
o
``R
L
`` R
22
= 2k;``101k; ``1 k; = 662 ;
; = =
+
= 41 , 1
469
662
1 A
R
R
oA
or
F
A = 80 dB
Pojačavač sa ukinutom povratnom spregom, A-kolo
1 k;
R
S
v
s
R
11
R
id
25
k;
9,01 k;
v
i
+
-
A
V
v
u
+
-
1 k;
101 k; 2 k;
R
L
R
22
R
o
R
ir
1,96 k;
Redno-redna povratna sprega -
transkonduktivni pojačavači
i
i
v
i
v
s
R
i
R
o
Fi
o
+
-
v
r
+ -
i
o
A-kolo
F-kolo
+
-
S
S'
O
O'
(a)
i
o
A
G
v
i
v
s
R
ir
A
Gr
v
s
R
or
i
o
+
-
S
S'
O
O'
(b)
i
o
G
v
i
A =
F A
A
v
i
A
S
O
Gr
+
= =
1
) 1 ( F A R R
i ir
+ =
) 1 ( F A R R
o or
+ =
A R
z z
21 21

R A
z z
12 12

v
1
+
-
y
11
y
12
v
2
y
21
v
1
y
22
2 v
2
+
-
1
+
-
+
-
z
12
i
2
z
21
i
1
z
11
z
22
1 2
i
1
i
2
(a)
(b)
+
-
h
12
v
2
1
i
1
(c)
h
11
h
21
i
1
h
22
2 v
2
+
-
v
1
+
-
g
11
g
12
i
2
1
(d)
+
-
g
21
v
1
g
22
2
i
2
v
1
+
-
v
1
+
-
v
2
+
-
v
2
+
-
2 12 1 11 1
i z i z v + =
2 22 1 21 2
i z i z v + =
Redno-redna povratna sprega - transkonduktivni pojačavači
Praktičan slučaj
Kolo
povratne
sprege
v
s
R
S
1
2
(a)
R
L
i
o
i
o
Osnovni
pojačavač
A
G
(b)
Osnovni
pojačavač
A
G
v
s
R
S
1
2
R
L
z
12R
i
2
+
-
z
11R
z
22R
z
21R
i
1
i
1
+
-
i
2
(c)
A-kolo
F-kolo
Osnovni
pojačavač
A
G
v
s
R
S
R
L
z
12R
i
2
+
-
z
11R
z
22R
i
1
i
o
i
o
v
r
+ -
(a) Blok dijagram praktičnog poj,
(b) Kolo sa slike (a) u kome je kolo
povratne sprege predstavljeno
sa z-parametrima,
(c) (c) Kolo sa slike (b) posle
zanemarivanja z
21R
i prebacivanja
parametara z
11R
na ulaz i z
22R
na
izlaz pojačavača
Nalaženje A-kola i F-kola
(redno-redna sprega)
Osnovni
pojačavač
A
v
v
s
'
R
S R
L
R
11
R
22
1 2
R
11
se dobija iz
1 2
R
22
se dobija iz
Pojačanje A
se dobija iz
'
'
s
o
v
i
A =
i
o
'
(a) A-kolo je
R
11
= z
11R
R
22
= z
22R
i
1
v
1
0
1
1
11
2
=
=
i
R
i
v
z
F-kolo
0
2
2
22
1
=
=
i
R
i
v
z
F-kolo
i
2
v
2
1 2
+
-
(b)F se dobija iz
F-kolo
0
2
1
12
1
=
=
i
R
i
v
z
v
1
i
2
F = z
12R
Primer 3.2.
R
C1
9 k;
R
C2
5 k;
R
C3
600 ;
R
R
= 640 ;
R
E2
100 ;
R
E1
100 ;
v
s
+
-
R
ir
v
o
R
or
Q1
Q2
Q3
(a)
R
C1
R
C2
R
C3
R
R
R
E2 R
E1
v
s
'
R
ir
v
o
R
or
Q1
Q2
Q3
(b)
R
R
R
E2
R
E1
i
o
'
R
E1
R
E2
i
o
'
v
r
'
+
-
R
R
(c)
pojačavač MC1533
I
C1
= 0,6 mA, I
C2
= 1 mA, I
C3
= 4 mA, h
fe
= 100 i r
o
= g
)] ( [
) (
2 1 2
2 1 1
'
1
E R E e
C
s
c
R R R r
r R
v
v
+ +

=
T
E
V/V 92 , 14
'
1
=
s
c
v
v
_ a )] ( [ ) 1 (
1 2 3 2 2
1
2
R E E e fe C m
c
c
R R R r h R g
v
v
+ + + =
V/V 2 , 133
1
2
=
c
c
v
v
mA/V 49 , 10
)] ( [
1 2 3
3
3
2
'
=
+ +
= =
E R E e
b
e
c
o
R R R r
v
i
v
i E
E
A/V 5 , 20 10 10,49 -131,2) ( 92 , 14
3 -
'
'
= - - - = =
s
o
v
i
A
; = -
+ +
= = 9 , 11
1
1 2
2
'
'
E
E R E
E
o
r
R
R R R
R
i
v
F F F
1
mA/V 7 , 83
9 , 11 5 , 20 1
5 , 20
1
< =
- +
=
+
= =
A
A
v
i
A
s
o
Gr
V/V 2 , 50
2
3
= =

=
C Gr
s
C o
Vr
R A
v
R i
A
) 1 ( F A R R
i ir
+ = . A ; = + + + = k 65 , 13 ) ( ) 1 (
2
1 1
E
R E e fe i
R R R r h R
; = - + = M 34 , 3 ) 9 , 11 5 , 20 1 ( 65 , 13
ir
R
Paralelno-paralelna povratna sprega -
transrezistivni pojačavači
i
i
v
i
i
s
R
i
R
o
F
R
v
o
+
-
i
r
v
o
A-kolo
F-kolo
+
-
S
S'
O
O'
A
R
i
i
+
-
R
ir
R
or
Idealna struktura pojačavača za paralelno-paralelnu spregu
s
o
Rr
i
v
A =
F A
A
A
Rr
+
=
1
F A
R
R
u
ir
+
=
1
F A
R
R
i
or
+
=
1
R A
y y
12 12

A R
y y
21 21

v
1
+
-
y
11
y
12
v
2
y
21
v
1
y
22
2 v
2
+
-
1
+
-
+
-
z
12
i
2
z
21
i
1
z
11
z
22
1 2
i
1
i
2
(a)
(b)
+
-
h
12
v
2
1
i
1
(c)
h
11
h
21
i
1
h
22
2 v
2
+
-
v
1
+
-
g
11
g
12
i
2
1
(d)
+
-
g
21
v
1
g
22
2
i
2
v
1
+
-
v
1
+
-
v
2
+
-
v
2
+
-
2 12 1 11 1
v y v y i + =
2 22 1 21 2
v y v y i + =
Paralelno-paralelna povratna sprega - transrezistivni pojačavači
Praktičan slučaj
Sl.8.18
Osnovni
pojačavač
A
R
Kolo
povratne
sprege
F
R
R
S
1 2
R
L
v
o
+
-
i
s
Osnovni
pojačavač
A
R
i
s
' R
S
R
L
R
11
R
22
1 2
R
11
se dobija iz
1
R
22
se dobija iz
'
'
s
o
i
v
A =
v
o
'
+
-
(a) A-kolo je
Pojačanje A
se dobija iz
R
11
= 1/y
11R
R
22
= 1/y
22R
i
1
v
1
0
1
1
11
2
=
=
v
R
v
i
y
F-kolo
0
2
2
22
1
=
=
v
R
v
i
y
F-kolo
v
2
i
2
1 2 v
1
+
(b)F se dobija iz
0
2
1
12
1
=
=
v
R
v
i
y
F-kolo
-
F = y
12R
v
2
i
1
R A
y y
12 12

A R
y y
21 21

Primer 3.3.
+12 V
(a)
4,7 k;
v
S
R
R
R
L
R
S
v
o
10 k;
47 k;
R
or
R
ir
+12 V
(b)
4,7 k;
V
O
10 k;
47 k;
I
B
0,7 V
I
B
+ 0,07
(h
fe
+ 1)I
B
+ 0,07
h
fe
I
B
0,07 mA
g
m
v
T
S
s
s
R
v
i = R
S
r
T
v
T
+
-
R
L
R
R
R
ir
R
or
v
o
(c)
g
m
v
T
R
S
r
T
v
T
+
-
R
L
R
R
v
o
'
(d)
R
R
i
i
'
R
R
v
o
'
i
r
'
(e)
+
-
h
fe
= 100
Paralelno-redna povratna sprega - strujni
pojačavači
i
i
v
i
i
s
R
i
R
o
F
R
i
o
i
r
i
o
A-kolo
F-kolo
+
-
S
S'
O
O'
A
I
i
i
R
ir
R
or
i
o
Idealna struktura
F A
A
i
i
A
s
o
r
+
= =
1
F A
R
R
i
ir
+
=
1
) 1 ( F A R R
o or
+ =
v
1
+
-
y
11
y
12
v
2
y
21
v
1
y
22
2 v
2
+
-
1
+
-
+
-
z
12
i
2
z
21
i
1
z
11
z
22
1 2
i
1
i
2
(a)
(b)
+
-
h
12
v
2
1
i
1
(c)
h
11
h
21
i
1
h
22
2 v
2
+
-
v
1
+
-
g
11
g
12
i
2
1
(d)
+
-
g
21
v
1
g
22
2
i
2
v
1
+
-
v
1
+
-
v
2
+
-
v
2
+
-
2 12 1 11 1
i g v g i + =
2 22 1 21 2
i g v g v + =
Paralelno-redna povratna sprega - strujni pojačavači
Praktičan slučaj
Sl.8.18
Osnovni
pojačavač
A
I
Kolo
povratne
sprege
F
I
R
S
1 2
R
L
i
s
Osnovni
pojačavač
A
I
i
s
' R
S
R
L
R
11
R
22
1 2
R
11
se dobija iz
1 2
R
22
se dobija iz
Pojačanje A
se dobija iz
'
'
s
o
i
i
A =
i
o
'
R
11
= 1/g
11R
R
22
= g
22R
(a) A-kolo je
i
1
v
1
F-kolo
0
1
1
11
2
=
=
i
R
v
i
g
0
2
2
22
1
=
=
v
R
i
v
g
F-kolo
i
2
v
2
+
-
1 2 v
1
+
-
(b)F se dobija iz
0
2
1
12
1
=
=
v
R
i
i
g
F-kolo
i
2
v
2
+
-
i
1
F = g
12R
A R
g g
12 12
""
A R
g g
21 21

Primer 3.4.
h
fe
= 100 i r
o
= 100k;
10 k;
870 ;
100 k;
15 k;
+1 2 V
(a)
g
g
g
v
s
R
B1
R
E1
R
L
R
or
i
out
R
B2
8 k;
1,3 k;
R
C1
R
C2
R
E2
g
1 k;
i
in
R
R 10 k;
R
S
10 k;
R
ir
g
m1
v
T1
S
s
s
R
v
i =
R
S
R
B
r
T1
r
o1
R
C2
v
Tl
+
-
R
C1
r
T2
v
T
+
-
g
m2
v
T2
R
L
R
E2
R
R
R
or R
out
i
in
R
ir
R
in
i
out
i
o
R
L
' =R
L
R
C2
R
B
=R
B1
R
B2
(b)
r
o2
O'
O
g
m1
v
T1
R
S
R
B
r
T1
r
o1
v
Tl
+
-
R
C1
r
T2
v
T
+
-
g
m2
v
T2
R
L
'
R
E2
R
R
R
o
i
i
'
R
i
i
o
'
(c)
R
E2
R
R
r
o2
O'
O
R
E2
R
R
i
o
'
i
i
'
(d)
Pregled analize kola sa povratnom spregom:
Vrsta
povratne
sprege

A

F

s
u


s
iz


s
e


s
r

i
ir
Z
Z

o
or
Z
Z

A
A
r

Izobličenja
sa povr. spr.
Izobličenja
bez povr.
spr.
N
Nr
f
f

N
Nr
f
f

Redno-
paralelna,
sl. 3.3(a) -
od.3.3.1
A
V

o
r
V
v
v
= F

v
i
v
o
v
e
v
r
F
Paralelno-
paralelna,
sl. 3.3(b) -
od.3.3.2
A
R

o
r
R
v
i
= F

i
i
v
o
i
e
i
r

F
1

F
1

Redno-
redna, sl.
3.3(c) -
od.3.3.3
A
G

o
r
G
i
v
= F

v
i
i
o
v
e
v
r
F
Paralelno-
redna, sl.
3.3(d) -
od.3.3.4
A
I

o
r
I
i
i
= F

i
i
i
o
i
e
i
r

F
1

F
F
1

F
1

F
1

F

Određivanje kružnog pojačanja
+
-
A
R
1
R
2
R
id
P
(a)
v
s
+
-
A
R
1
R
2
R
id
(b)
v
o
v
o
v
t R
3
v
r
+
-
) (
2 3
3
2 3
3
t o r
Av
R R
R
v
R R
R
v
+
=
+
=
2 3
3
R R
R
A
v
v
L
t
r
+
= =
(a) Neinvertujući pojačavač sa (b) povratnom spregom prekinutom u tački P
R
3
= R
1
``R
id
Osetljivost parametara u elektronskim kolima
Klasičnog faktor osetljivosti
x x
y y
Lim S
x
y
x
/
/
0
(
(
=
÷ (
y
x
x
y
S
y
x
x
x
=
x označava vrednost parametra komponente (otpornika, kondenzatora, pojačanja)
y označava vrednost parametra kola ([
V
, A i slično)
x x
y y
S
y
x
/
/
(
(
=
Složena zavisnosti karakteristika y = J(z) i z = ](x) .
Neka karakteristika z ima faktor osetljivosti u odnosu na
parametar x, tada je prema definiciji
z
x
S
z
x
y
z
y
x
S S
z
x
x
z
y
z
z
y
y
z
z
x
x
z
z
y
y
x
x
y
S =
x
x
x
x
=
x
x
x
x
=
x
x
=
Opšte osobine pojačavača
i
u
i
iz
v
u
v
iz
1
1'
2
2'
v
g
R
G
Z
P
i
u
i
iz
v
u
v
iz
1
1'
2
2'
R
G
Z
u
A
V
v
u
Z
iz
Z
P
+
-
v
g
Naponski pojačavač
u
u
u
i
v
Z =
g
g ÷
= =
iz
Z
iz u V
v v v A
P
0
0
0
= =
=
iz iz u V
Z
u zi u V
i Z v A i Z v A
P
0 iz
iz
iz
i
v
Z
g
=
iz P
P
V
G u
u
g
iz
Vu
Z Z
Z
A
R Z
Z
v
v
A
+ +
= =
iz P
P
V
G u
u
Vu
R R
R
A
R R
R
A
+ +
=
Strujni pojačavač
i
u
i
iz
v
u
v
iz
1
1'
2
2'
i
g
R
G
R
u
A
i
i
u
R
iz
R
P
u I u
iz
u
V u u
iz
V
iz u V iz
i A i
Z
Z
A i Z
Z
A
Z v A i = = = = /
0
V
iz
u
I
A
Z
Z
A =
zi P
iz
I
G u
G
g
iz
Iu
Z Z
Z
A
R Z
R
i
i
A
+ +
= =
iz P
iz
I
G u
G
Iu
R R
R
A
R R
R
A
+ +
=
i
u
i
iz
v
u
v
iz
1 2
R
G
Z
u
Y
T
v
u
Z
iz
Z
P
v
g
Transkonduktivni pojačavač
iz P
iz
T
G u
u
g
iz
Tu
Z Z
Z
Y
R Z
Z
v
i
Y
+ +
= =
i P
i
T
G u
u
g
iz
g
R R
R
G
R R
R
v
i
A
+ +
= =
Transrezistivni pojačavač
iz P
P
G u
G
T
g
i
Tu
Z Z
Z
R Z
R
Z
i
v
Z
+ +
= =
i
u
i
iz
v
u
v
iz
1
1'
2
2'
Z
u
Z
T
i
u
Z
iz
Z
P
+
-
i
g
R
G
i P
P
G u
G
T
g
i
r
R R
R
R R
R
R
i
v
A
+ +
= =
Ekvivalentne šeme idealnih pojačavača
i
u
i
iz
v
u
v
iz
1
1'
2
2'
v
g
R
G
A
V
v
u
+
-
i
u
i
iz
v
u
v
iz
1
1'
2
2'
i
g
R
G
A
I
i
u
R
P
i
u
i
iz
v
u
v
iz
1
1'
2
2'
R
G
G
T
v
u
R
P
v
g
i
u
i
iz
v
u
v
iz
1
1'
2
2'
R
T
i
u
R
P
+
-
i
g
R
G
Naponski pojačavač
Strujni pojačavač
Transkonduktivni pojačavač
Transrezistivni pojačavač
Opšta analiza kola sa povratnom spregom
Redno-paralelna povratna sprega - naponski pojačavači
Osnovni
pojačavač
A
v
Kolo
povratne
sprege
F
v
v
s
R
S
1
2
R
L
v
o
+
-
v
2
+
-
v
1R
+
-
v
1A
+
-
v
1
+
-
i
1
i
2A
i
2R
i
2
.
,
2 22 1 21 2
2 12 1 11 1
v h i h i
v h i h v
A A A
A A A
+ =
+ =
.
,
2 22 1 21 2
2 12 1 11 1
v h i h i
v h i h v
R R R
R R R
+ =
+ =
R A
v v v
1 1 1
+ =
R A
i i i
2 2 2
+ =
. ) ( ) (
, ) ( ) (
2 22 22 1 21 21 2
2 12 12 1 11 11 1
v h h i h h i
v h h i h h v
R A R A
R A R A
+ + + =
+ + + =
ijR ijA ijT
h h h + =
.
,
2 22 1 21 2
2 12 1 11 1
v h i h i
v h i h v
T A
R T
+ =
+ =
1 1
i R v v
S s
=
2
2
2
v G
R
v
i
L
L
= =
. ) ( 0
, ) (
2 22 1 21
2 12 1 11
v G h i h
v h i h R v
L T A
R T S s
+ + =
+ + =
) )( (
22 11 21 21
21
L R T S R A
A
s
o
Vr
G h h R h h
h
v
v
A
+ +
= =
F A
A
h
G h h R
h
G h h R
h
A
r
L R T S
A
L R T S
A
Vr
+
=
+ +

+
+ +

=
1
) )( (
1
) )( (
21
22 11
21
22 11
21
R
L R T S
A
h
G h h R
h
A
12
22 11
21
i
) )( (
=
+ +

= F
Ulazna otpornost
) 1 )( (
) )( (
1 ) (
11 12
22 11
21
11
1
F A h R h
G h h R
h
h R
i
v
R
T S R
L T T S
A
T S
s
ir
+ + =
¼
½
»
¬
­
«
+ +

+ + = =
) 1 ( A R R
iA ir
F + =
Izlazna otpornost
Osnovni
pojačavač
A
V
Kolo
povratne
sprege
F
V
v
t
R
S
1
2
R
L
v
2
+
-
v
1R
+
-
v
1A
+
-
v
1
+
-
i
1
i
2A
i
2R
i
2
i
t
i
1
t L t t S
v G i i v v R i v = = =
2 2 1 1
i ,
. ) (
, ) ( 0
22 1 21
12 1 11
t L T A t
t R T S
v G h i h i
v h i h R
+ + =
+ + =
t L T t
T S
R
A t
v G h v
h R
h
h i ) (
22
11
21
21
+ +
+

=
) 1 (
) (
1
) )( (
1 ) (
1
22
21
22 11
21
22
F A
G h
h
G h h R
h
G h
i
v
R
L T
R
L T T S
A
L T
t
t
or
+
+
=
¼
½
»
¬
­
«
+ +

+ +
= =
F A
R
R
oA
or
+
=
1
Redno-paralelna
Ukljuceno b kolo
Paralenlo-paralelna
Ukljuceno b kolo
Paralenlo-paralelna
Redno-redna
Paralenlo-redna
Redno-redna