Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
3Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Swiatkiewicz Grazyna - Problem Naduzywania Legalnych Psychoaktywnych Farmaceutykow Na Tle Spoleczno-ekonomicznej Transformacji w Polsce

Swiatkiewicz Grazyna - Problem Naduzywania Legalnych Psychoaktywnych Farmaceutykow Na Tle Spoleczno-ekonomicznej Transformacji w Polsce

Ratings: (0)|Views: 2,531|Likes:
Published by izabela

More info:

Published by: izabela on Nov 25, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

04/17/2013

pdf

text

original

 
73
Problem nadu
ż
ywania legalnych psychoaktywnychfarmaceutyków na tle spo
ł
eczno-ekonomicznejtransformacji w Polsce
Gra
ż
yna
Ś
wi
ą 
tkiewicz
Za
ł
ad Bada
ń
nad Alkoholizmem i ToksykomaniamiInstytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa
Streszczenie
– Od pocz
ą 
tku polskiej transformacji ustrojowej, kiedy ca
ł
a go-spodarka prze
ż
ywa
ł
a kryzys, rynek farmaceutyczny rozwija
ł
si
ę
dynamicznie,a warto
ść
rynku leków uleg
ł
a podwojeniu.Przez wszystkie lata w
ś
ród najlepiej sprzedaj
ą 
cych si
ę
farmaceutyków lo-kowa
ł
y si
ę
leki przeciwbólowe oraz nasenne i uspokajaj
ą 
ce. Podobnie jak al-kohol i narkotyki, substancje te oddzia
ł
uj
ą 
na o
ś
rodkowy uk 
ł
ad nerwowy, a ichnieracjonalne u
ż
ywanie niesie z sob
ą 
ryzyko rozmaitych problemów zdrowot-nych, w tym uzale
ż
nienia.W pracy podj
ę
to prób
ę
analizy czynników, które sprzyja
ł
y wzrostowi kon-sumpcji psychoaktywnych farmaceutyków oraz zaprezentowano dane co dowielko
ś
ci spo
ż
ycia i wybranych konsekwencji zdrowotnych.W okresie transformacji rynek farmaceutyczny uleg
ł
komercjalizacji, lek sta
ł
si
ę
towarem jak ka
ż
dy inny. Bardzo intensywna promocja i reklama przy-czyni
ł
y si
ę
do zaistnienia w Polsce swoistego fenomenu – mimo stale rosn
ą 
-cych cen leków, zapocz
ą 
tkowany na pocz
ą 
tku lat 90. trend wzrostu ich kon-sumpcji jest obecny do dzisiaj.Analiza wykaza
ł
a,
ż
e wzrostowi poziomu konsumpcji leków psychoaktyw-nych towarzyszy zwi
ę
kszaj
ą 
ca si
ę
liczba rejestrowanych przez lecznictwo uza-le
ż
nie
ń
od
ś
rodków nasennych i uspokajaj
ą 
cych.
S
ł
owa kluczowe:
leki psychoaktywne, spo
ł
eczno-ekonomiczna transformacja,konsekwencje zdrowotne
The problem of psychoactive pharmaceuticals abuse in the context of Po-lish socio-economical transformationsAbstract
– Since the beginning of the country sudden political and economictransformations the pharmaceutical’s market has developed very fast. In the
Praca powsta
ł
a w ramach tematu statutowego IPiN nr 25 „Uwarunkowania konsumpcji alkoholu iinnych substancji psychoaktywnych”.
Alkoholizm i Narkomania 2005, Tom 18: nr 4, 73-92
 
74
first two years when country’s economy underwent deep crisis the value of thismarket raised two folds.During all years of transformations analgetics and sedatives has been loca-ted among the best sold pharmaceuticals. These substances as well as alcoholand illicit drugs affect central nervous system and their irrational use brings arisk for various health problems, among them dependency.In the paper, an attempt to analyze factors conductive to rising consumptionof psychoactive pharmaceuticals is made. Data on consumption level and rela-ted health consequences is presented.During the time of transition free market rules have been applied for phar-maceuticals production and distribution and medicines became an ordinarycommodity. Very intensive marketing including ever present advertisement pro-duced an unusual effect: parallel increases in prices and consumption levels.The analysis showed that growing consumption has been reflected in medi-cal statistics recording growing number of patients dependent on sedative drugs.
Key words:
Psychoactive pharmaceuticals, socio-economic transformations,health consequences
WST
Ę
P
Od pocz
ą 
tku transformacji obserwowali
ś
my w Polsce proces liberalizacji polity-ki pa
ń
stwa wobec produkcji i dystrybucji alkoholu. Równolegle polityka wobec nar-kotyków zmierza
ł
a w kierunku zwi
ę
kszonej represyjno
ś
ci. Pot
ęż
ni finansowo pro-ducenci alkoholu mieli istotny wp
ł
yw na wprowadzane w latach 90. regulacje praw-ne. Mi
ę
dzynarodowe organizacje zajmuj
ą 
ce si
ę
ograniczaniem problemu narkoma-nii wywar 
ł
y skuteczn
ą 
presj
ę
na wprowadzenie bardziej restrykcyjnych rozwi
ą 
za
ń
dotycz
ą 
cych kontroli nad narkotykami.W Polsce do prowadzenia dzia
ł
a
ń
maj
ą 
cych na celu ograniczanie problemówzwi
ą 
zanych z alkoholem i narkotykami powo
ł
ano na pocz
ą 
tku lat 90. dwie oddziel-ne agendy. Podzia
ł
na alkoholizm i narkomani
ę
jest widoczny na poziomie ustawo-dawczym, dzia
ł
a
ń
profilaktycznych i w lecznictwie. Kwestia zwi
ę
kszonej dost
ę
 pno-
ś
ci i popularno
ś
ci innych, ni
ż
alkohol i narkotyki, substancji psychoaktywnych nie by
ł
a dla wymienionych instytucji priorytetem. W tym kontek 
ś
cie legalne leki psy-choaktywne mog
ą 
by
ć
postrzegane przez spo
ł
ecze
ń
stwo jako substancje diametral-nie odmienne, bezpieczne.Ju
ż
setki lat temu ludzie zdawali sobie spraw
ę
z tego,
ż
e nie ma „z
ł
ych i dobrych”substancji. W dramacie
 Romeo i Julia
tak pisa
ł
Szekspir:
 Bo nie ma rzeczy tak n
ę
dz-nych na ziemi, Aby nie mog 
ł 
 y sta
ć
si
ę
przydatnemi, Ni tak przydatnych, aby miasto s
ł 
u
 ż 
 y
ć
 , Nie zaszkodzi
ł 
 y pod wp
ł 
 ywem nadu
 ż 
 y
ć
.
Relatywnie dawno odkryto uzale
ż
niaj
ą 
ce w
ł
a
ś
ciwo
ś
ci alkoholu, opium, morfiny iheroiny. Z up
ł
ywem czasu zmienia
ł
y si
ę
opinie na temat terapeutycznych walorówtych substancji. Leki psychotropowe s
ą 
kontynuacj
ą 
wysi
ł
ków medycyny zmierza- j
ą 
cych do leczenia tak powszechnych dolegliwo
ś
ci jak: ból, bezsenno
ść
, l
ę
k i depre-sja. Leki te maj
ą 
krótsz
ą 
histori
ę
, niemniej w krajach wysoko uprzemys
ł
owionych
Gra
ż
yna
Ś
wi
ą 
tkiewicz
 
75
od lat trwa publiczna debata nad zdrowotnymi konsekwencjami ich wzrastaj
ą 
cejkonsumpcji. Istotnym argumentem zwolenników ostrzejszej kontroli nad t
ą 
katego-ri
ą 
leków s
ą 
ich w
ł
a
ś
ciwo
ś
ci uzale
ż
niaj
ą 
ce. Inne niechciane efekty uboczne wydaj
ą 
si
ę
odgrywa
ć
w publicznej dyskusji nad lekami psychotropowymi mniejsz
ą 
rol
ę
(1, 2).Rozwój nauki umo
ż
liwi
ł
syntetyzowanie leków, do których produkcji nie s
ą 
po-trzebne czasoch
ł
onne i pracoch
ł
onne procedury, zwi
ą 
zane z upraw
ą 
, transportem i przetwarzaniem. Wspó
ł
czesny przemys
ł
farmaceutyczny jest zdolny produkowa
ć
nawielk 
ą 
skal
ę
wiele syntetycznych substancji. Zdolno
ś
ci produkcyjne s
ą 
wi
ę
ksze ni
ż
 potrzeby zdrowotne. Coraz bogatsze mi
ę
dzynarodowe korporacje farmaceutyczne promuj
ą 
swoje produkty, rozszerzaj
ą 
c wskazania do ich stosowania ponad potrzebyzdrowotne. Dotyczy to zw
ł
aszcza leków uspokajaj
ą 
cych i nasennych, które w wielukrajach s
ą 
cz
ę
sto przepisywane przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej z po-wodu zwyk 
ł
ego dyskomfortu psychicznego (3, 4).Leki znajduj
ą 
ce si
ę
na li
ś
cie substancji okre
ś
lanych mianem narkotyków s
ą 
po-strzegane jako substancje z gruntu z
ł
e i niebezpieczne. „Stygmatyzacja” wybranychleków prowadzi do ograniczenia ich dost
ę
 pno
ś
ci i powoduje,
ż
e lekarze obawiaj
ą 
si
ę
je ordynowa
ć
, nawet wtedy, gdy jest to konieczne. Okres licznych reform w lecz-nictwie, lekarze anestezjolodzy, próbowali wykorzysta
ć
do przypomnienia walorówterapeutycznych „z
ł
ych narkotyków”:
wymóg szczególnego nadzoru nad dystrybu-cj
ą 
narkotyków w idei swej s
ł 
uszny, nawet konieczny, w praktyce wypaczony, odbija si
ę
niekiedy tragicznie na losie chorych nowotworowych: l 
ę
kliwy lekarz ograniczadrastycznie dawki leku skutecznego, pozbawiaj
ą 
c pacjenta jedynego i cz 
ę
 sto ostat-niego komfortu
(5: 38). W ci
ą 
gu kilku lat uda
ł
o si
ę
doprowadzi
ć
do wzrostu zu
ż
yciamorfiny. W 1992 roku jej zu
ż
ycie wynios
ł
o, w skali kraju 87 kilogramów, a ju
ż
dwalata pó
ź
niej – 137 kilogramów. Autorzy doniesienia konkluduj
ą 
:
 program szkoleniaw zakresie bólu nowotworowego,
łą 
cznie z dzia
ł 
alno
 ś
ci
ą 
wydawnicz 
ą 
(...) mia
ł 
te
 ż 
wp
ł 
 yw na popraw
ę
w zakresie kontroli bólu nowotworowego, co znajduje swoje od- zwierciedlenie mi
ę
dzy innymi we wzro
 ś
cie zu
 ż 
 ycia morfiny doustnej (w niektórychwojewództwach kilkudziesi
ę
ciokrotnie)
(6: 4). Ci sami autorzy, jako zjawisko nega-tywne interpretuj
ą 
wci
ąż
zbyt cz
ę
ste stosowanie dolarganu, leku o licznych skut-kach ubocznych, który przez lata by
ł
traktowany jako substytut trudno dost
ę
 pnejmorfiny (6).Od 2000 roku ukazuje si
ę
w kraju kwartalnik 
 Ból 
wydawany przez Polskie Towa-rzystwo Badania Bólu. Publikowane tam artyku
ł
y s
ą 
cz
ę
sto przedrukami z renomo-wanego czasopisma
 Pain
. Wiele z nich mo
ż
na postrzega
ć
jako g
ł
osy w kampanii narzecz szerszego stosowania opioidów w leczeniu nie tylko bólu nowotworowego,ale tak 
ż
e przewlek 
ł
ego bólu innego pochodzenia (7, 8). Równie
ż
 
ś
rodowisko farma-ceutów wypowiada si
ę
na temat warto
ś
ci terapeutycznej opioidów:
 Najstarsze i naj-lepsze
 ś
rodki przeciwbólowe, poczynaj
ą 
c od opium i morfiny nie mog 
ą 
by
ć
dopusz-czone do swobodnego stosowania. Trzeba szeroko stosowa
ć
 
 ś
rodki gorsze
(9).Przywracanie do terapii silnych
ś
rodków przeciwbólowych (analgetyków) jest procesem obserwowanym w wi
ę
kszo
ś
ci krajów. Mi
ę
dzynarodowy Organ Kontroli Narkotyków przy ONZ dysponuje danymi na temat legalnej produkcji i spo
ż
ycia
Problem nadu
ż
ywania legalnych psychoaktywnych farmaceutyków

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->