KI

SWAHI L
I,KARATASIYAKWANZ A( 102/1)
Ut
angul
iz
i
 Kat
ikamtiha
niwaKi swahil
i,Kara
tasiyaKwa nz
a(102/ 1)hushir
iki
shauandis
hiwainshamb a
li
mb a
li
,
ambapomwa naf
u nz
ih u
takiwak uj
ibuswa li
lakwanza
, ambaloni l
alaz
ima.
 Shart
ili
ngi
nek uukati
kak a
ratasihi
i nikuwa,baa
day ak uj
i
b uswalil
akwa n
za,huwaanahi
taj
ik
a
kuj
ibuswalil
i
nginemo j
ak utokama swalimata
tuyali
yo ba
ki.
 Kanuninyi
ngin
ek at
ikakaratasi
hiin i
ku wauref
uwak ilains
h ahuwau na
h i
ta
ji
kakuto
zidi
au
kupunguamaneno400.
 Kat
ikakara
tas
ihii,
k i
l
ain sh
ah utuzwaa l
a ma20,hi
lil
ikimaanishakuwakwaj u
mla,kar
ata
sihiih
uwa
in
ajumlayaalama40.
 Lamu hi
muk at
ikamtihaniwo woten ik
wamwa naf
unzik u
fahamuma shar
timakuuanayopa
swa
kuzi
ngat
ia,i
lik
uwan amwo ngozou fa
aoa napof
anyamt i
haniwa ke
.
 Kij
umla,mwanafunzihuwaa napewas aa1¾( mo j
anar obotatu)kuz
oaalamah i
zo40.
 Hil
ili
namaanis
hak waku wan adakika105, mwanafu
n zianakari
bud a
kikambil
inasekundeta
tu
kuzo
ak i
laal
ama.

MASWAL IKAT IKAKARAT ASIYAKWANZ A

1)Swalilak wanzan iswalilakiuamil
if
u.Ni swalil
alazima.Inshaz ak i
u amili
fuhuwan as ur
aa u
muu ndoma hususiambaos hartiuz
ingat
iwek i
kamilif
u.Un apoko s
ak u z
ing a
tiaagi
z ohilikwa
kubadili
shaa uku t
oshir
ikishabaadhiyavipengel
ev yakimuu ndov yain shah usi
kau naadhibi
wak wa
kupung uzi
wah a dial
ama5b aadayau t
uzajiwaawa li
,laki
niikiwau tabad i
li
shamu undomz imawa
ins
ha( kwamf an ou t
umiemu undowak umb ukumbuk ati
kain shay aripoti)
,inshay akoinazi
ngati
wa
kamai l
iyopotokaka bi
san ah i
vyoinatu
zwaa la
ma2z ab ak
shish ipekee.
2)Swalilap i
lihujiki
takat
ikau tahi
niwai ns
haz amjada l
a.Kat
ikas wa l
i hi
li,unahit
aji
k akuwan a
ufa
ha muwak inak uhusuma swalaibukail
iuwe z
ek utet
eams ima mowa k okwamj a dal
ak uhusu
swalaloloteibuka.Swalilainshayamj adal
aa gha
labuh uwan amitazamomi wiliamb apomt a
h i
ni
wa
anawe zakuu ngamk onomt azamoa mbaoa nah o
jazak utos
h ak uutet
e a.Jadil
ihojatan oaus i
taza
kuung amk onomt azamou na out
etea,ki
shah oj
amb il
i a
utatuz amt azamop i
n z
ani,h a
lafuuhit
imishe
kwak utat
h minimta z
amou l
ionau zi
to.Mfanowas walika
mah il
ilen yemi t
azamomi wiliki
nzanini
hil
il
ili
lotahini
wak ati
kamt ihaniwaKCSEwamwa kawa2013:Ru nu nu( si
mu t
amb a)ime l
etaathar
i
mbay ak a
tikajamii
. J
adil
i.So t
etwa f
ahamuk uwas i
mu tambai me kuwan aatharimc hanganyo:
chanyan ah asi
.Kwah i
vyo,kati
kas wal
ihil
i,mtahiniwaa l
i
hitaji
kak ujadil
i ukwel
i wak aulihi
ikwa
kuj
ad i
lihojazak uungamk o
n onak upi
ngan akishak ut
oah i
timishok wak ut
a t
hmin imtazamou l
io
nauzito.Ha t
ah iyo,i
nawe zekanapiakupewas wal
i l
ap i
liamb aloli
n amwe gemeowau pandemmo ja
tukamawa li
vyotahini
wawa t
ahini
wawamwa kawa2012k a t
ikas wa l
ih i
li
:An di
kai nshak uhusu
umu himuwav ij
anak at
ikaku i
ma r
ishamshikamanowak it
aif
a .Kati
k amu k t
adhak amah uu,
huj
ap ewaf urs
ay ak up
ingac hochoteil
au nahi
taj
ikak uj
adi
liho j
az i
n azobaini
shajinsivij
ana
wali
vyo changiakulet
ams h i
kama nowak i
taif
a.
3)Swalilatatu,kwau pa
nd ewa ke,huj
iki
takati
kame thaliz
aKis wahili
. Hap a,uta
pewame t
hal
i y
a
Kis
wa hili
k i
shau ul
izwek utungakisakina
ch obai
ni
sh ama anay ame thalihusika.Lamu hi
mu
KWANAKAL
ANZ
IMAPI
GUSI
MUKWANAMBARI0724351706(
BWANACHEPKWONY)
 kuf
ahamuk uhususwalihi
linikuwamethali
zotezaKiswahilihuwan asehemumb il
i:wazona
j
ibu/hi
timisho.Sehemuy akwanzahupendekez
awa zoamb alohu ka
mi l
is
hwak at
ikasehemuy apil
i
.
Kutoka
n anasifahii
,inshayame t
hal
ihainabudi k
uwan ak i
sach enyesehemumb il
i.Sehe
muz ote
zi
kuzwek i
kamili
fuil
i uep
u k
ek ua
mb i
wak uwakisachakokinaegeme asehemumo j
a.Hebutuzi
ngati
e
swal
ilaKCSEl amwa kawa2013a mb a
pomt ahini
waa l
iul
izwaatu n
gek i
sak i
ta
kachodhihi
ri
sha
maanay ame t
ha l
i
:Us i
tukanewakunganau z
aziungali
po.Ha pa,mtahini
waa l
ihi
taj
ik
ak ut
ungakisa
ambachos ehemuy akeyakwa nz
ainasa
wirimhu si
kaanayewa d
ha ra
uwa tuamb a
oa tahi
ta
jimsaada
waob aadaye,ki
shasehemuy apil
iid
h i
hi
ri
s h
ejinsimhusikah u
yoa nais
hiakutes
e k
ak wakukosaule
msaadaa mbaoa ngeupat
ak ut
okakwawa l
ea l
iowadharauawa l
i.
4)Kati
kaswa li
lamwi sho,mtahini
waanapewafursayak ut
ung aki
s aauvisavyakubuni.Hi
liswal
ila
nnehujiki
takati
kainshayamd okez
oa mbapomt ahi
niwaan ahi
taj
ikak u
tungakisachakubuni
ki
nachoma li
zi
kiaauk uanz
iakwamd okez
o( ka
uli)al
iope
wa .Kamai nshazakwanzatatu,unahi
ta
jik
a
kui
buah ojazakutosha(mau d
hui6h ad
i8)k a
ti
k akis
ach a
koc hak ubuni
. Ai
dha,ins
h ahi
i,kama
i
n s
hay aswalil
at a
tu(yame thal
i
),i
nahit
aj
i ub
un if
uwah al
i yajuukatik
amt i
ndowau si
muli
zisawia
nama t
u miziy
al ug
ha .

MAMBOYAKUZ INGAT IAKAT I

KAUANDI SHIWAI NSHA
a)Ainayalugha -
Zingati
oku unikuf
ahamua i
nay alughaamb ayoinapaswakutumikak a
tik
ak i
l
aa i
na
yainshahizi
.Kwamf ano,kati
kauandi
shi waripotiaukumb ukumb u,ki
wangoc halugha
ki
n achoh
itaj
ikanirasmi,bal
isimatumiziyami sa
mi a
timigumumi g
u muamb ayoh uenda
ik
a wakanganyawatahini
.Kwamwa nafunzi
, nimuh i
mup iakuwan au el
ewawak ina(njeyaufaha
mu
waa nayosomeshwad arasan
i)kuhus
uma zi
ngiraamb ayoainah us
ikayainsh
ah u wainat
okea.
Kwa
ureje
leo,mazing
irayaripotia
uk umbukumb uh uwan irasminah ayamhit
aj
ikutumiams amiat
i
mg umuk wanilengokuul aai
nah i
ziz
ain shan ik
u wasi
li
shau jumbefula
nikwah a d
h i
rale
ngwa,
amb ayomaran yi
ngi hu
wai nahi
taj
iufa
h amuwah arakawama dainayor
ej
ele
wa .Hatahiv
yo,
wa naf
unziwengihu waha wanauf
ahamuwak i
wa ngochal u
gh aauma zi
ngir
aa mb ay
oa i
nafula
niya
in
s haina
p a
swak uwe po,hal
iambayoh uwa f
anyak uj
ik
a nganyakabi
sa,nakupotezaa l
ama
nyingi
.Ta
tiz
ok uuk wawe ngihuwani k
u t
u miama bomuy ama nenoa mbayohayap a
swi k
utumika
kamwek ati
kaa i
nah iz
izainsha.

b
)Urefuwai nsha:Hakunains
hafupikati
kamt i
haniwaKiswahil
i
. Ni mwelek
eop ot
ovukuda
ik u
wa
b
aadhiyainshak a
mab ar
uarasmi,rat
iba,il
ani
,memo ,n.
kn ii
nshaf upi
f
upi.Maagi
zoyakarat
asiya
k
wa nz
ayaKi swahil
ikat
ik
akiwangoc haKCSEn ibayan
a:k i
l
ainsh ais
ipunguemanenomianne
(
400).Kwah ivy
o ,
hunabudikutumiaub u
n i
fuwakiwangochaju uili
kuibuahoj
azakutos
hak ui
pa
i
nshayakou r
efuunaota
kika
na .
Un a
p o
k osakuz
ingat
iamaagiz
ok uh us
uu r
efuwainsha,
unaadhib
iwa
a
laman n
e( 4)baadayakutu
zwama ray akwanza.
Ha t
ah i
vyo,nimu himusanakufa
hamuk uwa
u
refuhuwianan aida
diyahojauli
zoi
bua .
Hivyobasi
,ins
h ayakoikiwafupisan
a,ina
amaani
sha

KWANAKAL
ANZ
IMAPI
GUSI
MUKWANAMBARI0724351706(
BWANACHEPKWONY)
 k
uwau mej
adi
lih
ojach
ache,nahapaut
atuz
wak wama r
ayakwa
nzakul
i
ngananaida
diyaho
jazak
o,
k
ish
au ad
hibi
weala
man n
ezak u
tozi
nga
tiaure
fu.Unasha
uri
wapi
akuep
ukakuand
ikain
shande
fu
k
upit
akias
ikwakuwahuend
au ka
adhi
biwakwak at
iyaal
ama2hadi
3b aa
dayautuz
aji
waawali
.

c
)Mu undowai nsha-
Inshazauamil
if
uhuwan asur
aaumu undomahus
usiambaoshar
tiu
zin
gati
we
k
ika
mili
fu.Unapokosakuzi
ngati
aagi
zohil
ikwakubadi
li
shaaukut
oshi
ri
ki
shabaadhi
yavip
engel
e
v
yakimuundov yai
nshahu s
ikaunaa
dhib
iwakwak u
punguzi
wah a
dial
ama5ba a
dayautuz
ajiwa
a
wali
,lak
inii
k i
wau t
abadi
li
shamu und
omz i
mawai ns
ha(kwamfanoutu
miemu und
owa
k
umb uk
umb uka t
ik
ainshayarip
oti
),i
nshayak
oinazi
ngat
iwakamail
i
yopot
okakabi
sanahivy
o
i
nat
uzwaalama2z ab a
kshis
hipeke
e.

d
)Njeo-ki
laswal
ilamtiha
niwai ns
hahuuli
zwak wakuzi
ngati
anjeoauwakat
imahusu
si(ul
io
po,
ul
io
pit
a,ujao,
auh al
iti
mil
ifu
).Kwamfano,swa l
il
apil
ilaKCSElamwa k
a2013(keshat
aj
wa),
l
il
i
wa s
il
ish
wak ati
kanje
oy ahali
ti
mili
f
un ahivyobasi
,mtahi
niwaali
hi
ta
ji
kakuzi
ngat
iahal
iti
mil
i
fu
ku
tungainsh
ay ak
e.Unaposhi
n d
wak uz
inga
tianjeomwa f
aka
,u na
adhi
bi
wak wakupung
uzi
walama
2hadi3baadayau t
uzaj
iwaa wal
i.

e
)Uhu si
ka/naf
si
:Maswali
yai
nsha,has
akati
kaswal
i l
anambar
iyakwanzanayapil
i,huwasi
li
shwa
kwakuzi
nga
ti
anafs
imahusu
si(y
akwa nz
a,pi
li
autatu)
.Hunabudiil
akuzi
ngat
ianafs
iina
yo h
it
aji
ka
kat
ik
ak u
andi
kai
nshayakoi
wapohutak
ikupunguz
iwaala
mak a
tiya2h a
di3baadayau t
uzaj
iwa
awal
i.Ai
dha
,epuk
ak u
taj
amaji
nahal
isiy
aviongo
zi,vy
amavyakis
ias
a,dini
nama swal
ame ngi
ne
ambayohuz
uamihemkonahi
si
ak a
limion
gonimwawa nanc
hi.Unash
auri
waku b
un i
ma j
inayak
o
mwenyewe.

f
) Maadil
i:Hikinik
igezomuhimua mbachoh u
h us
ish
ama tu
miziyalu
g h
ay aheshima,maudhui
yanay
otukuzaamali
z aki
ja
mi i
,kuwaheshi
muwa tuwama tab
akayoteyaki
wemoy a
leyakis
ias
a,
ki
kabi
lanak i
dini
.Inshayakoit
azi
ngati
wak amail
iyop
otokaki
ma a
dil
iiki
waitahusi
shachukiz
a
ki
kabi
laauk i
mb a
ri
,k uwat
usiwanasia
sausiowapenda
,kuduni
shadiniz
awa tuwe ngi
ne,kut
aj
a
maji
nah al
is
iyaviongozik
ihol
ela
, nakuwadunis
hawa t
uwaj i
nsi
afula
ni.Kat
ikah a
lihi
i,u
taadh
ibi
wa
kwakup u
n g
u z
iwakatiyaal
ama2h ad
i 3baadayautuz
aj
iwaa wal
i.Lab
da,utaf
a i
dik
aiki
wa
uta
zin
ga t
iawazohil
i:kwambau nawezakuwau n
ashutu
muc hama,din
i,j
insi
aa ukiong
ozi
anaye
shabiki
wasanan amwa l
imua t
akaye
sahihi
shains
hay a
ko.Utamta
raji
amwa li
muh uyo
kuf
umb i
ama choshutumazako?

g
)Sa r
ufi
nahi
jai
:zi
ngat
iakan
un i
zotezaki
sar
ufi
unapoan
dik
as e
ntens
izain
shayak
o.Uta
adhibi
wa
ha
dial
ama3kwama kos
a6a uzai
d i
tof
aut
iyakis
aru
fi
.Kat
ikahi
jai
,hunabudi
il
akuen
delez
a
manen
oji
nsi
yanav
yosta
hil
i.Hi
jai
n imt
egomkubwakwawa t
ahin
iwakutok
ananamazoe
ay a
ku
fany
amakosay
afua
tayo:

a
)-Kut
engan
ishaseh
emuzan
enomoj
akamav
il
e:“
nimekua
dhi
bu”,“
nimekus
udi
a”,
“al
ini
j
uza
”,naka
dh a
li
ka.
b
)-Kuung
anis
hama nen
oamb
ayoha
yaf
aik
uun
gani
shwa,
kwamfan
o:“kwaa
ji
li
”,“
kwasa
babu”
,
KWANAKAL
ANZ
IMAPI
GUSI
MUKWANAMBARI0724351706(
BWANACHEPKWONY)
 nak adhali
k a
.
c)- Kudon doshahe r
ufiful
anizan eno,kwamfano:“t
eb e
a”b a
d al
aya“ t
emb ea”,“doa”badal
aya
“ndoa”,“iba”ba da
laya“ i
mb a”,nakadhal
ika.
d)Ud ondosha j
iwah eruf
i z
an enoKu t
okananak ut
okuwamwa ngal
ifuaua t
hariyalughaya
ma ma ,nan ikosaamb al
oh uendali
kaibuanenoji
pyan akupotezama a
n ayase nt
ensi
.
e)Ku pa
c hi
kah erufiz
az i
adak wenyenen o
,kwamf ano:“mukutano”b a
dalaya“ mkutano”,
“mu t
u ”bad a
laya“ mtu”.
f
) Ku ba
d i
li
sh aherufif
ulanizaneno,kwamf ano:“pi
ga”badalaya“p i
ka”,“ri
ma”b adal
ay a
“li
ma ”,“si
g i
li
sa”badalaya“ s
iki
li
za”.
Sar
ufinayoshart
i i
zingati
wek wak uzi
til
iamaanan i
kanunizasaruf
iyaKiswah i
li
.Hu endau ka
ji
pata
mata
tanii
wa pou t
azemb eak at
ikakute
k el
ezavip
en ge
levi
fuat
avyovyas ar
u f
i:
a
)Ku aki
fis
h asen t
ensizakoipas
a vyo.
b
)Ku zi
ng a
tiaup at
anishomwa fakawak is
arufi
.Hapa,hunab udii
lakuzinga
tiangelimwa fa
ka
kat
ikaupa t
anishowa koilikuepukakutungasent
ensikama:“Kon doozakezit
apelekwa
mali
shon i
.”
Si
kuh i
zi
,yapoma zoeayawa zungumz aj
iwa z
emb ewaKiswahil
ikupatani
shatakri
ba nkil
an ominokwa
vi
ambis
h ivy
an geliyaI -
ZI.Siajabukuwa si
ki
awa tuwakise
mak aulika
ma :“vi
atuzan g
u”,“n g’
ombe
ze
nu”,“vi
tuzetu”,“vi
ko mbez a
o ”,
“garizetu”
,“dukazake”,“
vit
abuz a
o”,n .
k.Kamamt ahiniwa,shar
ti
uf
ahamuk uwah uus iupatanis
hos ahi
h iwakisar
u f
inakuandi
kainshay akohivinikufa
n yama kos
aya
ki
sar
ufi
.
Kuz
ingat
iamp angili
omwa f
akawama ne nokat
ikasente
nsizako
. Uborongaji
was arufit
una oukuba
li
kat
i
kafasihi
k amau huruwak i
shairi
sh ar
tiuepukwekati
kakuandikainshayako.Kamamt ahi
niwa,huna
uhur
ua uidhiniyakishair
iamb ayowa andis
hiwak aziz
afasi
hih a
sama shair
ih u
wan a
yowa napo
tunga
kaz
izao.

I
NSHAZ
AKI
UAMI
LIF
U
1. UANDI
SHIWAMEMO
Memoni t
aar
if
aambayohua
ndik
wakut
okakwamtummoj
ah a
dimwi
ngine
.Taa
rif
ahiih
u we
zaku
pit
is
hwakuto
ka
af
i
simojampakanyi
ngi
nekat
ik
ashi
ri
ka,
kampuni
auta
asi
si
.Hiin
iku
ma a
nis
hakuwame mohuwez
akupat
ik
ana
s
hule
niauh a
taka
zin
i.Mat
hal
an,mk
uruge
nzih
uwezak
uandi
kamemokwawali
ochin
iyake.
Memoh uj
ul
ik
anapia
ka
maa r
if
a.
Mu
und
owame
mo
Mu
und
owame
moh
uju
mui
shama
mboy
afu
ata
yo:
(
i) Memokwak a
waidahuandi
kwakwen
yekarat
asi
amb a
yoh u
wan aj
i
nalakampuni
,t
aasi
sia
ushir
ik
an a
anwa
niyak
e.Ji
nah i
li
lakampuni
autaa
sis
ihuwezakuan
dikwakwaheru
fikub
wajuu,k
ati
kat
iyakar
ata
si
nakup
igi
wams t
aria
uk u
andik
wakwaheruf
izi
li
zoko
lez
war an
gipal
eambapomaand
ishiy
amepi
gwa
KWANAKAL
ANZ
IMAPI
GUSI
MUKWANAMBARI0724351706(
BWANACHEPKWONY)
 t
ai
pu.
(
ii
) Chi
niy
aanwa
ni,
neno'MEMO'auARIF
A'huan
dik
wa.Nen
oh i
lihu
andi
kwakat
ik
ati
mwak
ara
tas
ikwa
he
ruf
ikub
wanakup
igi
wamst
ari
a uk
uandi
kwakwahe
ruf
izi
li
zok
olez
waran
gi.
(
ii
i
) Marej
el
eo /
Namb a
riyamare
jel
eo/ku
mbuku
mb uy
ama r
eje
leo:Namba
riyak
umbuk
umbuaumar
eje
leo
hua
ndikwachin
iyaanwani
,upandewak
ushot
okar
ibunapambiz
o.Mare
jel
eoh
ayahu
taj
aji
nalafa
il
i
pa
mo j
an anambar
iyaari
f
ah us
ika
.
Ma
tha
lan:
KAMPUNIYAT
WABORESHAMAI
SHA,
SANDUKUL
APOST
A00965-
00122,
KI
PEVU.
MEMO
Re
g.Ka
twa
ma/
Memo2017/
6
(
iv
) Ari
fai
nakot
oka:Sehemuhi
ihuonye
shamwandi
shiwamemo;ya
aniina
tokakwanani
.Cheocha
a
nayet
umame moh i
yohuan
dikwaupa
ndewakusho
to,ch
ini
yamarej
ele
oamb apohuwaki
nat
angul
i
wa
n
an en
o'KUTOKA'.Nenohi
lih
u a
ndi
kwakwaher
ufiku
bwanakupi
giwamstar
iaukuandi
kwakwaher
ufi
z
il
iz
okol
ezwarang
i.Kat
ik
asehemuhi
i,ch
eoch
amt umaj
indi
chohua
n d
ikwawalasi
j
inala
kehal
is
i.
Kwamf
ano
:
KUT
OKA:Me
nej
awama
hus
ian
o
(
v) Ari
faina
kokwend
a:Sehe
muh ii
inah
usuana
yeand
iki
wau j
umb eauwanaol
engwa.T
aar
if
ah i
ihua
ndi
kwa
chi
niyache
ochaanay
etuma,u
pandewakus
hotokua
nziapamb i
zon
iik
it
angul
iwananeno'KWA'
ambal
ohuandi
kwakwaheru
fikub
wan ak
upi
giwamsta
riauk wah e
ruf
izi
l
izo
kole
zwara
ng i
p a
lea
mbapo
maand
ishiy
amepi
gwatai
pu

Kwamf
ano
:
KWA:Wa
fan
yak
azi
wot
e
(
vi
) Mada/
Kuhus
u:Maday
amemohu
and
ikwac
hin
iyaa
nay
ele
ngwan
ame
moh
usi
ka.
Anwa
nih
iih
uta
ja
j
amb
omo j
ali
nal
ozu
ngu
mzi
wa.
Kwamf
ano
:
MADA:Uk
iuk
aji
wama
adi
l
iyak
ika
zi
(
vi
i) T
are
he:Tar
eheyamemohuan
dikwachi
niy
amada.T
are
hehii
huony
eshawak
ati
memoi
li
poandi
kwana
p
iahuwek
ak u
mb u
kumbuzaba
adaye.
Tar
eheh
iih
uwezaku
andik
wapambi
zon
ikwen
yemst
ari
mmo jan
a
n
ambari
yakumbukumb
u .
Kwamf a
no:
KAMPUNIYAT
WABORESHAMAI
SHA,
SANDUKUL
APOST
A00965-
00122,

KWANAKAL
ANZ
IMAPI
GUSI
MUKWANAMBARI0724351706(
BWANACHEPKWONY)
 KI
PEVU.
MEMO
Re
g.Ka
twa
ma/
Memo2017/
6
KUT
OKA:
Men
ejawaMa
hus
ian
o
KWA:Wa
fan
yak
azi
wot
e
MADA:Uk
iuk
aji
wama
adi
l
iyak
ika
zi
T
AREHE:23/
7/2017
(
vi
ii
) Utangul
iz
i:Memohuwanauta
ngul
i
zia
mbaohuon
yes
haki
in
ichamemo.Kwamfa
no:Ri
pot
i
z
il
iz
o was
il
ish
wakati
kaa
fi
sih
iinawa
kuuwavi
te
ngombal
i
mbali
zime
bai
ni
shakud
oror
akwamaa
dil
iya
k
ika
z in
akadhal
ik
a.
(
ix
) Mwili
:Hoj
azamemohuja
dil
i
wahapa
.Hoj
ahi
zih
upan
gwakwakut
umiai
bar
a.Hi
ii
namaa
nak
uwah
oja
z
ame mohup
angwaki
ayaaukwak
utu
miaa
yapal
eambap
oki
laa
yahuwanahoj
akami
l
i
i
nay
ozung
umziwa
.
(
x) Hit
imi
sho
:Mwandi
shi
wamemoan
ast
ahi
li
kuhi
ti
mish
au t
ung
owake
.Kat
ikasehe
muhi
i,mwan
dis
hi
a
nawez
akuju
mui
shaha
tuaa
mba
zozi
ta
chu
kuli
wail
ikus
hughu
li
ki
asu
alal
i
na l
ozu
ngumz
iwaauk
uj
a
dil
i
wa.
(
xi
) Ki
mal
i
zio
:Se
hemu
hii
yame
moh
uju
mui
sha
mamb
oya
fua
tay
o:

• Sa
hih
i

• J
ina

• Ch
eo(
sil
azi
ma)k
wav
il
eame
taj
ata
yar
i.

• Na
kal
akwa(
sil
azi
ma)
,kwa
mfa
no:Mk
uru
gen
zi

• Wa
kuuwav
it
eng
o

SWAL
I
Wewenimkur
uge
nzi
kat
ik
akampuniyaTwaj
ikuz
aamba
popame
kuwanav
isav
yaukiukaj
iwamaadi
liyaki
kaz
i.
Waand
iki
ewaf
any
aka
zimemokuwaonyadhi
diyamwe
nend
ohuu.Memoy
akoisi
punguemaneno400.(a
lama
20)
2. KUMBUKUMBU
 Kumbuk
umbunir
ekodi
yamatu
kion
ashugh
uli
zak
ikaoaumkuta
noful
ani
.Niv
idok
ezovi
nav
yoa
ndi
kwa
kwen
yemku
tan
ok ue
lez
eaut
ara
ti
buwak
e,wal
io
hus
ika
, y
ali
yoz
ungumz
iwanamaamuzi
yak
e.
 Zi
nga
ti
a:Mwand
ish
iwakumbuk
umbuh
a a
ndi
kiki
l
akit
ukil
i
chos
emwakweny
emkut
anobal
ihu
nukuuya
le
mambomuhi
muil
ikuwe
kare
kodiy
amamboya
li
yozu
ngumzi
wanaya
nayo
wezak
ure
jere
wabaada
ye.
Si
faz
aku
mbu
kumb
u
1. Mp
ang
il
ioma
alu
m

KWANAKAL
ANZ
IMAPI
GUSI
MUKWANAMBARI0724351706(
BWANACHEPKWONY)
Ku
mbu
kumb
uhu
and
ikwak
wamp
ang
il
ioma
alu
mun
aoj
umu
ish
ama
mboy
afu
ata
yo:
(
a) Ki
chwa
Ki
chwachakumb
ukumbuhut
ajawan
aokut
ana,
ainay
amkut
ano,ma
hal
ipamkut
anopa
moj
anata
rehen
asaaya
kuf
any
ikakwamkut
anowe
nyewe.Ki
chwachakumbu
kumb
uh u
andi
kwakwah
eruf
iku
bwanak
upigi
wamst
ari
.
Kwamfano
:
KLJMBUKUMBUZAMKUT ANOWACHAMACHAKISWAHI
LIUL
IOF
ANYI
KAKAT
IKAUKUMBIWASHUL
E
TAREHE15/07/
2017KUANZI
ASAAT
ATUASUBUHI
(
b)Ma
hud
hur
io
Se
hemuhi
ihuhus
ishama
jinay
awa
fua
tao:
(
i) Wal
ioh
udhur
ia:Hapa
maji
nayawa
naka
ma t
iwal
i
ohu
dhur
ia
mkut
anopamoj
ana
vye
ovy
aoh
uan
dik
wak
wa
k
uzi
nga
ti
ait
if
aki(k
uanz
iawal
eweny
evyeochaj
uuh
adi
walewa
sion
av y
eomaal
um)
.
(
ii
) Wal
iot
umaud
hur
u:Ha
pama
ji
nay
awa
nak
ama
tiwa
li
oko
sak
uhu
dhu
rial
aki
niwa
kat
umau
dhu
ru
h
uan
dikwa
.
(
ii
i
) Wal
io
kos
akuhudh
uri
abi
l
aud
hur
u:Ha
pama
ji
nay
awa
nak
ama
tiwa
li
oko
sak
uhu
dhu
rian
aha
wak
utu
ma
u
dhu
ruhuan
dik
wa.
(
iv
) Wal
ioa
li
kwa/Was
hir
ik
ish
wa:Ha
paji
nalamtuauwa
tuwa s
iowa
nak
ama
til
aki
niwa
li
al
ik
wak
uhu
dhu
ria
mk
uta
noil
iwat
oemchangok
waki
nacho
j a
dil
i
wahuand
ikwa.

(
c)Aj
end
a
Se
hemuhi
ihuony
eshaor
odhamambomu
himuya
li
yoz
ungumz
iwa
.Hu
end
aaj
end
amk
uta
noz
ika
kab
idh
iwa
wana
kama
timb
eleni
il
iwaji
and
aekwamk
utan
outa
kaot
end
eka
.
Z
inga
ti
a:Kat
ik
amt i
hanimwana
fun
zih
uwe
zak
upe
waa
jen
daa
uak
abu
niz
ake
.Aj
end
ahi
zih
uor
odh
esh
wak
wa
k
utu
mianambari
aua l
f
abet
i.
(
d)Ku
fung
uli
wak
wamk
uta
no
Mkut
anohuanz
akwamaombiy
anayo
on g
ozwanammoj
awawa n
achama.
Hati
may
emwenye
kit
ihu
wakar
ibi
sha
wana
chamawotek
ati
kamku
tanon
ak uwash
ukur
ukwaji
ti
had
aNi k
ati
kaseh
emuhi
iamb
apomwenye
kit
i
hu
watambul
i
shawage
niwaa
li
kwaiwapowapo.
(
e) Ku
somwanak
uthi
bi
ti
shwak
wak
umb
uku
mbuz
amk
uta
nou
li
ota
ngu
li
a
Kat
ik
asehemuhii
,kumbuk
umb
uzamkut
anowaawa
iihu
somwanak
uth
ibi
ti
shwakuwaniz
akumbuk
umbu
zi
nal
ing
anayal
iy
oja
dil
iwa
.Mwana
cha
mahuyuhu
ungwamkonon
amwingi
nekat
ib
uh ut
ias
ahi
hik
umbuk
umbu
hi
zoil
ikuz
iha
lal
i
sha.
(
f) Ma
sua
lay
ali
yoi
buk
aku
tok
ananak
umb
uku
mbuz
amk
uta
nou
li
ota
ngu
li
a
Sehe
muhii
huj
umuis
hamamboy
ali
yot
oka
nanakumbu
kumbuzamku
tan
owaa
wal
i
.Ya
li
yoj
adi
l
iwaa
uku
rej
el
ewa
te
nahua
ndi
kwakwakut
ajak
umbuk
umbuyen
yewenamadaya
ke.
KWANAKAL
ANZ
IMAPI
GUSI
MUKWANAMBARI0724351706(
BWANACHEPKWONY)
 (
g)Ho
jamu
himuz
il
iz
ozu
ngu
mzi
wa
Se
hemuh
iih
uhu
sis
hama
mbomu
himuy
ali
yoz
ung
umz
iwak
ati
kamk
uta
no.
Mamb
oha
yah
uwa
y
ame
oro
dhe
shwak
wak
utu
mian
amb
ari
aua
bja
di.
Z
INGATI
A:Ku
mbukumbuh
uandi
kwakwak
utumi
awaka
tiu
li
opit
a.Us
ich
ang
any
emi
ti
ndomi
wil
iun
apo
and
ika
k
umbuk
umbubal
it
umiamt
ind
ommo j
akuanz
iamwa
nzompakamwis
ho.
(
h)Shu
ghu
liny
ing
ine
zo/ma
sua
lame
ngi
ney
o/ma
mboy
azi
ada
Se
hemuh
iih
uju
mui
shama
sua
lai
buk
aamb
ayoh
aya
kup
ang
wak
uja
dil
i
wak
ati
kaa
jen
da,
lak
ini
y
aka
ibu
kakat
ik
amkuta
no.
Mamb
oha
yoh
uoa
nan
ash
ugh
uli
zac
hama
.Ik
iwah
aku
nas
hug
hul
iny
ing
ine
zo,
s
ehe
muh i
ihu
achwa
.
(
i) Ku
fung
wak
wamk
uta
no
Hi
ind
iyos
ehe
muy
aku
hit
imi
shamk
uta
no.
Mku
tan
ohu
fun
gwak
wama
omb
i.Ai
dha
,si
ku
ma
hal
ipamk
uta
nou
tak
aof
uat
ahu
tan
gaz
wan
aku
and
ikwah
apa
.Ag
hal
abu
,hi
ind
iyoh
uwa
(
j)T
hib
it
is
ho
Ka
ti
kas
ehe
muh
ii
,na
fas
izamwe
nye
kit
i,
kat
ib
u,t
are
hen
asa
hih
ihu
ach
waa
mba
pos
ahi
hih
uwe
kwa
n
ata
reh
eku
and
ikwak
ati
kamk
uta
nou
tak
aof
uat
a.Mwa
naf
unz
iha
pas
wik
uti
asa
hih
iwa
lak
uan
dik
a

2. Ma
tumi
ziy
ama
nenoma
alu
m
Ku
mb uk
umb
uh u
wanama
tumi
ziy
alu
ghaa
usa
ji
li
maa
lumy
aku
iwa
sil
i
sha
.Lu
ghah
iyoh
uta
mbu
li
shwan
a
mane
nomaal
umya:
(
i) Ku
rip
oti
,kwamf
ano
:Mwa
nak
ama
tia
li
sema
,al
i
taa
ri
fu
,al
i
tak
aku
jua
,al
i
lal
ami
ka,
ali
ri
pot
i,
n.k
(
ii
) Ku
ele
zab
il
aku
rej
el
eams
ema
ji
,kwamf
ano
:il
i
fah
ami
ka,
il
ia
mul
i
wa,
il
ia
zimi
wa,
il
ia
fi
ki
wa,
n.k
3. Mt
ind
owak
uor
odhe
shak
umb
uku
mbuu
nao
kub
ali
wa
Kumb
ukumb
uhuwanamti
ndowak
uor
odh
esh
aaj
end
aun
aok
uba
li
wa.
Kun
anj
i
ata
tuz
aku
oro
dhe
sha
ku
mbuku
mbuzamku
tan
o:
(
a) Uor
odhes
haji
wakumb u
kumbukwak
ufu
pis
ha:Ku
mbl
/mwe
zi/
mwa
ka.
Kwamf
ano
,ik
iwap
ali
kuwan
aaj
end
a
nnezi
nawezakuwa
sil
i
shwahi
vi
:
Kumb
.1/
6/2017:
Kumb
.2/
6/2017:
Kumb
.3/
6/2017:
Kumb
.4/
6/2017
MUHI
MU:Ku
mb.
1/6/
2017,
huma
ani
shah
ojaa
uku
mbu
kumb
uyak
wan
zamwe
ziwas
it
a
mwa
kawae
lf
umb
il
iku
min
asa
ba.
KWANAKAL
ANZ
IMAPI
GUSI
MUKWANAMBARI0724351706(
BWANACHEPKWONY)
(
b)Ku
oro
dhe
shab
il
aku
rej
el
eamwa
kab
ali
kuo
nye
shak
umb
uku
mbup
eke
e.Kwamf
ano
:
1.
0Aj
end
a
1.
1Wa
sil
i
shol
amwe
nye
kit
i
1.
2Kus
omanak
uthi
bi
ti
shak
umb
ukumb
uzamk
uta
noul
i
opi
ta
I.
3Ya
li
yot
oka
nanak
umb
ukumb
uhi
zo
I.
4Ma
sua
lama
pya
1.
5Ma
mbome
ngi
ney
o
I.
6Kuf
ung
wak
wamk
uta
no
SWAL
I
Rai
samet
euatu
mey awat
ukuminata
tuk
uchung
uzaji
nsi
yakui
mar
is
hausa
lamawat
aif
ail
ikuha
kik
ishak
wamb
a
nc
hiyaWapendaAmani
hait
aat
hi
ri
wanamate
ndoyaki
gai
di.We
wenika
ti
buwatumehi
yo.Andi
ka
ku
mb u
kumbuzamojawapowamkut
anomli
of
anya.

KWANAKAL ANZ
IMAPI
GU
SIMUKWANAMBARI
0724351706
(BWANACHEPKWONY)

KWANAKAL
ANZ
IMAPI
GUSI
MUKWANAMBARI0724351706(
BWANACHEPKWONY)