Cumhuriyet dönemi Halk Edebiyatı
Cumhuriyet ilkelerini yansıtır.
Epik ve didaktik olarak fazlaca vardır.
- Orhan Asena: Yurt içinde, Hürrem Sultan, Şili’de Ay
- Turan Oflazoğlu: Deli İbrahim, IV. Murat, Kösem Sultan
- Recep Bilginer: Ben Devletim, Yunus Emre
- Refik Erduran: İkinci Baskı, Tamirci
- Güngör Dilmen: Midas’ın Kulakları, Canlı Maymun Lokantası
Yazarlar ve Eserler:
- Tolstoy: İtiraflarım
- Muallim Naci: Ömrümün Çocukluk ve İlk Gençlik Yılları
- Halit Ziya Uşaklıgil: Kırk Yıl, Saray ve Ötesi
- Falih Rıfkı Atay: Çankaya
- Halide Edip: Türkün Ateşle İmtihanı
- Yakup Kadri Karaosmanoğlu: Vatan Yolunda
- Şevket Süreyya Aydemir: Suyu Arayan Adam
- Bahattin Basralı: Ah be Zosla, Vah Be Zosla
- İlksat Tamer: Yaşamak Hatırlamaktır
- Necip Fazıl Kısakürek: Büyük Doğu
- Mina Urgan: Bir Dinozorun Anıları
Notlar:
- Modern = sanatçı kendisidir
- Geleneksel = doğaçlama, kalıplaşmışlık
- Modern: çevre, prova var
- Geleneksel: halk çevresi, prova yok
Tiyatro
Geleneksel Tiyatro
- Karagöz – Hacivat (gölge oyunu)
- Orta Oyunu
- Meddah
- Köy Seyirlik Oyunlar
Karagöz (Gölge Oyunu)
- Seyir ilişkisi ilk olandan
- Oynanan perde: "küstah", meydan
- Şaka = yergili mi
- Sözlü – doğaçlama
- Giriş = Mukaddime
- Muhavere = Karşılıklı konuşma
- Fasıl = Asıl oyunun oynandığı yer
- Bitiş = Son bölüm
Orta Oyunu
- Karagöz’ün canlı versiyonu
- Palanga adı verilen bir meydan
- Doğaçlama
- İki ana kahraman: Pişekar, Kavuklu
- Giriş
- Muhavere: Sözlü tekerrür
- Fasıl
- Bitiş
Modern Tiyatro
- Trajedi
- Komedi
- Dram
Geleneksel Halk Tiyatrosu
- Usta-çırak ilişkisi
- Sözlü değil doğaçlama
- Orta oyun, Karagöz, Meddah, Köy Seyirlik Oyunlar
- İnsanı tiyatronun temeli yapması
- Sözlü gelenek
- Usta çırak
Modern Tiyatro Özellikleri
- Yazılıdır, sahnelenmek için yazılır
- Metin bellidir
- Rejisör – sahne – dekor gibi kavramlar içerir
Meddah
- Tek kişilik gösteri
- Kel Hasan – Süreyya
- Mendil, baston, iskemle ile anlatım
- Sessiz şive taklitleri
- Ulusal destanlar halka hikâye edilir
Köy Seyirlik Oyunlar
- Bayramlarda, uzun kış gecelerinde oynanır
- Taklit, müzikle dolu
Tanzimat Dönemi Tiyatrosu
- Tiyatro eğitici araç
- Namık Kemal, Şinasi
- Ahmet Vefik Paşa
