Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
7Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
tong quan ve thue viet nam

tong quan ve thue viet nam

Ratings:

4.5

(6)
|Views: 7,092|Likes:
Published by ha ba binh

More info:

Published by: ha ba binh on Mar 27, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

11/14/2010

pdf

text

original

 
Chöông trình Ging daïy Kinh teáFulbrightNin khoaù2005-2006Kinh teáphaùt trinBi ñoïc
Cnh saùch coâng nghip vti chính ôûTrung quoác vVit nam: moâhình môùihay chælsöïlp li kinh nghim cuûa ñoâng aù?
Dwight H. Perkins
1
 
Biên
Dòch
: Hoaøng Phöông
Hieäu Ñính
: Xinh Xinh
 
CHÍNH SÁCH CÔNG NGHI
P VÀ TÀI CHÍNH
Ở 
 TRUNG QU
C VÀ VI
T NAM: MÔ HÌNH M
Ớ 
IHAY CH
LÀ S
Ự 
L
P L
I KINH NGHI
M C
A
Đ
ÔNG Á?
 Ngay t
khi b
t
đầ
u quá trình c
i cách kinh t
ế
c
a mình, Trung Qu
c và Vi
t Nam
đ
ã c
 g
ng
t nhi
u
để
tr 
ở 
thành m
t ph
n trong câu chuy
n thành công v
kinh t
ế
c
a
Đ
ông Á.Kh
ng ho
ng tài chính Châu Á th
ờ 
i k 
1997-98
đ
ã làm cho m
t s
nhà lãnh
đạ
o t
i hai n
ướ 
cnày ph
i suy
đ
i ngh
 ĩ 
l
i, nh
ư
ng m
c
đ
ích c
ơ 
b
n là
đạ
t
đượ 
c m
c t
ă
ng tr 
ưở 
ng kinh t
ế
nhanhv
ớ 
i c
ơ 
ch
ế
kinh t
ế
t
ươ 
ng t
nh
ư
c
ơ 
ch
ế
c
a các n
ướ 
c láng gi
ng v
n th
c s
không thay
đổ
i.Tuy nhiên, Trung Qu
c và Vi
t Nam có xu
t phát
đ
i
m r 
t khác so v
ớ 
i các n
ướ 
c láng gi
ngc
a mình. Trong kho
ng th
ờ 
i gian ba th
 p k 
, c
hai n
ướ 
c
đ
ã theo mô hình phát tri
n kinh t
ế
 
ế
ho
ch hóa t
 p trung. Do
đ
ó n
l
c ti
ế
n
đế
n c
ơ 
ch
ế
kinh t
ế
 
Đ
ông Á bao g
m nhi
u v
n
đề
 h
ơ 
n là ch
 
đơ 
n thu
n ti
ế
n hành m
t ít thay
đổ
i trong chính sách nh
ư
chuy
n t
công nghi
 phóa thay th
ế
nh
 p kh
u sang t
ă
ng tr 
ưở 
ng d
a vào xu
t kh
u hay chuy
n t
giá c
b
bóp méo
đế
n giá c
do th
tr 
ườ 
ng xác
đị
nh.
Để
gi
ng v
ớ 
i các n
ướ 
c khác
ở 
 
Đ
ông Á h
ơ 
n, Trung Qu
cvà Vi
t Nam
đ
ã ph
i c
ơ 
b
n thay
đổ
i cách t
ch
c n
n kinh t
ế
c
a mình m
t cách toàn di
n.Do
đ
ó, các câu chuy
n kinh t
ế
c
a Trung Qu
c và Vi
t Nam trong m
t
đế
n hai th
 p
v
aqua bao g
m hai nhánh khác nhau nh
ư
ng có quan h
ch
t ch
v
ớ 
i nhau. Dù có s
chuy
n
đổ
it
n
n kinh t
ế
ế
ho
ch hóa t
 p trung sang n
n kinh t
ế
th
tr 
ườ 
ng nh
ư
ng c
hai n
ướ 
c c
ũ
ng n
 l
c h
c h
i t
nh
ng
đ
i
u
đ
ã làm cho các n
ướ 
c láng gi
ng
Đ
ông Á thành công v
kinh t
ế
, vàtrong ch
ng m
c nào
đấ
y
đ
ã sao chép nh
ng gì mà h
c
m nh
n v
nh
ng
đ
i
u
đ
ó.Tuy nhiên, cu
i th
 p
1990,
đ
i
u không còn rõ ràng n
a là li
u nh
ng y
ế
u t
 
đ
ã khi
ế
ncác n
n kinh t
ế
 
Đ
ông Á khác thành công có t
ươ 
ng
đồ
ng nhi
u v
ớ 
i nh
ng y
ế
u t
s
quy
ế
t
đị
nhs
thành công c
a Trung Qu
c và Vi
t Nam trong t
ươ 
ng lai hay không. Môi tr 
ườ 
ng kinh t
ế
 qu
c t
ế
trong
đ
ó Trung Qu
c và Vi
t Nam ho
t
độ
ng vào
đầ
u th
ế
m
ớ 
i
t khác v
ớ 
i môitr 
ườ 
ng vào nh
ng n
ă
m 1950 và 1960 khi Nh
t B
n, Hàn Qu
c và các n
ướ 
c
Đ
ông Á pháttri
n s
ớ 
m khác hình thành chính sách công nghi
 p c
a mình. Vòng
đ
àm phán Uruguay vàquá trình toàn c
u hóa n
n kinh t
ế
di
n ra nhanh chóng
đ
ã thay
đổ
i các lu
t ch
ơ 
i. Nh
ng gìcó th
di
n ra vào gi
a th
ế
20 không còn có th
ch
 p nh
n
đượ 
c vào
đầ
u th
ế
21.Ch
ng h
n nh
ư
, trong th
 p
1950
đế
n h
ế
t th
 p
1970, các nhà qu
n lý kinh t
ế
 
ở 
Nh
tB
n, Hàn Qu
c và t
nh
Đ
ài Loan (Trung Qu
c) có th
s
d
ng thu
ế
quan và h
n ng
ch m
tcách r 
ng rãi
để
thúc
đẩ
y ngành công nghi
 p nào
đ
ó. Vai trò c
a
đầ
u t
ư
tr 
c ti
ế
 p n
ướ 
c ngoài(FDI) b
h
n ch
ế
nghiêm tr 
ng. Nh
t B
n và Hàn Qu
c
đượ 
c
đ
ón chào làm thành viên c
aHi
 p
đị
nh chung v
Thu
ế
quan và M
u d
ch (GATT) m
c dù ph
n l
ớ 
n nh
ng gì h
 
đ
ang làmlúc
đ
ó vi ph
m nh
ng nguyên t
c v
th
ươ 
ng m
i t
do c
a GATT.Trái l
i, nh
ng cu
c
đ
àm phán c
a Trung Qu
c
để
gia nh
 p GATT và t
ch
c thay th
ế
 cho nó, T
ch
c Th
ươ 
ng m
i Th
ế
gi
ớ 
i (WTO), kéo dài cho h
ế
t nh
ng n
ă
m 1990 và n
ă
m2000 Trung Qu
c v
n còn
đ
ang
đ
àm phán v
ớ 
i Liên minh Châu Âu. Nh
ư
hi
 p
đị
nh th
ươ 
ngm
i gi
a Trung Qu
c v
ớ 
i M
 
đ
ã th
hi
n,
để
tr 
ở 
thành thành viên c
a WTO, Trung Qu
c s
 
 
Chöông trình Ging daïy Kinh teáFulbright Kinh teáphaùt trinBi ñoïc
Cnh saùch coâng nghip vti chính ôûTrung quoác vVit nam: moâhình môùihay chælsöïlp li kinh nghim cuûa ñoâng aù?
Dwight H. Perkins
Biên
Dòch
: Hoaøng Phöông
Hieäu Ñính
: Xinh Xinh
 
2
 ph
i m
ở 
c
a
đố
i v
ớ 
i th
ươ 
ng m
i
đầ
u t
ư
n
ướ 
c ngoài
đế
n m
c
độ
không m
ơ 
th
y n
i vàoth
 p k 
1950 cho
đế
n h
ế
t th
 p k 
1970. Nh
ng bi
n pháp h
n ch
ế
 
đị
nh l
ượ 
ng
đố
i v
ớ 
i th
ươ 
ngm
i, nh
ng yêu c
u v
hàm l
ượ 
ng n
i
đị
a và các công c
khác gi
ng nh
ư
th
ế
c
a chính sáchcông nghi
 p ph
i
đượ 
c nhanh chóng d
ỡ 
b
. Các nhà
đầ
u t
ư
n
ướ 
c ngoài ph
i nh
n
đượ 
c s
 
đố
i x
qu
c gia” trong các l
 ĩ 
nh v
c tr 
ướ 
c
đ
ây hoàn toàn
đ
óng c
a
đố
i v
ớ 
i s
ở 
h
u n
ướ 
cngoài. Th
m chí Vi
t Nam có th
không h
ưở 
ng
đượ 
c quy ch
ế
t
i hu
qu
c hay quan h
 th
ươ 
ng m
i bình th
ườ 
ng n
ế
u không
đồ
ng ý v
ớ 
i nh
ng
đ
i
u ki
n t
ươ 
ng t
. Lúc
đầ
u Vi
t Namt
ch
i ký hi
 p
đị
nh mà mình
đ
ã th
ươ 
ng l
ượ 
ng nh
ư
ng
đ
i
u
đ
ó không ph
i là gi
i pháp lâu dàicho c
Vi
t Nam l
n Trung Qu
c. Nhi
u công trình nghiên c
u
đ
ã cho th
y r 
ng c
hai n
nkinh t
ế
s
h
ưở 
ng l
ợ 
i
t nhi
u, trong tr 
ườ 
ng h
ợ 
 p Vi
t Nam thì t
quan h
th
ươ 
ng m
i bìnhth
ườ 
ng v
ớ 
i M
và t
t
ư
cách thành viên c
a WTO, còn tr 
ườ 
ng h
ợ 
 p Trung Qu
c thì t
t
ư
cáchthành viên c
a WTO.V
n
đề
mà các nhà ho
ch
đị
nh chính sách Trung Qu
c và Vi
t Nam ph
i
đươ 
ng
đầ
u h
c h
i kinh nghi
m phát tri
n kinh t
ế
c
a các n
ướ 
c láng gi
ng
Đ
ông Á. hình
Đ
ông Á ban
đầ
u v
n còn r 
t h
 p d
n
đố
i v
ớ 
i các nhà lãnh
đạ
o, v
n là các nhà l
 p k 
ế
ho
ch tr 
ướ 
c
đ
âyc
a Trung Qu
c và Vi
t Nam, hi
n
đ
ang n
m quy
n quy
ế
t
đị
nh chính sách kinh t
ế
 
ở 
hain
ướ 
c. Cu
c kh
ng ho
ng tài chính Châu Á n
ă
m 1997-98
đ
ã làm cho nhi
u nhà lãnh
đạ
o t
iTrung Qu
c và Vi
t Nam nghi ng
ờ 
kh
n
ă
ng áp d
ng mô hình chính sách công nghi
 p c
aHàn Qu
c hay Nh
t B
n nh
ư
ng v
n không xóa b
 
đượ 
c ý t
ưở 
ng
đ
ó. M
t th
 p k 
 
đ
ình tr 
t
i Nh
t B
n nh
ng n
ă
m 1990 – m
t s
 
đ
ình tr 
đượ 
c nhi
u ng
ườ 
i c
m nh
n là do cách ti
ế
 pc
n tr 
ướ 
c
đ
ây v
công nghi
 p và tài chính – c
ũ
ng
đ
ã làm cho m
t s
ng
ườ 
i suy ngh
 ĩ 
l
i quan
đ
i
m c
a mình. Song nhi
u ng
ườ 
i hy v
ng r 
ng mô hình chính sách công nghi
 p - tài chínhch
 
độ
ng tích c
c (activist) có th
ph
n nào dung hòa v
ớ 
i nh
ng
đ
òi h
i c
a h
th
ng th
ươ 
ngm
i toàn c
u và nh
ng nguyên t
c c
a WTO. Nh
ư
ng
đ
i
u
đ
ó có th
không th
c t
ế
. S
t
dokinh t
ế
(laissez-faire) hoàn toàn theo mô hình H
ng Kông có l
c
ũ
ng không th
c t
ế
n
t. Rõràng Trung Qu
c và Vi
t Nam s
ph
i hình thành h
ướ 
ng
đ
i cho riêng mình
để
phát tri
n tàichính và công nghi
 p trong nh
ng th
 p k 
t
ớ 
i, nh
ư
ng v
y thì h
ướ 
ng
đ
i
đ
ó có th
nh
ư
th
ế
nào? Nh
ng s
l
a ch
n th
t s
nào mà hai n
ướ 
c ph
i
đố
i m
t?Không ch
chính môi tr 
ườ 
ng m
ớ 
i bên ngoài bu
c Trung Qu
c và Vi
t Nam ph
i ngh
 ĩ 
rah
ướ 
ng
đ
i m
ớ 
i. Nh
ng ph
n vi
c
đơ 
n gi
n h
ơ 
n c
a quá trình chuy
n
đổ
i sang n
n kinh t
ế
th
 tr 
ườ 
ng
đ
ã
đượ 
c hoàn t
t. Nông nghi
 p và th
ươ 
ng m
i
đượ 
c s
 p x
ế
 p l
i thành các
đơ 
n v
c
nhtranh quy mô nh
mà trên th
c t
ế
là c
a t
ư
nhân và ho
t
độ
ng ch
y
ế
u theo các l
c l
ượ 
ng th
 tr 
ườ 
ng. Nhi
u doanh nghi
 p h
ươ 
ng tr 
n
ở 
Trung Qu
c và m
t s
liên doanh v
ớ 
i các công tyn
ướ 
c ngoài
ở 
c
Trung Qu
c l
n Vi
t Nam c
ũ
ng ho
t
độ
ng theo quy lu
t th
tr 
ườ 
ng. Nh
ư
ngcác doanh nghi
 p nhà n
ướ 
c quy mô v
a và l
ớ 
n c
ũ
ng nh
ư
các ngân hàng qu
c doanh v
n cònn
m trong vùng tranh t
i tranh sáng gi
a c
ơ 
ch
ế
ch
huy và c
ơ 
ch
ế
th
tr 
ườ 
ng. D
ườ 
ng nh
ư
 vi
c Trung Qu
c và Vi
t Nam không hoàn t
t quá trình c
i cách
đ
ã góp ph
n vào s
s
t gi
mc
a m
c t
ă
ng tr 
ưở 
ng kinh t
ế
n
ă
m 1998 và 1999. Do
đ
ó, n
ế
u c
ti
ế
 p t
c các chính sách c
a
 
Chöông trình Ging daïy Kinh teáFulbright Kinh teáphaùt trinBi ñoïc
Cnh saùch coâng nghip vti chính ôûTrung quoác vVit nam: moâhình môùihay chælsöïlp li kinh nghim cuûa ñoâng aù?
Dwight H. Perkins
Biên
Dòch
: Hoaøng Phöông
Hieäu Ñính
: Xinh Xinh
 
3
th
 p k 
v
a qua thì r 
t có th
t
o nên chi phí kinh t
ế
ngày càng cao.
t c
n m
t h
ướ 
ng
đ
im
ớ 
i.
CHI
N L
ƯỢ 
C PHÁT TRI
N VÀ NH
Ữ 
NG L
Ự 
A CH
N TRONG CHÍNH SÁCHCÔNG NGHI
P
Khi quá trình chuy
n
đổ
i sang c
ơ 
ch
ế
th
tr 
ườ 
ng b
t
đầ
u, các nhà lãnh
đạ
o Trung Qu
c Vi
t Nam không tranh lu
n gì
đố
i v
ớ 
i các y
ế
u t
c
u thành trong cách th
c phát tri
n kinh t
ế
 c
a
Đ
ông Á và các y
ế
u t
này
đ
ã
đượ 
c
đ
em vào áp d
ng ngay giai
đ
o
n
đầ
u c
a quá trình c
icách t
i hai n
ướ 
c. N
i b
t h
ơ 
n c
trong s
các y
ế
u t
này là
đị
nh h
ướ 
ng ra bên ngoài v
ớ 
i vi
c
đặ
c bi
t chú tr 
ng
đế
n t
ă
ng tr 
ưở 
ng xu
t kh
u. Gi
ng nh
ư
tr 
ườ 
ng h
ợ 
 p c
a b
n con r 
ng
Đ
ôngÁ (H
ng Kông, Hàn Qu
c, Singapore và t
nh
Đ
ài Loan) và Nh
t B
n,
đố
i v
ớ 
i Trung Qu
c,xu
t kh
u có ngh
 ĩ 
a là xu
t kh
u hàng công nghi
 p ch
ế
t
o ch
không ph
i khoáng s
n nông s
n.
Đố
i v
ớ 
i Vi
t Nam, m
c tiêu là m
ở 
ng xu
t kh
u hàng công nghi
 p ch
ế
t
onh
ư
ng th
c t
ế
tr 
ướ 
c m
t là vi
c m
ở 
ng xu
t kh
u ph
thu
c nhi
u h
ơ 
n vào t
ă
ng tr 
ưở 
ng xu
tkh
u nông s
n và d
u m
. Tuy nhiên, trong dài h
n h
ơ 
n, Vi
t Nam s
ph
i d
a ngày càngnhi
u vào kim ng
ch xu
t kh
u hàng công nghi
 p ch
ế
t
o v
ớ 
i cùng m
t lý do nh
ư
TrungQu
c. C
hai n
ướ 
c
đề
u có 0,1 hécta di
n tích
đấ
t canh tác bình quân
đầ
u ng
ườ 
i và n
ướ 
c nàocó ngu
n tài nguyên
đấ
t
đ
ai h
n ch
ế
nh
ư
v
y th
ườ 
ng tr 
ở 
thành n
ướ 
c nh
 p kh
u ròng l
ươ 
ngth
c và các s
n ph
m nông nghi
 p khác ch
không ph
i là n
ướ 
c xu
t kh
u ròng.Các qu
c gia có dân s
quá
đ
ông so v
ớ 
i t
ng di
n tích
đấ
t c
a mình c
ũ
ng th
ườ 
ng tr 
ở 
thànhn
ướ 
c nh
 p kh
u ròng khoáng s
n. Trong nh
ng n
ă
m
đầ
u c
a quá trình t
ă
ng tr 
ưở 
ng nhanhtrong công nghi
 p, các s
n ph
m d
a vào tài nguyên thiên nhiên có th
chi
ế
m t
tr 
ng l
ớ 
ntrong t
ng kim ng
ch xu
t kh
u nh
ư
ng khi thu nh
 p bình quân
đầ
u ng
ườ 
i t
ă
ng thì nhu c
utrong n
ướ 
c
đố
i v
ớ 
i nh
ng s
n ph
m này s
nhanh chóng v
ượ 
t quá cung. T
i Trung Qu
c,n
ă
m 1980 các lo
i s
n ph
m nguyên khai (nông s
n và khoáng s
n) v
n còn chi
ế
m 50% t
ngkim ng
ch xu
t kh
u nh
ư
ng t
l
này
đ
ã gi
m m
nh xu
ng còn 26% vào n
ă
m 1990 và 11%vào n
ă
m 1998. N
ă
m 1995, l
n
đầ
u tiên Trung Qu
c tr 
ở 
thành n
ướ 
c nh
 p kh
u ròng các s
n ph
m nguyên khai.
Đố
i v
ớ 
i Vi
t Nam, s
n ph
m nguyên khai chi
ế
m h
ơ 
n 90% t
ng kimng
ch xu
t kh
u tính
đế
n cu
i n
ă
m 1992 nh
ư
ng kim ng
ch s
n ph
m công nghi
 p ch
ế
t
ot
ă
ng t
9% t
ng kim ng
ch xu
t kh
u vào n
ă
m 1992 lên
đế
n 29% n
ă
m 1996.Vi
c chuy
n h
ướ 
ng ra bên ngoài c
a Trung Qu
c và Vi
t Nam bao g
m nhi
u v
n
đề
ch
 không
đơ 
n gi
n ch
bác b
các chính sách t
cung t
c
 p trong n
n kinh t
ế
ế
ho
ch hóa t
 ptrung tr 
ướ 
c
đ
ây. Chú tr 
ng vào xu
t kh
u hàng công nghi
 p ch
ế
t
o có ngh
 ĩ 
a là ph
i
đị
nhh
ướ 
ng l
i c
h
th
ng công nghi
 p. M
t h
th
ng h
ướ 
ng n
i có th
s
n xu
t ra hàng ch
tl
ượ 
ng th
 p cho th
tr 
ườ 
ng
đ
ã chi
ế
m l
 ĩ 
nh; trái l
i m
t n
n công nghi
 p h
ướ 
ng ngo
i ph
i c
nhtranh c
v
ch
t l
ượ 
ng l
n chi phí v
ớ 
i các nhà s
n xu
t có n
ă
ng l
c nh
t trên th
ế
gi
ớ 
i. Các k 
 n
ă
ng ti
ế
 p th
h
u nh
ư
không
đượ 
c bi
ế
t
đế
n trong c
ơ 
ch
ế
ế
ho
ch hóa t
 p trung t
cung t
c
 pvà nh
ng k 
n
ă
ng này không quan tr 
ng l
m khi xu
t kh
u khoáng s
n nh
ư
ng chúng là m
t

Activity (7)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Dieu Loden liked this
kimtina liked this
Vuong Duy Lam liked this
Nghiahoang Ho liked this
linh0982801903 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->