Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
KPSS MALııYE DERS NOTU

KPSS MALııYE DERS NOTU

Ratings: (0)|Views: 603 |Likes:
Published by Rujo1

More info:

Published by: Rujo1 on Nov 13, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/26/2013

pdf

text

original

 
MALİYE TEORİSİI. KAMU MALİYESİNİN TANIMI
Kamu maliyesi; devlet faaliyetlerinin iktisadi, mali ve sosyal etkilerini inceleyen bilimdalıdır. Daha geniş anlamda ele alındığında ise aşağıdaki unsurların incelenmesini deiçermektedir;
-
Kamu tüzel kişilerinin görevlerini gerçekleştirebilmek amacıyla giriştiklerifaaliyetleri özellikle iktisadi ve sosyal açılardan inceleyen,
-
Çağdaş devlet anlayışı içinde devlet faaliyetlerinin sınırlarının ne olmasıgerekeceğini araştıran
-
Bu faaliyetlerin gerektirdiği harcamaların yapılması ile bunları karşılayacakgelirlerin elde edilmesine ilişkin sorunların hukuki, ekonomik, sosyal ve teknikyönlerini araştıran sosyal bilimlere dahil bir disiplindir.
II. KAMU MALİYESİNE İLİŞKİN ÇEŞİTLİ YAKLAŞIMLARA. GELENEKSEL YAKLAŞIM
Kurumsal Yaklaşım:
Devlet faaliyetlerinin hukuki ve idari bakış açısından incelemesiniöngörmekte ve vergilerin uygulamasına ilişkin usul ve esasların ve düzenlemeler yanında,kamu fonlarının kullanımı da ele alınmaktadır.
Yapısal Yaklaşım:
Devlet faaliyetine ilişkin konuların ekonomik açıdan incelenmesidir.Ekonomik yapı, kısaca özel ve kamu ekonomisi ayrımı içinde kamu ekonomisine ilişkinfaaliyetlerin kaynak dağılıve kullanımında etkinlik, devlet faaliyetlerinin etkinliği vealternatif maliyetler, piyasa ekonomisi ile ilgili faaliyetlerin incelenmesi, diğer bir deyişle kamufaaliyetlerinin ekonomik analizinin yapılmasını kapsamaktadır.
Değişim Yaklaşımı:
Devlet faaliyetlerinin optimum düzeyinin, kısaca kamu ekonomisindeüretim düzeyinin optimum noktasının piyasa ekonomisininkine benzer bir şekilde (fiyatmekanizması) belirlemeyi amaçlamaktadır. Buna göre vergiler fiyat gibi görülmekte veüretilen devlet hizmetlerinin faydasının marjinal maliyete (vergilere) eşit olduğu noktadadevlet faaliyetlerinin optimum noktaya oluşacağını belirtilmektedir.
Refah Yaklaşımı:
Devlet faaliyetleri ile, toplum refahının nasıl maksimize edilmesigerektiğini öngörmekte olup, bireylerin refahlarını azaltmadan toplum refahının artırılmasınıamaçlamaktadır.
Gelir Yaklaşımı:
Devlet Faaliyetlerinin milli gelir üzerindeki etkilerinin incelenmesini ifadeeden bu yaklaşım fonksiyonel maliye olarak da adlandırılmaktadır.
B. ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR
Hukuki Yaklaşım:
Devlet faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kamu tüzel kişilerine anayasaile yüklenmolan fonksiyonların yerine getirmesi için harcama yapılması, söz konusu
1
 
harcamaların finansmave bu finansmanın hangi kaynaklardan ve hangi usullerlesağlanacağı ile bu kaynakların topluma içerisinde oluşturacağı mali yükün adil bir şekildedağılımının nasıl olacağı konularını kapsamakta ve tarihi, hukuki ve kuramsaldüzenlemeleri de içermektedir.
İktisadi Yaklaşım:
Devlet faaliyetlerinin ekonomi üzerindeki etkilerinin analiz edilmesidir.Yapısal yaklaşımda devlet faaliyetlerinin ekonomik analiz yapılmakta, ekonomik etkilerindenziyade özel ekonomi ile karşılaştırılması ön plana çıkmaktadır. Burada ise özellikle kamufaaliyetlerinin ekonomik istikrar, büyüme, kalkınma, gelir dağılımı ve kaynak kullanımındaetkinliğin sağlanması üzerindeki etkilerin ve kamu faaliyetleri ile bu amlara nalulaşılabileceği incelenmektedir.
III. KAMU MALİYESİNDE KLASİK VE MODERN ANLAYIŞ
Klasik mali yaklaşımın temel görüşleri:
- Jandarma devleti savunur.- Bütçe dengesi, mali denge esastır.- Ekonomik denge görünmez el (tam rekabet) yoluyla otomatik olarak gerçekleşir.- Tam dışlama (crowding out) etkisi vardır.- Özel kesim kamu kesiminden daha verimlidir.- Borçlanma olağanüstü bir kamu geliridir.- Tarafsız, nötr maliyeyi savunur.
Modern (Fonksiyonel) mali yaklaşımın temel görüşleri:
- Müdahaleci/sosyal devleti savunur.- Süzgeç devlet teorisi (ikincil dağılım).- Hazinenin gelir sağlama fonksiyonu vardır ve borçlanma normal bir kamu geliridir.- Bütçe dengesi değil, Makroekonomik denge esastır.- Ekonomi daima tam istihdam denge noktasında değildir.- Ekonomide çarpan etkisi vardır.- Fonksiyonel maliyeyi savunur.
III. KAMU MALİYESİNİN AMAÇLARI
Kamu maliyesinin amaçları üç ana başlık altında toplanabilmekle birlikte, iktisadi istikrarınsağlanmasının alt başlıkları da birer kamu maliyesi amacı olmaktadır.
 
Kaynak Kullanımında Etkinlik 
:
İktisat biliminin temeli kıt kaynaklarla ve sonsuz olanihtiyaçların nasıl karşılanacağı sorunu üzerine kuruluştur. Nitekim, kıt kaynaklarla sonsuzolan ihtiyaçlar karşılanırken kaynakların etkin kullanımı bir zorunluluktur. Kamu sektörü de
2
 
aynı kıt kaynakları kullanarak toplumsal ihtiyaçları karşılamaya çalışmaktadır. Bu anlamdakaynak kullanımında etkinliğin sağlanması kamu sektörü, diğer bir ifadeyle kamu ekonomisiiçinde temel sorunlardan ve ulaşılması gereken amaçlardan birisidir. Aynı zamanda,kamusal mal ve hizmetlerin yanı sıra bazı yarı kamusal ve özel mal ve hizmetlerin üretimininde tamamen piyasaya bırakılması halinde kaynak kullanımında etkinliğin bozulacak olmasıda, kaynak kullanımında etkinliğin sağlanabilmesi için devletin bu tür mal ve hizmetleri kamuekonomisi içerisinde üretmeye itmektedir.
 
Bölüşümde (Gelir Dağılımında) Etkinliğin Sağlanması:
Kamu ekonomisinde sunulmasızorunlu hizmetler için kaynaklar toplanmakta (vergi), toplan kaynaklar bu hizmetlerin sunumuiçin gerekli olan maliyetlere harcanmaktadır. Bu süreç nihai olarak bütçe ile şekillenmektedir.Bu süreç içerisinde devlet kaynakların toplanması aşamasında zenginden fazla, fakirden azalarak, sunduğu hizmetlerde (kaynakların dağıtımında) dar gelirli gruplara daha fazlazenginlere daha az hizmet tahsisi yaparak gelir dağılımının düzenlenmesinde etkin olabilir.Buna gelirin yeniden dağılımı denilmektedir.
Ekonomik İstikrar:
Ekonomik istikrarın sağlanması iki temel veriden oluşmaktadır.Bunlar, fiyat istikrarı ve tam istihdamdır. Fiyat istikrarı, fiyatlar genel düzeyinin aşağı ya dayukarı doğru dalgalanmaması yani istikrarlı olmasıdır. Tam istihdam; geniş ve dar anlamdatam istihdam olarak ikiye ayrılmaktadır. Burada dar anlamda yani sadece işgücünün atılkalmayacak şekilde kullanılması ifade edilmektedir. Kısaca işsizliğin olmaması, tümişgücünün kullanılması kastedilmektedir. Kamu maliyesi vergi ve kamu harcamalarıkullanarak, talebin genişlemesini ve daralmasını sağlamakta ve bu yolla fiyat istikrarı veişsizlik çözümlenebilmektedir.
IV. KAMU EKONOMİSİ TEORİSİ: KAVRAMLAR, KURUMLAR, KURALLARA. İktisadi Faaliyetlerin Özellikleri
İktisadın temel problemi kaynakların kıt, ihtiyaçların ise sonsuz olmasıdır. Kamu maliyesindeise temel problem aynı kıt kaynaklar ile sonsuz olan toplumsal ihtiyaçların (bireysel ihtiyaçlar değil) giderilmesidir. Bunun yanı sıra, devletin sunduğu bazı hizmetlerin yarattığı olumludışsallık ile bazı piyasa malların yarattığı olumsuz dışsallıklar gelir dağılımı ve özelliklekaynak kullanımında etkinliği düzenlemekte ya da bozmaktadır. Diğer bir ifadeyle, devletfaaliyetlerinde özellikle kıt kaynakların neden olduğu kaynak kullanımında etkinliğin sorunuve gelir dağılımının düzenlemesi sorunu gibi iktisadi temelli amaçlar daha fazla ön planaçıkmaktadır.
B. Ekonomik Yapı ve Ekonomik Kesimler 
Genel ekonomi kamu ve özel kesim ya da sektör olarak ayrılmaktadır. Bu ayrımda hangisektörün üretim ve tüketimden ne oranda pay alacağını belirleyen sistem ise ekonomikyapıyı oluşturur. Bu sistemler ;
3

Activity (3)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->