ÖRGÜT KÜLTÜRÜ

Kültürün Tanımı

Kültür; bir toplumda, grup ya da organizasyonda paylaşılan tutum ve davranış, alışkanlık, ilkeler ve benzeri mantıksal ve duygusal özelliklerin tümüdür. Kültür kavramı, insan ve çevresiyle ilgili herşeyi kapsar. İnsanların dünyaya bakış açısını, olayları ve bireyleri algılama biçimini belirler.

Değerler

Hangi toplumsal davranışların iyi, doğru ve arzulanan olduğunu belirten, büyük bir kesim tarafından paylaşılan ölçüt veya fikirlerdir. Değerler yapılamaz, belirli bir süreç içinde çevre koşullarının etkisiyle oluşur. Bir ortamda yerleşmiş değerler kolay değiştirilemez. Ancak uzun dönemlerde değişen çevre koşullarının etkisiyle değişebilir ya da tümüyle ortadan kalkabilir. Değerlerin değişerek, yerlerini başka değerlere bırakmasında, ülkelerin gelişmesi ve eğitim önemli rol oynar.

 Değerler ve normlar arasındaki farklılık. değerlerin soyut ve genel olması.Normlar Değerler sistemine bağlı olarak oluşan davranış standartlarına norm denir. normların ise belirgin ve yol gösterici olmasıdır.  .

İnançlar     Bireyin çevresindeki olaylara ve insanlara ilişkin görüşleridir. bireylerin inancı geleceğin planlanamayacağı ve denetlenemeyeceği yolundadır. İnançları bireyin toplumsal olayları nasıl biçimlendirdiğini gösterir. Kaderciliğin yaygın olarak benimsendiği bir toplumda örneğin. toplum etkisi ve kişilik özellikleri temel rol oynar. . İnançların belirginleşmesinde din.

Alt kültüler. ulusal kültür alt kültürlerin bir toplamı olarak değerlendirilemez. normları ve yaşam biçimi olan topluluklardır. bunun yanında kendine ait değerleri. Alt kültürlerin birbirinden farklı bu özellikleri nedeniyle. ait olduğu toplumun temel kültürel değerlerini paylaşan. Alt kültürleri birbirinden ayıran bu özellikleridir.Alt Kültürler    Alt kültürler. ulusal kültürün genel çizgilerini taşır. . ancak kendi iç ve dış çevre koşullarının etkisiyle oluşan özellikleri de mevcuttur.

ailedir. İşletmeler ve tüm organizasyonlar toplum kültürünün birer alt kültürüdür. aynı toplumun birer alt kültürü olan işletmelerin birbirinden farklı yapısal özelliklere sahiptir.Alt Kültürler    Toplum kültürünün özelliklerini en fazla yansıtan alt kültür. Her işletmenin kendine özgü hedefleri. siyasi partiler. bunların etkisiyle. eğitim kurumları birer alt kültür topluluğudur. . Etnik ve dinsel gruplar. ekonomik kuruluşlar. bunlara ulaşılmasını sağlayan kaynakları ve faaliyet yapısı vardır.

çalışanların çeşitli uygulamalara ve yöneticilerin davranışlarına ilişkin algılamaları sonucu oluşan psikolojik çevreyi ifade eder.Örgüt İklimi     Örgüt iklimi. . Her birey kendi algılaması yönünde tutum ve davranışlar girer. Örgüt iklimi. Uygulamalar farklı bireylerce farklı algılanabilir. örgüt kültürünün organizasyon içinde yarattığı hava ya da atmosferdir. Burada önemli olan bireysel algıların genel iklime ve amaçlara ters düşmemesidir.

şirket kültürü ya da işletme kültürü ile eş anlamlıdır. İşletmenin her bir üyesinin uyum göstermesinin beklendiği bu kimlik örgüt kültürüdür. bir sistem oluşturulmaya çalışılır. Bir organizasyonda ya da işletmede. kurum kültürü. insanla ilgili herşey örgüt kültürüdür. gelenekler bu sistemin parçalarıdır. tutum ve davranışlar. çalışma ilkeleri. . Politika ve stratejiler. roller. normlar.Örgüt Kültürü Kavramı     Örgüt kültürü kavramı. Her işletme ve organizasyon bir kimlik yani bir örgüt kültürüne sahiptir. İşletmelerde amaçları destekleyen ve hedeflere ulaşmayı sağlayan bir ortam. Bunlar işletme için bir “kimlik” oluşturur.

 .Örgüt Kültürü Kavramı Organizasyonların sahip olduğu örgüt kültürleri arasındaki benzerlikler aynı toplumun birer alt kültürü olmalarından kaynaklanır.  Örgüt kültürleri arasındaki farklılıklar. organizasyonların kendilerine ait amaçlarından ve faaliyet yapılarından kaynaklanır.

Bu unsurlar: • Örgütsel değerler • Semboller • Hikayeler.Örgüt Kültürünü Oluşturan Unsurlar  Örgüt kültürünü çeşitli unsurlar oluşturur. masallardır. .

Bir organizasyonun benimsenen bir üyesi olmak. Toplumsal değerler konusunda olduğu gibi. . müşteriye güleryüz örgütsel değerlere verilebilecek birkaç örnektir. nelerin iyi veya kötü. örgütsel değerlere uyum da önemlidir. Kalite. değerleri benimseyip uymakla mümkündür. nelerin onaylanan veya onaylanmayan olduğunu belirleyen görüşlerdir. temizlik.Örgütsel Değerler     Organizasyon üyeleri tarafından paylaşılan. iyi servis.

etkinlikler. üniversite üyelerinin akademik giysilerini örnek verilebilir. . sloganlar gibi organizasyon kimliğini vurgulayan unsurlardır. Şirket amblemi.Semboller    Şekiller. amblemli özel iş giysileri. giysiler. bireylere kendini organizasyonun bir parçası olduğu duygusunu verir. binalar. Semboller. kuruluş yıldönümü etkinlikleri.

geçmişi ya da başarıları ile ilgili olarak anlatılan gerçek veya yaratılan olaylardır. bir nesilden diğerine aktarılır ve değerlerin pekişmesinde rol oynar. yazılı kurallardan çok daha etkili olabilir. üyeleri güdüleyici rol oynar.Hikayeler. Masallar     Organizasyonun kuruluşu. Özellikle kurucular ya da başarılı yöneticilerin kişiliğine yönelik hikayeler. Hikayeler ya da masalların organizasyon içinde kulaktan kulağa anlatılması. Bunlar özellikle köklü geçmişe sahip kuruluşlarda etkilidir. .

Örgüt Kültürünü Belirleyen Temel Özellikler      Bireysel insiyatif: Bireylerin organizasyon içinde sahip oldukları sorumluluk ve insiyatif kullanabilme derecesi. üst yönetimin sağladığı destek. Risk alma derecesi: Bireylerin işle ilgili olarak üstlendikleri risk derecesi. Yönetim desteği: Üstlerin astları ile kurduğu iletişim ve verdiği desteğin derecesi. . Amaç ve hedefler: Organizasyonun ulaşmayı öngördüğü amaçların gerçekleşmesine ilişkin beklenti derecesi. Bütünleşme: Organizasyon içindeki bölümlerin uyumlu ve işbirliği ortamında faaliyet göstermesi için.

Ödül sistemi: Ücret. . Organizasyon içi çatışma toleransı: Bireylerin birbirini ve organizasyonu eleştirebilme derecesi.Örgüt Kültürünü Belirleyen Temel Özellikler      Denetim: Faaliyetlerin ve bireylerin denetimini sağlayan bir yapılaşma oranı. Kimlik oluşumu: Bireylerin kendini. İletişim kanallarının yapısı: Organizasyon içindeki iletişim kanallarının çalışma biçimi ve sınırlılıkları. organizasyon ya da içinde bulundukları grup ile özdeşleştirme derecesi. yükselme gibi ödüllerin çalışanların başarı oranına göre düzenlenmiş olma oranı.

işletme ve amaçlarının anlaşılmasını. . Tüm unsurların bir arada uyumlu bir bitin oluşturması gerekir. yazılı kurallardan ya da üstlerin yetki kullanımından çok daha etkili olabilir. Bu kimlik örgüt kültürüdür. bir karakteri olmalıdır. benimsenmesini. Organizasyonun yapısı ya da faaliyetlerin bölümlendirilmesi de değildir.   Örgüt kültürünün yarattığı kimlik çalışanlar üzerinde. İşletmenin iç ve dış çevrede algılanabilen bir tarzı.Örgüt Kültürünün İşletmeler Açısından Önemi     İşletmelerin hedeflerine ulaşıp başarılı sonuçlar almasında etkili unsur yalnızca çalışanların yetenekleri değildir. bunlara yönelik bütünleşik davranışlar içinde olunmasını sağlar. Bir işletme diğer işletmelerden farklı bir kimlik ortaya koyabilmelidir. Örgüt kültürü.

Örgüt kültürü. tutum ve davranışları konusunda çalışanlara yol gösterici bir rol oynar. Örgüt kültürü yeterince güçlü etkiye sahip ise. Özellikle işletmeye yeni katılanlar için bu destek gereklidir.Örgüt Kültürünün İşletmeler Açısından Önemi    İşletmeler birer açık sistemdir. . Örgüt kültürü. işletmeyi faaliyetleriyle. bir işletmeyi dış çevreden ayıran sınırları çizer. çalışanlarıyla. tüm donanımı bir bir arada tutar.

sloganlar. giysiler.Örgüt Kültüründe İki Boyut Görülebilen Boyut (Semboller. büro yerleşimi. törenler ve benzeri unsurlar) Görülemeyen Boyut (Organizasyon üyelerince paylaşılan değerler ve anlayış biçimi) .

olaylara ve insanlara yaklaşım.Örgüt Kültüründe İki Boyut     Örgüt kültürü görünen ve görünmeyen iki boyutu vardır. Bireyin bunları doğru algılaması işletmeyi tanıması ve benimsemesi sürecinde temel katkıyı yapar. yönetim anlayışı ve benzeri konuların bireylerce öğrenilmesi güç ve uzun bir süreç gerektirir. Örgüt kültürünün bireyler tarafından anlaşılması ve algılanması güç olan boyutu ise. gözle görülemeyen unsurları kapsar. Örgüt kültürünün gözle görünen boyutu semboller. Değerler. Bir organizasyonun üyesi olan herkes bir anlamda zorunlu olarak bu unsurları benimser ve uygular. Örgüt kültürünün işletmenin hedeflerine bir katkı aracı olması. somut ve soyut boyutlarının organizasyonun üyeleri tarafından doğru algılanıp doğru öğrenilmesine bağlıdır. Bunların bireyler tarafından algılanması kullanımı ile mümkündür. törenler. özel giysiler ve benzeri somut unsurları içerir. sloganlar. .

faaliyetleri. . donanımı.Örgütsel Toplumsallaşma   İşletmelerin hedeflerine ulaşabilmesi. öncelikle insanların işletmeyi iyi tanımasıdır. Bu sürecin amacı bireylerin bulundukları ortama uyum sağlamasıdır. insanların işletmeye girişinden başlanarak bir öğrenme sürecinden geçmesi gerekir. içinde bulundukları ortamın kültürünü öğrenip başkalarına aktarması süreci örgütsel toplumsallaşma ya da toplumsallaşma süreci olarak nitelenir. Bu ortamın sağlanmasında temel koşul. Diğer tüm unsurları amaçlara yöneltecek olan insan unsuru. Bu nedenle. yöneticileri ve diğer unsurlarıyla bir bütün oluşturması gerekir. özellikle de yöneticilerdir. Bir organizasyonun üyelerinin ya da çalışanlarının.

Örgütsel toplumsallaşma süreci. inanç ve davranış kalıplarını öğrenerek. organizasyonu tanıyan uyumlu bir parçası durumuna gelir. sosyal bir varlık durumuna gelmesi sürecidir. . örgüt kültürünün bir parçası olarak ve öğrendiklerini diğer bireylere aktarmasıyla sürer. bireyin işletmeye girişinden önce başlar. norm. Örgütsel toplumsallaşma süreci sonunda birey.Örgütsel Toplumsallaşma    Toplumsallaşma genel olarak. bireyin toplum içinde geçerli değer.

örgüt kültürüne uyum konusunu değerlendirmesi Bireysel değerler ile örgütsel değerlerin karşılaştırılması Çatışma ve işletmeden ayrılma Uyum kararı ve örgüt kültürünün bir parçası olma Örgütsel toplumsallaşmanın sonuçları .Örgütsel Toplumsallaşma Süreci İşletmeye girmeden önce bireyin geçirdiği süreçler ve beklentiler İşletmeye ve işe uygun seçim Bireysel değerler ile işletme değerlerinin birey tarafından karşılaştırılması İşe alınma ve işletmede mevcut örgüt kültürü ile karşılaşma Bireyin.

Örgütsel değerler ile bireysel değerler karşılaştırılır. işe alınır. Örgütsel toplumsallaşma sürecinin işletme içindeki aşamaları böylece başlar. Örgütsel toplumsallaşma sürecinin sonraki aşamasında birey. bireyin işletmeye girmeden önce geçirdiği süreçleri. Bunlar bireyin işletme ile ilişkilerini öncelikle etkileyecek olan unsurladır. Ya da birey kendini örgüt kültürünün bir parçası olarak algılayıp genel yaklaşıma uygun bir davranış içine girer. İşe ve işletmeye uygun görünenler. örgüt kültürü ile kendi bireysel değer ve davranışlarını bağdaştırma çabasına girer. Birey işe başlayınca örgüt kültürünün hem görünen hem de görünmeyen unsurları ile karşılaşır.Örgütsel Toplumsallaşma Süreci    Örgütsel toplumsallaşma sürecinin ilk aşaması. değerlerini ve beklentilerini kapsar. Bu aşamada birey için iki sonuç ortaya çıkabilir: Birey örgüt kültürüne uyum sağlayamayarak uyum sağlayamamasına ve işletmeden ayrılmasına neden olabilir. .

sonra aile gibi ya da bir işletme gibi değişik organizasyonların üyesidir.  Bunların her biri için toplumsallaşma süreci işler ve uyumlu sonuçlanması beklenir.  .Örgütsel Toplumsallaşmanın Sonuçları Birey önce toplumun.  Ancak buna karşıt bir sonuç yani başarısız bir toplumsallaşma süreci de ortaya çıkabilir.

Başarılı Bir Örgütsel Toplumsallaşmanın Sonuçları Örgüt değerlerinin benimsenmesi  İş doyumu  Açıkça belirlenmiş roller  Yüksek düzeyde motivasyon  Yüksek çalışma temposu  İşletmenin amaçlarına gönüllü katkı  Yüksek verimlilik  Genel ortama uyum  .

Bireyin bağlı bulunduğu yöneticiler. işletmeye ve örgüt kültürüne uyum sağlamsında çok önemli bir rol oynar. işe girişinde yakın çalışma ilişkisinde olduğu aynı düzeydeki meslektaşları da. bireyin örgüt kültürüne uyumu olarak ifade edilebilir. bireyin kendisi dışında çeşitli çevre unsurları da etkilidir. Örgüt kültürünün içerdiği unsurların doğru anlaşılması ve bunlara uyum sağlanmasında. bireyin ortama yönelik değerlendirmelerinde etkilidir. Yöneticiler dışında.Başarılı Bir Örgütsel Toplumsallaşmanın Sonuçları     Örgütsel toplumsallaşmanı başarılı olması. . Örgütsel toplumsallaşma sürecinin başarısında. en büyük katkı bireyin kendisinden gelir.

Başarısız Bir Örgütsel Toplumsallaşmanın Sonuçları Örgütsel değerlere ters düşme ve çatışma  Düşük iş doyumu  Düşük ya da olumsuz motivasyon  Düşük çalışma temposu  İşletmenin hedeflerine düşük katkı  İşe devamsızlık  Düşük verimlilik  Genel uyumsuzluk  .

Örgüt kültürünün. işletme içindeki unsurları amaçlara dönük olarak bir arada tutma başarısı. Örgüt kültürü güçlü ve zayıf örgüt kültürü olarak ikiye ayrılarak incelenebilir. iş kültürü ve bireysel kültür olarak ayrıştırılabilir.Örgüt Kültürü Türleri        Her organizasyon bir örgüt kültürüne sahiptir. Örgüt kültürleri değişik ölçüler dikkate alınarak ayrıştırılmıştır. Bu ayrıştırmalar örgüt kültürü türlerini ortaya koyar ve yöneticilerin başında bulunduğu ortamı değerlendirmesi için önemli ipuçları verir. niteliklerine bağlıdır. rol kültürü. Farklı organizasyonların örgüt kültürleri benzer veya farklı nitelikler taşıyabilir. . Bireysel ilişkiler esas alındığında örgüt kültürü. güç kültürü.

Güçlü örgüt kültürüne sahip bir işletmede çalışanların büyük bir kısmı genel değerlerle uyum içindedir. Güçlü Örgüt Kültürü     Örgüt kültürünün işletme çalışanları üzerinde etkili olması ve hedeflere ulaştırılması güçlü oluşuna bağlıdır. çalışma ilişkileri. Güçlü kültür. bu amaçlara yönelik tutum ve davranışların neler olduğu. çalışma temposu. iletişim kanallarının işleyiş biçimi ve benzeri süreçler herkesçe bilinir ve olması gereken biçimde uygulanır. giyim tarzı. işletme değerlerinin çalışanların çoğunluğu tarafından benimsendiği ve etkisinin işletmenin her noktasında hissedildiği bir örgüt kültürünü ifade eder.1. . Güçlü kültüre sahip işletmelerde temel amaçlar.

. işletmenin amaçlarına katkı derecesi düşer. Bireysel yaklaşımlar öne çıkınca. işletmenin amaçları ile ilgili görüşler ve benzeri unsurların bütünleşik bir görünümü yoktur. Zayıf örgüt kültürüne sahip bir işletmede. genel değerlerin ve davranış biçiminin belirginleşmediği kültür tipidir. işe yönelik tutum ve davranışlar. Zayıf örgüt kültürü. Çalışanlar üzerinde yeterince etkili değildir. çalışma ilişkileri. örgütsel toplumsallaşma sürecini olumsuz etkiler. Zayıf Örgüt Kültürü     Zayıf örgüt kültürü.2. Bu nedenle işletmede çoğunluğun benimsediği bir kültürden söz edilmesi mümkün değildir. Bireylerin kültürü öğrenmesi. benimsemesi ve işletmeye uyum sağlaması güçleşir.

küçük işletmelerde görülen örgüt kültürüdür.  Bu kültür tipi.Bireylerarası İlişkilere Göre Örgüt Kültürü Güç kültürü. merkeze bağlı ve onun denetimi altındadır. çoğunlukla güçlü örgüt kültürü olarak görülür.  Bireyler bu gücün etkisinde. işletme sahibi ya da üst yönetimin elindedir.  .  Güç.

Bireylerarası İlişkilere Göre Örgüt Kültürü Rol Kültürü.  Örgütsel rol ve iş tanımları önem kazanır.  . klasik organizasyonlarda yaygındır.  Güç kaynağı örgütsel pozisyondur.  Bireysel güç kazanılmasına izin verilmez.

örgütsel amaçlara ulaşılmaya çalışılır. Birden fazla ürün ya da proje faaliyetlerinin olduğu işletmelerde görülür. Takım çalışması ve takım ilişkileri temeldir. Grup etkinliği sağlanarak. Statü ve bireysel farklılıklar önemli değildir. .Bireylerarası İlişkilere Göre Örgüt Kültürü      İş Kültürü. karmaşık faaliyet yapısına sahip işletmelerin örgüt kültürüdür.

Bireylerarası İlişkilere Göre Örgüt Kültürü Bireysel kültür.  . organizasyonlardan ziyade bireylerin sahip olduğu kültür tipidir.  Odak noktası bireyin kendisi ve bireysel amaçlardır.

çıktılarını dış çevreye verirler. işletmenin iç çevre unsurları ile iç içedir. . Dış çevre ile etkileşim işletmenin iç yapısına yansır. Örgüt kültürünün oluşumunda da. dış çevre unsurlarının değişik boyutlarda etkileri görülür. Dış çevreden sürekli girdi alıp. iç çevre de örgüt kültürünü şekillendiren etkiye sahiptir. iç ve dış çevre koşullarının benzer ve farklı yönleri oluşundan kaynaklanır. Dolayısıyla. Örgüt kültürü. İşletmelerin sahip olduğu örgüt kültürlerinin benzerlik ve farklılıkları.Örgüt Kültürünün Oluşumunu Etkileyen Unsurlar     Organizasyonlar birer açık sistemdir.

Örgüt kültürünün oluşumunu. örgüt kültürünün güçlü ve zayıf olma özelliğini de etkiler. Bir anlamda iç çevre. gücünü en fazla etkileyen iç çevre unsurları: Üretim konusu ve faaliyet alanı. yöneticiler ve yönetim biçimi. üretim tipi ve teknolojisi olarak sıralanabilir. türünü. işletme sahipleri. alt kültürler.  . Örneğin. örgüt kültürünün kendisidir. Bunların her birinin örgüt kültürünü etkileme boyutları işletmeye göre değişir.Örgüt Kültürünü Etkileyen İç Çevre Unsurları  İç çevre ve örgüt kültürünün birbirinin içinde değerlendirilmesi gerekir. yöneticiler ve yönetim biçimi.

Örgüt kültürünü etkileyen dış çevre unsurları: Toplum kültürü. faaliyetlerinin daha çok içe dönük olarak sürdürüldüğü işletmelerde ise daha düşüktür. Dış çevreyle ilişkileri yoğun olan işletmelerde bu etki daha fazla. işletmeye göre farklı boyutlarda ortaya çıkar. toplumsal kültürdür. devlet yapısı. rakip işletmeler olarak sıralanabilir. . tüketiciler.Örgüt Kültürünü Etkileyen Dış Çevre Unsurları    Dış çevrenin örgüt kültürü üzerindeki etkisi. Bunların arasında. her nitelikteki işletmenin örgüt kültürünün oluşumunda önemli bir payı olan dış çevre unsuru.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful