Anestetici

Student: SrĎan Beljin Beorad 2012

Uopšteno o anesteziji

Opšta ili totalna anestezija je stanje u koje se pacijent dovede lekovima kako bi se uspavao tokom lekarske intervencije. Budući da neke intervencije nisu prijatne, a veliki broj je i prilično bolan, glavni cilj anestezije je dovoĎenje obolelog u stanje u kojem neće osećati bol niti se sećati dogaĎaja iz operacione sale. San u koji osoba pada tokom totalne anestezije umnogome se razlikuje od redovnog, jer mozak pod dejstvom supstanci koje odredi i da anesteziolog ne formira sećanja i ne reaguje na signale bola.

Uopšteno o anesteziji
► ►

Totalnoj anesteziji pribegava se u slučaju dugotrajnih ili neugodnih intervencija. Prema rečima stručnjaka klinike Mejo u SAD, zdrave osobe u najvećem broju slučajeva dobro podnose totalnu anesteziju, meĎutim, postoje faktori koji povećavaju mogućnost pojave komplikacija. Povećan rizik beleži se kod osoba sa oboljenjima srca, pluća ili bubrega, nakon uzimanja leka aspirin i drugih lekova koji mogu povećati krvarenje.

Uopšteno o anesteziji

Kako se tokom anestezije blokira prirodna težnja za zadržavanjem hrane u stomaku, kao i sadržaja creva, neophodna je detaljna predoperativna priprema. Posle buĎenja iz opšte anestezije, pacijent je neretko zbunjen, umoran i ima osećaj slabosti, a dešava se i da mu je muka, da povraća, ima suva usta, a prisutni su i groznica, bolovi u grlu i pospanost.

Opšti anestetici

Opšti anestetici koriste se kao dodatak hirurškim postupcima da bi se bolesnik uveo u besvesno stanje i izgubio osetljivost na bolne draži. Anestezija je reverzibilna, nespecifična depresija centralnog nervnog sistema (CNS) koju karakteriše amnezija (gubitak pamćenja), analgezija (gubitak osećaja za bol), pad mišićnog tonusa, gubitak refleksnih pokreta, hipnoza i gubitak svesti.

Opšti anestetici
Pri povećanju koncentracija anestetika sa sporim dejstvom u krvi, prepoznaju se stadijumi kroz koje bolesnik prolazi: 1. Prvi stadijum –analgezija – osoba je očuvane svesti, ali pospana. Reaktivnost na bolne nadražaje je smanjena. 2. Drugi stadijum – ekscitacija – u ovom stadijumu osoba gubi svest i više ne reaguje na bolne draži ali je i dalje prisutna refleksna aktivnost kao odgovor na bolne stimuluse. 3. treći stadijum – hirurška anestezija – u ovoj fazi disanje postaje pravilno i gube se spontani pokreti. 4. Četvrti stadijum – medularna paraliza – disanje i vazomotorna kontrola prestaju i smrt nastaje za nekoliko minuta.

Opšti anestetici
► ►

Opšte anestetike delimo na: inhalacione anestetike i neinhalacione (intravenske) anestetike. Uobičajena je praksa da se bolesnik brzo uvodi u besvesno stanje upotrebom intravenskog anestetika, dok se za održvavanje anestezije koristi jedan ili više inhalacionih anestetika.

Inhalacioni anestetici

► ► ► ►

Brz uvod i oporavak od anestezije najvažnje su karakteristike inhalacionih anestetika, jer se time obezbeĎuju fleksibilna kontrola dubine anestezije. Mnogi inhalacioni anestetici uvoĎeni su u primenu i postepeno napuštani uglavnom zbog svoje zapaljivosti ili toksičnosti. Najčešće su u upotrebi: Halotan Enfluran Izofluran Sevofluran

Intravenski anestetici

► ► ► ►

Intravenski anestetici deluju veoma brzo i uvode bolesnika u besvesno stanje za 20 sekundi, što je otprilike vreme potrebno da lek dospe od mesta primene do mozga. Intravenski anestetici se obično koriste za uvod u anesteziju i to najčešće tiopenton, etomidat i propofol, a u upotrebi su još: Tiopenton Etomidat Propofol Fentanil i sufentanil

Miorelaksansi

► ►

Miorelaksansi mogu blokirati neuromišićnu transimisiju presinaptički (putem inhibicije sinteze ili oslobaĎanja acetilholina), kao i postsinaptički. Klinički, neuromišićna blokada se koristi samo ka dodatak anesteziji u hirurgiji, u situacijama kada je dostupna mehanička ventilacija. Miorelaksansi sa perifernim delovanjem se mogu podeliti u dve grupe nedepolarizujući miorelaksansi (većina lekova), koji deluju blokadom holinergičkih receptora (takoĎe, u nekim situacijama, i blokadom jonskog kanala); depolarizirajući miorelaksansi – agonisti holinergičkih receptora.

Lokalni anestetici

Lokalni anestetici su sredstva koja reverzibilno i privremeno blokiraju prenos nadražaja u perifernim nervima na mestu primene. Molekuli lokalnog anestetika sastoje se od aromatičnog dela vezanog estarskom ili amidnom vezom za osnovni bočni lanac. Lokalni anestetici, kao što i njihov naziv govori, uglavnom se koriste da izazovu lokalni blok nerva. Predstavnici su lidokain, tetrakain, artikain, bupivakain, mepivakain i prilokain.

Metode aplikacije

Površinska anestezija – mesto primene: nos, usta, bronhijalno stablo, kornea, urnarni trakt, a primenjuju se lidokain, tetrakain, dibukain, benzokain Infiltraciona anestezija – direktno ubrizgavanje u tkiva da bi se omogućio pristup nervnm granama i završecima, koristi se većina lokalnih anestetika. Intravenska regionalna anestezija – lokalni anestetik se ubrizgava intravenski, koristi se u hirurškim zahvatima na ekstremitetima, uglavnom se koriste lidokain i prilokain.

Metode aplikacije

Anestezija sa blokadom nerva – ubrizgava se u blizini nervnih stabala (npr. brahijalni pleksus, interkostalni ili dentalni nervi) da bi se izazvao periferni gubitak osećaja. Koristi se u hirurgiji, stomatologiji, analgeziji i uoptrebljava se većina lokalnih anetsetika. Spinalna anestezija – lokalni anestetici se ubrizgavaju u subarahnoidni prostor (koji sadrži likvor) i deluje na spinalne korenove i kičmenu moždinu. Koristi se u hirurškim zahvatima na abdomenu, karlici ili nozi, uglavnom kada nije moguće primeniti opštu anestetiju, najčešće se primenjuje lidokain.

Metode aplikacije

Epiduralna anestezija – lokalni anestetik se ubrizgava u epiduralni prostor, blokira spinalni koren. Koristi se kao i spinalna anestezija, kao i kod bezbolnog poroĎaja. Uglavnom se koriste lidokain i bupivakain.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful