SUMBANGAN ISLAM DALAM BIDANG ILMU

Group Math Master Click to edit IPGKPP subtitle style PISMP Ambilan januari 2011

5/28/12

TAMADUN ISLAM DALAM BIDANG SAINS TABII(TULEN)

SAINS TABII

Kajian dan penyelidikan asas untuk memperbaharui pengetahuan tentang manusia dan alam sekitar tanpa mengambil kira samaada pengetahuan itu boleh digunakan atau tidak.

1.
•.

ILMU KIMIA
Kimia : penukaran bahan zahir , iaitu bahan2 kimia berbentuk gas, cecair atau pepejal. Berasal drpd perkataan Mesir kem-it bererti hitam. Dlm bahasa yunani, chin-la bermaksud satu tumbuhan negeri China. Pembentukkan dan perkembangan kimia bermula abad ke-

•.

•.

5/28/12

Kimia terbahagi kpd 2 bahagian: 1. kimia rohani: pembentukan dan peningkatan rohani di dalam diri ke arah ketenangan dan kedamaian 2. kimia zahir: proses penukaran dari satu benda kpd beberapa benda utk menjadi satu benda. Antara ilmuan Islam yang pakar dalam bidang ini ialah: a. Ibnu Baithar:beliau telah menghasilkan 3 kitab besar iaitu al-Mughni. b. Jami’ al-Mufaradah al-Alwiyah wa al-Aghziah c.Nizam al-Tabib (panduan kpd doktor) d.Al-Khindi: membuat beberapa pengkaji tentang suhu dan kondensasi.
5/28/12

2. BIOLOGI
-ilmu berkenaan dengan fenomena-fenomena yang bersangkut –paut dgn benda2 hidup, yang terdiri drpd benda yang paling halus seperti virus, bakteria hingga manusia yang dicipta dgn bentuk dan struktur yang paling rumit. -Antara tokoh yang berkaitan ialah: a)Ibnu Qutaybah b)al-Qazwini c)al-Dimashqi d)al-masudi e)Ibnu Sina f)al-Farabi g)Abdul Latif h)al-Jahiz

5/28/12

3. FIZIK -merupakan ilmu yang mengkaji sifat2 umum, keseimbangan
dan gerakan benda dan juga gejala-gejala panas, cahaya, tenaga elektrik dan besi berani. -di dalam al-quran banyak sekali menyentuh berkenaan ilmu fizik. Salah satu drpd topik yang terpenting dlm ilmu fizik ialah CAHAYA. -tanpa cahaya, kajian fizik malahan kehidupan di dunia ini tidak wujud. Antara tokoh-tokoh dlm bidang fizik ialah *Ibnu Bajjah *Ibnu Haytham *al-Razi *al-Kindi *al-Biruni *al-Khizini *Abu Ishaq al-Bitruji

5/28/12

TAMADUN ISLAM DALAM SAINS GUNAAN

ü

PERUBATAN
Berkembang pada zaman Bani Abbasiyyah. Walaupun berasal dari Rom, tetapi umat Islam telah menjadi tokoh2 terkenal yang disegani dlm perubatan. Pada zaman pra-Islam, ilmu perubatan diketahui oleh orang Arab dgn menggunakan sumber dari pokok-pokok kayu dan akar kayu(herba) sbg ubatan. Ilmu perubatan telah berkembang melalui pelbagai peringkat dan zaman. Ismail Saad (1985) membahagikan kpd 2 tahap iaitu: Bermula dgn zaman penterjemahan (750-900M) Zaman keemasan iaitu dari tahun 900M hingga 1100M

ü

ü

1.

2.

ü.

5/28/12 Kemuncak kemajuan bidang perubatan ialah zaman

ü

Al-Mansur telah menjadikan Baghdad tempat perhimpunan para doktor & ahli fizik utama Jundisapur iaitu Jurjis Bakhat Yishu bersama 250 org lagi doktor telah dijemput oleh khalifah utk berkhidmat di Baghdad sekitar 775M Pelbagai buku telah diterjemahkan dalam bahasa Arab. Antara pakar perubatan yang termasyhur ialah Ibnu Masiwaihi Ibnu as-Sahal Al-Razi Ali bin Abas Ibnu Sina

ü

ü

5/28/12


ü

BOTANI
Al-Quran telah memaparkan dgn mendalam tentang keagungan Allah di dlm alam tumbuh-tumbuhan dan bagaimana ia boleh tumbuh dgn adanya air. Ibn Wahshiya(800M), menerbitkan buku yg bernama “Pertanian Nabatea” yg byk menyentuh mengenai pertanian. Al-Razi(865-925M), seorang doktor, ahli kimia yg mahsyur dan ahli biologi. Beliau mengarang buku lebih kurang 200 jidil dan yg paling terkenal ialah Al-Hawi. Al-Ghafiki menerbitkan buku tentang tumbuh-tumbuhan & 50 jenis pohon buah-buahan. Ibn al-Baytar menyusun buku yg mengenaraikan 14000 jenis dadah yg boleh diproses drpd binatang, tumbuhtumbuhan dan bahan galian.

ü

ü

ü

ü

ü

Tokoh-tokoh lain yang terkenal ialah Al-Riyasa bin Jarit, Ibn Sina, 5/28/12 Hikmah Najib Abdul Rahman, Al-Khalil bin Ahmad Al-

TAMADUN ISLAM DALAM BIDANG MATEMATIK

Ilmu matematik mencapai kemuncak kegemilangan pada zaman Bani Abbasiyyah. Ramai di kalangan Eropah datang ke Andalus pada zaman pemerintahan Islam. Adelard dari Britain telah berguru dgn org Islam & menterjemahkan karya al-Khawarizmi tentang teori geometri dalam matematik dan statistik.


Ø

ALGEBRA
Org islam banyak menterjemah karya Yunani dlm bidang matematik. Mereka juga memandang ke timur dan mengumpul bahan2 ilmu dari India.

Ø

5/28/12 Algebra ialah cabang matematik analisi berdasarkan

Ø

Al-Khawarizmi menulis karya klasiknya tentang algebra berjudul Al-Jabr wa al-Muqabalah. Dalam tajuk ini, al-Jabr bermakna menukar tempat kuantiti suatu persamaan dari kiri ke kanan dan sebaliknya. Dan muqabalah bermakna meringkaskan lagi hasil-hasil yang didapati. Perkataan Arab untuk ‘pengurangan’ iaitu al-jabr, menjadi perkataan algebra.

Ø

Ø


Ø

TRIGONOMETRI
Trigonometri sebagai alat utama astronomi telah menjadi bidang kajian yang sangat diminati. Sebagai contoh, org islam adalah orang yang pertama memberi penekanan dlm pengkajian prinsip2 cahaya.

Ø

Ø

Trigonometri berasal daripada perkataan Yunani, tri bermakna tiga; gonon bermakna sudut; dan metria 5/28/12 bermakna pengukuran.


Ø

GEOMETRI
Geometri ialah ilmu yang bukan sahaja membawa kepada pengkajian sifat-sifat ruang tetapi juga berkaitan dengan pengukuran magnitud. Ilmu ini bermula di zaman Firaun (2000 tahun sebelum Masihi). Pada asalnya ia adalah satu sistem bagi mengukur tanah serta utk membina sesuatu seperti membina piramid .

Ø

Ø


Ø

ASTRONOMI
Ilmu astronomi atau falak ialah ilmu yang memperkatakan tentang arah dan gerak perjalanan cakerawala-cakerawala, bintang-bintang, bulan dan matahari. Daripada ini, orang islam meneroka ilmu-ilmu al-miqat untuk menentukan masa sembahyang dan menentukan arah kiblat. Kegunaan ilmu astronomi:

Ø

Ø

5/28/12

Ø

Sumbangan di dalam bidang astronomi: Berjaya mencipta kompas, astrolab, alat mengukur bulatan dunia dan alat menimbulkan kapal yang tenggelam. Lahirnya ilmu Miqat untuk mengetahui waktu-waktu solat, arah qiblat dan lain-lain Menubuhkan sekolah astronomi di Baghdad di zaman pemerintahan al-Mansur(pakar astronomi) Menubuhkan balai Celap (Observatorium) iaitu bangunan di negara islam dgn alat-alat perhitungan yang tepat.

q

q

q

q

Ø

Sumber astronomi Islam: Al-Quran-terdapat byk ayat Al-Quran yg membincang tentang alam langit dan bumi Pra Islam-drpd buku-buku dan kitab lama. Sumber dari Parsi-jadual astronomi “zijsah” dari Parsi Sumber dari India- buku bernama Khanda Khadyaka

q

q

q

q

5/28/12


Ø

GEOGRAFI DAN PELAYARAN
Geografi-ilmu yg membicarakan pengagihan ruang mengenai semua fenomena di permukaan bumi.
Ilmu geografi adalah suatu ilmu utk mempertingkatkan lagi hijrah, penerokaan dan penjajahan. Tokoh-tokoh geografi ialah Al-khawarizmi, Al-Ya’kubi, Al-Farghani, dan lain-lain.

Ø

Ø

Bidang pelayaran:
Ø

Faktor yang mendorong kpd kegiatan pelayaran dan pengambaran: Dorongan al-Quran sendiri terhadap musafir untuk belajar Kedudukan yang strategik di dalam aspek perdagangan Wilayah Islam berkembang luas pada waktu itu Semangat persaudaraan Musafir dengan tujuan kebaikan adalah suatu ibadat.

q

q

q

q

q

Ø

Tokoh-tokoh pelayaran Islam ialah Al-Maqdisi, Ibn Jubair, Yaqut, Ibnu 5/28/12 Battutah ( berjaya menjejak kakinya di Asia Tenggara 1393M),


Ø

BIDANG KEJURUTERAAN
Merupakan pemahaman sains tentang fenomena fizikal yang digunakan di dalam teknologi dan proses mereka fbentuk teknologi dengan menggunakan kaedah yang paling efisyen. BINAAN: Pembinaan kapal merupakan satu industri utama islam 2 jenis kapal yang dibina ialah kapal perang dan kapal dagang. Org islam juga mencapai kejayaan yang tinggi dalam teknologi kejuruteraan kimia seperti pengeluaran air ros ( ros-water), begitu juga pengeluaran bahan wangi. Mereka juga menguasai kepakaran dalam pembinaan terusan dan empangan. Contoh, pembinaan terusan Abu Musa & Terusan Ma’akal yg dibina semasa pemerintahan Umar bin Al-Khattab.

Ø

ü

ü

ü

ü

ü

5/28/12 Pembinaan berkait rapat dengan bidang arkitek berjaya


Ø

BANGUNAN
Sebelum al-Ma’mun menjadi khalifah, telah terbina sebuah perpustakaan yang bernama Khizanat al-Hikmah pada kurun ke-8M yg didirikan oleh khalifah Harun al-Rasyid. Terbina juga Dar al-Hikmah(Pusat Sains) di Kaherah. Di tambah lagi masjid-masjid dibina menjadi pusat pengajaran.

Ø

Ø

KAPAL
Merupakan keperluan pedagang-pedagang. Ia penting sebagai alat untuk mengembangkan ekonomi, teknologi, perdagangan dan pelayaran. Di zaman rasulullah s.a.w. orang-orang Islam menumpang kapal dagang utk berhijrah ke Habsyah, manakala di zaman Umar al-Khattab tentera Islam telah menggunakan jalan laut untuk memerangi tentera Sasan. Pada zaman pemerintahan al-Walid bin Abdul Malik (705-

ü

ü

5/28/12
ü

Ø

PENGAIRAN
Orang Islam mempunyai kemahiran yang tinggi dalam pembinaan empangan, terusan dan tali air bagi tujuan pengairan. Pada zaman Khalifah Umar al-Khattab, telah dibina Terusan Abu Musa dan Terusan al-Ma’akal. Di Parsi, teknologi air bawah tanah telah dibina di sekeliling Bandar Isfahan dgn mengalirkan air dari Sungai Zayandirud.

ü

ü

ü

Ø

MEKANIKAL
Sumbangan utama kejuruteraan mekanikal ialah alat mengangkut air untuk digunakan bagi tujuan pengairan, perumahan, industri dan lain-lain lagi. Mesin mengangkut air pertama dipanggil shaduf di gunakan di Mesir dan Syria. mengangkut air pada kurunn ke 12M

ü

ü

ü

Al-Jazari dan Taqiy al-Din telah menerangkan kaedah 5/28/12

SEKI ,TERI A KASI . AN M H

5/28/12