Proces prenosa infektivnog agensa koji rezultira kolonizacijom ili infekcijom INFEKTIVNI AGENS REZERVOAR INFEKCIJE IZLAZNA VRATA PUT PRENOSA ULAZNA VRATA OSJETLJIVI DOMAĆIN

1. 2. 3. 4. 5. 6.

 

Bakterije, virusi, paraziti, gljive Infektivni agensi pokazuju selektivnost: bolest ljudi, bolest životinja ili bolest životinja koja se može prenjeti na ljude Tropizam: histološka selektivnost infektivnog agensa:hepatotropan, neurotropan, dermatotropan i sl.

Izvor: a) endogena infekcija - flora bolesnika b) egzogena infekcija- vanjski izvori (okolina, drugi ljudi, pribor i sl.).

 


  


 

Izvor infekcije je mjesto na kojem se mikroorganizmi razmnožavaju Rezervoar infekcije je mjesto u živoj ili neživoj prirodi, gdje agens može da preživi ili se umnožava: Inficirani ili kolonizirani bolesnici Posjetioci Osoblje Kontaminirana okolina Instrumenti ili drugi pribor Zavojni materijal, otopine Namještaj Hrana, voda, zrak

Kliconoša je osoba kolonizirana sa specifiĉnim patogenoma, a koja ne pokazuje simptome i znake infekcije Infektivni agens kliconoša može ispuštati u okolinu izluĉevinama: slina, krv, stolica, mokraća Akutno i hroniĉno kliconoštvo

 

Dijeli se u ĉetiri kategorije: U fazi inkubacije:od perioda infekcije do prvih znakova ili simptoma U fazi rekonvalescencije: nakon prestanka znakova i simptoma bolesti Intermitentno:javlja se kod nekih osoba koje povremeno nose isti patogen Hroniĉno kliconoštvo: ako traje duže od godinu dana

PRISUSTVO MIKROORGANIZAMA NA RAZLIĈITIM MJESTIMA TIJELA BEZ PRISUSTVA SIMPTOMA I ZNAKOVA BOLESTI ILI INFEKCIJE PRISUTNOST MIKROORGANIZAMA NA POVRŠINAMA RAZLIĈITIH PREDMETA ILI U RAZLIĈITIM OTOPINAMA I DRUGIM MATERIJALIMA

Put kojim infektivni agens napušta domaćina: Respiratorni trakt Gastrointestinalni trakt Urogenitalni trakt Posteljica

   

     

Kontaktom Zrakom Vodom i hranom Preko vektora Preko zemlje Sa majke na plod

 

Najĉešći naĉin prenosa infekcije direktni: rukovanje, poljubac, spolni odnos, ugriz i sl. (gonoreja, sifilis, AIDS, hlamidija, bjesnilo itd.) indirektni: kontakt sa kontaminiranim predmetima iz okoline (pribor za jelo i piće, posteljina, igraĉke, i dr.); instrumentima: igle, šprice, hirurški, zubarski, ginekološki instrumenti)

  

 

Kapljiĉne infekcije se zovu još i aerogene infekcije Prenos velikim kapljicama (većim od 10µ): Izvor je bolesnik ili zdravi kliconoša koji kašljnjem, kihanjem, govorom prenosi infektivni agens Izvor infekcije se nalazi blizu –do 1m od osobe koju će zaraziti Velike kapi se sastoje od jezgre, saĉinjene od bakterija ili virusa i ovojnice od sluzi i sline.

 

  

Infekcije malim kapljicama veliĉine ≤5µ: Manje kapljice 5µ se zadržavaju u nosu ili grlu Male kapljice 1-4µ prodru do plućnih alveola Sitne kapi 1µ mogu biti natrag izdahnute Zrakom se prenose svi uzroĉnici respiratornih infekcija: TBC, prehlada, ospice, veliki kašalj, šarlah, zaušnjaci, variola, plućni oblik kuge, ebola, neke zoonoze kao što su Q groznica, antrax, tularemija, bruceloza.

Hrana bogata bjelanĉevimana i ugljenim hidratima je pogodna sredina za razmnožavanje bakterija Preko hrane se najĉešće prenose crijevne zarazne bolesti: Salmonella, Shigella Najĉešće hidriĉne epidemije u svijetu su: kolere, trbušnog tifusa, bacilarne dizenterije. Vodom se prenose i leptospiroza, legionarska bolest, virusni konjuktivitis i dr.

Insekti (muhe-bacilarna dizenterija, trbušni tifus, buhe-kuga, komarci-malarija, ušipjegavac i dr.) Pauĉnjaci (krpelji-meningoencefalitis borelioza, grinje- skabies ili svrab)

  

  

INHALACIJOM (Kroz respiratorni sistem) INGESTIJOM (kroz probavni sistem) INOKULACIJOM (ozljedom kože i sluzokože,ubodom, ugrizom) SPOLNIM KONTAKTOM TRANSPLACENTARNO AKO UZROĈNIK UĐE NA POGREŠNA VRATA DO INFEKCIJE NEĆE DOĆI!

Završna karika u lancu infekcije  Nisu svi ljudi podjednako osjetljivi na infekciju istim patogenom Stepen osjetljivosti zavisi od:  Starosti  Spola  Rase  Uhranjenosti  Specifiĉne i nespecifiĉne imunosti  Prisustva neke druge bolesti  Imunosupresivne terapije i sl.