Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Ingilizce Ceviri Klavuzu_a Guidebook for English Translation(Ekitap, Turkce)

Ingilizce Ceviri Klavuzu_a Guidebook for English Translation(Ekitap, Turkce)

Ratings: (0)|Views: 41 |Likes:
Published by adex25

More info:

Published by: adex25 on Jul 30, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/30/2012

pdf

text

original

 
İNGİLİZCE ÇEVİRİ KILAVUZU
A Guidebook for English Translation
Yrd. Doç. Dr. İsmail Boztaş Prof. Dr. Ahmet Kocaman /Ziya Aksoy
Çeviride temel sorunlarTümce yapılarına göre düzenlenmiş
çeviri örnekleri
Tümceden metin çevirisinedoğru gelişen çeviri yöntemi
Başlangıç, orta ve ileri düzeyeuygun çeviri örnekleri
Basın dili ve dilin öteki kesitlerindenörnekler
Çeviride yalınlık, açıklık ve tutarlılık 
Noter, ihale, iş mektubu çevirileri
 3600 kelimelik Türkçe-İngilizce temel sözlük 
İÇİNDEKİLER
Çeviri Üzerine Notlar.............................................................................. 7İngilizce Dilbilgisi Özeti........................................................................... 11
1. BÖLÜM
Yalın Tümceler....................................................................................... 50iyelik Yapıları.......................................................................................... 55Var/Yok.................................................................................................. 60Ad, Zamir ve Ad Belirleyicileri................................................................ 62Too/enough............................................................................................ 70Dönüşlü Yapılar..................................................................................... 71Sıfat ve Zarflarla İlgili Karşılaştırma Yapıları......................................... 78Koşut Yapılar............'............................................................................ 92Kiplikler.................................................................................................. 94Zamanlarla ilgili Çeviri Örnekleri................:.......................................... 115Zaman ve Zamanların Edilgen Yapılarıyla ilgili Karışık Alıştırmalar........ 131Koşul Anlatan Yapılar............................................................................. 136Eylemlik Yapıları..................................................................................... 142Verb-İng ile İlgili Yapılar.............,........................................................... 148-ing ve -ed Sıfat Görevli Yapılar............................................................. 152Ettirgen Yapı.......................................................................................... 161Ad Tümcecikleri..................................................................................... 165"Wish" Tümcecikleri............................................................................... 172Sıfat Tümcecikleri................................................................................... 174Zarf Tümcecikleri................................................................................... 191Tümce Başında "it" Kullanımı................................................................. 204Tümce Bağlaçları................................................................................... 208Özne ve Ana Eylemin Ayrılması............................................................. 217Dolaylı Anlatım....................................................................................... 219Eklenti Sorular........................................................................................ 224Whatever, etc......................................................................................... 225İlgi - Duyu Eylemleri............................................................................... 228Devrik Yapılar......................................................................................... 229Dilek - istek Kipi..................................................................................... 233Yararlı Yapılar........................................................................................ 235ileri Düzey Tümce ve Metin Alıştırmaları................................................ 239
 
2. BÖLÜM
Çeviri Kuramı......................................................................................... 254İngilizce-Türkçe Çeviri Metinleri............................................................. 261
3. BÖLÜM
Türkçe - İngilizce Çeviri Metinleri (Fen Bilimleri).................................... 286Toplum Bilimleri..................................................................................... 299
4. BOLUM
Karşılaştırmalı Çeviri Örnekleri............................................................... 314
5. BÖLÜM
Basın Dili (Gazete Dili Üzerine Notlar)................................................... 364Headlines............................................................................................... 369Articles................................................................................................... 370Advertisements...................................................................................... 378Letters to the Editor................................................................................ 381
6. BÖLÜM
Özel Metin Çevirileri............................................................................... 383İmza yetki belgesi.................................................................................. 383İş Mektupları........................................................................................... 384İhale çevirileri......................................................................................... 388Vekâletname Çevirileri........................................................................... 395Sözleşme Çevirileri................................................................................ 398Diploma ve belgeler............................................................................... 399Antlaşma çevirileri.................................................................................. 401Türkçe-ingilizce Sözlük.......................................................................... 409
ÇEVİRİ ÜZERİNE NOTLAR
Çeviri güçlüklerle dolu bir uğraştır; kimi kuramcılar çevirinin olanaksızlığını bile ileri sürmüşledir. Gerçekten iyiçevirilerin azlığı ve şiir gibi yazın türlerinin çevrilmesin-deki güçlükler bu düşünceyi destekler niteliktedir. Ne var kibütün güçlüklerine karşın çeviri yapılmaktadır ve az da olsa başarılı çeviri örnekleri vardır.Çeviri iki
(kaynak ve erek)
dil arasında bir eşdeğerlik kurma sorunu olarak tanımlanmaktadır. Bu eşdeğerliğinniteliğinin anlaşılması çevirinin anlaşılmasını kolaylaştırabilir. Kimi benzerlikler olsa bile diller arasında
(akraba diller arasında bile)
yapısal bir eşdeğerlikten söz edilemez. Açıkçası bir dilde bir sözcükle anlatılan bir olgu başka bir dildebir söz öbeği ya da bir cümlecikle anlatılabilir.
(Örn. the baby 
 who is crying:
ağlayan bebek)
ya da sözgelimi belli birdilbilgisi ulamı için bir dilde tek bir biçim varken
(örn. -ebil)
öteki dilde birden çok biçim bulunabilir,
(örn. can, may,might vb.)
Öyleyse yapısal eşdeğerlikten çok anlam eşdeğerliğinden söz etmek daha uygun olabilir. Ancak bu dayetmez. İki dilin birimleri arasında kullanım
(ya da işlev)
eşdeğerliği de kurulmuş olmalıdır. Bu bakımdan kullanımbağlamının bilinmesi önem taşır. Bilim metinleri gündelik dille aktarılmayacağı gibi, gündelik konuşma metinlerininyazın dili biçimiyle çevrilmesi de gülünç olur. Bu nedenledir ki iyi çevirmenler genellikle çalışmalarını belli bir yazar,belli bir tür ya da belli bir konuyla sınırlama eğilimindedirler.Bu genel belirlemelerden sonra Türkçe-İngilizce çevirilerdeki kimi sorunlara değinebiliriz.
(Bu sorunlar oldukçaçok boyutludur, ilerdeki bölümlerde yeri geldikçe ayrıntılı açıklamalar yapılacaktır.)
Genel sorunlar İngilizce ve Türkçe’nin iki ayrı dil ailesine bağlı olmasından kaynaklanan yapı ve anlatımsorunlarıdır.
(Bilindiği gibi İngilizce Hint-Avrupa kökenli bir dildir, Türkçe ise Altay dilleri ailesindendir. Öte yandangünümüzde dillerin evrensel özellikleri üzerinde önemle durulmaktadır. Çeviri yapılabilmesi de büyük ölçüde buözelliklerle açıklanmaktadır.)
Temeldeki bu ayrılık en belirgin biçimde iki dilin tümce kuruluşuna yansımıştır. Türkçe tümceler ilke olarak özne-nesne-yüklem
(SOV)
düzeninde yapılandıkları halde İngilizce tümceler özne-yüklem-nesne
(SVO)
düzenindedir.Bunun sonucu çeviriye ilk başlayan öğrencide
I go to school
(okula giderim)
tümcesi yerine Türkçe yapılanmayauygun olarak
I to school go / I am to school going
türünden çeviri örneklerine rastlanmaktadır. Çeviri yapanöğrenciye öncelikle bu temel ayrıntının sezdirilmesi gerekir.Bununla ilgili bir başka konu İngilizce de sözcük sırasının daha katı ve belirleyici olmasına karşılık Türkçe’desözcüklerin sıralanması konusunda sınırlamaların daha az olmasıdır. Örn.
John killed the lion
 
(John aslanı öldürdü)
ile
The lion killed John
 
(Aslan John'u öldürdü)
 
tümceleri aynı sözcüklerden oluştukları halde aralarında büyük bir anlam ayrımı vardır. Bu ayrına İngilizcetümcelerde sözcük sıralarının değişmesinden ileri gelmiştir.Oysa,Mehmet aslanı öldürdüyadaAslanı Mehmet öldürdüÖldürdü aslanı Mehmet.tümceleri
(vurgulama ayrımları dışında)
eşanlamlıdır. Bu tümcelerde sözcük sıraları değiştiği halde özne venesne
(işi yapan ve etkilenen)
değişmemiştir.Türkçe ve İngilizce arasında önemli ayrımlardan birisi de İngilizce’de genellikle yalın
ad öbeği
ya da
ilgeç öbeği
(prepositional phrase)
 
ile anlatılan durumların Türkçe’de durum takılarıyla anlatılmasıdır. Örn.I saw the man
(Adam-ı gördüm. Adam-ı belirtme durumu)
I gave the man a book
(Adam-a kitap verdim, adam-a: yönelme durumu).
Görüldüğü gibi
the man
bir yerde
adamı,
bir yerde
adama 
biçiminde çevrilmiştir. Dillerin temelindekiyapılanmayı bilmeyen öğrenciye şaşırtıcı gelebilecek bir olgudur bu. Öte yandan:I saw the man
in the room
(Adamı odada gördüm) 
I saw the man
at the door
(Adamı kapıda gördüm) 
I
saw the man
on the roof
(Adamı çatıda gördüm)
tümcelerinde siyah yazılı söz öbeklerindeki
in, on, at,
sözcüklerinin üçü de Türkçeye -de, -da biçimindeçevrilmiştir; yapısal eşdeğerlik arayan öğrenci için bu da bir sorundur.İki dilin değişik yapılanmalarından ileri gelen bir başka temel sorun da Türkçe’nin bitişimli
(agglutinating),
ingilizcenin yalınlayan
(isolating)
bir dil olmasının ortaya çıkardığı sorunlardır. İngilizce de belli ölçülerde eklerin ardarda dizilmesi olanağı bulunsa bile
(örn. care, careless, carelessness vb),
Türkçe’de zaman, görünüş, kip ve kişieklerinin bir sözcükte iç içe geçmesi özellikle Türkçe’den İngilizce’ye çeviri güçlüğünü artıran konulardan birisidir.Örneğin
(Henüz)
tanıştırılmadık
gibi bir Türkçe tümcede sırasıyla tanı
-(kök),
+ işteşlik
(ş)
+ ettirgen
(-tır)
+ edilgen
(-ıl) +
olumsuz
(-ma) +
zaman eki
(-dı)
ve kişi eki
(-k)
vardır. Böylece bir ayrıştırmaya zihinsel olarak alışık olmayançeviri öğrencisinin güçlükleri ortadadır. Bunun bir uzantısı olarak Türkçe ingilizce arasında temel ve yan tümcelerindizilişi açısından da ayrımlar vardır. Şu örnekleri karşılaştıralım:
Dilbilimin bir bilim oldu ğ u ö ne s ü r ü lmektedir. 
1 (yan tümce) 2 (temel tümce)
It is maintained
that
linguistics is a science.
temel tümce (2) yan tümce (1)
D ü nyan ın yuvarlak oldu ğ u bilinmektedir. 1
 
2It is known
that
the earth is round :
2
 
1
Bu örnekler ingilizce ve Türkçe’de yan ve temel tümce sıralarının birbirinin tersi olduğu kanısını uyandırabilir.Şimdi de şu örnekleri inceleyelim:
Öğ retmeni dinler g ö r ü nmesine kar şın hep futbol ma çın ı d üşü n ü yordu. 
1
 
2
Although he pretended to listen to the teacher, he was thinking of the1
 
2football match all the time.
Bu tümcelerde sıralamada bir değişiklik görülmüyor.
(İngilizce de yan tümcenin temel tümceden sonra gelebilir olması ayrı bir konudur):
bu nedenle, ingilizce ye çeviri yaparken sondan başlayınız gibi genellemelerden kaçınmakgerekir. Sıfat tümceciklerin-de de iki dil arasında ayrımlar görülebilir:Babası
disipline inanan
bir kimsedir.
1 2
 
1His father is a man who believes in discipline. ,
1
 
2
Masan ın ü zerindeki kitap karde ş imindir. 
1
 
2
The book
 which is on the table
is my sister's.
1
 
2
 
2

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->