PWS: Sociale media en Welzijn
Wat gebeurt er met het welzijn van jongeren als ze een
week geen sociale media gebruiken?
Naam: Jah-Reysho de Rijp
Klas: T5Ha
Docent: Alessandro
Vak: KDO
Begeleider: Nikki
Sociale media zijn tegenwoordig niet meer weg te denken uit het leven van
jongeren. Apps zoals Instagram, Snapchat en TikTok worden elke dag gebruikt
om contact te houden met vrienden, foto’s te delen en te zien wat anderen doen.
Toch hoor je steeds vaker dat sociale media ook negatieve gevolgen kunnen
hebben, zoals stress, onzekerheid en minder concentratie. Veel jongeren zitten
uren per dag op hun telefoon, vaak zonder erbij stil te staan wat dat met hen
doet.
Daarom vroeg ik mij af wat er zou gebeuren als jongeren een week lang geen
sociale media zouden gebruiken. Zou dat juist goed zijn voor hun humeur en rust,
of zouden ze zich juist verveeld of buitengesloten voelen?
In dit profielwerkstuk onderzoek ik wat er met het welzijn van jongeren gebeurt
als ze een week geen sociale media gebruiken. Met dit onderzoek wil ik erachter
komen of sociale media vooral een positieve of een negatieve invloed hebben op
jongeren.
Deelvragen
1. Hoeveel tijd besteden jongeren gemiddeld aan sociale media?
2. Welke invloed heeft socialmediagebruik op het zelfbeeld en de stemming van
jongeren?
3. Hoe ervaren jongeren een week zonder sociale media?
4. Heeft minder socialmediagebruik invloed op concentratie en schoolprestaties?
Hypothese
Ik verwacht dat jongeren die een week geen sociale media gebruiken twee mogelijke
effecten kunnen ervaren:
• Sommigen zullen zich beter kunnen concentreren op school en zich rustiger
voelen.
• Anderen zullen juist onrust of verveling ervaren, wat hun stemming negatief kan
beïnvloeden.
Theoretische kader
In dit hoofdstuk wordt uitgelegd wat er bedoeld wordt met belangrijke
begrippen in het onderzoek, zoals sociale media en welzijn. Ook wordt
beschreven wat er uit eerdere onderzoeken bekend is over de invloed van
sociale media op jongeren. Eerder onderzoek laat zien dat sociale media
zowel positieve als negatieve effecten kunnen hebben. Jongeren voelen
zich vaak verbonden via sociale media, maar ervaren ook stress, FOMO
(fear of missing out) en prestatiedruk. Volgens psychologische theorieën
over welzijn hangt geluk samen met zelfwaardering, sociale steun en
balans. Door sociale media tijdelijk weg te laten, kan blijken of jongeren
zich juist beter of slechter voelen zonder de constante online prikkels.
1. Wat zijn sociale media?
Sociale media zijn online platforms waarop mensen informatie kunnen
delen en met elkaar kunnen communiceren. Voorbeelden zijn Instagram,
Snapchat, TikTok en WhatsApp. Jongeren gebruiken deze apps vooral om
contact te houden met vrienden, foto’s en filmpjes te plaatsen en te zien
wat anderen doen. Sociale media spelen daardoor een grote rol in hun
dagelijks leven.([Link],2024)
2. Wat is welzijn?
Met welzijn wordt bedoeld hoe goed iemand zich voelt, zowel lichamelijk
als mentaal. Het gaat dus niet alleen om gezondheid, maar ook om geluk,
rust, zelfvertrouwen en sociale contacten. Jongeren met een goed welzijn
voelen zich over het algemeen positief, hebben energie en ervaren weinig
stress.(Erasmus University Rotterdam)
3. Positieve invloed van sociale media
Sociale media kunnen ook positieve effecten hebben. Jongeren blijven
makkelijker in contact met vrienden, kunnen zich creatief uiten en steun
vinden bij anderen. Sociale media kunnen helpen om erbij te horen en om
nieuwe dingen te leren of te ontdekken.
4. Negatieve invloed van sociale media
Aan de andere kant kunnen sociale media ook negatieve gevolgen hebben.
Jongeren vergelijken zichzelf vaak met anderen, wat kan leiden tot
onzekerheid over hun uiterlijk of leven. Ook kunnen ze stress krijgen van
meldingen, likes of online verwachtingen. Te veel tijd op sociale media kan
daarnaast zorgen voor minder slaap en minder concentratie.
5. Stoppen met sociale media
Sommige onderzoeken laten zien dat jongeren zich beter voelen wanneer
ze tijdelijk stoppen met sociale media. Ze ervaren dan meer rust, minder
stress en hebben meer tijd voor andere dingen, zoals sporten of vrienden in
het echt zien. Toch missen veel jongeren het contact en de informatie die
ze via sociale media krijgen.
In dit onderzoek wordt daarom gekeken wat er met het welzijn van jongeren
gebeurt als zij een week geen sociale media gebruiken. De verwachting is
dat dit zowel positieve als negatieve effecten zal hebben, afhankelijk van
hoe belangrijk sociale media voor iemand zijn.
Onderzoeksmethode
Ik voer een enquête uit onder jongeren van 15 tot 18 jaar. De vragenlijst bevat zowel
gesloten als open vragen over:
• hun socialmediagebruik (hoe vaak en hoe lang);
• hun gevoel van welzijn en stress;
• eventuele veranderingen na een week zonder sociale media.
De resultaten worden daarna geanalyseerd om te zien of er duidelijke verschillen
zijn in welzijn en schoolmotivatie.
Planning
Week Activiteit
1 Onderzoeksvraag en plan opstellen
2 Enquête ontwerpen en testen
3–4 Enquête verspreiden en afnemen
5 Resultaten verzamelen en analyseren
6 Conclusies trekken en verslag schrijven
7 Eindversie PWS afronden en inleveren
Taakverdeling
Ik werk alleen, dus ik ben verantwoordelijk voor alle onderdelen van het onderzoek: het
opstellen van de enquête, het verwerken van de resultaten en het schrijven van het
verslag.
Verwachtingen van de begeleider
Ik verwacht ongeveer één keer per twee weken contact met mijn begeleider om
feedback te vragen en mijn voortgang te bespreken.
Bronnen (voorlopig, APA-stijl)
• Twenge, J. M. (2019). iGen: Waarom de huidige generatie superverbonden maar
minder gelukkig is. Spectrum.
• Valkenburg, P. M., & Piotrowski, J. T. (2017). Plugged In: How Media Attract and
Affect Youth. Yale University Press.
• CBS (2023). Gebruik van sociale media onder jongeren. Geraadpleegd van
[Link]