Historia
1.Postacie:Witold Pilecki-był polskim bohaterem narodowym, żołnierzem, działaczem
społecznym i jednym z najodważniejszych ludzi II wojny światowej. Zasłynął głównie dzięki swojej
działalności w obozie koncentracyjnym Auschwitz oraz jako jedna z kluczowych postaci polskiego
ruchu oporu.
Stefan Rowecki-był wybitnym polskim oficerem, generałem dywizji Wojska Polskiego i jednym z
najważniejszych przywódców Polskiego Państwa Podziemnego podczas II wojny światowej. Był
pierwszym dowódcą Armii Krajowej, największej podziemnej organizacji wojskowej w okupowanej
Europie.
Leopold Okulicki-był polskim generałem brygady, żołnierzem Legionów Polskich, uczestnikiem wojny
polsko-bolszewickiej, a podczas II wojny światowej ostatnim Komendantem Głównym Armii Krajowej
(AK). Był jednym z najważniejszych dowódców Polskiego Państwa Podziemnego i symbolem
niezłomności w walce o wolność Polski.
Tadeusz Komorowski-był polskim generałem dywizji, dowódcą Armii Krajowej (AK) i jedną z
kluczowych postaci Polskiego Państwa Podziemnego podczas II wojny światowej. Zasłynął jako
przywódca Powstania Warszawskiego w 1944 roku.
Władysław Sikorski-był polskim generałem, politykiem, dyplomatą i jednym z najważniejszych
przywódców Polski podczas II wojny światowej. Wyróżniał się jako premier rządu RP na uchodźstwie i
Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, odegrał kluczową rolę w organizacji polskiego wysiłku
wojennego na Zachodzie.
Stanisław Mikołajczyk-był polskim politykiem, premierem rządu RP na uchodźstwie podczas II wojny
światowej oraz jednym z przywódców ruchu ludowego. Po wojnie próbował działać w
komunistycznej Polsce, reprezentując interesy demokratyczne i chłopskie, co czyni go symbolem
walki o zachowanie niezależności politycznej w trudnych czasach.
Władysław Anders-był polskim generałem, bohaterem II wojny światowej, dowódcą Armii Polskiej na
Wschodzie (tzw. Armii Andersa) i 2. Korpusu Polskiego, a także kluczową postacią w polskiej emigracji
politycznej po wojnie. Jego nazwisko jest szczególnie kojarzone z bitwą pod Monte Cassino, jednym z
najważniejszych zwycięstw polskiego wojska podczas II wojny światowej.
Heinrich Himmler-był jednym z najważniejszych przywódców III Rzeszy, głównym architektem polityki
terroru i ludobójstwa prowadzonej przez nazistowskie Niemcy. Jako Reichsführer-SS (przywódca SS),
był odpowiedzialny za realizację Holokaustu, organizację obozów koncentracyjnych i
eksterminacyjnych oraz represje wobec ludności podbitych krajów.
2. Polskie Państwo Podziemne- tajne konspiracyjne struktury administracji wojskowej, politycznej na
okupowanych ziemiach polskich współpracujące z rządem. Cele:
Zachowanie suwerenności i niepodległości Polski, Zorganizowanie oporu przeciwko okupantom,
Przygotowanie do odbudowy państwa, Utrzymanie tożsamości narodowej
3. Armia Krajowa-tajne konspiracyjne struktury wojska polskiego na terenie okupowanych ziem
(istniały rządy wojskowe, podzielone na obszary i okręgi). Głównym celem AK było prowadzenie
działań wojennych przeciwko Niemcom, sabotaż, dywersja oraz pomoc ludności cywilnej w walce z
reżimem hitlerowskim.
4.Akcja Burza- była jedną z największych operacji wojskowych Armii Krajowej (AK) podczas II wojny
światowej, mającą na celu wyzwolenie Polski spod okupacji niemieckiej oraz zabezpieczenie polskiej
suwerenności przed ZSRR. Cele; -Podkreślenie woli walki z Niemcami, -Odbicie więźniów politycznych
i zołnierzy AK, -Wyjście z konspiracji państwa podziemnego. Przebieg; Rozpoczęcie wiosna 1944,
operacja przeprowadzono na terenie całej polski, ale największe akcje miały miejsce na terenach
wschodnich, akcja „ostra brama” została przeprowadzona w lipcu 1944 r w Wilnie, gdzie żołnierze AK
walczyli przeciwko Niemcom, mając nadzieję na wsparcie ze strony Armii Czerwonej, lecz po
wyzwoleniu miasta żołnierze AK zostali aresztowani przez NKWD.
Powstanie Warszawskie- Rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17 (godzina W) i trwało do 3
października 1944 roku. było zbrojną próbą wyzwolenia Warszawy spod niemieckiej okupacji przez
Armię Krajową. Jego celem było odzyskanie kontroli nad stolicą przed nadejściem Armii Czerwonej
oraz wykazanie siły Polski w obliczu nadchodzącej końcówki wojny. Powstańcy, liczący około 40 tys.
żołnierzy, początkowo zdobyli część miasta, ale Niemcy, wspierani przez Wehrmacht i SS, szybko
przeszli do kontrataku. Po brutalnych walkach, bombardowaniach i zniszczeniu miasta, powstańcy
musieli skapitulować 3 października 1944 roku. Straty ludzkie były ogromne – około 16 tys.
powstańców i 150-200 tys. cywilów zginęło lub zostało deportowanych. Warszawa została niemal
całkowicie zniszczona. Pomimo klęski, Powstanie warszawskie stało się symbolem polskiego oporu i
bohaterstwa w walce o niepodległość.
5. Polska pod okupacją niemiecką i sowiecką
-Ziemie wcielone do Rzeszy-Zajęte przez Niemców obszary II Rzeczpospolitej zostały podzielone na
dwie części. Część pierwszą Hitler nakazał włączyć bezpośrednio do III Rzeszy, z części drugiej
utworzono Generalne Gubernatorstwo.
- Niemiecka lista narodowościowa (Deutsche Volksliste)-Ci którzy mogli zostać, musieli zdecydować
o przyjęciu lub odrzuceniu niemieckiego obywatelstwa. Chętni lub zmuszeni trafiali na tzw.
Niemiecką listę narodowościową. Przyjęcie Volkslisty pozwalało uniknąć wysiedlenia i represji,
pozwalało na większy przydział żywności na kartki.
-Generalne Gubernatorstwo- „jednostka terytorialna okupowana przez Niemców”
Z terenów polskich które nie zostały wcielone do III Rzeszy powstało GG. Była to w całości kierowana
przez Niemców jednostka administracyjna posiadająca własne władze, sądownictwo, szkolnictwo
oraz policję. Stolicą GG był Kraków, generalnym gubernatorem został Hans Frank, a jego siedzibą
został Wawel. W skład Gubernatorstwa wchodziły 4 dystrykty: radomski, krakowski, lubelski i
warszawski, po ataku Niemiec na ZSRR w 1941 dołączono jeszcze Galicję. Do realizacji zadań
porządkowych Niemcy utworzyli złożoną z Polaków- Policję Polską Generalnego Gubernatorstwa,
zwaną potocznie „policją granatową” od koloru mundurów. Byli tam głownie przedwojenni
policjanci, pilnowali porządku, kierowali ruchem ulicznym, z czasem byli wykorzystywani do realizacji
represyjnej polityki okupantów np. przy sprawdzaniu sprawdzaniu dostaw kontygentów albo osób
wyznaczonych do wyjazdu na roboty. Mieli także obowiązek ścigania Żydów. Celem polityki
niemieckiej na terenach GG było uczynienie z Polaków niewolniczej i słabo wykształconej siły
roboczej. Zlikwidowali polskie szkoły wyższe i średnie. Szybko rozkwitł czarny rynek, na którym
żywność można było kupić bez kartek, lecz jej cena była bardzo wysoka.
-Terror-Głównym narzędziem podporządkowania sobie społeczeństwa polskiego stał się dla
Niemców terror. Okupanci chcieli zastraszyć Polaków, zmusić ich do uległości i sparaliżować ich wolę
oporu. Elementami takiej polityki były m.in. godzina policyjna (zakaz poruszania się nocą w
określonych godzinach bez przepustki) czy łapanki (masowe obławy i aresztowania przypadkowych
osób na ulicach). Schwytane wówczas osoby kierowano na przymusowe roboty do Niemiec, do
obozów koncentracyjnych (tzw. lagrów) lub wykorzystywano jako zakładników, których następnie
zabijano, czasami w publicznych egzekucjach.
-Sowiecka polityka okupacyjna- Głównym celem polityki komunistów było dążenie do całkowitej
sowietyzacji społeczeństwa, chciano to osiągnąć poprzez eksterminacje polskich elit, deportacje w
głąb ZSRS oraz całkowite podporządkowanie mieszkańców. Do wymordowania polskich elit doszło w
1940r podczas zbrodni katyńskiej, zamordowano 22 tyś osób, w tym polskich oficerów. Deportacje
odbyły się w falach, wywieziono 300 tyś dawnych obywateli Rzeczpospolitej, celem transportów były
kopalnie i obozy pracy (łagry). Zbrodnia wołyńska to seria brutalnych ataków na polską ludność
cywilną na Wołyniu, która miała miejsce w latach 1943–1944. Była to część szerszej fali przemocy,
której sprawcami byli ukraińscy nacjonaliści, głównie z organizacji Ukraińska Powstańcza Armia
(UPA), działającej pod przewodnictwem Stepana Bandery. Celem tych ataków było wyniszczenie
polskiej ludności na terenie Wołynia i innych wschodnich ziem Polski, które znajdowały się pod
niemiecką okupacją.
-Szmalcownik to osoba, która denuncjowała Żydów lub innych ukrywających się przed Niemcami,
często w zamian za pieniądze lub korzyści materialne. Współpracując z okupantem, wydawali ludzi,
co prowadziło do ich aresztowania i śmierci. Szmalcownicy byli postrzegani przez społeczeństwo jako
zdrajcy i kolaboranci, a ich działalność była szeroko potępiana.
6. Ludobójcza polityka
Niemcy i Sowieci stosowali wobec Polaków bezwględny terror i ludobójstwo. Dokonywali masowych
mordów. Szczególna rola przepadła policji politycznej czyli GESTAPO I NKWD, która wzbudzała wśród
Polaków strach.
-Zagłada elit- Niemcy zaczęli zgładzać przedstawicieli elit, aby umożliwić zrobienie z Polaków
bezwolnych niewolników. Zabijano nauczycieli, naukowców, księży i prawników. Najbardziej krwawa
akcja (intelligenzaktion) wydarzyła się na pomorzu, podczas zbrodni pomorskiej wymordowano
ponad 50 tys osob.
-Obozy zagłady Głowne obozy zagłady:
Auschwitz- Birkenau 1.25 mln ofiar, zydzi, polacy, rosjanie, ukraincy
Treblinka 700-800 tys ofiar
Bełżec 500-600 tys ofiar
Sobibór 150-250 tys ofiar
Chełmno 150-300 tys ofiar
Majdanek 50-200 tys ofiar
-Holokaust , znany także jako Shoah, to systematyczna, masowa eksterminacja około sześciu
milionów europejskich Żydów przez nazistowskie Niemcy w latach 1939–1945, podczas II wojny
światowej. Był to element szerszej polityki ludobójstwa, skierowanej także przeciwko Romom,
osobom niepełnosprawnym, więźniom politycznym, homoseksualistom i innym grupom.
Nazistowskie władze organizowały getta, obozy koncentracyjne i obozy zagłady, takie jak Auschwitz-
Birkenau, Treblinka czy Sobibór, gdzie ofiary były mordowane w komorach gazowych, poprzez
rozstrzeliwania, głód i niewolniczą pracę. Holokaust jest jednym z najciemniejszych rozdziałów w
historii ludzkości, będąc świadectwem okrucieństwa i zorganizowanego ludobójstwa na niespotykaną
dotąd skalę.
-Odpowiedzialność zbiorowa
Kat warszawy- Franz Kutsher
Masowe łapanki
przypadkowe aresztowania
rozstrzeliwania
torturowanie
pobicia
pacyfikacje wsi
7.Układ Sikorski-Majski z 30 lipca 1941 r. był porozumieniem między polskim rządem na uchodźstwie
a ZSRR, przywracającym stosunki dyplomatyczne. ZSRR anulował postanowienia paktu Ribbentrop-
Mołotow, ogłosił amnestię dla Polaków w łagrach i zgodził się na utworzenie polskiej armii na swoim
terytorium (Armia Andersa). Układ pomógł ocalić tysiące Polaków, ale pomijał kwestię granic Polski,
co później wywołało spory.
8. Stosunki polsko-sowieckie w 1941 roku były kluczowym elementem polityki w czasie II wojny
światowej, naznaczone dramatycznymi wydarzeniami i trudnymi decyzjami. Ich przełomowym
momentem było podpisanie układu Sikorski-Majski 30 lipca 1941 roku w Londynie, które przywróciło
zerwane wcześniej stosunki dyplomatyczne.
Pomimo porozumienia, relacje polsko-sowieckie pozostawały pełne napięć. ZSRR unikał
jednoznacznego stanowiska w sprawie granic Polski, co wywoływało niepokój rządu w Londynie.
Punktem krytycznym było odkrycie w 1943 roku masowych grobów polskich oficerów
zamordowanych w Katyniu, co doprowadziło do zerwania stosunków przez ZSRR.Rok 1941 w
relacjach polsko-sowieckich był czasem niełatwego sojuszu, który wynikał z konieczności walki z
Niemcami. Chociaż układ Sikorski-Majski przyniósł korzyści, takie jak amnestia i ratunek dla wielu
Polaków, brak zaufania między stronami i różnice polityczne zaważyły na dalszych relacjach.