PEMBELAJARAN KOPERATIF

DEFINISI PEMBELAJARAN KOPERATIF
Pembelajaran koperatif didefinisikan sebagai mana-mana situasi belajar dalam bilik darjah, di mana pelajar daripada pelbagai aras pencapaian bekerja bersamasama dalam kumpulan yang berstruktur untuk mancapai matlamat yang dikongsi bersama. Pembelajaran koperatif ialah pengajaran yang menggunakan kumpulan kecil di mana pelajar bekerja bersama-sama untuk memaksimumkan pembelajaran masing-masing dan pembelajaran sesama mereka. Pembelajaran koperatif memerlukan pelajar bekerja bersama-sama mencapai matlamat yang tidak boleh dicapai secara individu.

Dalam 10 tahun kebelakangan ini, PK merupakan pendekatan utama dalam pengajaran di bilik darjah. Kajian yang luas dan menyeluruh menunjukkan pelajar dalam kumpulan koperatif mencapai skor tinggi dalam ujian, mempunyai estim kendiri yang tinggi, berkemahiran sosial yang positif, kurang berpandangan µstereotype¶ terhadap bangsa dan etnik lain, dan lebih memahami isi kandungan serta kemahiran yang mereka pelajari.( Johnson, Johnson & Holubec, 1993; Slavin, 1991;`Stahl & VanSickel, 1992 )

Kerja Berkumpulan & Pembelajaran Koperatif
Bekerja dalam kumpulan tidak semestinya belajar secara koperatif. Pembelajaran koperatif menekankan kepentingan mencapai kejayaan bagi setiap ahli kumpulan dalam pembelajaran akademik. Kumpulan pembelajaran koperatif mempunyai beberapa elemen yang mesti dipenuhi sebelum boleh dipanggil kumpulan koperatif.

Kenyataan tentang hasil pembelajaran mestilah jelas supaya pelajar boleh buat sendiri. walaupun selepas kerja berkumpulan itu selesai. Mereka faham dan setuju setiap ahli mestilah dapat menguasai maklumat atau kemahiran yang telah ditentukan oleh guru. .Elemen Dalam Pembelajaran Koperatif Objektif jelas dan spesifik. Pelajar anggap objektif sebagai objektif mereka sendiri.

dengan apa pelajar membuatnya. dan jantina. . bangsa.dari segi kebolehan akademik. guru hendaklah memberi arahan yang jelas dan tepat tentang apakah pelajar perlu buat. cara mana menunjukkan penguasaannya terhadap isi pelajaran atau kemahiran. Guru menentukan ahli kumpulan yang bercampur-campur. Sebelum memulakan kerja. Pelajar tidak dibenarkan memilih berasaskan persahabatan dll. etnik. Kumpulan heterogenous.Elemen Dalam Pembelajaran Koperatif Arahan jelas.

.kejayaan atau kegagalan dialami bersama. Saling kebergantungan positif.Elemen Dalam Pembelajaran Koperatif Peluang sama untuk berjaya. Pembelajaran distruktur supaya pelajar percaya mereka memerlukan antara satu sama lain. Interaksi bersemuka. Pelajar disusun supaya dapat memandang muka rakan kumpulan dan boleh berbincang menggunakan µsuara 12 inci¶. Setiap pelajar mendapat peluang yang sama banyak untuk belajar dalam mana-mana kumpulan lain.

Elemen Dalam Pembelajaran Koperatif Tingkah laku & sikap sosial yang positif. boleh memberi dan menerima kritikan membina. Guru hendaklah menstukturkan tugasan supaya pelajar diberi akses kepada maklumat tersebut ( yang selaras dengan kenyataan objektif pembelajaran ). Pelajar belajar menggunakan kemahiran sosial seperti kebolehan memimpin. dirinya boleh dipercayai. . Akses kepada maklumat penting. boleh mengurus konflik. memberi galakan. bertolak ansur dlln.

mengaitkan.Elemen Dalam Pembelajaran Koperatif Peluang melengkapkan tugas memproses maklumat. Untuk berjaya. memberi makna. manfaat PK hanya minimum. mengkategori dan menilai kesesuaian maklumat yang dibaca. Setiap pelajar hendaklah diberi masa yang cukup untuk mempelajari maklumat atau kemahiran yang diharapkan. setiap pelajar mestilah diberi peluang untuk melengkapkan beberapa pemprosesan maklumat dalaman yang selaras dengan objektif seperti memahami. Tanpa masa yang memadai. menterjemah. Cukup masa diberi untuk belajar. .

Setiap pelajar bertanggungjawab kepada dirinya untuk berjaya dalam pembelajaran akademik. Penghargaan dan ganjaran bagi kejayaan kumpulan. . Setiap orang diuji secara individu untuk menentukan penguasaan mereka bagi isi pelajaran dan kemahiran yang ditetapkan. Penghargaan atau ganjaran adalah sesuatu yang dihargai pelajar.Elemen Dalam Pembelajaran Koperatif Akauntabiliti individu. Hanya ahli kumpulan yang memenuhi atau melebihi aras pencapaian akademik yang ditetapkan menerima penghargaan atau ganjaran.

Elemen Dalam Pembelajaran Koperatif Refleksi selepas tugasan kumpulan atau proses kumpulan. pelajar buat refleksi secara sistematik tentang: (1) sebaik manakah matlamat kumpulan tercapai?. Setelah selesai tugasan kumpulan. ( 2) bagaimanakah mereka membantu satu sama lain memahami kandungan pelajaran. sumber dan prosedur tugasan? (3) Bagaimanakah mereka guna tingkah laku dan sikap positif untuk membolehkan setiap individu berjaya sebagai ahli kumpulan? (4) Apakah yang boleh dibuat supaya kumpulan lebih berjaya pada masa akan datang? .

bertindak sebagai fasilitator atau jurulatih yang bergerak dari satu kumpulan ke satu kumpulan sambil memantau proses pembelajaran. Selepas itu.Peranan Guru dalam Pembelajaran Reka bentuk tugasan yang bermakna yang memerlukan penglibatan aktif pelajar. . Pada awal pelajaran. Beri maklum balas dan penilaian yang berterusan. Bentuk kumpulan heterogenous yang memerlukan pelajar bekerjasama mencapai matlamat bersama. agihkan tugasan kepada kumpulan.

Pencatat .memastikan rakan kumpulan tumpu perhatian kepada tugasan.membantu fasilitator. .sedia & hantar laporan projek/kerja akhir. mengingatkan ahli kumpulan tentang peranan masing-masing dan tugas sebagai pemikir. mulakan perbincangan dlln.buat catatan tentang idea daripada perbincangan. tulis laporan tentang projek. buat rumusan untuk pembentangan dlln. ahli kumpulan bertingkah laku sesuai.Peranan Pelajar Dalam Pembelajaran Koperatif Fasilitator . penyokong dan penyoal. Pelapor. Penyemak.

Meminta diberikan sebab-sebab. Menjalankan peranan yang ditugaskan. Tekun dengan kerja/tugas masing-masing. Mengkritik idea bukan mengkritik orangnya. . Meminta bantuan rakan jika memerlukan.Tingkah Laku Dalam Kumpulan Bercakap dengan suara rendah ± hanya yang terdekat boleh dengar. Sentiasa memberi sokongan. Mengakaitkan pembelajaran semasa dengan pembelajaran lampau.

Kumpulan Penyiasatan Jigsaw II .Kaedah Pembelajaran Koperatif STAD ± Bahagian Pencapaian Pelajar Berpasukan.

dan Penghargaan kepada kumpulan .Bahagian Pencapaian Pelajar Berpasukan 1) 2) 3) 4) 5) Mengandungi 5 komponen utama: Pembentangan / kuliah Pasukan Kuiz atau ujian Skor individu.

Selepas itu. Dua gred/skor diberi ± individu & kumpulan Skor individu untuk individu. .Bahagian Pencapaian Pelajar Berpasukan Pengajaran bermula dengan kuliah. 4 atau 5 sekumpulan. pengiktirafan dsb. pelajar dipecahkan kepada kumpulan heterogenous. Pelajar belajar bahan yafng disampaikan guru sebagai persediaan kepada uijian. Skor kumpulan. Sumbangan ahli kepada skor kumpulan dikiraperbezaan skor terkini dengan skor purata dalam ujian terdahulu. Kuiz/ujian dijalankan.menentukan kumpulan mana menerimag ganjaran seperti sijil.

Kumpulan Penyiasatan Langkah 1 ± Kenal pasti topik penyiasatan dan bentuk kumpulan koperatif. Apa yang hendak disiasat. Langkah 3 ± Menjalankan penyiasatan. Pelajar bincang. . bagaimana menyiasat. jelaskan dan rumus idea. Tujuan penyiasatan dlln. Pelajar cari maklumat. Siapa buat apa. Langkah 2 ± Pelajar rancang bersama dalam kumpulan. analisis data. buat rumusan.

Kumpulan lain penilaian berdasarkan kriteria yang telah ditetapkan. Langkah 6 ± Penilaian. Pelajar beri maklum balas tentang topik laporan dan pengalaman yang mereka lalui. Guru dan murid lain menilai pembelajaran kumpulan pembentang dari segi pemikiran aras tinggi. Langkah 5 ± Membentang laporan dalam kelas.Kumpulan Penyiasatan Langkah 4 ± Buat persediaan untuk hasilkan laporan. . Pelajar rancang apa yang hendak dilapor dan bagaimana melaporkannya.

Kejayaan kumpulan bergantung kepada semua ahli membantu satu sama lain mempelajari/menguasai maklumat.Jigsaw II Bentuk kumpulan koperatif yang heterogenous. Setiap ahli kumpulan diberikan bahagian maklumat yang berlainan tetapi diperlukan untuk membuat tugasan bersama. .

Laporan pasukan. Ujian Penghargaan kumpulan. Perbincangan dalam kumpulan pakar.Jigsaw II Aktiviti seterusnya ialah: Membaca bahan. 1) 2) 3) 4) 5) .

.setiap ahli kumpulan dapat bercakap.Faedah Pembelajaran Koperatif Pencapaian: 1. Lebih peluang untuk penglibatan pelajar.penglibatan serentak. 2. Motivasi pencapaian lebih tinggipencapaian untuk kumpulan. Lebih ramai beri bantuan-bukan guru sahaja.rakan tolong rakan lain. 3.

. Setiap pelajar ada tanggungjawab.boleh mencontohi rakan dalam kumpulan. Kebimbangan berkurang.tidak terpencil.Faedah Pembelajaran Koperatif Strategi belajar. Kejayaan menggalakkan kejayaan lain.

Pencapaian tinggi menaikkan rasa harga diri. 3. Hubungan interpersonal lebih baik. .Faedah Pembelajaran Koperatif Estim kendiri: 1. 2. Pujian. penghargaan rakan sebaya dalam kumpulan.

Perasaan kekitaan. 2. 3. Suasana bekerjasama dalam BD ± seronok belajar.Faedah Pembelajaran Koperatif Menyukai sekolah: 1. Manusia lebih sukakan tempat yang membawa kejayaan dan kegembiraan. .

Memberi sumbangan secara kumpulan.Faedah Pembelajaran Koperatif 1. Hubungan antara kumpulan: Lebih peluang berinteraksi antara kumpulan. 2. Mendapat galakan daripada guru kerana bekerjasama. 4. Mempunyai matlamat yang sama. . 3.

. Menerima pandangan yang bertentangan/berlainan-menyusun semula kognitif. 2. Interaksi membolehkan pelajar menyusun semula pemikiran mereka ± meringkas. memberi contoh ± pemikiran aras tinggi. menjelaskan.Faedah Pembelajaran Koperatif Pemikiran aras tinggi: 1. Berkongsi strategi pemikiran orang lain. 3.

. Mendengar pandangan orang lainkesedaran tentang ada pandangan lain daripada pandangan sendiri.Faedah Pembelajaran Koperatif Latihan bertukar-tukar fikiran mengurangkan rasa bimbang untuk memberi pandangan.

Beberapa Teknik Dalam Pembelajaran Koperatif .

Temu Bual Tiga Langkah Bentuk kumpulan 4 orang yang tidak begitu kenal antara satu sama lain. C dan D . Setiap peserta dalam kumpulan dipanggil dengan abjad A.1. B .

Pengetahuan sedia ada tentang pembelajaran koperatif. Pengalaman mengajar.Contoh Soalan Temu Bual Nama orang yang ditemu bual. Pengalaman dalam penggunaan pembelajaran koperatif. . Perasaan tentang pembelajaran koperatif.

- Langkah 1 (4 minit): A temu bual B. dan D perkenalkan C kepada A dan B. . C perkenalkan D kepada A dan B. C temu bual D. B perkenalkan A kepada C dan D. Langkah 2 (4 minit): B temu bual A. Langkah 3 (8 minit): Dalam kumpulan 4 orang: A perkenalkan B kepada C dan D. D temu bual C.

C dan D) .3. Langkah 1: pelajar ikuti kuliah atau membaca bahan yang diberi. B. Kepala Bernombor Sama Aktiviti perbincangan dan kerjasama dalam kumpulan untuk menjawab soalan. Langkah 2: pelajar bentuk kumpulan 4 orang (setiap orang ambil satu abjad sama ada A.

Langkah 4: Ahli kumpulan berbincang untuk dapatkan jawapan. Langkah 6: B menjawab soalan.Langkah 3: Guru kemuka soalan atau soalan boleh disediakan lebih awal. contohnya B. . Langkah 5: Guru panggil satu abjad.

4. Dua Tinggal Dua Merayau Untuk beri peluang mendapat idea atau mengetahui apa yang dirancang oleh kumpulan lain. 2 orang duduk dalam kumpulan. Langkah 1: Setiap kumpulan 4 orang membuat label tentang topik yang mereka bincangkan. . Yang merayau boleh bertanya dan beri cadangan. Ahli kumpulan yang tinggal menjelaskan rancangan kumpulan kepada yang merayau. 2 lagi bergerak. Langkah 2: Ahli kumpulan yang bergerak boleh memilih untuk duduk dalam mana-mana kumpulan yang mereka minati.

Langkah 4: Peranan bertukar. yang tinggal pula merayau.Langkah 3: Yang merayau kembali ke dalam kumpulan asal dan melaporkan apa kumpulan lain buat. Setiap orang dalam kumpulan dapat peluang untuk sekali tinggi dan sekali merayau.yang merayau menunggu kumpulan. .

. Murid menghasilkan tugasan bersama. Murid saling bergantung antara satu samal lain. D. B. Soalan 1: Apakah yang membezakan pembelajaran koperatif dengan kerja berkumpulan? Ahli kumpulan menerima gred yang sama. Murid bekerja dalam kumpulan kecil.A. C.

Guru membentuk kumpulan heterogenous Guru membentuk kumpulan berasaskan objektif pembelajaran. kerana kebiasaannya.A. Soalan 2: Kumpulan yang dibentuk guru adalah lebih baik daripada dibentuk oleh murid sendiri. .. Guru menggalakkan pengajaran di kalangan rakan sebaya. Guru menggalakkan tingkah laku yang memberi tumpuan kepada tugasan. terutama pada peringkat awal. D. C. B.

B. D.A. C. Soalan 3: Faktor yang TIDAK perlu dipertimbangkan oleh guru semasa membentuk kumpulan pembelajaran koperatif ialah: Sikap kerajinan pelajar Pencapaian pelajar Persahabatan di antara pelajar Bahasa ibunda pelajar .

I dan II C. Gunakan tekanan rakan sebaya untuk ubah sikapnya. II dan III D. I sahaja B. II. III. IV. Apakah yang boleh guru lakukan? I. Benarkan dia belajar secara individu. Jadikan dia ahli tambahan kepada mana-mana kumpulan. A. II. Beri kerja yang boleh siap dalam satu sesi pelajaran.Soalan 4: Pelajar yang kerap tidak hadir mengganggu kerja kumpulan koperatifnya. III dan IV .

Rujukan Jacobs. Cooperative.M.(5 th ed ) Boston: Allyn and Bacon. Buku sumber untuk pendidikan perguruan. R. competitive and individualistic learning. Boston: Allyn and Bacon. Serdang: Penerbit UPM.T (1999). R. Slavin.E (1995). . Learning together and alone. D.L & Ball. Gan. S. G. ). Cooperative learning (2 nd Ed. J (1998). Johnson. Pembelajaran kerjasama.W & Johnson.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful