ခတမင

အတ ၁၊ အမတ ၃ 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

အယဒတ
" အဖ $အဘ
ဗမ'ပညတင
 က င 
င 
* ရ   +က တက,က +ကသတ +က ထ မ
လထအ 
'ခ'ပ.
လမအ
/ ဖ $အစည ၊ အရပဘက လမအ
/ ဖ $အစည စသ'ဖင$ အလ0 သငသ
$ လ ဘသ'ပန2ပ" civil
society ဆတ 
$ စက လ * ရင  " သ * စ လ
တ $ ပမဏ မ0 လတက ဒ"ဘက စပ 
င 

ကလမ0 မ အထ သတထ မတယ။ စစအဏရင အရပမ 
ည အက စစအလက 
0 
င 
င 
* ရ သ ခပယယ
$ $ တညရရ 
တ $ ၀န က0င'ဖစလ $ င 
င 
* ရ ဆတ 
$ ေ@ဟရက အစအ 
သ
အဓပC ယ အ'ပညအ
$ ၀ ပDလ င အင ကယ 
 ရငထငရ မ'ပင 
ရ 
တ $ ကလမ၊ င 
င 
* ရ
ရညမန 
 ခ0က ရသ 
 တ ကယ 
တ 
င 
 လမ/ ရ အရပဘက စတ $ ဗမစက လ * မ0 ရ $
အကအက ယန 
$ လ $အဖ $အစည အ'ခ'ပင ရ တက,က လ/ပရ 
 မ/တ ဟ
+ကက'ခန"သဖ ယ ရဘ မ" ဘ ကယဆယရ ပရဟတ လမ/ ရ အလပမ 
0
သဖ ယ အသ ငယ 
 န+ကရတယ။
civil society က လမ/ တ အရပဘကတ ဆ2 ပ" တက 
E 
က 
ဖ 
လယရ 
င သ က င 
င 
* ရ ကင ရင  ပ@တယဆတ 
$
စစခ@ကE  က0
အဖပ 
ခ 
*
ရငသ 
နရပတညင 
 မန
/ $သ
တကယက
$ 
လမ/ ရ အလပ
ပရဟတအလပမ 
0
လ/ပရ 
 လညပတနတ $ အသင 
 အ၀န က civil society လ $ အနကပ စ ထ
ငမတ 
ယ 
+ ကမက စ  ရမတ 
ယ။ ဒ"တ$
civil society က င 
င 
* ရ အဓပC ယနည 2ပ" လမ/ ရ အဓပC ယ ပမ 
0 စင 
တ 
$ ဘသ'ပန ဖလယမ 
/ တ မလပပ 

ဒ"မက 
ရစ" ဆရ 
ယ 
လ 
စ လစဘရယ စတ $ ေ@ဟရမ0 လပ 
တက 
E 
က 
 သ * /န  မယ၊ ဘ$+ကငလ
$ ဆ
 လ $အဖ $အစည
အ'ခတင$ အန'မင$ တ  တက ထ န  က 'ပင လ ဖ $ဆတ 
 လမ/ ရ 'ပဿန မဟတပ 
င 
င 
* ရ 'ပဿနသ
'ဖစနတ +ကင$ civil society ဆတ 
က စ" ပ  လမ/ ဒဿနတ $ အ လ * ပ@င စစည ရ င 
င 
* ရ ဝ@ဟရအ'ဖစ
ရ ရက
င 
တ 

 သဘထ သငတ
$ ယလ $ ယဆပ@တယ။
civil society အပD အဓပC ယဖင
$ ခ0ည ကပမ/ အ+ကင မသ  ခင ဒ"မက 
ရစ"န $ ထက 
တ 
နတ$ လထG က"
'ဖစလဖ $ ပ0. ထင လ$က0ငရ
$ မယဆတ 
$ ဖက'ပနတအ
$ ယက အရငစမ စစ +ကည+$ ကရအင။ စည ကမ ရတ 

$  တ
ပညရည 'ပည၀
$ နတ သ
$  တ 'ဖစလမ ဒ"မက 
ရစ"န $ ထက 
တ 
နလမယ။ ဒ"မက 
ရစ"က က0ငသ
$ * လင 
မ 
ယ ဆတ 
$
အတ အ'မငဟ အရင ရငစ 

* စ အဆင$ တင မရတ 
$ စင$ ရကသန 
$ အစင$ ရကခရ
* မ 
/ ပဒသရဇ အယက
န လညပ
$ @ Eက 
လ 
ပ 
 သ တသ 

 အဓပC ယဖင

$ ပ
/ ။ ဘလ $ န လညပ
$ @ Eက 
 ဆ2 ပ" သ * စ ရ
သလ ဆ စည ကမ ရဖ 
 $
ပညရည 'ပည၀
$ ဖ $ဆတ 
 လလ 
 အပ+ကင အ'ငင ပ  ဖ ယ မရ၊ သ $ပသ ဒ"မက 
ရစ" ဆတ 
 စည ကမ
ရလ 
တ သ
$  တ ပညရည 'ပည၀
$ လတ $ သတ က စည ကမ ရ 
င 
2$ ပ" ပညရည 'ပည
$ င 
2$ ပ" လတစစက 
အက 'ဖတ
သ * သပ အမတ ပ 2ပ" အပဆ 
 +က သဘ ခ0" 'မHငရ
$ တ မဟတ၊ လ $အဖ $အစည တစရပလ * တစယက အခ ငအ
$ ရ
တစယက အသမတ 
' ပ.လ $ တ'ပ ည" အတတက က0င+$ က*+ကရမယ$ အက0ငတ
$ ရ Gက" မဟတလ 
 ။
အခ'ဖစနပက
* ဒ"မက 
ရစ" အသ ငက 
 'ပင ရ က င 
င 
* တက ဖဆင နရမ ဒ"မက 
ရစ" 'ဖစထန
 မ/
ခင 
မ 
ဖ $အလ $င လထG က" က civil society ဂဏအ 
ငမ0 န $ ည"လအင ပညပ +ကလ $ အနကပ ခ0ငတ$
လတန စ ပ0က အတ အခDက ထပ ရကနတယ။ ဖက'ပနမ/ ဒ"ဂရ" နည နည လ0$တ$ အ'မငကတ$ civil
society အ'ဖစ 'ဖစထန
 ခင 
မ 
လတန $အမJ ဒ"မက 
ရစ" 'ဖစထန
 မ/ နက+ကင 'ပနလည 

$  $ ခ ယ ပလမမ
$ ယ
ဆတ 
$ အ'မငပ။
ဒ"အ'မငစ 
ခ 
လ 
* တညတ
" $ အ'ခခ*ကစ ဖက'ပနမက
/ တ$ State ဆတ 
$ င 
င 
* တဆတ 
န $ အဏပင 
 တ န $က
ည"မJ'ခင ခ0'ခင စစအမ ဆ  က လကသငခ
$ '* ခင ပ ။ အဏပင 
 ခ င'$ ပ.သလက လ/ပသ 
ရ သ င 
င 
* ရ
အခင အက0င နယပယက ဒ"မက 
ရစ" အသ ငက 
 'ပင 'ခင အ'ဖစ အတင 
 အတ တစခထ 
 လကသငခ
$ '* ခင ပ ။ 
င 
င 
* တန $ င 
င 
* ရ အစသ 
ရ အဓပC ယက ဒ"လ တလ လ
ကခတ
* သ
$  တ ဖ ငတ
$ $ civil society ရ $ အဓပC ယကရ
အသင+က ခ* အ'ပ.စခ* နလဗန  တ * လစG က" အ'ဖစမ အသ ငက 
 'ပင ရ ဆတ 
$ အပ@ကအ'ပင ဘရမ 
 လ ။ ဒ@$+ကင$

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

ဗမ$နည ဗမ$ဟန civil society အပD ခ0ည ကပမဟ
/  တ  တကအသ င ဆငဖ $ နန
ထ န  က 'ဖစထန
 မ/ အဆငမ
$ Jပင မမ၊" ပဒသရဇ စတMဇနပ ။

အရင ရငစ 

* စ

ဒ"လ စတMဇနက ဖ0ကဖ $ စလပသ 
ငတ
$ ကတ$ င 
င 
* တ သညတ ငတ 
$ State က ဖ0ကဖ $ပ ။ မရရ 
က အရလ 
ပ 

စတMဇအသ င တညဆကထ တ $ State ဆတ 
 ပ0ကသန 
 2ပ.က ပ
@မ State က မ ဖ  ပ တ $ မ  က0ရNကယ 
 
င 
င 
* ရ ပ@ က ယ ပ0ကသ မယ။ င 
င 
* တက ဖ0ကရမယဆတ 
 ဘကဆ 
လ 
သ 
လ ။ င 
င 
* တဆ တ 
 တစဦ ခ0င စ" 
င 
င 

*  citizen တ $ အ'ခတ မJ'ခရယရ အဖ $အစည အလNအ'ဖစ သတမတ 
' ခင စတMဇပ ။ င 
င 

*  တ $
တစဦ ခ0င စ"အနန $ ပဂလ
R က 
အက0. အတ က ရညမန 
 က ကနထ 
တ 
က 
န 
သ 

+ က ယ2 ပ.င+က ထတ $ဆကဆ+* က
စသ'ဖင$ 'ပ.မန+ကတက civil society လ $ ပင 
 'ခ 2ပ" ၊ ဒ"လ လတစဦ ခ0င စ" ထတ $ဆကဆတ
* $ အ'ပ.အမတ
ထငတင 
 မGက င 
ပ 
အခ ငတ
$ ည 

" Jမ/ ရ ရ အတ က လတစဦ ခ0င စ"ကန ထန  ခ0Sပမအ
/ ပD သဘတ ပဋဉခရ
* 
ဘအ
* ဖ $အစည အလNGက" က င 
င 
* တ State ရယလ $ ယဆ ပင 
 'ခ ထ တပ ။ 
င 
င 
* တက အခ ငတ
$ မ 
က
/  အမခ*ဖ $ရ အပခ 
0Sပရ ဥပဒ'ပ.ရ တရ စ"ရငရ အဏတ ဖနတ " ရတယလ $
သတမတ 
' ပနတယ။ ဒ"တ$ င 
င 
* ရ ဥပဒန $ တရ စ"ရငရ တ $ဟ င 
င 
* တအဆင$ အဝန အဝင 
 အ'ဖစန $ civil
society ရ $ အပDဘကမ က ' ပ တညရ +ကင အEအ
* မ ရလ+ကတပ ။ Civil society အတ င  မ
လတစဦ ခ0င စ"ဟ တစကယ 
ရ 
ညအက0. က ဖ ရ 2ပ" ၊ ဒ"လ တစကယ 
ရ 
ညအက0. ဖ ရ မ/မ အ'ခ သသရ $
တစကယ 
ရ 
ညအက0. က မထခက 
ရ 
လအင ဆ2 ပ" State ရယလ $ သ" 'ခ ပင 
 'ခ သတမတ 
' ခင ဟ ပဂလ
R က 

အက0. စ" ပ  မ0 က ထန  ခ0Sပ'ခင န $ အမခ*'ခင ဆတ 
$ အတ င  ဝရဓ အ'ပစGက" တပ@တည တ ပ
@လတယ။ 
နက+ကင 'ပနမလည$ အင င 
င 
* ရ က လမ ပDအရက မခ*င 
ဘ 
စစလတ
N အ 
တ င  မပ ပ  မ သလ 
မ ရမယဆတ 
$ အ'မငန $ ဒ"မက 
ရစ" ထ န  က မ/တ အထကအပ*အ
$ ငအ 'ဖစလအင ကယ 

$ ခ ငအ
$ ရ ကသ 

ကယ 

$ ခ ငအ
$ ရ က တင ဆ ကယ 

$ ခ ငအ
$ ရ ကက 
က ယ 
င 
တ 
$ civil society 'ဖစထန
 ရ ဆတ 
$ အ'မငဟ
ဝရဓ 'ဖစနတဟ ဥပမကင ပ ။
လကသညကတ$ ဒ" င 
င 
* တဆတ 
$ စတက 
 ယ သတမတ 
မ 
/ +ကငပ
$ ။ င 
င 
* ရ ဟလည citizen ဆတ 
$ 
င 
င 

*  မ0 အသင 
 အ၀န မ မရ တ$ဘ စတက 
 ယ င 
င 
* တအတ င  က အဏအသ င ထင'မငစတ$တယ။
ပဂလ
R က 

အခ ငအ
$ ရ က ကက ယဖ 
 $ အ+ကင 'ပခ0ကန $ င 
င 
* ရ က င 
င 

*  ထ*က ခ ထ
တ 
' ပစတ$ င 
င 
* တက 
ခ0မ/န  2ပ" တ အ
$ ခ@ civil society ဆတ 
 တမငဖနတ " ယရမယ$ စတက 
 စ*တနဖ  မ0 န $ ရညXန
N  အပရ အင 
ဒ 
" လ
အဖ $အစည Gက" မဟတ +ကင သ'မငလင 
မ 
ယ။ င 
င 

*  အစGက" ဟ အ'ပ.ခ* အစင$ ရ ကခ* တစဆငန
$ မ 
$
သ" 'ခ အတန အစ မဟတပ 
၊ လ $အဖ $အစည မ အဟတရ 
 တကယရ နတ $ တစခတ 
ည သ အဆကအဦပ ၊ 
င 
င 
* ရ တညရရ 
 အရပပ။ င 
င 
* ရ ဟ င 
င 

*  တ အခ0င ခ0င +က က ထတ $ဆကဆမ
* ၊/ င 
င 

*  မ0 ရ $ 'ပ.မမ၊/ 
င 
င 

*  မ0 ရ $ လအ 
ငကပ 
ရညXန
N  'ခင ကလ 2 ပ" တ'ခ မဟတ၊ င 
င 
* ရ က ကင ကငဘ* မပ $ဘ င 
င 

* 
အခ0င ခ0င +က တက 
E 
က 
ဆ 
ကဆမ
* က
/ သ 
 င 
င 
* ရ အစစလ $ သတမတ 
ရ 
မယ။
အခ ငတ
$  ည"မJမ/က လအခ0င ခ0င တက 
E 
က 
ဆ 
ကဆ'* ခင အ+က မသ 'ဖစထန
 အင လပဖ 
 $ပ ။ င 
င 
* တန $ 
င 
င 

*  ခ ' ခ မ/အ'မင civil society အစ လNတ တ'ပငပ င 
င 
* ရ ဆ တ 
$ တကယအ
$ စသ 
ရ ရတ 
$ ဝ@ဟရက
အသ ပ ဖ $ရ ထက 
တ 
ယ။ လNတ တ'ပငပ င 
င 
* ရ လ $တ$ ,က +ကပ@ရ $၊ တကယလပ 
 တ$ အ'ပင အလ
'ဖစထန
 မ/ဆတ 
 လNတ တက ဗဟ' ပ.+ကင ရယလ $ လNတ တ င 
င 
* ရ က လNတ တအ'ပငမ ပ@ လက 

အကအက ယ ပ တ $ စစကYနဝ@ဒ'ဖန $ 'ဖစမနဖ $လည လတ 
ယ။ ရစ လ လ * ဟ င 
င 

*  မ0 င 
င 
* ရ န $
အခ ' ခ ခ*ရမ/က 2ဖ.ဖ0ကခတ
$ ၊$ င 
င 
* ရ က င 
င 

*  မ0 က 'ပနလညသမ 
 ပက 
ဖ 
 $ အ ထတခ 
'$ ခင ရ $ အထငရ ဆ *
သဓကပ မ $ ရစ လ လ * စပ 
တလည သမယမ ရစ လ လ * စတဓ 
တက လ * သ င  +က'ခင အ 'ဖင$ င 
င 
* တ 
င 
င 

*  အလNခ ' ခ 'ခင civil society လမ မ က သတမ+ ကပ@လ $ ခတမင က တက 
တ 

 လက 
ပ 
@တယ။

---------------------------

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

မတက
အယဒတ
" အဖ $အဘ................................................................
. .............................................................................
................................
................................ .............. ၂
ကဗ0 ................................................................
................................ ................................................................
................................ ..................................
................................ .. ၅
+ကက'ခ*ထက
သ*ပရခင ဒ@င ခတ .................................................................. ၅
ဓ@ တ ထမ 2ပ" ကင ကငက ................................................................
................................ .................................
................................ . ၅
သတင စ ကဗ0 မငယပ 
 င................................................................
. ............................................................... ၅
................................
တနဖ  ဆ ................................................................
................................ .........................................................
................................ ......................... ၇
စဖတသထ 

*  ပ စငက
$ ဗ0 မန က က ......................................................
................................ ...................... ၇
၈၈၈၈ 
ရ ................................................................
၈၈၈၈ အမတတ
................................ ...................................................
................................ ................... ၇
၈၈ ထ က သမင 
 တပင 
 တစ တခ  မ ...........................................................
................................ ........................... ၇
၈၈န
၈၈န $ဘဝတဆစခ0. က ပ@ ................................................................
................................ ......................................
................................ ......၁၀
...... ၁၀
ထက 
လမ အစ'ပ.၍ မငဂ0" ................................................................
................................ ................................ ၁၀
၈၈က ပ တ အ
$ သ ခငသလ
* င................................................................
. ..................................................................
................................
................................ ... ၁၄
NLD အပD အ'မင၂မ0. ................................
................................................................
................................ ...........................................
................................ ........... ၁၅ 
ခ@ကဆစ
 င 
င 
* ရ အငကင 'မတ ....................................................
................................ .................... ၁၅
ဟနခ0ကည" နကလက 
 ကင မ0 'ဖစရ ည"သစ .......................................
................................ ....... ၁၇
မဿဗဒ ................................................................
................................ ..........................................................
................................ .......................... ၁၈
ကခ0ငလအဖ 
$အဖ
$အစည
အ+ကင လ$လမ/
လမ/အက0 Ja Maran ............................. ၁၈
$ အစည
$

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

မ0ကမကရ ရ ................................................................
................................ ..................................................
................................ .................. ၂၀
Eဟ 
ငဂ0'ပဿန၊
$ ရ င$ အမ0. သ ဂဏသ 
က 
f
0'ပဿန၊ လ $အခ ငအ 

အငထ  (ရ $န) ...... ၂၀

Eဟ 
ငဂ0အရ ဆ  ပ သ
 $တခ@က ခတမင လန ဒန သတင ထက ............. ၂၉
ဖတသမJ၊ 'မငသမJ၊ +က သမJ၊ တ မသမJ

ဇ"ဇဝ@ ...........................................
................................ ........... ၃၁

အ'ခခ* အတ အခD 'ပင လ မ/ (Radical Shifts in Mindset) 2ငမ  ခ0မ အ ...... ၃၄ 
'မ လ ထ*ပ စ ဘ  X န $ ................................................................
................................ ...................................
................................ ... ၃၇
ဖ * $2ဖ. တ  တကမအ
/ +ကင 
+ကင သကင စရ ......................................................
................................ ...................... ၃၉ 
င 
င 

* 0 ဖ * $2ဖ. 'ခင င$ က0ဆ * 'ခင နသ င ...................................................
................................ ................... ၃၉
ဖ"လဆဖ" ................................................................
................................ ........................................................
................................ ........................ ၄၁
မမက 
ယ 
မ 
မ 
 ပင 
စ 
 မ/င 
$ င 
င 
* ရ ဝတတ......................................................
. ..................................................... ၄၁
................................
သမင 
 ................................................................
................................ ................................................................
................................ ................................ ၄၄
အရ $တငအရန $ စစအ ကလမတဆ 
က သရဖ"သန ..................................
................................ .. ၄၄
ရသစပ ................................................................
................................ ............................................................
................................ ............................ ၄၆
၂၀၁၂ လနဒနအလ 

* စ မဒ" ................................................................
................................ .....................................
................................ ..... ၄၆
ဘသ'ပနဝတo.ရည................................................................
................................ ................................................
................................ ................ ၄၇
'ပညကင 'ပည မန
 မ န  ဂ ............................................................................ ၄၇
၈လ လ * ဓတပက
* p................................................................
................................ ............................................
................................ ............ ၅၃

ဓတပ။* ၈လ လ * အရ တပ* တစ' ပည$ အထမ  အမတအ 
'ဖစ ၁၉၈၉ မ ရနကန 
တ 
ကq သလ 
 က0င
သ မ0 သမဂR က ထတ ဝတ $ ပ $စကတဒက 
 ဒ"လ စစငမ0က ဖ * အ'ဖစ တည 'ဖတ အသ * 'ပ. ထ ပ@တယ။
ပန ခ0"င 

$ ဇ
" င 
 ဆရ ဘယသဆ 
တ 
 မသလ $ ခ ငမ
$ တင င 
ခ 

$ က န လည ခ ငလ
$ တ
N  ပ စခ0ငပ @တယ။

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ကဗ0

လယသမ တ ဆw'ပကန2 ပ"တ။$
သမxတGက" နက+ကင 'ပနမလည$ ရ အတ က
အ ဒအ
$" ခန 'ဖတ။

+ကက'ခ*ထက
သ*ပရခင 
ဒ@င ခတ

တတတ တ လ
ပ 
+ ကတ အ
$ ခ@
ဟစတလဟ လကငပထ 
 လတယ။

သတလ သတမင လပလ 
က 
တ 

ဘGက" ရ $ယတ 'ပငသလင ကခ 
@ရ။

ဗဒတ
y ရ အတင 
 စင Gက. ညHမ 
သ 
က 

လမ0. စ တယကက
စ ပစ 
တကခ@ကတယ
ဒ"ကင သစzဖက တ ။$

တပတဦ ဆ"မJလက 
' ပနတ$
တပဦ ကလ အကY* အလ န အကY*။

ဂ0အ က သ $အမEက 
လ 
က 

မန $လ * ကစ 
ကq Sကပလက 
န 
$
ပလr ငပDမ မ0ကတ ထင 
 နတန  ။

တ'ဖည 'ဖည ခ0င  * တ န $အတ
သဓကတ မ0 မ0
အနတရတ မ0 မ0
ပဇန
 တ မ0 မ0 
မငမင လကလ ရယ ငယပ@သ တယ (မလပန 
$)
ဥမမယ စမ'မကန $ သ တရဟလ
နဗs နက ရကသ တယ။

… 

ဟ ဟမ 
 
သ ဆနတ $ ယက0 သ တအပ
ရ ပရ 

ခ 
Y*ခY* မ0က ပပ န+ကတယ။
အ တကစရတ$ ကင ပ@တယ။
ပ0 ရညဆမ ခရ" မ
ဓ@ တ ထမ 2ပ"

… 

မငယပ 
င 


သန +ကပ@ခငဗ0 သန +ကပ@ခငဗ0
ပက 
ဆ 
* လ နည နည လက စ န $Gက +ကပ@ခငဗ0
လမ တကလည$ အရင သတင စ ဟ 
တင ခ*နတယ။
အစကG က" အစမGက" တ $ရ
ထမင က0နဟင က0နလ မ0 ရရ 
င စ န $Gက +ကပ@
ကလ သတင စ တ တင ခ*နတယ။

ဓ@ တ ထမ 2ပ"

အတ အ'မငက0ယဖ $ စဖတ ဆလ 
 $
ဆရ စအပက 
 ကကကင 
လ 
က 
တ 
ယ
လမ0. 'ခ တင 
 ဟ အMရယ တ ။$

သတင စ ကဗ0

သရကပငစက 
 တ$ သရကသ " သ" တယ
သ*ပရပငစက 
 တ$ သ*ပရသ" သ" တယ
ကယ 
'$ ခ*ထက
ကယ 
+$ ကကတ တ'ဖည 'ဖည န $
'ဖ.တထတ 
/ Eက 
သ 
တ
Eက 
သ 
တခဖ
*  $ စင$ နတန  သ*ပရသ" တ 
ဈ ကင တန 
သရကပငကလ သရကသ " တ သ " တန 
သတ $တ လ ခ မင လ $ကင တန  ။

ဒ"လမ က လJကမ တ$
ဒ"တစင တ
$ $
ဘ"လ  ပ@င သင 'ခကထငက 
လJ$တက
ရ 
အငလ လကနကင@ ပ@ မင သ က
ပ'* ပငထမ
 ။

… 

စင Gက. ရင ရ 
ဒ@သသ*လည မပ0ကစန $
ကEဏသ*လည မပ@ကစန $
အပမ" နတ $ ရပဝန မ
ရငက
$ 0ကစ တ ခD'ခင က
အနGက" ရဂ@လ ရ +* ကတယ။

ကယ 
$ လကယ 
ထ 
 ပ ခ  ရကရကဆတ 
$ 
လသG က" န $ တလထစ
" 2ပ"
တခရ" ထ သ တ (င@ ပ@ မ က)။ 

ကင ကငက
အလပ' ဖစရ ဟ 
သခ0စက 
+ ကညလ
$ က 
 တ$ “အလစ'ဖ.တရ

လစထတ 
စ 
စင

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ကYနတဟ အမ 'ခမ ပ
$ @ နစရန $
စ စရကည" ပ ပ@ (စ'ပ က လညမ ခ0တ)
အမ 'ခမ $ တ တင ခ*နတယ။
အမန $အဘက ပ ပ@၊ ည"အစက မငမ 
တ က ပ ပ@၊
2ပ" တ$ အမက 
 ပ ပ@
မဘမ $ ဂဟက ကလ တ တင ခ*နတယ။
ဘ" တပကလ 
 ထင 
က 
 ပ ပ@၊ ထ ခ*က ပ ပ@၊
စပပ 
တ 
" က ပ ပ@၊2ပ" တ$ 'အမ' က 'ပနပ ပ@
လအE 
က
* အဖ  Gက" အဖ  Gက" တ တင ခ*နတယ။
စသငက0င ရယ၊
သငယခ0င တ ရယ၊ကစ က င  ရယ ပ ပ@
လမ ပDက ကလ တ တင ခ*နတယ။
မနက 
နတပ
$ ညရ ရယ၊ ကင မ နတ 
$
ဆရဆရမတ ရယ၊စတခ 
0ရတ $ ကစ စရန $
စ စရရယ ပ ပ@၊
စသငက0င ထ က ကလ တ တင ခ*နတယ။
အမရ 
ယ 'ခ*ရယ 'မရယ
အလပအ 
ကင 
 ကင တစခရ 
ယဇန" မန  မရယ
သ သမ" ရယ ပ ပ@
က0န မသနစမ
 တ $ အရ ယ ကင အမ0. သ Gက" တ 
တင ခ*နတယ။
ဝငင လခရယ၊ ဈ ဝယထက
' ခင ရယ၊
ဘရ ဖ ထ က' ခင ရယ၊
မ" ဖ ခ0င ရယ၊ ရငသ ရယ၊ သစzရမ 

/ ယ ပ ပ@
အမ ထငရင 
အ 
မ0. သမ" တ (သတ $
လငယက0 ထ*) တင ခ*နတယ။
ကYနတ$ က0န မရ က' ပနပ ပ@၊ ကYနတ$
ခyကယ 
အ 
စတအ 
ပင 
 တ က' ပနပ ပ@၊ ကYနတ$
အသကက 'ပနပ ပ@ 
ဆ E* ပDက လနတ တင ခ*နတယ။
ကယ 
က
$  မငအ
$ သည ပ ပ@၊ တစစတ
* စယကက
တစစတ
* စယကထ* တင ခ*နတယ။
သတ $ရ $ +ကမx သတ $ရ $ ဇ"ဝန $ သတ $ရ $ ဆwက
န လညလကခအ
* သမတ 
' ပ.ပ ပ@ရင /ခငဗ0 
ဂ န $လစစဘ"ယ* တ က တင ခ*နတယ။

လစထတ 
စ 
စင

ဗင 
ရ 
ဂရပ ပ@၊ က နဒ 
* ပ ပ@၊ ဆင+က2မ.ငပ ပ@၊
ဘပ ပ@၊ က 
က 
လပပ ပ@၊ အပ 
ခ 
န ပ ပ@၊ 
ကတ"ဗ" ပ ပ@၊ ရကစတပ ပ@၊ အ'ပက ပ ပ@၊ 
ရလ'မင ပ ပ@၊
အမ ထငမ$ လGက" တ တင ခ*နတယ။
အပ@င အသင ပ ပ@၊ လကဖကရညဆင 
 ပ ပ@၊
အငတနကပ ပ@၊ ဆရ 
ယ 
န 
ကဝတ ပ ပ@၊
ဖန  ပ ပ@၊ ဂမ  ပ ပ@၊ ဆ လပ ပ ပ@၊
ဘ"ယအရကပ ပ@၊
မ ယစဆ ဝ@ ပ ပ@၊လင ကစ ပ ပ@၊
လငစ 
တ 
 'ဖစရပ ပ@ ၊ ပ@တ"ပ ပ@၊ E| ပ  ပ ပ@၊
ရနပ ပ ပ@၊ သနတပ ပ@
အလပလ 
ကမ$ လငယတ တင ခ*နတယ။
ကYနတက
$  အလပအ 
ကင 
တ 
စခခ 
 ပ ပ@
ဘ $ရ2ပ" သငတန 2ပ" ဆ * 2ပ" တ လ
$ င 
ယတ 
တင ခ*နတယ။
လ* လကတလ
$ စ၊ ထက 
တ 
နတ$ လပအ 
 ခ၊ ရသငတ
$ $
အခ ငအ
$ ရ န $ လပင 
န ခ ငလ 
'* ခ.*စတခ 
0ရမ/ ပ ပ@၊
ဝနထမ န $ အလပသ 
မ တ တင ခ*နတယ။
ပ ကင တ $ အလပလ 
မ +ကင ၊
ပ ကင တ လ
$ ပ 
ပ 
င 
ခ 

၊$ ပ ကင တ ခ
$ စ
*  ခ ငက
$  
ပ ပ@၊
အလပရ 
င 
၊ င ရင 
၊ ဓနရင တ တင ခ*နတယ။
အကကအခ နရ 
ယ၊ လကဖကရညဖ  ရယ၊
ကနတ$ခပ
* စzည  ရယ၊
လကဆငပpရယ၊ခပရင 
 ရင  ပ
လကငင င သ အထပလက 
ရ 
ယ၊
တင 
 'ပညသယ*ဇတတ ရယ ပ ပ@
အဏသမ  /အဏရ/အဏရင အဖ $တ 
တင ခ*နတယ။
အစ  ရသစရယ၊ ယ+* ကညစတ 
ခ 
0ရမ/ရယ၊
အတတက 
မကင မ/မန 
သ 
မJ ဥပကf'ပ.
သည ခ*ခင

$ တ
' ခင တရ ရယ၊အ'ခအနမပ0က 
ရငပန 
 စရတစနရရယ ပ ပ@
အ2ငမ  စ အဏရငအ 
ဖ $တ တင ခ*နတယ။
လ တလ 
ပမ၊/ တရ မJတမ/န $ 2ငမ  ခ0မ မ/ ပ ပ@ ၊ 
င 
င 

* ကကတင ခ*နတယ။
သဘဝပတဝန က0ငက ထန  သမ  ကက ယ ပ ပ@
လသ တခ0. $က လအမ0 စထက
* န 
တင ခ*နတယ။
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
တရ စ}နတ ကစ 
မ သပမ၊/ 
ပ 
စ 
ကညင
H  ပန မ/န $သတ'ဖတမမ
/ 
ကက ယတ 
 ဆ" ပ ပ@၊
လသ တခ0. $က လအမ0 စထက
* န 
တင ခ*နတယ။
အစရစ၊ နစရ၊ 'ပနလညထ ထငရ န $ 
ပ0ကဆ * နတ $ မသ စဝငတ က ပ ပ@
ကပဘ ဆက 
ဒ 
က 

f ညတ တင ခ*နတယ။
သစပငပန မန တရစ 
} န၊ ရ'မတတငန $
မ  ကင ကငက စင$ ရ ကကက ယ ပ ပ@
ကမ~Gက" က တင ခ*နတယ။
အရင အကYပ 
ဘ 
ဝက လမ 'ပကညပ
" @
ဘရ က0င အမ0. မ0. ထ က လအမ0. မ0.
ဘရ အမ0. မ0. ထ*မ တင ခ*နတယ။ 
တင ခ*နတယ …တင ခ*နတယ .. 
တင ခ*နတယ …တင ခ*နတယ 
တင ခ*နတယ …တင ခ*နတယ၊
လသ တ ဟ ဘဝထ*မ 'ပညစ
$ ခ
* 0မ သမ/က 
တင ခ*နတယ။
ဘဝတ ဟ လကထ*မ အဓပ@C ယက 
တင ခ*နတယ ။ အ လ * ရ $ကယ 
စ 

ကYနတက တင ခ*ပ @တယ
သန +ကပ@ခငဗ0 သန +ကပ@ခငဗ0။ ။

(ဤကဗ0က ခတမင အတ ၁ အမတ ၂ တ င ဖ'ပရ၌ 
နကဆ * သ * ပဒ 
 'ပ.တက0နရစခပ
$ @သ'ဖင$ ယခတခ@ အ'ပညအ
$ စ* ဖ'ပ
ပ
* ပ 
' ခင 'ဖစပ@သည။ အယဒတ
" အဖ $၏ အမ အတ က ကဗ0ဆရ 
မငယပ 
င 
 
င 
$ စဖတသမ 
0 အ အ အX တ တင ပနအပပ@သည။)

လစထတ 
စ 
စင 

လဘ+ကင$ ဟနဆငခသ
$ လ
အ+ကကတရ +ကင$
ယ+* ကညခ0ကကE 
က 
ခ 
0. ခ သ
$ လ
ကယ 

$ ည ကယ 
 ဖက ကယ 

$ နဖ 
ကယ 
 ဖ0ကခသ
$ လ
မညတမ 'ဖ+ကည$
မသ တ န $တ$
ကယ 

$ မင 
 ကယ 
မ 
ရငမဆ  မ စန $ ပ@$ ။ ။

စဖတသထ 

*  ပ စငက
$ ဗ0
မန ကက 

အစ တ ပ@တယ ၊
အကလည လသငသ
$ လက လတယ ၊
သဘ မသငတ
$ လည ရ ကင ရမ 
ယ ။
ဘယလဆ 
ဆ 

ပတ 
ယမရ ရယ+ ကညလ
$ က 
ပ 
@၊
ဖတဖ $လည မမ$န $ ပ@$။ 
ရN'ပညမJက    တစဝကအပ 
မ 
ကက၊
ပ  စ  ပကစက ဝ လ န  လလ $ ခကတယ ။ 
ရNပငရNက0 မ လ န $၊
က0. +ကခ@ကE  တ  'မညလတ $ ဗသ
* ၊*
ပန*မ စ သငတ
$ ငသ
$ တင ပ@ င 
 ပမယ$ ၊
အသစမ'ပင မ'ဖစကင 2ပ"မ $၊
မညစမဟင ခတမင န $ ရNန  လက 
တ 
ယ။

၈၈၈၈ အမတတ 

တနဖ 
ဆ
ဒ"လမ ဟ +ကမ မန  သလ0ကန $
စတပ 
@လကပ@ ရ လJကခမ
$  တ$
ယ+* ကညခ0ကတ ရငဘတထအ
'ပညအ
$ သပထ 
ည$
သရ ဘ+ကငမ/ တ န $ လမ ခ ခ
$ ပ@$ ။
ကယ 

$ လ 
* သ ကယ 
သ 

ကယ 
စ 
ည န $တ$ ကယ 
' ပနမ2ငစန $
"လ $တနဖ  " အတ က
အတMတ ကသ 
 ခ@ကသမ 
 ခ $
E  သ မ/က တ$ ခ0ငမထ  မစန $ ပ@$ ။

၈လ လ * ၂၄စ' ပညမ
$  အရ တပထ
* ပ@ဝငခတ
$ $ 
ယက0 မန  မ၊ တငသလ 
ယသမ ၊ က0င သ ၊
အလပသ 
မ ၊ လတန စ ပ@င စ၊* တင 
 ရင သ 
ပ@င စက
*  ဂဏ' ပ.ရင ခတမင အဖ $သ တ က
သတ $ရ $အတ $အ+က.*တ က ဝမJထ ပ@တယ။

၈၈ ထ က သမင 
 တပင 
 တစ
တခ  မ
၁၉၈၈ခစ 
 ၈ လပင 
 ၈ရကန $မ တင 
င 

* * လထ
လ/ပရ 
 မ/ စမယဆတ 
$ အသ*က အ ဒတ
" န 
 က ဘ"ဘစ
" "
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ကန +က နရတယ။ ရပကက
ထ 

 ဈ ထ မ
လမ မ
တယကန $
တယကတ " တ  တမ0.
က0ယက0ယတဖ* မ ရ'မန ရ စစ
* မ +ကန $ ဘက
ဘယလစ 
မလ ဆတ 
 မသ+ကပ@ဘ ။ ရနကန 

တကqသလ 
က 
'ပနလတ $ က0င သ က0င သတ
ကလ ဘယသက 

ဘယလစ 
လပမ 
ယ မသပမယ$ 
န $လညဘကတ ညနဘကတ မ
နယ2မ. $ထ * စ*
အတင 

စကဘ " စ" ရင
အ+ကဆင 
ထ 
င 
လ 
က 

လဘကရညဆင 
ထ 
င 
လ 
က 
န 
$ မJလင$ စငစ
$  နရ
တပ@ပ ။
၈ရက ၈လ ၈၈ခ 
စ
၈၈ခစ
မနကပင 
 ကတည က အ လ * န စ င$ နတ ဘသ*မ
မ+က ရသ ဘ ။ 2မ. $က ထငတထက တတဆ 
တ 
 
နတယ။ ရနကန 
န 
$ အဆက အသ ယ ရတ 
$ လတ ဆက
"
သတင တ +က လရတယ။ တငဥကq လက
ထ ကလ 
2ပ"။ 'မကဥကq လ သကƒန  ကYန အင စန
တ'ဖည 'ဖည လတ မ0 လတယ ဆတ 
$ သတင တ
ရန2ပ"။
2မ. $လ ကတ$
တတတ 
တ 
မ 
မ 
လ/ပ။
ညနစင မ သတင ဌန တ က +ကညသ*တ 
ဝစညနတန ထငရင ကယ 
2$ မ. $လ က အ
မလ အ မရ 'ဖစနရတယ။ တ'ခ လတ ဘယသ 
တ မ0 လပမ 
လ မJလင$ နတ $ ပပ   ရနကန 

တကqသလ 
က 
'ပနလတ $ က0င သ တ ရငထမ

င@တ $လပမ 
 ရတ$မယ ထငတယ ဆတ 
မ0. ဝင
လတယ။ သမ0 တ တ $2မ. $က ထမနထ 
တ 
 အပ $ခ*
ရတ$မယ ထငပ@ရ $လ $ တ" တ  ဆ+ ကတယ။

လစထတ 
စ 
စင

ညန ၃နရ"က0 က0လကမ 2မ. $လယ မ
လ/ပလ 

/ ရ 

'ဖစနတယ ဟတ 
စ ဒ"တစ လငယတ 
တ $ရတယတ။$ ၃နရ"ခ လကမ ,က +ကသ* တ
စ2ပ" +က ရတယ။ 
ရ $ဆ * ကန
ခ0"တကလတ $
လငယလ တ ရ $ တက,ကမ/က နကက လတ က 
'ပ လက 
ရ 
သလ 'ဖစနတတ $ရတယ၊ ဦ ဆငသ
မရဘ 
 ၊ ထန  ခ0.ပသမ 
ရဘ 
 ၊ အလက 
သ 
င$ လအပ 
က  

ရ $လ0 နတယ၊ အ ဒလ
" အ 
ပ 
ထ 
ရပ@ရင အ 'ဖညဖ
$  $
Gက. စ န+ကတ $ သငယခ0င တ န $ လကခ0င ခ0တ2 ပ"
လက 
ပ 
@မတ$တယ။
ဘတEလ
* မ ကန
'ပည 
တသ တက 
 ရ $ဘကက လည2$ ပ" ဥမxဒMလ
" မ
အ ဒက
" န ကမ န လမ ထ တ  ရ $နတ $ လအပ 

Gက" က ,က +ကသ* တ န $ ကမ~မ+က သ"ခ0င တ က
ဟစ,က လ $။ လငယလ တ န $အတ လGက" ပင 
 
တ လ တ $ရတယ။ နယ2မ. $လ မ တ$ ခထပ 
စ
ခတသမ
* +က ရသ ဘ ။ အတလJကလတ $ အမ
ဝမ က က
အမန 
$ အတဝ န2ပ" မဘတ စတပ 
မ 
ယ
'ပန+ကရအငလ $ ခDတ$ ကမ န လမ ဘကက
ခ0. က $သ  တ $ အရ $က လအပ 
က 
 င +$ ကညရ
$ င 
ခ@င ညတလ 
က 
တ 
ယ။

အမ' ပနမယလ $ 'ခလမ  2ပ" လJကလတ $ အ'ပန
လမ တလJကမ တ$ ကယ 

$ ပ 
'ပနလည 
$ လသ
တခ0. $လ ရ နတယ။ ခY သ*ခY ခY န $ 'ပနလတ $ ကယ 
တ 
 $
အပစ 
 'ခလမ  တရ
မ'ပည$ သ ဘ
ထငတပ ။
ကမ န လမ မ ပစန2ပ"တ။$ သနတသလ
*  ခပသသ
$ $
+က ရ2ပ" န" စပရအမထ 
ခဏဝငနလက 
+ ကပမယ$
လတ ရ $ မ0က တ မ +ကက ရ
ပ 
 တ ယကလ 
 $။
ဘယသ တ သ+ကမလ မသပမယ$ 2ခမ  'ခက
၉ရက ၈လ ၈၈ခ 

ပစတမဟတဘ 
 တညတ
$ ည$ ပစမ ဆတ 
က တ$
၈၈ခစ
န လညန+ကတယ။ ၁၅ မနစလကအ+ကမ
မန $က တတဆ 
တ 
 နတ $ 2မ. $ကလ မ ဒ"န $တ$
ဒ"ဘကက 'ပန'ပ လတ $ အပစ 
 တ တ $ရတယ။ 
'ခကကပနတယ။ 
ဈ တ
လမ တ ပDမ
ရ စခန က ထ ကပ 
စလက 
တ 
 ကမ န ဆပခ 
* ဘ
လမရသ 
လကပ၊
တ*တ မ
ရနကန 
က 

ကပထ တ $ 
ရ $က လကနကကင 
စ 
စသ တ ကလ သနတက အသင$
2မ. $တခန မရ $
ညဘက ထ ကမ 
ယ$
အနအထ န $ ဒ ထကတတန မတတပရပ တတန စ"လက 
တ 
ယ၊
မ 
သနတန $
သဘƒပDက
ပစခတတသ
$ တင ၊
လတ လ
လတ သဆ * တ $
ထသ တယတ။$
သတင တ က သရ2 ပ" တ $ နကတ$ နယ2မ. $က
သပ မ+ကဘ ဒ ခ@င မ  သ တ န $တယကက
အသကငငနတ $ 2မ. $ပ0ကသသပ@$ ။ ၈လ လ *
ဆက 
q  ပDတင2ပ" အတင နင သ  တ $ လငယလ
လ/ပရ 
 မ/က နဂ * ခ0.ပတ$မလ ။ ရနကန 
က 


တအပက 
လ 
တ $တယ။ အ လ * ရ $မ0က တ က
ရကန $ သတင တ ဆကဝငနတယ၊ လထ တ က
ခ*'ပင ဒ@သတ န $။ သတယ အတ သတယလ $ 
နကမဆတဘ 
ခ0"တကနဆ ပတ
။$ 
အဟစသ တ $ လငယလ အသ*က နနက0ငက0င
က က

ကအက။

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
အ ဒ" န $က အမက 
သ 
 'ပနရကခတ
$ ယ။ သ တ
ရN နတ $ လငယလ က မ0ကလ * ထ က မထ ကဘ 
 ။
၁၀. 

၁၀.၁၁.
၁၁.၁၂.
၁၂.၁၃.
၁၃.၁၄.
၁၄.၁၅.
၁၅.၁၆…..
၁၆ .. ၈လ ၁၉၈၈ ခစ
2မ. $ကလ မ ရတ 
$ သဿန ၃ ခမ ဘယသမ 

လက 
မ 
ပ $ရတ ၊$ စစတပန $ ရ က လ'* ခ.*ရ ယထ တ $
တတတ 
တ 
ဆ 
တ 
ဆ 
တ 
အ 
သဘယတ
လ လ 
ခ@ကတန 
 $။
အ လ * ပ@င
၁၀ 
ခ@ကထက
မနည ဘ လ $ 2မ. $သ2မ. $သ တ က ဆတ 
ယ။
တတင 
 'ပညလ * က ထတလ 
က 
တ 
$ မရယ လက
လတ က +ကကရ* $စင 
သ 
လ ။ တ ဝစင 

သလ မသပမယ$ နယ2မ. $လ ကန ရနကန 
က 

တကqသလ 
အ 
သ" သ" က သ  တက2ပ" 'ပနလ+ကတ $ 
က0င သ လငယတ ကတ$
ဒ"လဖ 
 
ပ 
မ 

/ 0. က
ဘယလအ 

* မ 
ယဆတ 
က တင 
ပ 
ငန+က2ပ"။ နယ2မ. $ 
လ က ရ $န အသင အဖ $တ ၊ ဆရဝန အသင
အဖ $တ က ခ0တဆ 
ကဖ $ Gက. စ န+က2ပ"။ တ'ပည
လ * က 'ပန $သ  တ $ ၈လ လ * လ/ပရ 
 မ/ တ က အ+ကမ
ဖက2ဖ.ခ တ
$ သတင တ န $ ဒ"လအ 
+ကမ ဖကမ/ တ က
အ*တ န+ကတ $ 
င 
င 

*  တ ရ $ စတဓ 
@တတ က
ထက
*  ယန+ကခ0န ပ@$။
၂၄ရက 

၂၄ရက ၈ လ ၁၉၉၈ ခစ
တတဆ 
တ 
2 ငမသ 
ကနတ $ 2မ. $ကလ က အမတ 
ခ
မတ$ မနကစ ထမင စ ရင သရဏဂတ
* ငနတ $ 
မငမ 
၂ယက ရပ 
@တယ။ မဘတ က အသပ 2ပ"
ဘရ ရခ 

သရဏဂတ
* ငက အမမ 
 တယက
တနရ ထ ကလ 
+က2ပ" ခ0န  ဆထ 
 ရနရသ $
သ  ခ +$ ကတယ။
ပထမ
ခ0န  ဆထ 
 ရနရမ
တက 
တ 
က 
ဆ 
င 
ဆ 
င 
 တင 
 မ/ က လရကစက 'ပ 
နတ အ
$ တ က အ'မနနရ ရN $'ပင ရ'ပနတယ။
လကလမ 
 မရ
"  လကဆငက
$ မ ရင နရသစမ
ဆ+* ကတ$ ပထမ စရင အတင 
 မလရကင 

ခ +$ ကတ$။ တခ0. $ အခ0န 
 အခ0ကလ2 ပ" နရသစက
မတ $မသ။
ဒ@န $ 'ခ*ဝန က0ယထက

ဘန  Gက" 
က0င တက 
ထ 
ဝငလသမJလတ စရ 
င ခ0န  ဆ
ထ ခ0နအ 
ရကမ ရတ 

$ န 
$ ထ ကဖ 
 $ ဆ * 'ဖတက 
က0င ဝင ထပက 

အလ*တင 
မ 

ကမ~မ+က
သ"ခ0င က ဆ+ ကတယ။ အသင'$ ပ.လပ ထ တ $
အန"ရင
အစလ တ က
လကမင မ
ပတ+ကတယ။ အ လ * စစ ပ@င ၃၄ ယက၊
မန  ကလ က တယကတည ၊ ကမ~မ+က အဆ
သ*+ကင$ ဘ ပတဝန က0ငက လတခ0. $ ခ0င

လစထတ 
စ 
စင

+ကည+$ ကတယ၊ က0င ဝင ထ ကန ,က +ကသ* 
တ န $ ထ ကလ 
တ$ လမ တလJက အမ တ က
ထ က+ ကညတ
$ ယ၊ တခ0. $ လကခပ 
တ 
" တယ၊ တခ0. $
ကယ 
တ 
င 
 လက 
လ 
တယ ဒ@ပမယ$ ခပလမ 
 လမ  ပ@$။
လမ တလJက ,က +ကသ* တခ0. $ အသလ
ပ ပ@င လက 
ပ 
@+ကပ@လ $ ဖတ ခDတယ။ တ'ဖည 'ဖည
လအပ 
က 

လက 
ပ 
@လတတ $ရတယ။ ခ0န  ထ တ $ 
ဆ E* ရ $က
သ  င 
ဖ 
 $
2မ. $လ ရ $
အခရ
အခ0ကအခ0 E * ပ@င စ* ရ $က 'ဖတရမယ။ အ ဒက
" 
မ'ဖတခင 2မ. $ရ $ စတက 
န 
$ မကန
 တက 
 နက
ဗလ 
တ 
က
န 
 လ $ ခDတ $ ဧည$ ဂဟ၊ သစလပ 
င 
န E *
လမ ခ ဆက
*  ရကလတယ။ နယ2မ. $ရ $ အ'မငဆ
$ * 
နရလ 'ဖစ တရ E * သဘƒဆပ တ န $ မလမ 
မကမ မ $ လလစ
ညတ$ နရလ 'ဖစတယ။ အ ဒ" နရက 
ရကလတ $ က0င သ လငယ ၃၄ ယကက 
ဆ Eဘ
* ကကန ကန  တကအတင 
 တကလတ $
စစသ တ န $ 
လစပ"က
တပထ တ $
စစက တ က ဆ" Gက.နတယ။
လစခ 

@ မခ ရ
င ပစမန 
 $ပ@တယလ $ လစပ"ကကန 
'ပတယ။ ကန  ထပတ 
ညတ
$ ညမ
$  ရပနတ $ လငယ
၃၄ယက။ 
နကကပ@ လတ လ
$ အ 
ပ 
 တ က 
ဘ တဖကတခ0ကက
ဝင တ ထမ
 
နရ
ယလက 
+ က2ပ" +ကည$ န+ကတယ။ တယကလက
တယကခ0တ2 ပ"
ပတလညဝင 
 ရပနတ $
၃၄ 
ယကကတ$ လစခ 

 $မGက. စ ဘ ဘယလ က0
'ဖတ+ကမလ အ'ပနအလနတ 
င 
ပ 
င+ကတယ။ လစပ"
ကက လစခ 

 $ အဆကမ'ပတ။ ရ $က လကနကကင 

စစသ တ ကလ သနတက အသင$ အနအထ န $
ဒ ထကတတန မတတပရပ တတန စ"လက 
တ 
ယ၊
သ  ဖ $ ဆဖ
*  $လပထ 
 တ ဆ
$ ရ
* ပ ဆ Eက
*  သတ $
မ'ဖတဘ ဘယလမ 
သ 
 လ $ မရင 
ဘ 
 ။ ဒ"တ$ လစလ 

မခ ဘ
သ  လ $ရင 
တ 
 ကမ န လမ ဘကဆင ခ0
သ  ဖ $ပ ရတ 
ယလ $ အ'မနဆ * 'ဖတလက 
2 ပ" လတ
လကခ0င ခ0တတ 
 မ'ဖ.တဘ က $ခ0လက 
 တ$ တယ။
သတ $ လက 
မ 
လသလ ပစလ မပစဘ  ။ စတက 

ကန  ကန ကမ န ဘကက ဆင ခ0 လက 
 တ$
အနမပ
$ င 
 ဆ တ$ သတ $လ ပစခ0ငတင အတင
တကလရမယထငတယ၊ သတ $လ မပစရ လတ က 
ဝ@ကန 2ပ.ဆင လတယ၊ လငယလ ၃၄ ယက 
နကမ လအပ 
G က" က မထငမတ 
 လက အင
ပ ပ@င လတယ။
ကမ န လမ ထ
မဆင ဘ
ပန 'ခ*ဘ ကန 'ဖတ2ပ" ဘဏရ $က သ  တယ၊ 
နကဘက'ပန+ကညလ
$ က 
ရ 
င မJမဆ * တ $ လတန
Gက" ။ အရငဆဖ
*  $ ခ0န  ထ တ $ ဆ Eက
*  ပတသ ဖ $ပ ၊
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ဒ@ပမယ$ ဆဖ
*  $ ခ0န  ထ တ $ ဆရဝန တ ရ $နတ
ကလ အ ဒဘ
" ကက ပတ2ပ" လနတ အ
$ တ က ဘဏရ $
လမ လ ခ ဆမ
*  ဆ+* က တယ။
အ ဒလ
"  ဆ2* ပ" သပမ 
+ကခငမ ပ 'မနမ$အသ*ကန
မရယ လ
Eပသ 
မ 
 +ကင 
+ကညတယလ $
လကဆငက
$ မ သတင ဝငလတယ၊ နယ2မ. $လ က
'ပညသ တ ဝကဝကကအ
 ပ +ကတ နကရက 
တ လမ တ ပDမ 'ပညလ
$  $။ တသကလ * င* $ခ*လ
ရတ $
မက0နပခ0ကတ က
ရပကက
ထ 
ပ 
 တ မ
စငထ  လ $ ရငဖင
+$ ကတယ၊ အဟကင အ'ပ 
ကင တ က စငလည2ပ" တရ ဟ +ကတယ။
အ ဒ၁
" ၉၈၈ ခစ 
 +သဂတလ 
ကနပ 
င 
 ဝန က0ငမ တ$
2မ. $ကလ က တက,ကလန ဆန လ $။
၁၉၈၈ခစ 
 +သဂတလ 

မရယ လ မEပသ 
မ 
 ခင
နရ"ပင 
 အလမ 
 ပ 2မ. $ကလ က တပလန 
 $ပ ခ တ
$ $
လငယလ ၃၄ ယကက ခတ$ တယက
တနရမ။

၈၈န $ဘဝတဆစခ0.
က ပ@
၈ ရက၊ ၈ လ၊ ၁၉၈၈ ခစ 
 န $ လထအ 
,* ကမ/Gက" တ င
က0နအ
$ န'ဖင$ ရနကန 
2 မ. $ပDတ င တက 
ဆ 
င 
လ 
စ 

ကယ 
တ 
င 
က 
ယ 
က 
0 ပ@ဝငဆငခ
N င$ +က.*ခ ရ
$ ပ@သည။
ထ န $ရကမ0 မတင 
မ 
က
"
က0နသည အင စန
အထက(၂)မ ဆယတန စမ ပ က
 'ဖဆ2 ပ" သည$ 
နက အညဒသ မဘမ0 ၏ အမသ 
 $'ပနရက 
နခ သ
$ ည။ 
အငစရင ထ က2 ပ" နက မဂƒလဒ* ဗလ 
 ရ တ င
ဗလ 
 လင 'ဖဆရ 
န ရနကန 
သ 
 $ 'ပနတကလခ သ
$ ည။
+သဂတလ 


ရကန $ သန ခ@ငမတင 
မ 

" င

ကန ဈ တန လမ ရ အဝ 'ပ ဂတစ 
ခန မ ညအပ
ရသည။ မနကမ  လင မ အင စနသ 
 $ အစဆ *
ဘတစက 
 'ဖင$ 'ပနက အစမအမတ 

 ရမ  ခ0. က
ညဖကက က ပDတ င အပပ 
0ကခသ
$ မJ အတ  ခ0က
အပ နခ သ
$ ည။ ညနဖကတင
 ရ မဖကမ လမ0
ဆဆည 

* * ,က +ကသမ
* 0 'ဖင$ ခ0"တကလသညက
+က ရသ'ဖင$ အပရ 
မ   လခ သ
$ ည။ သည$ နက
်မတ$ က0နရ
$ ပကက
ထ 

 
က0င နဖက၊
က0Sရငတ 
ကဖက သငယခ0င မ0 ငအ
$ တ ရစ လ လ *
အရ တပG* က" က အတပ@ဝငဆင N
ဆw'ပ+က
ပ@သည။
ရစ လ လ * အရ အခင အတ င 
ဆw'ပ'ခင မ0 ၊ 2မ. $ထ တင
 ဆwလည 

$ ည'ပသ2ပ"
၁၀

လစထတ 
စ 
စင 

နက
လင 
 က မရသ'ဖင$
မ  ထ လထ တင

အင စနအ 
ထ 'ခလ0ငလJက'ပနခ'$ ခင မ0 ၊ လမ 
ဘ တ င တ န  လည  'ဖင$ ရင သ မန $ဟင ခ@ သည
ထ*မ မန $ဟင ခ@ က မ  ဖ ဖ


 ဝယစ ခ သ
$ ညမ0 ၊ 
ရNတဂ 

* နကဖကမဒ 
တ 


မန $ခ န  'ပသညက
သ  န ထငခ'$ ခင မ0 ၊ ရပကက
အ 
တ င  ကယ 
ထ 

ကယ 
ထ 

ကင စင'$ ခင မ0 ၊
အဆပခ 
တရန
+က*စညသညဟ သ*သယအ'ဖစခရ
* က လအပ 
က 

ဝင 
 Eက 
သ 
'ဖင$ ဒဏရရသ  သ လတယကက 
စငပခ 
က'ဖင$ ထမ က အင စန ဆ Eသ
*  $ ပ $ဆင 
ပ ခ '$ ခင မ0 ၊ ညဖက အင စန ထငဘက ဆ"မ
ပစခတသမ
* 0 က တငသက 
န 
 ရပကက
ဆ 

"  ညဖက
မ0 တ င +က ရလ$ရ' ခင မ0 က သတရမ ပ@သည။

ထက 
လမ အစ'ပ.၍ 
မငဂ0"
တကယတမ က0နလမ 
န 
 သစ အခ0နက 

လမ စ
လငယခတ၊ လရညခYနခတပ@။ က0င ဖ ငခ
$ 0န 
ရကရင က0င ကငစဝ
" ငတ က အ က0ရ။
လရညခYန ဘယစ 
ထ 
ပကမ
 ဆတ 
က အ က0ရ။ 
ရသ" က0င ပတစ 
အခ0နဆ 
 
တလန 
 ရ န $
ခ0"တကတတ ပန က * စ ပတ 
တ က +ကညရ
$ င
စစဗလ 
G က" 'ဖစခ0ငရ။ 
င 
င 
* တ အလ* 2မ. $တ လညတ
$ သ
$ တင က "ကခ0င၊
ကယ ၊ကရင၊ခ0င ၊
မ န၊ ဗမ၊
ရခင 
၊
ရမ  ၊
တင 
 ရင သ တ $ရပ 
@တယ " ဆတ 
$ သ"ခ0င နကခန
* $
+ကညရ
$ င နကဆ * ပတ စင'မင$ ပDက ဖလ ထ က
အလ*စက 
ခ 

$ ရသဟ Gက" Gက" မစတ 'ဖစတယလ $ 
ရ ခတ
၇တန အင
ဆရအတတသငဆင
က0န$အဘ  'ပတ န ထငရင တန $
က0နလ Gက" Gက" မစတ 'ဖစခ0ငခပ
$ @တယ။
ဝနထမ တ သပမ 
0 တ $ အသင 
 အဝင 
 က ကလ
ဆ တ$ အရ*၊ တင 'ပည၊$ က0ပစ$၊ မတစ$ စတ $
ပ@တ"အဆငအ
$ တန ပDလက 
2 ပ"
ရထ တကတယ
ဆတ 
လ
ဝ  တဝ@ သခ$ ရပ@တယ။
က*ကင တ $
အခ0ကက က0န$ မသ စဟ င 
င 
* ရ လပရ 

$
အနအထ မရ ပမ $ င 
င 
* ရ အ+ကင 'ပ
တတတ$ မသ စ'ဖစခတ
$ ယ။ ဟယရတ
" န အရ
အခင +ကင$
ဝ@ လ * သမ 
အအငပ ခ တ
$ $
အ+ကင ၊ မမ ပညရ ဒ"ပလမ 
တကတန 
 က
ကယ 
 တ $+က.*ခ ရ
$ တ $ 7 July အ+ကင ၊ ဦ တငမ  န $
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
တပဦ အ+ကင ၊ က0န$ မသ စရ $ မလဇတ2မ. $ 
လ က မတငဂရက လ $ ခDတ အ
$ +ကင ၊ သfငဇ 
င
က အသဖမ မ+ကင ရဒ"ယသ 
တင န ထင2ပ" 
င 
င 
* ရ စတမ 
ဝငစ  တ $ က0င ဆရက0န$ အဖ  က
တ  တ  တတတ 
တ 
 E|ကG က" တငင င +ကင ၊ မMလ
တကqသလ 

ဂ"တဆည
ဆတ
အ+ကင ၊
+ကညအင၊ သ  ၊ တငမ  ၊ စ မ  ရညန $ လထ 
ဒDအမ ရ $ 'မနမစ ရN တ*ဆပ 
 နကဆ * ပ ခ တ
$ $ 
စ တ အ+ကင ဘမသ ဘမသ က0န န ရညဝ
ခ ရ
$ တယ။

လစထတ 
စ 
စင 

'ပသ  တယဆတ 
 လ * ဝန လည မနခ ပ
$ @ဘ ။
ဇတက လ ဆက'ပရ တ"ဗ" ရ $မ ဘယသမ 

မရ တ$ဘ စက 'ပသ'ပ၊
ဘ"Eဖ 


$ ဖ 

$ ၊ 
သတM လပသ 
လ 
ပ 
န 

က0နကလ လ
 $ ဘယသမ 

Eပရ 
င 
ထ 

 စတဝ 
ငစ မနတ$ ပ@ဘ ။
အ ဒ" နကပင 

တစယကက
က0န$က 
က0င ပတသ 
 2ပ" လ $ 'ပလတယ။ ဟ$ လ $ 
ပ0ရင
N  စ အ လက 
တ 
$ က0န$အသ* တတ
က0ယခပ
$ @လမမ
$ ယ။ နကပင 
 ဟတ 
စစ ဒ"တစစ
လGက" တ 'ပစက တ န စ နန 
 ဖ0 +က ရင
က0န$ မမတ $မ0 ဆင ရ သ  2ပ"လ လ $ တ မပမ $
အကစ မကတ$ က0န အဆ$လ * ဝ မပ0ကခ$ ပ@ဘ ။

ဒ"ကန $အထ
စဖတတဝ@သနပ@တ $
အဒD
တစယကကလ အ ဒတ
" န 
 က E * တစE * ရ $ စ+ကည$
တက 
မ 
/ 'ဖစခတ
$ ယ။ အ ဒအ
" +ကင အရင ခ* +ကင$ 
သကရ $
အ လန 
$
အEင 
 စ" ရ"
တစလလက
အတ လ
က 

သသမ
“တစပ@တ"စနစ 'ပ.တ'ပ.တ'ပ.န ရစ လ လ * ရစ လ လ *

ဖတခင

$ ခ သ
$ လ၊ 
က0င
တ 'ပန
“တပန $'ပညသ ပ0လ $ မဆ * ရစ လ လ * ရစ လ လ *
တင 
 'ပညက
ဖ င၊$ ထစ
* အ
* တင 

မနတ 
င 
 က  
က0င ပတရ 

ထနထန၊
ကတ မ
+ကငတပ 
ခ 

* * မခ*ဝ$* စအပ တ က ထ$က0. ထ$က0. န $ 
မ0ကE */ 
အငဆ$၊ က0င ဖ င$ လတ$
ဖတခင
$ ရခ တ
$ ယ။ ဗဒဟ
y  န $ ညဘက တ"ဗအ
" စ"အစ 
နကတစတန 
ပ@$။ 
က0င ဖ င2$ ပ"
တခ0. $က
'ပကလ * တ က
က0န
န လည
သပမ 
+ကခငမ ပ
တစန $သ
က0န 
လကအင ဘသ'ပနပ တတတ$ ဦ လ တ ၊ 
က0င မသ  ရဘ ၊ 
န $လညခင က0န$
အဒDတ က0 ဇ န $ ပ"တ၊အ"မ၊ က"ဆင ဆတ 
$
အဒDတစယကက
န +ကပကလ
ပခ * ပD
'ပကလ * မ0. က ဝဝဝ@ ဝ@ ရယမတတခပ
$ @တယ။
လN ထ 2ပ" ဆ Eအ
* 'ပငထက
 လမ လJကသ
တယဆပ 
။ က0န လတန Gက" တစခက 
 နကက
ဒ@ပမ $ က0န Gက" လရင ဘလပမ 
လ ဆတ 
$
'မငလက 
တ 
ယ။ အ ဒ" နကရကကစလ $ က0န$ 
မ ခ န  တင 
 အတ က သသခ0ခ0မ'ဖတတခ$ ပမ $
ဆရဝနအဒDက ဆ EG* က" ထ က ဓမxEက
*  မနက
စတထ 
' မငယငမသ 
မJကတ$ 
က0င သ ဘဝ
တင 
 သ  တတသလ က0န$ အဒDအငယန $ ဦ လ
အတ က အ'မငဆ
$ * ရညမန 
 ခ0ကက အငလ ခ@ငတင 

အငယကလ
လမ လJကထက
ဖ 
 $
တကqသလ 

လရညခYန စခန 'ပန က0င ကငစဝ
" ငတစဦ 
က0င ဆ" သ  +ကတယ ဆပ 

အလယတန
'ဖစခ0ငခသ
$ လ ရရညအ 
တ က တ$ အဘ  'ပတ $ 
က0င အပ က0န$ မမကတ$ သတဝနက0တ $
Gက" Gက" မစတGက" ပ 'ဖစခ0ငခပ
$ @တယ။ တရ
ရ ကလ မ ခဏ ဆကန2ပ" တစပတလကနမ
သလ မတရ ဘ လ စ စ ဖ $ထ လ $ အ ဒ"
အမ' ပနရကလ ပ@တယ။ မမ လမ လJကသ
စက လ * က တငမ မ+က ခ ဖ
$  ဘ 'ဖစပ@လမမ
$ ယ။
တယ လ $ မမတမ 
 တ$ပမ $ က0န$ က ညဘက
ညဘက တရ ပ  တ ဆ"ခDသ  တတတတ$
က0နအဒ

" ခ0နရ 
$(နကဆ * ဖ ငတ
$ $ သငတန ပတ 
သခ0နပ@တယ။ က0န$ ဦ လ အGက" ကတ$
'ဖစင 
တ 
)$ တဇလငယ သငတန ဆင တစယက
ခ@ နနလ $ ဝ ဝ လ*လ* လမ လJကမထ က 
င 

'ဖစခပ
$ @တယ။
စန
ဒ@မမဟတ
တနဂƒ
ခ ပ
$ @ဘ ။ တစခ@တစခ@ န $ဘက၊ တစခ@ခ@ ညဘက 
န $လညခင 'ဖစပ@တယ။ ရ စ* ထက က0ဟန 
 က
တရ ပ  တ ဆ" တ$ သလ လ လ ကနကန သ  ခ $
မယလ
*  $ စမ တ အ
$ နန $ လဆ  တ က ဘန  ထ 
တပ@ပ ။
စမ သပတက ခ*2ပ" 'ဖဆ အတ က အ'ပ အလN
သ  နတ $ အခ0နမ 
 Eတတ 
ရက သတင +က'ငတ $
က0န$ အဒD E * ဝနထမ တစပင 
 ၊ စ+ကညတ
$ က 
မ 
/
လGက" ပDလခ တ
$ ယလ $ မတမ 
 နပ@တယ။ ဘတ
တစပင 
 ကတ$ သ E * ရရ 
 E * ပ@င စ* ဝင ထ က0န$

၁၁

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
က ခDသ  ခ ပ
$ @တယ။ အစပင 
 ရကတ မ တ$
သတ $လမ လJကတ$ နက ကကကကပ@အင
လက 
ရ 
င ရ $က တင 
တ 
$ နက “ဒ $အရ ဒ $အရ ” 
လ င@ ခ@တစလည 
၊$
”မက .. 
မက
တစလည 
၊$ ”အငရမည
တစလည 
$ အရင 
အနမပ @တယ။

” 

အလ $မတ အ
$ ခ@မ တ$ အရငက တစခ@မ မ'မင
ဖ တ $ လတန အရညG က" က အ*+$ သသလ ပ0သလန 
$ 
င လက 
၊
လမ ဘ ဝ ယက
တက 
 ကY တ $
အအ တင သကလက 
၊
မန $စ လက 
န 
$ပ@ပ ။
က0န
မတမ 
တ 

$  စရတစခက 
တ$
သ*ပရ
သ" 'ခမ လ တ က ဆ ရညစမ 
ထ 
 တပ@$။ နက
ရကတ မတ$ က0န$ အဒDန $ သ $မတ ဆ တ
ဖယင စကq SပDမ၊ ကညစန $ စတ ရ ၊
E * သ * စကန $လမ 

$ တ 
၊ 2ပ" တ$ စအပခ 
0.ပတယ။
အ ဒ" န $ကစ2ပ" က0န လမ လJက လက 
ရ 
င
စစင တ ရင ရတယ။

လစထတ 
စ 
စင 

နက2ပ" က0န တစခ@မ မစ ဖ တ $ စ 
မ 

ဆတ 
တ ပ@ပ@စ ရတယ။ က0နတ $ အမန 
 မ
မ  ရ နတန  က0င သ တ လမ မပD ထင 
 
နတ မတမ 
တ 
ယ။ ဘ ကရပ+ကည$ နတ $ လတ
ထ" ဆငထ လ $ ဘန  တGက" တ က ထ" တ
ပတဖ 
 $ 'ပတ အ
$ ခ@ ဘ+ကငမ
$ န 
 မသပမ $ က0နလ
“ထ" ပတ ပ +ကပ@ ဗ0 လ $ ယငဝ@ ဝ@ လက 
 အခ$
ဖ ပ@တယ။

ညဦ ပင 
 ကတ$ အမအ 
န" အန က တရ ပ  တ
လညန
$  ထငခတ
$ ပ@။ မတမ 
သ 
မJကတ$ ပနပ 
န 

ပ@ ပ@ မ0ကမန 
က 
င 
 အနက တပတ$ ဂဠ.နနဆ
" ရတ ၊
ဂ0.င ထကလ န $ တက2ပ" ဟတ $ အရပပပ 
 န $
ဆရမလ $ မတမ 
 နတ $ အနတတ
" စယက၊ နက
ဂ0Sတ"ကတ 
 တ န $ ဟတတတ$ ရNလင ယန တ $
ဘတ $ပ@ ။

ညဘကတ မတ$ က0နတ $ အရပထက
အကG က" 
တ န $
သ*ဃတ
က0န
အမတမ 
ဆ 
*
က0န
တ  

$
တ
င 


'ပည
မ  

ရ
တ 

$

လ

န 

သ 

မJ
အတ

က
ရ  

နတယ
လ  

$
တခ0. $
စစင
ကတ$
က0န ထငခပ
$ @တယ။ နည နည နန လလင
|  Gက" မ မဟတပ 

ကင စင$
သ*ပ@က လ တ က
တ၊
ကတ န  ပ* လ တ န $
ညသန

ခ@င
တစန $တစမ0. 
လကမ တ$ ဘယသမ 
 မ'ပဘ ဟအ 
မ 
ဒ 

" မ 
က  

ဖ'ပတတတ$ ၈၈၈၈ (ရစ လ လ * ) နမည န $
စ စရတ
ပ $တကလ 
သတရ နပ@တယ။
စစငပ @။ စသ'ဖင$ ပ@$။ က0န စစငရင ရလ $
က0နတ $ ခ0တတ တ ကတ$ ပမ
* န 
အ 
 'ဖင$ ညဘက
မသမင 
ယခ$ မရကခ 

$ လ၊ နတင 
 2မ. $ပတနပမ $
၉ နရ"လကအပ 
 ၁၂ နရ" လကမ လ လ ထ2ပ"
ဖ0 နတမ0. လ မ'ဖစခဘ
$  ။
အမ တ က ပ $လတ $ 'ပင ဖ ၊ ဇ" 'ဖSသ" န $ငပက0၊
လကဘကသပ 
၊
လကဘကရည၊
ထမင တ $လ
ဘန  တGက" တ ၊
မယသလ
" ရင တ ၊ 
နက
စ စရတ က ကပစ တပ@$။ ၁ နရ"ခ၊ ၂
ရ ဝတစ၊* မ တပက
" ယ ဝတစ၊* မ" သတဝတစ* န $
နရ"လကမ 'ပနအပ 
၊ မနက ၈ နရ"လကထ၊ ၁၀
တ'ခ E * ဝတစဝ
* တတ ၊ က0င ဝတစဝ
* တက0င
နရ" ၁၁ နရ"လကမ စ2ပ" လမ လJကတပ@$။
သ တ ၊ စကလငပန ကင 
ထ 
 တ $ လတ ၊ ဗလ"
ညဦ ပင 
 ကတ$ အမအ 
န" အန က တရ ပ  တ
ဦ ထပ ဆင ထ တ လ
$  တ ၊ ခရစယန ဘန 
လညန
$  ထငခတ
$ ပ@။ 
တGက" တ သ"လရင တ ၊ ပŠ ဝတစန
* $လတ ၊ 
နက အလဖနတ " ရင တ သ $အဖ $န $သ ခ0"တက
က0နတ $ တင 
 'ပညမ ရတ 
$ လမန 
သ 
မJ အတတက
လမ လJကတက ခထမ 
0ကစထ 
က မထ ကပ 
@ဘ ။
ရ နတယလ $ က0န ထငခပ
$ @တယ။ နည နည 
နန လလင
|  Gက" မ မဟတပ 
။ တစန $သ မ တ$
က0န$ ကတ$ န $တင 
 က0န$ က0င နမညပ@တ $
က0နတ $အ လ *
က0.* ဘ ကန
တဆင$ 
က0င ဝတစန
* $လ $ မတမ 
 နပ@တယ။ တ'ခ မတမ 
 
တင'ခက ရ'ပညက
$ င
 ဆ"ကသ 
 +ကတယ။ 2မ. $E 
သမJကတ$ က0နတ $ 2မ. $မ GTI က0င က 
ပDကန
လ



+ကည 

$
နတ
$
ယန" ဖင ဝတတ
လNငတ
$ $ ရဒ"ယလ 
င 
 တစလင 
 န ထငလ $ ရလ
န $အတ လကထမ
 သနတတ ကင 
ထ 
 တက တ $
တယ။ ဘတ လင

$ ယဆတ 
 မသတ$ပမ $ “ကမ~
ရတယ။ အ'မကလလ 
 စန 'ပင လလ 
 အရတ လ
တစဝမ 
 မ ဗမစ မ  တ မကန
 တင ပ@မည
ထင



$ 

က

သ
တ  

$ဘ တ
မ ရ နတပ@။
ဆတ 
$ သ"ခ0င က တ$ က0န$ အမတ အဒDတ
ဆ' ပဖ တ $ အခ*+ကငမ
$ တ 
မ 
 နပ@တယ။

၁၂

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

လမ လJကတ$ အဖ $တင 
 က သတ $ဆ"မ ပ@တ $ အသ*ခ0 $
တန $အမJ မဂƒလလမ တလJက ထတလ 
န $
စကတ ကန
တဆင$
အ ဒစ
" စသ တ ဆက
"  
'ခက'ခ ဖ ယ အတ လ
က 
ပ 
စတ$ သနတသ* တ
ဦ တည2ပ" ဟ'ပ+က၊ မတM ရပခ+* ကပ@တယ။
+က နရသလ၊
လGက" ကလ မန  မယက0
တခ0. $စစသ တ လ သနတတ အကစက 
ထ 

အသ" သ" ရ $ဆ ဆ စန ခDသ*တ ကလ သနတသ* တ
လက 
တ 
 သတထ မသလ၊ စန 'ပင လ $ထငရတ $
ရပတန $ တ2ပ.ငထ ဟမ 
 ဒ"ဘက လမ အသ" သ" ကန
အရတ လ ပ0ကသ ပ@တယ။ တခ0. $လ အကပ
ထ ကလ 
တယ။
ထင 
ခ 
0လက 
သ 
လ တ$မသဘ  လက မတ $ရတ$
ပ@ဘ ။ ဒ@ပမ $ တခ0. $နရတ မ တ$လ စစဝတ
တခ0. $ဓ@ တ ၊ လ* တ ၊ ခ တ ၊ တတ တ ကင 
ထ 
 ပမ $
စ* တ န $လတ
ရပနဆ ၊
စန ခD 
သနတ'ပင တ
ဆ ဆE 
*
အ ဒက
" တည က ဒ"မက 
ရစ" ဆတ 
 ဘလ သခ0 မသပမယ$ တစပ@တ"
ခ0နထ 
 ဆ ပ@ပ ။ အ ဒ" န $က
ကလ လ
 $
အဏရငဆ 
တ 
 ဘလ မသ ပမယ$ အရ တပ* ဘလ မသပမယ$ ဖပ 
တ 
ယ
လထ
အစည
ဘမ0
ဆတ 
က န လညတတလတယ။ လထက 
အင 
က 
0ငခ
$ * နရတယဆတ 

အဝ ပ G က" လ $ ခDတယ
တတင 

သ
လ 
တယ

လ $ မတမ 
 နပ@တယ။
ပ@$မလ ။
က0န
သပတစ 
စ+ကင တင 

တ $လမ
ရ'ပညက
$ င
 ဆ"လ+ကသလ
ထ က ကလ လGက" အ လ * န" ပ@ သနတသ* တ
တစယက2ပ" တစယက 
ဟ+က'ပ+ကန $ပ@$။
ထ ကလ 
ရင မမန 
င 
မ 
န 
 သပမ $ န" ရ ပန  လက 
၊
ဘတ မန 
 သခ0 န မလညသ တ $ အရ ယ ပမ $ လ $ 
သနတသ* ရပသ တ အ
$ ခ@ အတသ 
ယ၊ အသ သယ၊
တစခ@မ
မ'မငခဖ
$  တ $
က င  'ပညက
$ င
 လJ*
သစကင 
 'ခကတ 
င 
သ 
လက
သယ2ပ"
လထG က" +ကင$ တက,ကမတတ$ အမနပ 
@ပ ။
လမ ထ က က ဝငလ $မရအင၊ အလ ယ တက
ညနဘက က0တ$လ ဒ"မက 
ရစ" သGကƒနပ 

လ 

+ကညလ
$  $မရင 
 အင
၈ 

အ'မင$ လက
က0နတ $ ရပကခခ
* ရ
$ သ တယ။
အထပတ 
လ 
က 
 င 
တ 
ယ။ ကင စငတ
$ လ
$  တ ရ ပမ $
အရငလ လမ လယခ@င က ပပ 
0စ ခ0ထင 
တ 
မ0.
ဒ"လန 
$သပတစ 
ခန ကအ'ပန ညနတစခမ 
 တ$ စ 
မဟတဘ 
အမငထမ

တ  တ  တတတ 
တ 
စ 
 ဝ
ရမမ 
က
/  နတ $ မ0က တ န $အတ ပစzည  တ သမ  တ $ 
န+ကတပ@။
လကသမ  ၊ အမ' ပနဖ $ 'ပငသက 

'ပငန $ပ@$။ အရငက
စ ပ G က" တစလ * မ ဖယင ဖကနတ $ ၊ ပန ခ0"ပ၊*
ညနကလတ$ က0နက
$  မမက အမထ 
အတင
စလ * ထင 
 ရ နတ $ လတ ကလ 
မတ $ရ တ$ပ@ဘ ။
ဝငခင 
 2ပ" တ$ အပခ 
င 
 တယ။ TVထ တ $ အမ
က0န$ အဒDကတ$ တ*ဆပ 
တ 
* တ ၊ က0န
အလယခန မ မသ စအ လ * န*ရ* က ခ@င တက 
 
ရင လ $မကနတ 
$ စစငလ တ ၊ သတ $E * က
အပရ 
တ $ ညပ@ ။ က0ညမမန အငလ $ 'ပပ@တယ။
ထတတ 
$ စစငအပ တ က သ $မတ ဆ တခ0. $ဆ"က
အ ဒည
"
ဘယသက 

ဖ ငလ
$ က 
မ 
န 
 မသတ$ TV မ
ယရင တတ နကက0မ က0နတ $ အမ' ပနခ$
“အမ'မမ သ ကင မ0 ” ဆတ 
$ ဇတက
+ကပ@တယ။ အမ ရကတအ
$ ခ@မလ အရငတရ
'ပနတ သတထ လက 
မ 
တ 
ယ။
ပ  တ သ  ဖ $ 'ပငဆငနတတတ$ လတ အစ
သစပငတ ခတဖ 
 $ လပ နတ လ
$  တ ၊ အတခ 
 တ ၊
TV ထ မ ရနသ န $ တက 
ခ 
က 
 နတ $ စစသ တ က
သစသ ခ0င တ သယ2ပ" လမ ထပက 
 ပတဖ 
 $
မဂƒလလမ တလJက ဘယသက 
မ 
0 ရညရယ

လပ နတ $ လတ က တ $ ရပ@တယ။
ပစခတနတယ မသပ@ဘ ။ ညနကလတ$ သနတ
သ*တ အစ က သ*တ ၊ စစဖန 
ပသ* တ 2ပ" တ$
ဒ"လန 
$
ညမမငခငအခ0နမ 
 ပ
က0နတ $လမ
က0နတ $ အရပထက
စ စ ဝ@ ဝ@ ထ ကလ 
တ $ ခ
အရ $ထပ ရ အနကထပ 
ပ 
@ ၃ပလက ပတဆ 
 $ 
ဟငသ* တ က
န ထငရင ပ
အပခ 
$
ထ 2ပ" 'ဖစတယ။ တစလက0 လကအသ * 'ပ.ခ တ
$ $
ရပ@တယ။မနကလင တင 

+က ရတ သ
$ တင က
လကပတတ ၊ ခ@င စည တ ၊ ရငထ  တ*ဆပ 
 တ ၊
က0နတ $ လမ ထ က ဖငတ * လ * န $ လမ လJကဝင
စရ ကစ 
တမ တ န $ တနဖ  ထ တတသ တခ0. $
လတတတ$ ကည 
. မငန $ အရ အခင ကလမ
တလက အ ဒက
" လထတ စ စငတ ၊ ဂ0နယတ
စတက 
 ဆ E* ကန လNတလ 
က 
တ 
$ စတပ 

* န 
မ 
ရသ 
 တ
ကလ 
ဖ ကသ 
မ 
 အ2ပ" 'ဖစပ@တယ။ ညမငလ
အမ|ကပ 
* တ လမ ထင$ တ မ သနတဒဏရန $
၁၃

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင 
သဆ * န
တယ
ဆတ 
မ0. ၊
ညဘကမ
အဖမ ခ*ရတယ ဆတ 
မ0. တ ၊ လမ မGက" ပDက
အမန 

* * တ က
က0ညဆမ
* န 
တ 
တ
ဆတ 
$
သတင မ0. တ ပ@ပ ။ 
နက လ င@ ရက +ကတ $ ညနတစခမ 
 တ$
ဗလ 
မ 
S တစယက
ဦ ဆငတ$
တပဖ $တစဖ $
ဝငလ2ပ" က0နတ $လမ ထ က ပ@မကfတစယက
အမရ 
ယ၊ က.ည.န က အရရတ 
စယကအမ 
ရ 
ယ
ကဝ 
င2ပ" “ဒ"လမ ထ က အတ အဆ" တ က မနက
'ဖနအ2ပ" ခငဗ0 တ $ တဝန ခ*2ပ" ရင  လက 
ပ 
@ လ $
အမန $ပ သ  ပ@တယ။ နက ရကမ တ$ ကယ 
တ 
င 
 
ဆကထ တ $ ခ*တပက ကယ 
တ 
င 
 လကတ န $ပ
ရင  လင ပ လက 
ရ 
ပ@တယ။ အ ဒ" နက ဆကတက 

ဆသ 
လ စစသ တ တစအမ 
တ 
ကဆင ဘမန 
မသဘ လက 
2 ပ" ရ+ကတယ။ အမအ 
ပDထပတ က
စစဖန 
ပတ န $ တက+ကတ၊ မကမကမမ
ဆကဆ+* ကတတ ကလ 

မင 
၍ 

သည ခ*
ရ'ခင သညလည ကင ပ@ပ ။

လစထတ 
စ 
စင 

စ တ က အဆငဆ
$ င$ ထတ $ 'ဖတက02ပ" ဒ"မ
ကရစ"န $ လ $အခ ငအ
$ ရ က မကမကမမ ရဖ 
နတ $ အဖပ 
ခ 
* တစယကအ'ဖစ လ တလ 
ပ
'ခင အတ က ဒဏရ အထပထပန $ ရ $ဆကခပ
$ @တယ။
အခအခ0နထ 
 တင 
 အင ဆပ 
@တ$ ။

၈၈က ပ တ အ
$ သ
ခငသလ
* င

၈၈မ က0မက ၁၀စအ 
ရ ယ က0င သပ@။
ဒ"မက 
ရစ"ဆတ 
 ဘမန  မသပ လမ0 အလ $ လက 
 
အခပ
$ @တယ ။ ကလ ဆ တ$အလ $လည ကင 
နတပ@$ ။ လအပ 
G က" တ ဒ"မက 
 ရစ"ရရ ရ ဒ $အရ 
အခ0န အမ ရ $ကန'ဖတသ တ $ လအပ 
G က" န $
လမ ထပအ 
ထလက 
 အ လမ ထပ ရကတ$ နခ $
2ပ" တ$ အမထ 
' ပနခရ
$ တပ@။ နကတ$ က0မ
အတ က က0မန လညတ$ ဒ"မက 
ရစ" ဆတ 
 အမမ 

အဆမခ*ရဘ နခ0ငသလ န ဆ$ခ0ငသလ ဆ$လ $
ရမယ$ အခ ငအ
$ ရ လ $ပ သဘပ@ကပ@တယ ။

အ ဒက
" တည က ဒ"မက 
ရစ" ဆတ 
 ဘလ သခ0
မသပမယ$ တစပ@တ" အဏရငဆ 
တ 
 ဘလ မသ
၈၈မ အမ ရ $ ထကလမ 
 ရ ဝင ကန ဂ ထင 
ပမယ$ အရ တပ* ဘလ မသပမယ$ ဖပ 
တ 
ယ 
ဖကလတ $ လတ က သနတန $ပစ တ$ ကန  ပD
ဆတ 
က န လညတတလတယ။ လထက 

အင 

ခပက0က0ပ
က0ငခ
$ * နရတယဆတ 

င မနတ $
သလတယ။
က0န
အရ အခင

+ကလရင
ဒ
က 

f
ရက 

တ$

ယ

2  

ပ"

ထမင

မခ0က

အ

မ   

က0မတ $မ
ကယ 

တင 
လ 

မမက
မ
န 

$ဟင

ခ@ ဖတ 


ဝယ
2
ပ"

သ
တ  

ကY တခ

$ 
က
လ 

ည

သ စ 

အင 
က 
0ငခ
$ ရ
* သ
အမထ 


မတမ 
 နပ@တယ။
တစယက'ဖစတယလ $
ဝပခရ
$ လ
သ လရတယ။ ပ"တ၊
သ

* 

အ"မ၊ က"ဆင ဘယလ
Gကမမ 
ကပ@ပ ။ သတင စတက 
မ 
 အလပသ 
 လပ 
ကင
မ0. မလ
မ'ဖစခ0ငတ$ပ @ဘ ။
အ ဒ" 
နရတ ဖ
$ ခင က အမက 
လ 
* ဝ 'ပနမလ င 
 တ$ 
နကပင 
 မ တ$ ည ၈ နရ" သ*ပ * တ" ၊ ဓ@တတင 

အမန $ပ ၈၈အရ အခင က 'ဖတခရ
$ ပ@တယ။ 
ခ@ကတမ0. တ ၊ 
က0င တ 'ပနဖင
$ တ$လ
အတန Gက" အက တ အမတ န $အတ “က0င သ
အရ အခင +ကလရင ဒကf ရကတ$မယ ဆ2 ပ"
အရ တဝန
ဆင 
 ဘတ
ပပ0ကရ
ထမင မခ0ကဘ အမမ 
 မမက မန $ဟင ခ@ ဖတတ
လ/ပရ 
 မ/တ ၊ က0င ဝင ထ က ဆw'ပပ  တ ၊ ၈၄
ဝယ2ပ" သတ ကY တခ တ
$ ကလ 
ည
မတမ 
 နပ@
လမ ဆ မ  လင ပ  တ န $ ထတ $ခ ပ
$ @တယ။ ဦ ဆင
တယ



@တ

က
မကတက
၁၉၈၈
ဆတ 
$
ဦ ရ က အက တ အမတ က0င မတက+ကတ$တ
ခစ 
တ 
စခက 

က0မက လကGက" မ မတရ မ/တ
သတထ မခတ
$ ယ။
ရတ 
ယဆတ 
$ အသက ပ တ $ စအ 
ပင 
 အ'ခ ပ@ပ ။
တ'ဖ 'ဖ န $ က0င ဝင ထ မ
အတင အ+ကပ
၈၈ခစ 
 စစတပ အဏသမ  2ပ" စ ကလမ
က0ငလညနခ ရ
$ င စအပ တ ဖတနရင ဖပ 

အစ


ရအလ
မ 
က0တ $ သတင တစခပ 
@လမ/န $ က0မရ $
မ/တ န $ ထရ နရင ၁၉၈၈ ခစ 
က 
Gက" Gက" မစတ
'ဖစခ0ငခတ
$ $ ဆယစ 
အ 
ရ ယ က0င သ လ တစ 
ယကဟ ၁၉၉၀၊ ၁၉၉၆၊ ၁၉၉၈၊ ၂၀ဝ၃၊ ၂၀ဝ၇

၁၄

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
အဖက စက 'ပခ0ငလ $ အလပလ 
ပ 
ရ 
 သတင စ
တက 
က 
န မသ စက တင အ+ကင မ+က င 
ဘ 

ပ@သ  ခ0နက 
စခ မ
$ ယထငတယ။
အ ဒတ
" န 
 ကတ$ ကလ သငယ'ဖစတ$ က0မအတ က
ထ ထ 'ခ 'ခ ဘခ*စ ခ0ကမ မရ နလကပ@ဘ ။ 
ဖဖ ဘယရကသ မန  မသလ $ စတပ 
 နတ $ မမ$
မ0က ၊ အဖ$သတင တ တနကနလ 
က 
 စစ
* မ တ $
အကအ 
Gက" ဆ *
'ပနလခ0န 'ပတ $
စက သ*က
န စ ငခ
$ 0န ၊ အမတ ရ $ စက တခ0. $+ကင$ အမမ 

2ငမ2 ငမ လ ပ နန2ပ" မကစ ရ တ$လကအင
'ဖစခတ
$ $ အခ0န “2ငမ2 ငမ န ဆဆည 

* * မလပန 
$ 
ဖဖ$က ဟမ 
 Eက 
မ 
လ ဘမလ မသဘ 
ဆတ 
$
စက တ က မ0ကလ * ကလညကလညန $ န ထင
ရတ $ အခ0န တ ပ@ပ ။

E * က ဖဖ$အတ က သ * ဖ $ပ ထ တ $ E * က
မရ တ$တအ
$ ခ0နလ 
ည 'ဖစသလ
သမနဝနထမ
တစယကက ပ ထ တ $ အဆငအယင တ က
လည Eပ သမ  ခ0န တ ပ@ ။ အ လန 
$ အခ0နတ 
ခ0. $
အ+ကမ ဖဖ Eတတ 
ရက 'ပနရကလခ တ
$ ယ။
'ခ*တခ@ ကန ကလငကန 'မညလက 
တ 
$ အသ*န $တ
အထတလ 

2 ပ"
ဝငလတ $ 
ဖဖက' မငတအ
$ ခ@
ဝနရတ
* ကန ခနခ 
0၊ ဖဖလ $အ2ပ" ဖဖ$က
သ  ဖကလက 
တ 
$ အပ0 ခ0န၊ ကလ တစယက
အသထကမပတ 
$ အတ န $ ဖဖကလ 
ပ $တ $ စစဗလ 

တစယကရ $မ 
ဖဖ
အEက 
ခ 

* လ လ $
ပထမဆ * စတပ 
စ 
 /တဆ 
က မ လက 
တ 

$ တ 
$ က0မ 
မ ခ န  အတ က ထစ 
စဗလ 
က 
 အ န သ  တ $ ဖဖ$
အ'ပ.* မ0က န $ မEက 
ခ 

* ပ@ဘ လ $ 'ပန'ဖတ $
'မငကင
 တ ဟ ယန $အထ Eပရ 
င 
က 
 လပ 
@ပ ။
၈၈+ကင$ 'ပင လ ခရ
$ တ $
မသ စရပတညမ/
အ'ပင အလ တ .....
E * က ခ@င ခန မ ဖဖ$ ပ@ငပD စ" ခ ရ
$ ကန
ဘတစက 'ပင စ" ခ ဖ
$  တတ ၊ မသ စ အ+ကပ
အတည 'ဖစလတတ ဟ မတရ မ/ဆတ 
က ခ*စ
သရဖ 
 $ အသကငယငယက 'ဖစတညလခ တ
$ $ ဘဝပ
အသတ ရ $ အ'ခခ*အ+ကင ပ 'ဖစလမ 

$ ယ ထငပ@
တယ။ ဘဝGက" က ဘလ $ မတရ တလ လ $ 'မငတတ
လတ က
$ 0မ င 
င 
* ရ စက တ$ မ'ပတတခပ
$ @ဘ ။
စတစက
* မ 
န 
 တတလခ တ
$ ယ။ အဏရငဆ 
တ 
က 
တလန 
ခ 
0ငလတယ။
မတရ မ/တ က
ရ ရ
* 
တတလတယ။ မတရ ဖပ 
ခ 

* မ/ တ က မ'မငလ 
တ$ဘ  ။
အဖနပ 
ခ 
* တ ဖကက
ရပတညခ0င

၁၅

လစထတ 
စ 
စင

လတယ။ ဆင ရ သ လတန စ တ ရ $ ဘဝတ က
ကယ 
ခ 
0င စ တတလတယ။
ဘဝက ပ တ $ အသတရ က တရ မJတမ/ရ ရ ပ@။
အ တ$ က0မ င 
င 
* ရ က ဘလ $စတဝ 
ငစ လတယ
ဆရ 
ငတ$'ဖင$ လကရလ 
င 
ယတ မမလ
" က 
တ 
$ တခ0. $
တခ0. $တ မ$မ$ ပ0ကပ0က 'ဖစနတ $ လ နခ 

$ $
အစ စဆ 
ယက0 အခ0နက 
 'ပနသ ရမယ
ထငတယ။

NLD အပD အ'မင၂မ0. 
ခ@ကဆစ
 င 
င 
* ရ 
အငကင 
ကင 'မတ
အခတလလအမ0 ရ $ ခ0စ+ကည'မတ  မ/ ခ*ယ 
နသ ဒDအငဆ န စ+ကညရ $ဥရပခရ" စက
မ"ဒယ
" တ မ ရပန စ လ $နပ@တယ။ စ၅ 
၀က0
+ကလခ 2$ ပ"'ဖစတ$ 
တလန 
 ရ ဟ
၂၀ဝ၈
အ'ခခ*ဥပဒန $ အရပသ အရ'ခ.*အစ  ရတ $င$ ဒD 
အငဆန စ+ကညတ $ရ $
အပ အယအကမ
တမ' မ.ပလန 
" ပ@ 'ဖစနရပ@2ပ"။ လတတလ ပD 
ပ@ကလနတ $ အလပသ 
မ အရ ၊
မ" ရရ ရ ၊
မ  ထမ  မ တင ဆသ 
* တ ဟ အရင ဖ0$'ခင
ခ*နရခ ရ
$ ပ@တယ။ ၈၈တလန 
 ရ နကပင 
 'မနမ
'ပညအ'ခအနဟ
စစဗလ 
တ 
 $ရ $
က0က0တက
ခ0မ သမ/၊ ခEန 

" " ပ  ရ န $ မ ဆက အတက 

အခ*Gက" မ0 Gက" ပ  ရ မ0 မအပ တတပ 
ပ အ'ဖ
တစခ
မထတ 
င 
ခ 
+$ ကပ။
'ပညတင
 တ ငလ 
ည 
င 
င 
* ရ ယငယင လမ/ ရ ယငယင NGO
မ0 န $ က နရ 
ကဟ ခDသ အဖ $အစည မ0 ငသ
$ 
လ မ  မ  လ $နပ@တ$တယ။
အ ကင မင သနင 
င 
ရ
*ရ
'မနမ'ပညရ $ ဆင ရ မ တမ/င 
$ ခတနကက0မ/ 
တ ဟ င 
င 
* ရ စနစခ ငမ 
မ/မရတ 
$ အက0. ဆကတ
သ'ဖစပ@တယ။ စစတပအရင ရငစ 
နစ တညထငမ/
ဟ
အပခ 
0.ပသလ 
တ 
န စ န $
ခEန 

" 0 ကသ 

က0က0တက ခ0မ သစခ တ
$ ယ ဆတ 
 စ၅ 
၀က0
'မနမ'ပညသမင 
 ကလည
သကသ'ပနပ@တယ။
လထဟ 
 ခက 
 ရမ $ 'ဖစနခ တ
$  အခ0နက 
လ
+က'မငစ
$ 
ရခ 

$ @2ပ"။
ဖပ 
ခ 
0.ပခ0ယမမ
/ 0 န $
ရကစကမ/ တ ကသ 
 အစအစက 
သ 
 အသ * 'ပ.ခ တ
$ $
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
စစအဏရင က +ကကရ* $ ခ ရ
$ တယ။ ခ*င 
ရ 
ည
မရတ 

$ ဆ * ပ@ကထက
လ 
ခ တ
$ $ ၈၈ အရ တပမ
*  
သ စ န  မ/တ ပ @ခ တ
$ ယဆတ 
 အ'ဖစမန 
 တ 'ဖစပ@
တယ။
ဒ@တ ဟ
တကယက
လထက 

အလပအ 
ကY 'ပ.တ $ အစ  ရမရလ 
 $ 'ဖစပ@တယ။လထက 

ကယ 
စ 
 'ပ.တ $ င 
င 
* ရ သမ တ င 
င 
* ရ ပ@တ" 
တ ဟ အပခ 
0.ပရ ၊ တရ စ"ရင ရ န $ ဥပဒ'ပ.
အဏက ထတ $ အသ * 'ပ.ခ ငမ
$ ရခ ဘ
$  လ $ 'မငတ $ရ
ပ@တယ။ အဏရင အစ  ရဟ ၂၀ဝ၇ ရNဝ@ရင 
တငလန 
 ရ နကပင 
 မ သတ $ အ'ဖစမန 
က 

ပမ 
သ 
ဘပ@ကက အလ0ငအ'မန 'ပင လ မ/ တ
'ပ.လပခ 

$ @တယ။ ၂၀ဝ၈ အ'ခခ*ဥပဒက င 
င 
*
တကန $
အတက 
အ 
ခ*မ0
အ'ပင အထန
ကန $က ကသ 
ည+$ က မ နဂစ မနတ 
င 
 ကလအတ င 
အတည'ပ.ခ တ
$ ယ။ အရပဝတ အစ  ရက စစဗလ 

တဖနလ တ န $
အလ0င
အ'မနဖ $စည ခ တ
$ ယ။
အဏရင ဒ@ကတင 
 +က*ဖတ
 ပ@တ"န $ ဦ ပင 
 လ"မတ 
က
တ $ကသ နကဆ * ခ*တပတ အနန $ +က*+က*ခ*
ရပတညနခ +$ ကတယ။

လစထတ 
စ 
စင

က မ0 ဖင ပ 2ပ" င 
င 
* ရ တမ န တကဘ 

လကရ
အ'ခအနမ
'မငတ $
ရတယ။ 
င 
င 
* ရ သမ
အစစတ ပ0က
စင 
င 
* 
ရ ကသရကလ $ ဒDစ င 
င 
* ရ သ စငပDမ 
ပDထင န'ပနပ@တ$တယ။
အနဂတဒမ
" က 
ရစ"

အနဂတလတ
N  တင 
င 
* ရ မ ဒ"မက 
ရစ" အသက
ဝငမဝငဆတ 
 လနည စလကထမ
 သ တညရ န 
သ ပ@တယ။ အတက 
အ 
ခ*တ မ လည စငတငင 
2 ပ"
လထ ရ $မ မ မ မတမတရပမယဆတ 
$ င 
င 
* ရ
သမ တ ကလည င 
င 
* ရ နယပယမ ရ ပ@ လ န 
ပ@သ တယ။ တ  တကမ/  က 'ခင ၊ အလပအ 
ကင 

ရ ပ@ မ/ ၊
စ" ပ  ရ အ'ခခ*
အဆကအမ
* 0 န $
Policy တတက 
0က0 မရ' ခင တ ဟ လထက 
 ထခက 
 
နဦ မပ@။ 
င 
င 
* ရ စနစဟ
လကတစဆပ 
စ 

အ 2ပ.ငမ/ တ ထမ

တညရ န'ခင ဟလည
အMရယGက" မ လပ@တယ။ တ'ဖည 'ဖည န $ သန 
စနန 
$ဒDစ
လကဝ@ 'ခင Eက 

Signalပ +ကတ $
စင 
င 
* ရ 
င 
င 
* ရ ဆတ 

လထအ 
တ ကမ 
ဟတဘ 
 ဆတ 

ထငရ လမပ@။ အရငလ ခက 
 ရမ $ အ'ခအနက
၈၈နကပင 
 မ 
ဒDအငဆန စ+ကညဟ
'ပနလညရကရသ 
 င 
 'ခတ ကလ 
ည
တ'ဖည
'မနမ$ ဒ"မက 
ရစ"အရ တပရ
* $ သကƒတတစခ
'ဖည 'မငသလနပ@တယ။ တခ0နက 

လစဘရယ
'ဖစလခ $ ပ@တယ။
ဒ"မက 
ရစ"
ဒ@တ ဟလည
ဟလည 
င 
င 
* ရ စနစဟ လကတစဆပ 
စ 
 အ 2ပ.ငမ/ တ ထမ

အတက 
အ 
ခ*တ န $
စအပ တ ထမ

တည
ရ   

န'ခင

ဟလည

အM
ရ 
ယ
G
က"

မ လ

@တယ

တ'ဖည

'ဖည


$ 
င 
င 
*
တကရ $
ဘ ရ နအ * မပ@။
အတင Eက 
တ 
င
သန  စနန 
 $ ဒDစ လကဝ@ 'ခင Eက 
 Signalပ +ကတ $ င 
င 
* ရ ဆတ 
 
ပ မ/တ န $
အက0 ခ0.ပ
လထအ 
တ ကမ 
ဟတဘ 
 ဆတ 
 ထငရ လမပ@။
ဗလ 
ခ 
0.ပရ $
'ပနလညသ * သပ
အရန 
အ 
ဝ@တ ဟ 
သ
အခ@
Gက" မ စ အထကအက
'ဖစစ
ခ တ
$ ယ။ 
ဒDအင ဆန စ+ကညရ $ ရရည 
င 
င 
* ရ လပင 
န စ
'မနမ'ပညမ ဒDစရ $ NLD မအပ လကလက
ထငသ
'မငသမရမ 

/ င 
$
လ လ
အတက 
အ 
ခ*ပ@တ"
မရ 
တ$တ$
အရပသ အရ'ခ.*စစအစ  ရတ $ရ $
အ'ခအနက 'ဖစစခ တ
$ ယ။ တင 
 'ပည အတ က 
ခ@ကဆစ
 တ 
$ င 
 င* ရ က
သ*သယ'ဖစဖယ

ပမ 

အလ နG က" တ $ ဆ * E/ * မ/တ အခအခ0န 
ထ 
 'ဖစပD
'မငတ $
လရပ@တယ။
လထရ 
$ဒတယ 
အGကမ 
နခ တ
$ ယ။ 'မနမ'ပညဟ ဒ"မက 
ရစ"မ0. စ$က
ခက 
 ရမ ဘ
$ ဝတ န $ အဏက NLDအနန $ အလ
ပ0. မယ+က*ရယ
 နတ $ အဆငမ
$  ပ@တ"Gက" တစခက 
သ
အလယ မလပပ 
@စန $လ $ မJလငရ
$ င အရ တပက
*  
ရ ကကပက

အပင 
သ 
မ 
 ၊
စငတကက
တင 
တ 
ညက 'မနမ$င 
င 
* ရ က မJ တ ရငလ 
နကလက 
 တ န $
တထ ကခ 
$
'ပနလတယ။
မပ@တယ။
သကလမ
* ကင တ $ NLDတ ဟ စက မခ
" E 

* အ 

ဘင 
င 
* ရ မလ မရ' ပန၊ ဈ ရင ပ  တ တ န $ 
င လS ပ  တ ကသ 
 2ခမ2$ ခမသ
$ က0င ပ2ပ" 'ပညသ $
အရ $မ င 
င 
* ရ အရ တတက 
0က0 ရပတညတတ
မတ $ရ'ပနဘ  ။ ရNမင သမ" ပ တ
က သလန 
$ စ
၁၇

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ဟနခ 0ကည" နကလက 
 ကင မ0 'ဖစရ
ည"သစ

……

လစထတ 
စ 
စင

အ'ပစတငဝဖနလ+ကတ$သည။ မမတ 
 $ ဆwစခ $
+ကသည။ လNတ တမတက'ခင သညလည လပခ 
$
သမJ
သ ထ ရသ န
'ဖစသ 'ခင
မဟတပ 
@။ 
ဒDအင ဆန စ+ကည လNတ တထ ခ0ကခ0င 
ရကလJငလည မမတ 
 $အတ က ယခရတ င  တ ယခ 
ရ+ကညသကခ0င၍ ရမညမဟတပ 
@။ လစမ0
ယခထက ၁၀ဆ ခ0က'ခင မ'ဖစင 
။ ၂၄ နရ"မ " မရ င 
။

အမစ 
မမ .. အနတစ
" 
စသ'ဖင$
န ငမ
$ ဆ*$
+က နရသည။
လကရအ 
ခ0နသ 
ည
၂၀ဝ၈ ခစ 
ဖ 
$စည ပ* အ'ခခ* ဥပဒအကမ မမတ 
 $
လကရ
က0ငသ
$ * နသစနစက
ဒ"မက 
ရစ" စနစဟ မယရ
*
မမတ 
 $ မ ထညခ
$ သ
$ ည$ လNတ တ ကယ 
စ 
 လယ လင ၏အမညက ယခငက
ယရ
*
'ဖစနသ
+က ခ ဖ
$  ပ@သလ ။ လကယ 
တ 
င 
 တ $'မင ဖ ပ@သလ ။ ယင ကယ 
စ 
 လယ လင ၏
အခ0န' ဖစသည။
ယခငက လပ ဆငခဖ
$  သ ကစz အဝ၀က ရ သရ အ ပ လ စ အ က0 
ဒDအင ဆန စ+ကည၏
ခ ဖ
$  ပ@သလ ။ မ0 သအ 'ဖင$ မရခ 
+$ ကပ@။
အနစနခ*ခမ
$ မ 
0 အတ က
အလ နပ 
င 
လ စ ရပ@၏။
၅ 
ထငတနဖန 

ခ0က'ခင မရင 
 သ ပ@။
အ က  တGက"
အမဟ
ရငထ
အသ ထက 

ဒDအင ဆန စ+ကည အန'ဖင$ မမ 
င 
$ အ'မငခ0င 
ခDလက 
ခ 
0ငပ@၏။ သ $သ မမတ 
 $၏ အ က  မသည
မတသညအ
$ 'ပင တစခ0နတ 
စခ@က မမအ 
 နအမ
ဒ"မက 
ရစ" စနစGက" တ င မရသ 
ငသ
$ ည$ ပဂ.R လရ
အက0ယခ0.ပ မ+ကခဏ ခ0ခ $ သ လအမ0 စ
က  က ယယ 
+* ကညမ ဘကသ $ ရက သ  လJင မလ
ပ@ဝငသည$ ပ@တ"င 
$ ထပတ 
က 
 တ $ရမညအ
$ ရ တ င
ဒ"မက 
ရစနစ၏ အသ ငသ 
ဏ” နပင 
 အစသ 
ရပင 
 
င 
င 
* ရ လညက
$ က
 သ * ၍ အက ခတပင 
ခ 

$ ရခ 

$ င$
က လ

 င 
2 ပ" 
ရရည 
ခ 
ရ" အတ က
သည။ ယခမ ထသ 
 $မဟတခ 
။$ 'ပညသတ 
 $၏ ဆwက
လမ +ကင မ သ $ ရကသ  ငပ 
@သည။ မမ
မလ နဆ 
နင 
သ 
ည$ ၎င ၏ အ နည ခ0ကကသ 

ကယ 
တ 
င 
 ဒDအငဆန စ+ကညအ အလ နပ 
င
2ပ.ငဘကပ@တ"ဝငတ $ သတမ မသ ခ သ
$ ည။
အ က  တGက" ရပ 
@သည။
ဒ"မက 
ရစ" င 
င 
* တGက" တစရပ 'ဖစတညင 
ဖ 
 $
သ $သလည တစစ သဘပ@ကလသညမ မမ
အတ က င 
င 

*  တင 
 ၏ ဒ"မက 
ရစ" ဆနသ
အပ@အဝင လ တတမ0 မ0 တ $သည ကယ 
စ 


အ ထတမ 
မ 
0 လည မ0 စ လအ 
ပပ@သည။ ဒD
ဉဏစမ
 ရသ 
မJ တတပတအ ပ ပ@င ပ@ဝင 
အငဆန စ+ကည တစဦ ထ ဝ@ ယမ စက 
ထ 
တ 
 Gက.
'ခင ထက 
ဒDအငဆန စ+ကညအ
မမ
ပမ နမမ0 က လကခပ 
တ 
" ထကခ* အ ပ
အက0. အဖ $င ဒင 
 အ'ဖစ အသ * ခ0နသယင 
နEမ
* J'ဖင$
ရင 
မ 
ညမဟတ ပ@ ။ မမတ 
 $အန'ဖင$
ထင'မငလခ ပ
$ @သည။ 
ဒDအင ဆန စ+ကညက 
င 
င 
* ရ ပ@ ဝနရနလအ 
ပသည။ 'မနမင 
င 

*
ဒ"မ
စတင ယ+* ကညအ ပ စကပင မအ 'ဖင$ မ ခ $
ကရစ" 
'ပင လ ရ
လမ စမ
ယခငက
+ကသည။ ဒDအင ဆန စ+ကညအပD မJလင$
ကမ~သ
$ မင 
 တ င တစGကမတ 
စခ@မJ မရခ 

$  သည$
ထ မ/မ
၎င လပ ဆင ပ င 
သ 
ည$ ဘငအ
ပစ
* မ
* 0. 'ဖစနသည။ 
င 
င 

* ကကပင
မ0ကစ 
က0လန
၍ 
အလ နပ 
င 'မငမ
$  သ မJလငမ
$ မ 
0 
ဒ@ကထက +ကညE
$  န+ကသည။ အကယ၍သ
'ဖစနတတ+ကသည။
ယင အက0. ဆကမ0 ၏
မမတ 
 $ အင'မငအင အကငအထည ဖင 
ခ 
$ 
နကတင
 ဆwစစ  'ပစတငဝဖနမမ 
0 ပDထ က
ပ@လJင အဏရငစ 
နစမ ဒ"မက 
ရစ" စနစသ $
လဖ ယရ 
 နသည။
ညငသစ  က 'ပင သည$ နရတ င စ*နမန'ပ
'ဖစသ င 
သ 
ညဟ င 
င 

* ကမ ဆ န+ကသ
လNတ တ တကရ မတကရ ကစz 'ဖစခစ
$ က ဒD
အခ0န' ဖစသည။ ထ ရညမန 
 ခ0က အင'မငရ 
အငဆန စ+ကညအန'ဖင$ လကရ အဏရပ@တ"၏
အတ က မမတ 
 $ 'ပညသမ 
0 တ ငလ 
ည မ0 စ 
ပ ငလ
$ င 'မငသမ၊ ပ0$ ပ0င ညငသမ အတင 

တဝနရပ 
@သည။
အဆက သသစရနပင င 
င 
* ရ က0 က ကမ 
0 
ရN $ခ0နမ 
ရ၊ political pawn မ0 ထတသ 
* ခ0နမ 
ရ။
+က 'ဖတရ ကကပသ
ည +က*/$ ဖ * $ ပ@တ"အတ က
အနကမ ပညပ
* ည 
* အသ*မ0 ဇတတက 
ထ 
က
 ပD
တပလန 
 $သ* 'ဖစသည။ လမည$ ၂၀၁၅ ခစ 

လသည။ လNတ တ 'မန'မန မတတရကင လ ဟ 
ရ ကကပအ
တ က ကင စ  လ* လကသ
၁၇

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
အခ0နတ 

 ရရခ 

$ ည$ သတပ ခ@င လင သ*
'ဖစသည။ ၎င တ $ မညသ $ လ/ပရ 
 +ကမညနည ။
'ပညသမ 
0 ၏ ဒDအငဆန စ+ကညအပD အလ န
အမင အ က  မJလငခ
$ 0က ထ နမမ0 သည
၎င တ $၏ လကနကမ0 'ဖစသ င 
သ 
ည။ လNတ 
တထ 
ရကသ သညတ
$ င 

မညသညက
$ စ 

z J
ထ ထ 'ခ 'ခ
မလပ' ပင 
 သ
ဟသည$
သ*သယစတမ 
0 'ဖစပDလစရန တ န  အ ပ 
င 
သ 
ည။ မမတ 
 $ ပ@ နပဖ $ လပ 
@သည။
+က 'ဖတရ ကကပသ
ည NLD ပ@တ"၏ 
အငပ' ဖစခသ
$ ညမ မနပ 
@သည။ သ $သ မမတ 
 $
'ပညသမ 
0 ထညခ
$ +$ ကသ ထကခမ
* မ
0 သည
မညမJလက ဒ"မက 
ရစ" အရညအသ ရခ 

$ @
သနည ။ က$မS မ ဆwနယမ 'ပညသမ 
0 အဖ $ 
ဒDအင ဆန စ+ကညအ မ ထညရ
$ န မညသ $မJ
စ စ ရန မလပ 
@။ သ $သ အ'ခ မ ဆwနယမ
'ပညသမ 
0 မညသညအ
$ ခ0ကက +ကည၍
$ NLD က
မ ထညခ
$ +$ ကပ@သနည ။
မမတ 
 $
မ ထညခ
$ သ
$ ည$
လNတ တ
ကယ 
စ 
 လယ လင ၏အမညက
ယခငက +က ခ ဖ
$  ပ@သလ ။ လကယ 
တ 
င 
 တ $'မင
ဖ ပ@သလ ။ ယင ကယ 
စ 
 လယ လင ၏ ယခငက
လပ ဆငခဖ
$  သ ကစz အဝ၀က ရ သရ အ ပ 
လ စ အ က0 ခ ဖ
$  ပ@သလ ။ မ0 သအ 'ဖင$
မရခ 
+$ ကပ@။
NLD ပ@တ" အင 
ရ 
'ခင သည မဂƒလရ သ
သတင 'ဖစပ@သလည မမတ 
 $ 'ပညသမ 
0 အန'ဖင$
ယခထက ရငက
$ 0ကသ voters မ0 'ဖစရန
လအ 
ပနပ@သ သည။ NLD ပ@တ"ဝင လNတ တ
အမတမ0 အ လ * န" ပ@ အင 
ရ 
ရ သ  'ခင မ 
ဒDအင ဆန စ+ကည+ကင$ 'ဖစနသည။ လNတ 
တအမတမ0
အ လ * သည 
ဒDအင ဆန
စ+ကည မဟတသ 
ညက မမတ 
 $ သတ'ပ. ဆင'ခငရ 
ပအ * မည။ ဟနခ0ကည" နကလက 
 ကင မ0
'ဖစရ မမတ 
 $ မ0 စ  လ$လသငယရ 
အ * မည
'ဖစသလ သတGက" စ 'ဖင$ ပ ပ@င ပ@ဝင+က ရအ * မည
'ဖစပ@သည။

မဿဗဒ
ကခ0ငလ $အဖ $အစည အ+ကင လ$လမ/အက0
Ja Maran
ကခ0ငလ $အဖ $အစည ရ $ E  ရင 
င 
* ရ စနစက E.
R Leach ရ $ +သဇGက" တ $ Political System of
၁၈

လစထတ 
စ 
စင

Highland
Burma
မ 
လ$လင 
ပ 
@တယ။
ကခ0ငလ $အဖ $အစည က လ$လရမ Leach ရ $
စအပမ 
ပ@ဘ
မ2ပ" ပ@ဘ ။
တကယတ$
အ ဒစ
" အပဟ 
 ကခ0ငလ $အဖ $အစည အ+ကင ကယ 
 
တ $မတတ 
မ 'ပ.စ'ခင (ethnography) န $စရင
မဿဗဒဘသရပ ရ $ သ"အရ 
" တ  တက'ဖစပD
လမ/ အပDမ ပ2 ပ" အထကအက'ပ.ပ@တယ။ အ ဒ"
စအပမ 
 Leach က ကခ0ငE  ရင 
င 
* ရ စနစ က
“gumlau” ( Leach ကတ$ “gumlao” လ $
စလ * ပ@င ပ@တယ) စနစန $ ”gumsa” စနစ
ဆ2 ပ" စမ 
0. ခ 2 ပ" တင'ပထ ပ@တယ။
Gumlau စနစဟ egalitarian၊ သတညမ
" J
တ'ပ ည" စနစ'ဖစ2ပ" မ0.  ယစ 
 တ ဟ mayudama-hpunau စနစထမ

အခ0င ခ0င သတ
ည"မJနထင 
+ ကပ@တယ။
mayu-dama-hpunau
ဆတ 
 ကခ0ငတ ရ $ ဆ မ0 . တစပပ* စနစ
'ဖစပ@တယ။ လ ယလ 

ရ 
င 
 'ပရရင mayu က (wifegivers) သတ  သမ" ပ ရတ $ အမ0. တ 'ဖစ2ပ" ၊ dama
ကတ$ (wife-takers) သတ $သမ" ယရတ $ အမ0. တ
'ဖစပ@တယ။ hpunau ကတ$ ည"အစက တစပတ$
အမ0. တ 'ဖစပ@တယ။
ကခ0ငလ $အဖ $အစည
တစခလ 
* က ဒ" သတ  သမ" အပ ၊ အယ စနစ (mayudama system) မအ'ခခ*ပ@တယ။
ဒ"စနစရ $ လညပတမထ
/ မ
 ရ န တ $ gumlau
လ $အဖ $အစည ဟ ပ2 ပ" သတ $ အထကတန လN
အ"လစ အမ0. အ ယ ဆတ 
မရဘ 
၊ လမအ
/ ဆငအ
$ တန
တစခထ 

 ပ ရပ 
@တယ။
mayu-dama-hpunau
အခ0င ခ0င လ စ ရ2ပ" ၊ လက 
န 
ရမယ$ စည မ0
စည ကမ တ လည ရပ 
@တယ။ ဒ" သတ $သမ" အပ ၊
အယ
စနစအကမ
ရ သ တ အ လ *
လညပ
$ တ2ပ" အမ0. လည တ+ကပ@တယ။ ရ တ က
အပခ 
0.ပတ$ အGက" အက ဆမ
"  Absolute power
ဆတ 
မရပ 
@ဘ ။ ရ သရ သ တ ယ+* ကညရတ $
ရ ထ က လGက" တ ပ@ဝငတ$ ကငစက
"
ကစz
အဝ၀ကဆ 
* 'ဖတပ@တယ။ ယခခတ ပ@လ"မနသဖ ယ
'ဖစပ@တယ။ Gumsa စနစမ အပခ 
0.ပသလ 
တ 
န စ
မ0.  ယတ 
စခက 

ရ ကအ 
ပ 
ခ 
0.ပပ@တယ။ ဒ"အပ 
ခ 
0.ပသ
Duwa တ က ကလ 
န 

" ပ 
ခ 
0.ပသ တ က အပခ 
0.ပသ
လတန စ ရမ  စဘ တ န $
တစတန ထ ထ
ဆကဆပ
* @တယ။
ဒ@ပယမယဒ
$ အ
" လ
" စစနစ+ကင$
Duwa က သ $ရ $ mayu-dama-hpunau ဆ မ0. 
တ က အပDစ" ဆကဆလ
* ရင၊ အ ဒ@ကမ 
Gက.ကတ့
ရ သ တ က တလန 
လ 
ပ@တယ။ ဒ"တ$ လ $အဖ $

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
အစည တစခလ 
* ရ $ပစ
* ဟ
* လည
monarchy
ပစ
* က
* န2ပ" egalitarian ပစ
* * 'ပင လ လရပ@တယ။

လစထတ 
စ 
စင

ပ@မကf LaRaw Maran 'ဖစပ@တယ။ သ $ရ $ 
လ$လခ0ကမ င 
င 
* ရ အရဖ ပ 
မ 
၊/ အ+ကမ ဖကမ/
အပD ကခ0ငလထ 
ရ 
$တန $'ပနမ/ (resilience) ဟ
ကခ0ငင 
င 
* ရ ဓလ$'ဖစပDစပက
*  အဓက တင'ပ
ထ ပ@တယ။

Leach တင'ပခ0ငတ$ အဓက အခ0ကကတ$
social
organization
တစခထ 

 ပ
အရငလက
ဒ"ပ@င စည မ/ရ $ င 
င 
* ရ အရ အ သခ0ကက သတအ
$ စ  ရဟ ကခ0င
ဘအ
* 'ခ
တင'ပခ တ
$ $ ပဍပကf
လမ0. စတ အခ0င ခ0င မည"Xတ
 အင ရညရယ
ခ 
0က ရရ 
 လပ ဆငခတ
$ $
(equilibrium)
က ရငဆင 
ပ 
တသက
သကသမ0 ရပ 
@တယ။
တစခ ပDမ
'ခင
(conflict
အ ဒလ
" စ 
နစစ 

engagement)
န $
မ0. ဟ
ရငဆင 
ပ 
တသက'ခင
အ'ပနအလန 'ပင လ 'ဖစပDင 
တ 
ယ (oscillation)
းက +က*+$ က*ခ
$ '* ခင (enduring engagement) တ ဟ
ဆတ 
ပ 'ဖစပ@တယ။ အ ဒလ
" စ 
နစ'ပင လ သလည
ကခ0ငလထ 
ရ 
$င 
င 
* ရ ဖပ 
မ 

/ ပD တန $'ပနမရ
/ $
လအဖ $အစည ဖ $စည ပ* ဘအ
* 'ခ (equilibrium) ဟ
အ'ခခ*အ+ကင အရတ
'ဖစပ@တယ။
ဒ"လ
ယင 
မ 
သ  ဘ ဆတ 
ပ 'ဖစပ@တယ။
ဖပ 
မ 
က
/  +က*+$ က*ခ
$ ရ
* ငဆင 
တ 
$ နရမ လမ0 စထမ
 
င 
င 
* ရ ပ£ပကfက လ လ နကနက ထ ထဝ
ငဝင
ဒ@ပယမယ$ င ပင 
 ပညရင LaRaw Maran
န လညရပ@မယ။
ကခ0ငလထ 

အမ0 စက
န $ Mandy Sadan စသတ တင'ပလတ ကတ$
သတ $လလ 
 တ $ င 
င 
* ရ ပန တင 
က 
 ဖဆငတ $
ကခ0ငလ $အဖ $အစည ထ က 
င 
င 
* ရ စနစတ ဟ
အဖ $က ထကခမ
*  'ဖစပ@တယ။ ဥပမ- KIO ရ $
Leach
တင'ပတ $
စနစစ 
ခ 
ထ 
ကပ2 ပ" E/ပ ထ 
င 
င 
* ရ ပန တင 
ဟ 
လည 'ပညသအ 
မ0 လလ 
 တ $ 
+ကင ၊ Leach ရ $ ကခ0ငဘသစက တတကYမ မ/
ပန တင 
န 
$ တစထပတည
'ဖစနသ၍
KIO
အ နည တ+ကင$ ကခ0င ဝ@ဟရ အခ0. $က
က ထကခမ
*  'ဖစပ@ တယ။
အသ * 'ပ.ရမ လ* လကတ$ ရင  'ပခ0ကတ မပ င 
 
+ကင စတတ က ထက'ပခ ပ
$ @တယ။ LaRaw
LaRaw Maran ရ $ အဆအ 
ရ ၁၉၆၀ မတင 
မ 

" 
Maran
ကတ$
ကလ 
န 

" နစEပ 
သ 
မ 
 'ခင
ကခ0င'ပညနယက က0 လကန $ 2မ. $'ပလနမ/အခ0. က
decolonization နကပင 
 'ဖစပDလမယ$ ကခ0င
+ကညမ
$ ယဆရ 
င ၈၀% က က0 လကမ နထင 
2 ပ" ၊
အမ0. သ ရ ဝ@ဒ က Leach ကGက.မ'မငင 
ခ 

$ 
၂၀% က 2မ. 'ပနလထပ 
@။ ဒ@ပယမယ$ ၁၉၆၁ KIO ရ $
လ $လ ထက'ပခ ပ
$ @တယ။ သ $သလည Leach က 
တလန 
 ရ ဟ က0 လကဒသကန စတငခ$
ဘသစက မတတလ
$ မ 
0. စတ န $
ဖ $စည ထ တ $
ပ@တယ။ လထက 
လည အ ပ ခ ပ
$ @တယ။ အ ဒ" တ$
ကခ0ငလ $အဖ $အစည ဟ ယက0 မ/၊ သမင 
 +ကင
လထရ 
$ KIO အပD ပ*ပ
$  မ/က 'ဖတတကဖ $
အရ တညမ
" ရ
/ တ  

+ကင$ လမ0. တစခအ 
နန $ မမတ 
 $
အစ  ရက က0 လကဒသမ 'မလနစ 
စဆင ရ
အထ မ ခ*ယထ 
 တ အ
$ ခ0ကဟ ရ ယခင ကတည
လပခ 

$ @တယ။ က0 ရ  တ မ " E| $ခ*ရ2ပ" ၊ က0 လက
ကန ရ န+ကင တင'ပခ ပ
$ @တယ။ ဒ"အခ0ကဟ 
နထင 
မ 

/ နစတ ဖ0ကဆ " ခ*ရပ@တယ။ အ ဒ" တ$
ယခခတ ကခ0ငလ $အဖ $အစည ရ $ င 
င 
* ရ ဓလ$က 
က0 ရ ကစ 

 $2ပ" စစ'ပ လသတ ဟ 2မ. $'ပက 
လ$လရမလည
အထကအကပ ခ ပ
$ @တယ။ 
'ပင ရ $လ+ကပ@တယ။ 'မစGက" န ၊ ဗန မ
ဘသစက မတညတ
" လ
$ မ 
0. စတ 'ဖစတ$ လဝD၊
စတ 2$ မ. $တ မ လဦ ရ မ0 'ပ လပ@တယ။ အ
လရ၊" ဂ0န  ဖ၊ ရဝမ၊ လ"ဆ  ၊ ဇင 
ဝ 
@ စသတ ဟ
ဒ"တ$ ၁၉၉၀ လကမ ခန $မန  'ခ လနမ/
ယက0 မ/အရ လမ0. တစမ0. တည 'ဖစတယဆ တ $
အခ0. ဟ 2မ. $'ပ ၆၀% န $ က0 လက ၄၀% အထ
ယဆခ0ကပ' ဖစပ@တယ။ 
နကပင 
 မ တ$
အ'ပင အလ တ Gက" မ လခ ပ
$ @တယ။ လထက  

င 
င 
* ရ အရပ@ လမ0. တစခတ 
ည 'ဖစ+ကင ယဆ 
င 
င 
* ရ 'ပဿန
အ+ကင
သရန 
 လညနခ $
လတ $ အခ0ကတ ပ' ဖစပ@တယ။ (်)။
ပ@တယ။
2မ. $'ပမ ပညသငခင
$ တ လည ရ
ရလ 
ခ ပ
$ @တယ။ င 
င 
* ရ အ'မငရတ 
$ ခ@င ဆင
၁၉၆၀ င ပ င  ကခ0ငလ $အဖ $အစည ထ မ 
တ က
2မ. $'ပကမ ထတခ 

$ @တယ။ 
င 
င 
* ရ 
'ပင လ 'ဖစပDလတ $ ကခ0ငင 
င 
* ရ ဓလ$က ဦ စ  
ခ@င ဆင တ က င 
င 
* ရ ပ£ပကfက +က*+$ က*ခ
$ * င 
 
လ$လခ သ
$ က 
တ$ အ"လ
" . ကတကq သလ 
 မဿဗဒ 
အင ထန  ထ ပ sustain လပ ပ င 
ခ 

$ @တယ။
၁၉

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ဒ@+ကင$ ကခ0ငလ $အဖ $အစည ဟ င 
င 
* ရ အရ
စည လ * တ $ ပန တင 
တ 
စခ အကမ
လ/ပရ 
 ဖ $
အဆငသင'$ ဖစနခ ပ
$ @တယလ $ တင'ပခ $ ပ@တယ။
အထကမ တင'ပခ တ
$ $ Leach ရ $ လ$လမ/မ
မE  ဖလ gumsa စနစမ တစခ0. $ Duwa တ ဟ
အဏ ရE 

* Jမက သတ $သမ" +က (bride pride) 
'မက'မ စ ရရတ 
တ +ကင$ ခ0မ သလ+က2ပ" ၊
တ'ခ သတ ကတ$ ဆင ရ က လ $အဖ $အစည ထ မ
ဓနမည"မJမ/တ ရလ 
ခ ပ
$ @တယ။ “gumlau” စနစမ
အ ဒဓ
" နမည"မJမ/က 
တလန 
ပ 
@တယ။
ဒ@ပမယ$
ယခခတမ တ$ သတ $သမ" +က ဟ ယဘယ0
အ 'ဖင$ Eပ' ပ (symbolic cultural expression)
အနန $သရ တ$သ+ကင$ သတညမ
" J တတန
တည egalitarian 'ဖစတ “gumlau”စနစက
အသ ပ တ ပ
$ စ
* * ပ ဆငလတ+ကငလ
$ င 
င 
* ရ
လ/ပရ 
 ရမ စည လ * မ/ပမ 
 ရရခ 

$ ယလ $လည
LaRaw Maran က 'မငပ@တယ။
ဒ@ပမယ$ ဒ" egalitarian စနစဟ ၁၉၉၄ မ
အပစအခတ
ရပစ2 ပ" နကပင 

ပ ငလ
$ တ $ 
ဈ က ကစ 
" ပ  ရ စနစန $
Globalization
ရ $
Eက 
ခ 
တမ/ တ +ကင$ ယင 
န 
$လခ ရ
$ ပ@တယ။ ကခ0င
'ပညနယရ $ သ*ယဇ
* တ အရင အ'မစတ ဟ ကင
မ နတ 
$ စ"မမ
* / အကမ မရတ 

$ တ က ကခ0ငလထ 

အမ0 စအက0. မခ*စ ရပ@။
ယခ
ကခ0ငလ $
အဖ $အစည ဟ င 
င 
* ရ ဖပ 
မ 
က
/  Eန  ကနရငဆင 
ရ 
E*
မကဘ
Globalization
ရ $
Eက 
ခ 
တမက
/ ပ 
@
ခ*စ လရပ@တယ။ မ ယစဆ ဝ@ 'ပဿန၊ သဘဝ
ပတဝန က0င ပ0ကစ " 'ခင ၊ လ $အရင အ'မစ င 
င 
*
'ခ သ $ထ ကခ 
 သ  'ခင 'ပဿန န $ မမ တင'ပ လပ 
ဆငတ$ တင 
 ရင သ မ0 အခ ငအ
$ ရ ကစz တ
'ပညတင
 'ပညပ
က0ယက0ယ'ပန $'ပန $
လကခမ
* /
အ နည နသ 'ခင စတ $ 'ပဿနတ +က.*လ
ရပ@တယ။ လလလတလတ ရငဆင 
 နရတ $
ကခ0င'ပညစစပ န $ စစ'ပ ဒကသ
f ည 'ပဿနကလည
မသ ပ@။ ဒ"'ပဿနတ က +က*+$ က*ခ
$ ရ
* င မမရ 
$ ကခ0င 
င 
င 
* ရ ပန တင 
' ဖစတ$ ပငလစ
* တ 
ဓ 
@တကအ 
'ခခ*တ$ 
င 
င 
* တ က ရကရဖ 
 $ ဘယလ ရ $ဆကသ မလ
ဆတ 
ကတ$ ၂၁ရစ ကခ0ငလ $ အဖ $အစည ရ $
စန ခDမ/ပ 'ဖစပ@တယ။
က  က စအပ-
Leach, E. R. (1977) [1954]. Political
Systems of Highland Burma. Cambridge:

၂၀

လစထတ 
စ 
စင

Harvard University Press; London: G. Bell &
Sons.
Maran, L. (2007). “On the continuing
relevance of E.R. Leach’s Political Systems of
Highland Burma to Kachin studies” in Social
Dynamics in the Highlands of Southeast Asia :
Reconsidering Political Systems of Highland
Burma by E. R. Leach. Robinne,
Francois and Sadan, Mandy(ed.). Leiden,
The Netherlands: Brill, Hotei Publishing.
Maran, L. (2010) “Kachin political culture
of opposition, 1962-2010; an anthropological
look into reslilience as adaptive social system
change.” Conference Paper. 2010 International
Burma Studies Conference, Marseille, France.
Sadan, M. (2007). “Translating Gumlau”
in Social Dynamics in the Highlands of
Southeast Asia : Reconsidering Political
Systems of Highland Burma by E.R. Leach.
Robinne, Francois and Sadan, Mandy (ed.)
Leiden, The Netherlands: Brill, Hotei
Publishing.

မ0က
မ0ကမကရ ရ
Eဟ 
ငဂ0'ပဿန၊ လ $အခ ငအ
$ ရ င$
အမ0. သ ဂဏသ 
က 
f 
အငထ  (ရ $န)
$န)
Eဟ 
ငဂ0'ပသနငဆ
$ ကစပ2ပ" ဒDအင ဆန
စ+ကညသည ဘ 
ယဆန 
$မထက 
တ 
န+ကင လသ
ရင+ က စ ပစ 

0က ပDထ ကလ 
ခ သ
$ ည။
ဇလင 
လ 
၂၃ ရက န $တ င အယလဂ 
0ဇ" ရ င 
င 
*
တက Eပသ 

* င
N ဌ
$ နမ Eဟ 
ငဂ0လထမ 
0 ဘဝ
ပ0ကန+ကသညပ
$ မ
* 0 ၊ စခန အတ င  နထင 
ရ 
တ င
လည
အကအည"မ0 မရရ ၍
စ ရမ $ သကရမ $
'ဖစနပမ
* 0 ၊
ဘဂƒလ ဒ$ရ 
င 
င 

* ကသ $ 
လ'ဖငက
$  'ပ ရန Gက. စ သလည အဆပ 
@င 
င 

* 
အဏပင 
မ 
0 ကလကမခ*ဘ ထမင ထပ တယက
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
တထပ ပ ၍ 
ရထ သ $'ပနမင ထတလ 
က 

သ'ဖင$ 
အဟစင ,က က 
လပD'ပနတက
သ  +ကရသည$
ပမ
* 0 က
အခ0နအ 
တ+က
ထတလ 

N '$ ပသခ သ
$ ည။

လစထတ 
စ 
စင 

လ$လရန
လအ 
ပလပ@သည။ 
ဆ ရ 
င 
ပ 
@သည။

အနသလJင

Eဟ 
ငဂ0'ပသနအပD လ $အခ ငအ
$ ရ E/ဒ@ငမ
$  
န၍ င 
င 

* ကက စတငထက'ပ ဝဖနလမ/
တဆကတည တ င အယလဂ 
0ဇ" ရ င 
င 

* က
မ0 က အဆ  'မင အန'ဖင$ မ+ကညသ
$ င$ +ကင
Eပသ 

* င
N ဌ
$ နက Eဟ 
ငဂ0'ပဿနက လ$လလပ
ဦ စ တင'ပလပ 
@သည။ ကလသမဂR အပ@အဝင င 
င 
* 
ဆငလ0က
ရ သ
ကလသမဂRမအ 
ပ@အဝင
တကလ $အခ ငအ
$ ရ အဖ $အစည Gက" ၊ ငယ၊ လတ
ပဂ.R လအခ0. $က အငတဗ0S လပ2 ပ" တင'ပသ  ခ သ
$ ည။
မ0 သည လ နခ 
$ သစ ပ@င စဆ 
ယက0အတ င 
လ $အခ ငအ
$ ရ စင+$ ကည$ ရ အဖ $(Human Rights
'မနမင 
င 

* တ င  ၌ စစအစ  ရအဆကဆက က0S လ န
Watch) မ Brad Addam က အစ  ရအဏပင 

ခ သ
$ ညဆ
$  ဝ@ 'ပင ထနသ'ပစမG/ က" မ0 င$
စပ
မ0 သည ဇ နလ 

၁၂ ရကန $မစ2ပ" ဘကတဖကမ
လ0 ၍ က0S လ နခ 

* ရ
$ သ တင 
 ရင သ ပ@င စ*
ရပတညက Eဟ 
ငဂ0မ0 အပD ရကစကမ/ က0S လ န
လထG က" ဘကမ
ရပတညက
စစအစ  ရအ
ခ $ +ကင 
တကလJက
တတက 
0က0'ပ
ပင ဆန $က0ငကန $
Eဟ 
ငဂ0'ပသနအပD လ $အခ ငအ
$ ရ E/ဒ@ငမ
$  န၍ င 
င 

* ကက
သ  ခ သ
$ ည။
က က ဝဖနခ+$ က
စတငထက'ပ ဝဖနလမ/ မ0 က အဆ  'မင အန'ဖင$ မ+ကညသ
$ င$ +ကင
သညက
လနဒန2မ. $၌
မမ$သငပ
$ @။
အ'ခစက 
2 ပ"
Eဟ 
ငဂ0ဆင 
ရ 
 
င 
င 
* ရ သ * သပသဟ 
 
င 
င 

$* '* ခ.*ရ လ ၊ လထ လ'* ခ.*ရ လ ။
အမညခထ
*  သ မဟ 
မက  (Mohamed Nour)
ဆသ 
က  

င 
င 
G* က" မ0 သည
ဤသ $သ
ဇလင 
လ 

၂၀ ရကန $ ဘ"ဘစ
" " 'မနမ$အရ
က0S လ နမ 
G/ က" မ0 က 
/တဆ 
တ 
 
န+ကင ၊
ကမ~အ
$ ရ ဆ  ခန တ င က0က'ဖSမ ရ $နGက"
'မနမင 
င 

* တ င  ဝင၍ စ" ပ  ရ င$ အ'ခ လပင 
န
တဦ လည 'ဖစ၊ စစအစ  ရ တညထငထ သ
ကင 
င 
န မ0
လပခ 
0ငသ+ကင$
'ဖစ+ကင ၊
လNတ တတင
 အမတတဦ လည 'ဖစသ ဦ ဘရန 
က 

Eဟ 
ငဂ0မ0 အပD ကင 
တ 

မ 

/ 0 င$ စပလ0 ၍
၁၉၈၂
ခစ 

'မနမင 
င 

*  ဥပဒက
မ'ပင 
အငဆန စ+ကည
သဘတည2" ပ" ဟ၍
သင$ +ကင
ကန $က က ဆ  ရ၌
ဥပဒ
ဦ သန  စနက 
ထတ ဖD'ပဆခ 
$ +ကင ၊
Eဟ 
ငဂ0
သကသကင 
$ 'ပလ $မရ+ကင ၊ င 
င 

* ပကတ
အရ အပD အငဆန စ+ကညသည မ0ကစမ 
တ 

အ'ခအနက +ကညရ
$ မည'ဖစ+ကင ၊ အမန 
" ခ0င
ထ လ0က
ရ +ကင ၊ 
အငဆန စ+ကညသည
ဘဂƒလ ဒ$ရ 
င 
င 

*  လဦ ရသန ၆၀ မ သန ၁၆၀ 
ဘ 
ယဆ 
င 

$ ထက 
တ 
န+ကင င 
င 

* ကရ $တ င
အထ ရ န2ပ"'ဖစ+ကင ၊ ၁၉၈၂ ခစ 
 'မနမ 
ပDပDထငထင စ ပစ 
 'ပဆသ 
 ခ သ
$ ည။ 
င 
င 

*  ဥပဒသတမတ 
ခ 
0ကထမ

အက0.* မဝင
သမ0 ရလ 
Jင ထသ 
မ 
0 မ မမတ 
 $ဆ" ဘ+ကင$
'မနမစက ပ* တခရပ 
@သည။ အပ0ကအပ0ကင 
$ 
ရကလသလ ဟ မ ရမည'ဖစ+ကင ၊ 
င 
င 
$* 
ခ@င သ ထ က တ$မညဟ၍ 
'ဖစသည။ Eဟ 
ငဂ0
လ'* ခ.*ရ မ အဓကက0+ကင ၊ အမရကန'ပည
အရ ငစ
$ ပလ0 ၍
မနမ 
န 
က 
နကန
ရပတည 
ထငစ က သ
$  $သ ခတမတ
"  တကသည$ င 
င 
G* က"
ကင 
တ 

 
င 
' ခင မရလ 
Jင 
ဒDအငဆ န စ+ကည
မ0. သညပင
လ'* ခ.*ရ ကအ 
ဓကထ ရ+ကင 'ဖင$
သမက
တင 
 ရင သ ပ@င စ*
လမ0. စမ0 
ဆ  သ  ခ သ
$ ည။ ဤဆ  ပ က
 အငတနက
အ လ * င$ တင 
 'ပညပ@ ဂဏသ 
က 
f က0ဆင ပ@
http://youtu.be/esS0jgYGaLk
တ င 
တ$မည။ ဒDအင ဆန စ+ကညက အ+ကင 'ပ.၍
'ပနလညန ထငင 
ပ 
@သည။
'မနမင 
င 
က
*  ကမ~ကပ2 ပ" သလသညဟ၍ 
ဝင,$ က 
န+ကသည$ အခ0နတ 

 ဒDအငဆန စ+ကညသည
စရ သသည ထ ဆ  ပ တ

 ၁၉၈၂ ခစ 

ပင စတင လကည.H ထ  'ခင ခ*ရက တမ0. သ လ *
'မနမင 
င 

*  ဥပဒအပD 
င 
င 

* ကဥပဒင$
ဂဏသ 
က 
f ညH. 'ခ.* ရမည$ အ'ခအနသ $ရကသ မ
'ပညတင
 ဥပဒ အ'ခခ*မ0 အပDမသ  ဇင ပ
စ  ရမမ 
ပ 
@သည ။
ဤအခ0နတ 


'ပသန၏ 
ဆ  ခ သ
$ 'ဖင$ ဦ ဘရန 
တ 
င'ပခ သ
$ ည$ င 
င 

$* '* ခ.*ရ
အ'ခအ'မစက ခ@င အ အ ထ ၍ စ$စ$ စပစပ
E/ဒ@ငမ
$  ဆ  ခ0ကကတ 
* $'ပနရန အခ0နမ 
ရခ ပ
$ @။
၂၁

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
တကမ~လ * က စင$ ဆင 
 +ကညE
$ လ
/ Jကရ သ 
င 
င 
* တကသတင ဌနGက" တခက ယမနန $က
Eဟ 
ငဂ0 'ပသနက အတပင အခ0န ပ က
မ" မင ထ  လသည$ အခ0န၌ 
လထမ 
0 အတ င 
မနက 
နသည$ အယအဆမ0 ရလ 
င 
 စရ အတ က
ဦ ဘရန 
၏  

င 
င 

$* '* ခ.*ရ အယအဆက
တ* $'ပနဆ  ရန လအ 
ပလပ@သည။ အတ မနမ 

အလပမ 
န 
မ 
ညဟ ယဆသ+ကင'$ ဖစသည။ 
င 
င 

$* '* ခ.*ရ ဟသညမ င 
င 

* ခက အ'ခ င 
င 
*
တခက သ $မဟတ အမ0 က စစ'ပ.တက 
ခ 
က 
' ခင ၊ င 
င 
*
တခ၏အခ0.ပအ'ခအဏက
အ'ခ င 
င 

* ခက
သ $မဟတ
အမ0 က
ထပ@ စက 'ခင ဟ၍ 
ယဘယ0အ 'ဖင$ န လည ပ@သည။ ယခအခ0နအ 
ထ
Eဟ 
ငဂ0'ပသနသည င 
င 

$* '* ခ.*ရ က ထခက 
သ 
ည$
အဆင$
မရက သ ပ@။ 
င 
င 

$* '* ခ.*ရ က
ထပ@ မစ  ရမ၍ 
ဟ
အ+ကင 'ပက
Gက.တင
ကက ယသ 
ည$ အန'ဖင$ င 
င 

* က လ $အခ င$
အရ ဥပဒမ0 ၊ 'ပညတင
 ဥပဒ မ0 က ခ0. ဖ@က
က0S လ နမ 
/ မနသ 
မJကလ 
ည လကမခ* င 
ပ 
@။
အမရကန'ပညထငစအ 
န'ဖင$ 
င 
င 

* က 
ရ ရမ0 က
ဆကဆလ
* ပ 
 ဆငရတ င
'ပသနမ0 စ  +က.*တ $ရ2ပ" 'ပင ထနသ ဝဖန
ကန $က ကမ 

/ 0 မ+ကမ+ကခ*ရသညက တ $ရသည။
သ $ရတ င
အမရကန'ပညထငစသ 
ည 
င 
င 
$*
လ'* ခ.*ရ က အဓကထ သညမန 
 သလည င 
င 
$*
လ'* ခ.*ရ ကအ 
+ကင 'ပ၍ အစ  ရအန'ဖင$ မဝ@ဒ
ခ0မတ2 ပ" 'ပညတင
 ၌ မမ 
င 
င 

* တ င  ဝငရက
လသ လမ0. 'ခ က' ဖစစ၊ မ တဆ 
လငင 
$ အ'ခ
သသဝငမ0 က' ဖစစ ဆန $က0ငက င 
င 
* တက
လ $အခ ငအ
$ ရ ဥပဒမ0 င$ 'ပညတင
 ဥပဒမ0 က
ခ0. ဖ@ကက0S လ နသ 
ညဟ၍ 
မ+က ဖ ပ@ ။
ကမ~က
$ န 
သ 

 ရ အဆကအအက
*  ဖ@ကခ2 ပ"
အ+ကမ ဖကမG/ က" ကက 
0S လ နခ 
$ သ
မ တစ 
လင
အစ န  ရက အယလက 
င 
 ဒ@ င$ အစ 
မဘငလ
ဒငအ င 
င 

* ကထ က၍ 

'ပင ထနစ အရ ယ
ခ $ သလည
အမရကန'ပညထငစ
အစ  ရ
အန'ဖင$ 'ပညတင
 ၌'ဖစစ၊ င 
င 

* က၌ 'ဖစစ၊
မ တဆ 
လင(အစzလမဘသ) ဘသ ဆန $က0င ရ
လပသ 
ညက မတ $ရပ@။ ဦ ဘရန 
သ 
ည င 
င 

$* '* ခ.*ရ
အယအဆက သကသထင 
 အင အမရကန
'ပညထငစအ 
 က  က 'ခင မ အ'ခအ'မစမရပ 
@။

၂၂

လစထတ 
စ 
စင

Eဟ 
ငဂ0လထမ 
0 ငဆ
$ ကစပ၍ 'ဖစပ ခ $ သ
'ပဿနအပD (State Security) င 
င 

$* '* ခ.*ရ
အ'မငက ကင 
က 
 အ+ကမ ဖကသညန
$ ည လမ မက0င$
သ * သငပ
$ @။ (Human Security) လထလ 
'* ခ.*ရ
အ'မင'ဖငသ
$  'ဖရင  ဖ $လပ 
@မည။ ယင အ'မင'ဖင$
ဥပဒစ  မ  ရ က ရ E/2ပ" 2ငမ  ခ0မ သညန
$ ည လမ က
အဓကထ ဆငရက
မ 
သ 

အမနဆ 
* 'ဖစပ@မည။
ယင သ $မဟတဘ 

င 
င 

$* '* ခ.*ရ အ'မငကက 
င 
စ 
က

အ+ကမ ဖကသညန
$ ည လမ 'ဖင$ 'ဖရင  ခ သ
$ 'ဖင$ ယခမ
ရခင 
' ပညနယအတ င  ရ 'ပညသတ 
ရပလ * တ င လထ
လ'* ခ.*ရ ဆ * E/ * သ  ခ 2$ ပ"'ဖစသည။ လမ0. ရ ပဋ
ပကfအသ င ဆငသ 2ပ"
တဘကကတ 
ဘက
မန  တည မ/မ0 ၊ မယ+* ကညမမ
/ 0 ၊ ထတလ 
န $မ/မ0
ခ*စ န+ကရ2ပ" 'ဖစသည။ 'ဖရင  နည မမနခ 

$ 'ဖင$
မကင သည$
အက0. ဆကမ0 ပDခ 2$ ပ"'ဖစသည။
ဤနည က ဆကလကက0ငသ
$ * လJင ဘသရ
ပဋပကfအ'ဖစသ $ ရကသ င 
သ 
ည ။ Eဟ 
ငဂ0သည
လမ0. တမ0. 'ဖစပ@လ0က အသအမတမ 
'ပ.ဘ ထ သည၊
အသအမတ' ပ.ပ ရမညဟ၍ 

ယခအခ0နတ 

 
င 
င 

* ကကတင ဆ န'ခင ၊
ဖအ ပ န'ခင
မဟတပ 
@။ Eဟ 
ငဂ0မ0 လ $အခ ငအ
$ ရ ခ0. ဖ@ကခ* 
နရသည၊ အစ  ရကယ 
တ 
င 
 ပ@ဝငက0S လ န နသည
ဟသ ထက'ပန'ခင 'ဖစသည။
သ $ရတ င
အ+ကမ ဖကသညန
$ ည လမ က
ဆကလက က0ငသ
$ * 'ခင +ကင$ တဘကင 

$ ဘက
အ'ပနအလနသ 
တ'ဖတမမ
/ 0
ဆကလက'ဖစပ 2ပ"
အ'ခ တဘကတင
 စစအစ  ရ၏ ဖနတ " က0S လ န
မ/မ0 ပမ 
တ 
 ခ0 $လပ ဆငလပ@က အ'ခအနစမ 
0.
'ဖစသ င 
သ 
ည။
တမ0. မ င@တ $မ တဆ 
လငတ ဖပ 
သ 
တ'ဖတခ* 
နရသညဟ လ/* $ဆမမ
/ 0 ပDလ2ပ" တကမ~လ * ရ
မ တဆ 
လငမ0 က Eဟ 
ငဂ0နကတင
 ရပတညသ 
င 
သ 
ည။ Eဟ 
ငဂ0အရ မ မ တဆ 
လငအရ သ $
က 'ပင သ  င 
သ 
ည။
မ တဆ 
လငင 
င 

* 0 က
Eဟ 
ငဂ0မ0 ဘကမ ရပတညအ ပ မ/မ0 ပDပD
ထငထင လပလ 
င 
သ 
ည။ ဤ အ'ခအနသ $ 
ရကသညအ
$ ခ@တ ငမ 
 တကယတန င 
င 

$* '* ခ.*ရ
ထခက 
လ 
မည။ လထလ 
'* ခ.*ရ မမ တ ရ စရပင
မရ တ$။
အ'ခအနနကတမ0. မ Eဟ 
ငဂ0မ0 သည
လမ0. အဆငအ
$ တန မရထက 
ပ 
@ဘ လJက လမ0. အ'ဖစ
အတင တ န  တငသ'ဖင$ အစ  ရကယ 
တ 
င 
က 

ပ@ဝင
က0S လ န' ခင +ကင$ ဤသ $သ သတပG က" မ0
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
'ဖစပ ရသညဟဆ 
လ 
Jင င 
င 

* ကဥပဒအရ
Genocide ခD လမ0. တ * သတ'ဖတမက
/  က0S လ နရ 
 
ရကသည။ 
င 
င 

* က$အလယတင

ဤသ $
စ ပစ 


* က 
 ရလJငပင အမ0. သ ဂဏသ 
က 
f က0ဆင
လပ@သည။ တကယ ဆကက0S လ နလ 
Jငလည င 
င 
*
တကက တကယတန အရ ယမ သခ0သည။
လမ0. တ * သတ'ဖတမက
/  က0S လ နသ 
ညအ
$ ဆငအ
$ ထ
ရကစက+ကမ +က.တသ လမ0. မ0 ရသ 
ည
$ င 
င 

* 
သဘထ က င 
င 
'* ခ ခရ"သညမ0 ကအစ ရင
သ  င 
သ 
ည။
လထစ 
" ပ  ရ ဘဝတ  တကရန
မမJမန 
  င တ$။ ဤသညမ အမ0. သ အက0.
စ" ပ  အ'ခခ*မတ 
င'ပ'ခင လည 'ဖစသည။ အမ0.
သ ရ ဟသညက ဤသ $စ စ သငပ
$ @သည။

လစထတ 
စ 
စင

လ တလ 
ပရ ရ2ပ" စအခ0နတ 

 စတင က0ငသ
$ * 
သ ၁၉၄၇ ခစ 
 ဖ $စည ပအ
* 'ခခ*ဥပဒ ပဒမ 
(၁၁) ၌
သဘဝအလ0က င 
င 

*  'ဖစ'ခင င$ င 
င 

*  'ပ.
ခ*ရ၍င 
င 

*  'ဖစ'ခင 
စရ 
ပလ * က
'ပဌန
ထ သည။
သဘဝအလ0က င 
င 

*  'ဖစ'ခင
ပဒမ 
(၁၁) (က) 'မနမင 
င 
* တင 
 ရင သ
တမ0. မ0. ၏
မဘစပ 
@ မ 
မ ဖ  သတင 
 သည
လည ကင ၊ 
င 
င 

*  'ပ.ခ*ရ၍ င 
င 

*  'ဖစ'ခင

Eဟ 
ငဂ0၊ ရခင 
 အဓကEဏ  အပD
ခ0
ခ0 ကပအ'ဖရမလ ။

ဘယလ

စရ သသည ယခ'ဖစပ ခ သ
$ ည$ Eဟ 
ငဂ0ရခင 
အ 
ဓကEဏ  အပDသ * သပရ တ င
သမင 
 
+ကင အရ
Eဟ 
ငဂ0သည
လမ0.
တမ0.
ဟတ/ မဟတအ 
'ခခ*မ မခ0 ကပပ@။ 'မနမ င 
င 
*
တင 
င 

* * ၌
စစအဏရငစ 
နစ
က0ဆ * က
ဒ"မက 
ရစ"စစမန 
စ 
ရရ2 ပ" ရခင 
' ပညနယ အတ င  ၌
လ တလ 
ပစ ထတ ဖD'ပဆခ 

၊$
စည E *
ခ င၊$
စဝ ခ ငမ
$ 0 ရမသ က0ယက0ယ'ပန $'ပန $ နကနက
E|င  E|င  
ဖDထတ လ$လ အ'မငခ0င ဖလယ 
ဆ   င 
+ က2ပ" လမ0. တမ0. ဆသ 
ညက မညသ $ 
သ အ'ခခ*မ0 'ဖင$ သတမတ 
သ 
ငသ
$ ည ဟသ
အဓပ@C ယကပ 
@ လထအ 
'ခခ*'ဖင$ ဖ ငဆ
$  
င 
+ က ပ@မည။
ထ $နကတင
 တင 
 'ပည၏ အရ Gက" လသ
ကစရ
z ပမ0 ၌ 'ပညလ * ကYတ ဆwခယ
* ၍ 

ဆ * 'ဖတ
+ကရ2မ 'ဖစသလ Eဟ 
ငဂ0အ လမ0. တမ0. အ'ဖစ
သတမတ 
သ 
င/$ မသငဟ
$ သ 
ညက
ဆwခယ
* ပ 
' ဖင$
ဆ * 'ဖတရန လ ကင လပ 
@မည။ မ0ကမက
အခ0နတ 

မ 

အတည'ပ.ရန
အခကအခ ရ သ
သမင 
 အခ0ကအလကဆသ 
ညမ0 က တင'ပလလJင
ပဂရ
* ဇဝငက တတထ 
မ ၍'ငင ရသည ဆသ 
က သ
$  $
သမန 
သ 
ည ကယ 
မ 
န 
သ 
ည အ'ငင ပ  မ/မ0 'ဖငသ
$ 
အဆ * သတသ င 
မ 
ည'ဖစသ'ဖင$ အက0. မရ 
င 
ပ 
@။
သ $'ဖစ၍ ဥပဒစ  မ  ရ င$ င 
င 
* ရ (တနည
အ 'ဖင$
စစအဏရငစ 
နစကက0ငသ
$ * လ$ရသ 
ည$ 
င 
င 
* ရ လပဟ 
န ) အ'ခခ*မ ခ0ည ကပပ@မည။ လမ0.
(Ethnic Nationality) င
$ င 
င 

*  (Citizen) တ $၏
ဆကစပမ
/ င 
က
$  'ခ မ/အ
လ တလ 
ပရ ရ2ပ" စ
သမင 
 +ကင နကခမ
*  စတင တင'ပပ@မည။
၂၃

ပဒမ 
(၁၁) (ဃ) ၁၉၄၂ ခစ 
 ဇလင 
လ 

(၁)
ရကန $မ အထကအ'ခ မ $ သ ဆယစ 
အ 
တ င 
ရစ 
စ 
 အက မယတ သကလအဖ $ 'ပညထငစ 
င 
င 

* င
ပ 
@ဝငလတM $* သ
အဏပင 
န 
ကအတ င  ၌ 
နထင 
ခ 

$  2ပ" 'ဖစလJင 'ပညထငစ 
င 
င 

* တ င  တ င
ထဝစနထင 
ရ 
န+က*ရယ
ခ 

$ ည'ဖစ၍၊
ထ $အ'ပင
တရ ဥပဒ'ဖငသ
$ တမတ 
 သ
အခ0နအ 
တ င  တ င
ထသ 
 $သတမတ 
 သ နည လမ ငအ
$ ည" 'ပညထငစ 
င 
င 

*  အ'ဖစရ ခ0ယ'ခင က
ထတ ဖDသတင 

သည လည ကင ၊
၁၉၄၇
ခစ 

ဖ $စည ပအ
* 'ခခ*ဥပဒအရ
အထကပ@'ပဌန ခ0ကကအ 
'ခခ*က
သဘဝ
အလ0က င 
င 

*  'ဖစ'ခင ငစ
$ ပလJ ၍ ၁၉၄၈
ခစ 

'ပညထငစ 
င 
င 

*  'ဖစမအ
/ ကဥပဒတ င 
အကပ@အတင 
 'ပဌန ထ သည။
ပဒမ 
(၃)။ ။(၁) အ'ခခ*ဥပဒပဒမ 
၁၁ အလ $င
"'မနမင 
င 
* တင 
 ရင သ တမ0. မ0.
ဆသ 
ည မ
ကခ0င၊ ကရင၊ ကရငန၊" ခ0င ၊ 'မနမ၊ မ န၊ ရခင 
၊
သ $တည မဟတ ရမ  လမ0. ကလ 
ည ကင ၊ ၁၈၂၃
ခစ 
 ('မနမသကq ရဇ ၁၁၈၅ ခစ 
) မတင 
မ 
"
ကလမစ၍
'ပညထငစတ 


ပ@ဝင သ
နယ'မတခခ၌ 
မမတ 
 $၏ ပငရင တင 
 'ပညအ'ဖစ'ဖင$
အ'ခစက 
 နထင 
ခ 
$ သ မ0.  ယစ 
မ 
0 က လည 
ကင ဆလ 
သ 
ည။

၁၉၄၇
ခစ 

ဖ $စည ပအ
* 'ခခ*ဥပဒအရ
အထကပ@'ပဌန ခ0ကကအ 
'ခခ*က င 
င 

*  'ပ.ခ*ရ၍ 
င 
င 

*  'ဖစ'ခင င$ စပလJ ၍ ၁၉၄၈ ခစ 


အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
'ပညထငစ' မနမင 
င 

*  အ'ဖစ ရ ခ0ယ ရ
အကဥပဒတ င အကပ@အတင 
 'ပဌန ထ သည။
ပဒမ 
(၃)(ခ)။
၁၉၄၂ ခစ 
 ဇနနဝ@ရ"လ ၁
ရကန $မ
အထက
အ'ခ မ $ သကလအတ င 
ဆယစ 
 အတ င 
ရစ 
စ 
 အက မယတ သ
ကလအဖ $ 'ပညထငစ' မနမင 
င 

*
အဏ
ပင 
န 
ကအတ င  ၌ နထင 
ခ 

$  သ'ဖစ'ခင ။

လစထတ 
စ 
စင

(၂) မလ ဥပဒဟင တ င င 
င 
'* ခ သ
တဦ ဦ အ 
င 
င 

*  'ပ.မ/
လကမတ 
က 
 
လJကခင
$ ပ ထ 2ပ" သတမတ 
ခ 
0က တရပအန'ဖင$
တင 
 ရင သ ဘသစက တမ0. မ0. က 
'ပဆ
တတရမညဟ
ပ@ရခ 
$ သည။
၁၉၈၂
ခစ 

'မနမင 
င 

*  ဥပဒတ ငမ 
 ၁၉၄၈ ခစ 
 ဇနနဝ@ရ"လ
(၄)ရကန $ မတင 
မ 
" င 
င 

* တ င  ရကရ နထင 
သ 
 
င 
$
၎င တ $မမ ဖ  သညသ
$  သမ" မ0 ကသ 
 
လJကခင
$ ပ သည။

ဗလ 
ခ 
0.ပနဝင ခ@င ဆငသည$
စစအဏ
သမ  2ပ" နက ၁၉၇၄ ခစ 
 ဖ $စည ပ* အ'ခခ*
(၃)
ဥပဒသဘအရ
E/ပ ထ 'ခင ၊
ဥပဒတ င ပဒမ 

၁၄၆ အရ င 
င 

*  'ဖစ'ခင ၊
မ'ပညစ
$ '* ခင ။ 
င 
င 

*  'ပ.'ခင ၊ 
င 
င 

*  အ'ဖစမ
Eပ
သမ  'ခင တ $င$
စပလ0 ၍
ဥပဒအတင 

ဖ0ကသမ 
 ခ သ
$ ည$
ဥပဒဟင  စခ 
မ 
 က သ
$  $
'ဖစစရမညဟ 'ပဌန ခ သ
$ ည။ င 
င 

*  'ဖစခင
က
$ 
မဟတ တ$ဘ
၁၉၈၂ ခစ 
 'မနမင 
င 

* 
ဖ $စည ပတ
* င
' ပဌန ကက ယ စင$ ရကသညအ
$ ဆင$
ဥပဒသည E/ပ ထ 2ပ" သမနလထ 
မ 
0 မ0ကစ
မ လJက0သ  2ပ" အဏပင 
တ 
 $အလက 
0 ဥပဒ
လညအင
'ပဌန ထ သည။ ဤအခ0ကမ
'ပဌန က0ငသ
$ * သညအ
$ ဆငသ
$  $ 
ရကသ ခ သ
$ ည။
ဥပဒက လကတ $ဖDဆငသအခ@ လဝငမ/
ထ $နက ၁၉၈၂ ခစ 

Gက" +ကပရ
'မနမင 
င 

* 
ဝနထမ မ0
Eဟ 
ငဂ0'ပသနသညလည ကင ၊ တEတ လမ0. မ0 'မနမင 
င 

* တ င  သ $
ဥပဒက ထတ' ပနက 
င$
သန

တခ0
.
$
ခ0"
2
ပ"

ရက
ရ   

န+ကသည
$
'ပသနသည

ည

ကင



၁၉၈၂
ခ 

စ  

လ တလ 
ပရ ရ2ပ" ခတ
အပခ 
0.ပရ 
င 
င 

*  ဥပဒ၊ တရ စ"ရငရ ၏ +ကပမတမမ
/ ရ တ$ဘ
မစ၍ တကလJက
အဏပင 

အပခ 
0.ပရ အဏပင 
မ 
0 က ထငသလ ခ0ယလယ 
လ 
ပ 
က 
င 
 နမ/၊ လဘပ
က0ငသ
$ * လခ $ သ
မ0 ၏လက
၁၉၄၈
ခစ 

တ င  သ $
လဘယ စနစ၊ စစအဏပင 
မ 
0 ၏ င 
င 
* ရ အရ အသ * ခ0ကစ ခ*ရမ/ စသ'ဖင$
'ပညထငစ 
င 
င 

* 
က0ရက
အ+ကင ပ@င မ0 စ  ပ@င ဆက
* တညရလ 
ခ $ သ 'ပသန'ဖစ သည။
'ဖစမ/
အကဥပဒက
သ  စသည
လည ကင ၊ ၁၉၄၈
။ ၎င တ $င$
ခစ 

'ပညထငစ
'မနမင 
င 

*  အ'ဖစ
အလ မ  သငလ
$ Jင 
င 
င 

*  လကမတ 
က 
 
ရ ခ0ယရ
အကဥပဒက
လည ကင
အလ ယတ 
ကထတ 
 ပ လက 
သ 
ည။ အလ မ  မသငလ
$ Jင
Eပသ 
မ 
 လက 
သ 
ည။
ဟစ 
ရ က တင ၊ သည ထကခစ
* ထပတင င$ 
စ ပ@င +ကအင
အခ0နဆ 

 လက 
သ 
ည။
ဥပဒစခ 
က 
ဖ 
0က2ပ" တခတည ပ@င လက 
' ခင
ဤ'ဖစစအတ င  လဘပ လဘယမ 

/ ည Gက" Gက"
အ 'ဖင$ အက0. ဆကအ'ဖစတ $ရသညမ သဘဝ
မ မ တညရလ 
2ပ" 
င 
င 

* တ င 
တရ ဝင
အလJက င 
င 
သ 'ဖစ'ခင ငစ
$ ပလJ ၍ အစ
မရကရသ 
ငသ
$  ပ@င 
'မကမ0 စ သည
သရအရ 'ပင လ မသ  သလည ၁၉၈၂ ခစ 

လဘင မ0 အပDတ*တ ခင က ရကရလ 

'မနမင 
င 

*  ဥပဒတ င အကပ@ အ နည
ခ သ
$ ည။
လဘပ လဘယ 
င 

$ ပလJ ၍
ခ0ကGက" မ0 က တ $ရသည။
လ တလ 
ပသအရအသ*တင
 
ဆ  ထ သည$
အစ"အစက

အငတနက
(၁) မလ ဥပဒဟင စခ 
တ 

' ပဌန ထ သ
http://youtu.be/fhgWJPFfc70
တ င
တရ စ"ရငရ ၏ အရ ပ@သ အခန ကpက
'ပနလညန ဆငင 
ပ 
@သည။
'ဖ.တလက 
2 ပ" 
င 
င 

*  ကစမ
z 0 င စ
$ ပလJ ၍
အစ  ရဝနGက" မ0 'ဖင$ ဖ $စည ထ သည$ ဗဟအ 
ဖ $တ င
သ အဆ * သတစသည။
လ တလ 
ပရ ရစက ရထ 
 2ပ" 'ဖစသ ရင  လင
သည$
ဥပဒစခ 
က 
ဖ 
0ကသမ 
 က
E/ပ ထ 2ပ"
မ'ပညစ
$ * သဥပဒက
'ပဌန ခ '$ ခင ၊
ယင င$
၂၄

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ဆကစပက လဝငမG/ က" +ကပရ နယပယတင

တ'ဖည 'ဖည င$ လဘပ လဘယမ 
/ +ကက
ခမန လလ Gက" ထ  လ'ခင ၊ တတင 
 'ပညလ * ၌
လဘင မ0 အပD
တ*တ ခင က
တရ ဝင
မရကရသ 
ငသ
$  ပ@င 'မကမ0 စ ရကလ'ခင
စသညတ $ငစ
$ ပလ0 ၍
စစအဏရငစ 
နစင 
$
အဏရယအပ 
ခ 
0.ပခ$ သ စစခ@င ဆငမ0 တ င
တဝနရပ 
@သည။ လဘပ လဘယ' ပဿနသည
နဝတ၊
နအဖခတတင

ထပဆ 
* သ $ရကခရ
$ 
ယခလကရအ 
ဏရယထ သ
စစခ@င ဆင 
ဟင မ0 အနက တဝနရမ 

/ ရ'ပလJင နဝတ
အတ င  ရ မ/ (၂) အ'ဖစလည ကင ၊ ဝနGက" ခ0.ပ
အ'ဖစလည ကင စ ပ@င မ0 စ တဝနယခ 

$ ည$
လကရ သမxတဦ သန  စနတ 

 တဝနရပ 
@သည။
Eဟ 
ငဂ0'ပသနသညလည ကင ၊
တEတ
လမ0. မ0
'မနမင 
င 

* တ င  သ $
သန တခ0. $
ခ0"2ပ" ရကရ န+ကသည$ 'ပသနသညလည ကင ၊
ဤ ၁၉၈၂ ခစ 
 င 
င 

*  ဥပဒ၊ တရ စ"ရငရ ၏
+ကပမတမမ
/ ရ တ$ဘ အပခ 
0.ပရ အဏပင 
မ 
0 က
ထငသလ
ခ0ယလယ 
လ 
ပ 
က 
င 
 နမ/၊
လဘပ
လဘယ စနစ၊ စစအဏပင 
မ 
0 ၏ င 
င 
* ရ အရ
အသ * ခ0ကစ ခ*ရမ/ စသ'ဖင$ အ+ကင ပ@င မ0 စ  
ပ@င ဆက
* တညရလ 
ခ $ သ
'ပသန'ဖစသည။
အရင ခ*မ
စစအဏရငစ 
နစ'ဖစသည။
စစ
အဏရငစ 
နစကက 
0ငသ
$ * သညအ
$ 'ခခ*တင

အ
ဏက အပခ 
0.ပရ ကင 
တ 

သ 
 စစအဏပင 
မ 
0
ကသ ရလ' ခင ၊ ရင  လင သ လညပတမ/
'ဖစစမရ' ခင ၊ တဝနခမ
* / မရ' ခင ၊ Gက" +ကပမ/
မရ' ခင ၊
'ပညသလ 
ထ 
တ 

 
မ 'မန ပင 
ခ 


$ င 
$
သတင အခ0ကရယပင 
ခ 

က
$ 
ဥပဒငအ
$ ည"
က0ငသ
$ * ခ င$
မရ'ခင ၊
ဥပဒ'ပဿနသမက
ဥပဒစ  မ  ရ 'ပသနပ@တညရ' ခင
အစရသ 
ညတ $ 
+ကင'$ ဖစသည။
သ $'ဖစ၍ ၁၉၈၂ ခစ 
 င 
င 

*  ဥပဒအကတင
 
င 
င 

*  လကမတ 
ရ 
ယ'ခင မ စစခ@င ဆငမ0 ၊
အပခ 
0.ပရ အဏပ င 
မ 
0 င$ န" စပသမ 
0 ၊ င +က
တတင 
သ 
မ 
0 ၊ စ" ပ  ရ သမ မ0 အတ က လ နစ 

လ ယက 
လ 
 သလည သဘဝအလ0က င 
င 

* 
မဟတသ 
သ 
မနလထ 
မ 
0 ၊ 
င +က ခ0. $တ သ
$ မ 
0
အတ က
အတပင
အခကအခ Gက" မ ခ သ
$ ည။
ယင င$ ဆကစပက သဘဝအလ0က င 
င 

* 
စရင ဝငသ  ငသ 
ည$ လမ0. 'ဖစတညမလ
/ ပ
/ ရ 
 မ/မ
အထ သ'ဖင$
၁၉၈၈
ခစ 
 နကပင 
 မ စ၍
တ'ဖည 'ဖည င$ အရန 
ယ 
လ 
ခ $ +ကင တ $ရသည။
၂၅

လစထတ 
စ 
စင

တခ0နတ 
ည မပင
စစအဏရငစ 
နစကလည
လမ0. 'ဖစမသ 
 
င 
င 

*  'ဖစရမည$
ဥပဒက
'ပဌန လသည။ ၂၀ဝ၈ ခစ 
 ဖ $စည ပအ
* 'ခခ*ဥပဒ
ပဒမ 
၃၄၅ က +ကညပ
$ @။
ပဒမ 
၃၄၅။ 
အကဖD'ပပ@ အရညအခ0င
တရပရပင 
'$ ပညစ
$ သ
* မ 
0 သည 
င 
င 

*  မ0
'ဖစ+ကသည။
(က) 
မ ဖ  သ

'မနမင 
င 

* င 
 ရင သ မဘစပ 
@ မ

(ခ)
ဤဖ $စည ပအ
* 'ခခ*ဥပဒ
အတည'ပ.
'ပဌန သည$ န $တ င ဥပဒအရ င 
င 

*  'ဖစ2ပ" သ။
၂၀ဝ၈ ဖ $စည ပပ
* @ အထကပ@'ပဌန ခ0ကအရ
၁၉၄၇ ခစ 
 ဖ $စည ပအ
* 'ခခ*ဥပဒတ ငပ 
@ရ သ 
င 
င 

*  'ပ.ခ*ရ၍ 
င 
င 

*  'ဖစ'ခင
ဟသည$
အစသ 
ရသည ပ0ကသ 
 သ  ခ 2$ ပ"'ဖစသည။ ၂၀ဝ၈
ဖ $စည ပက
* ပ 
@ တကယတမ အတည'ပ. က0ငသ
$ *
သ  မညဆလ 
Jင တင 
 ရင သ မဘစပ 
@မမ ဖ  သ
မဟတသ 
မ 
0 သည မညသညအ
$ ခ@တ ငမ 
J င 
င 

* 
မ'ဖစင 
 တ$။ င 
င 

*  'ပ.ခ*ရ၍ င 
င 

*  'ဖစ'ခင
အ'ခခ*သည
၁၉၄၇
ခစ 

ဖ $စည ပအ
* 'ခခ*
ဥပဒကခ0မတခ 
2$ ပ" ကင မ န သ မ'ဖစသည။
တ  တကဖ* $2ဖ. သ
ဒ"မက 
ရစ"င 
င 
G* က" မ0
တ ငလ 
ည ဤ မက လကခက
* 0ငသ
$ * လJကရ+ ကသည။
ယခဤမက ဖ0ကလက 
2 ပ"။ သ $'ဖစ၍ င 
င 

* 
'ဖစင 
ရ 
န လမ +ကင တ+ကင သရ တ$သည။
မမတ 
 $သည တင 
 ရင သ လမ0. 'ဖစပ @သညဟသ 
ညက
လအ 
ပသညထကပမ 
၍ 
တငသင
 သ လ/ပရ 
 မ/မ0 
ပDလမည။
ထသ 
တ 
 $အ
မလကပင
အ+ကင အမ0. မ0. 'ဖင$ အဃတ ရထ 
 သ လမ0.
ကလည တန'ပနဆန $က0ငသ လ/ပရ 
 မ/မ 0 ပD
လမည။
သ $'ဖစ၍
လမ0. ရ
ပဋပကfမ0 
တကလJက ဆကရ နမည။ ၂၀ဝ၈ ဖ $စည ပ* 
အကတင
 လမ0. ရ ပဋပကfမ0
ပမ 
G က" ထ 
လရနသ ရသ 
ည။ 
င 
င 

* ကဥပဒက လက 
န 
ဖDဆင'ခင 'ဖင$
ဥပဒစ  မ  ရ က တညဆက'ခင ။
အရ Gက" သ နကထပဥပဒ'ပဿနတခမ
မမ 
င 
င 

* န'ဖင$
အတည'ပ.
လကမတ 
 ရ ထ 

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

ထ သ င 
င 

* က သဘတ စခ0.ပက
လက 
န 
ရမညတ
$ ဝန'ဖစသည။ ဤသညမ "လ $အခ င$
အရ ကတ$ လက 
န 
င 
ရ 
င ကင ပ@ တယ
ဟ၍ 'ပEမ
* J'ဖငမ
$ လ* လကတ$။ "လ $အခ ငအ
$ ရ
က
တဘကက
စ စ ပ@$။
ကယ 

$ င 
င 

* $
ထ 'ခ တ အ
$ 'ခအနလည +ကညရ
$ မယ
ဟ၍
ဆင'ခပ 2ပ" မမတ 
င 
 'ပညက လကမတ 
 ရ ထ 
အတည'ပ.ထ သ င 
င 

* ကသဘတစခ0.ပက
မလက 
န 
၍မရ။ 'မနမင 
င 

* န'ဖင$ င 
င 

* က
သဘတစခ0.ပ စ 
ခ 
က 
သ 

လကမတ 
 ရ ထ 
အတည'ပ.ထ သည။ တခမ ကလသမဂR ကလ
အခ ငအ
$ ရ ဆင 
ရ 
 င 
င 

* က သဘတစခ0.ပ
'ဖစသည။ 
နကတခမ
အမ0. သမ" မ0 အ
ခ ' ခ ဆကဆမ
* ပ
/ ပ0က ရ ဆင 
 ရ 
င 
င 

* က
သဘတစခ0.ပ'ဖစသည ။
ဤစခ 
မ 
Jသရ သ 
င 
င 

* ကသဘတစခ0.ပတ $က
လက 
န 
ဖ $
မဆငရက
လ 
Jင
'မနမင 
င 

* ည 
င 
င 

* က
အလယတင
 မညကသ
$  $မ0က မမညနည ။ စစအစ 
ရ ဖနတ " ထ သညလ
$ တ
N  တသည ဤစခ0.ပ မ0
အ
မညကသ
$  $လက 
န 
ဖDဆငဖ $လအ 
ပ+ကင
ဥပဒ+ကင အရ 
ဆ  မ/မ 0
ယခအထ
မ+က ရသ ပ@။
ဥပဒစ  မ  ရ က
တတ တ
တ တရ 

 နသမ0 သည အဘယ+ကင$ မသခ0င 
ယင ဆငနပ@သနည ။ စစမန 
သ 
ည$ ဥပဒ
စ  မ  ရ အ'ခခ*မရလ 
Jင
တင 
 'ပည
မညသည$
အခ@တ ငမ 
J
တကယတန
တည2ငမ 
င 
မ 
ည
မဟတသ 
ညက အသအမတမ 
'ပ.+က၍လ ။

၎င တ $၏ အမ0. သ ဥပဒမ0  ငအ
$ ည" ဖDဆင 
ပ ရမညဟ အတအလင 'ပဌန ထ သည။ ဤသည
က လက 
န 
ဆငရက
 +ကင 'ပသသည$ အနမ0.
'ဖင$ စစအစ  ရ၏ ၁၉၉၃ ခစ 
 ကလ သငယ
ဥပဒတ င အကပ@အတင 
 'ပဌန ထ သည။

ကလ အခ ငအ
$ ရ ဆင 
 ရ 
င 
င 

* က
သဘတစခ0.ပက လက 
န 
+ကင 'ပသညအ
$ န'ဖင$
စစအစ  ရက
၁၉၉၃
ခစ 

ကလ သငယ
ဥပဒက' ပဌန 2ပ" ပဒမ 
၃ (က) တ င အကပ@
အတင 
 တ $ရသည။

ဇလင 
 လ ၂၃ ရကန $တ င အယလဂ 
0ဇ" ရ က
ထတလ 

N ခ
$ သ
$ ည$
Eဟ 
ငဂ0ဆင 
ရ 
ဆ  ခန တ င
ကလသမဂRမ တဝနရပ 
ဂ 
.R လတဦ လည ပ@ဝငခသ
$ ည။
အမည မမတမ 
 တ$ပ@။ ၎င က ရခင 
' ပညနယ
အတ င  ၌ မ တဆ 
လင( အစzလမ) ဘသဝင ဦ ရ
ရစသ 
န 
 ခန ရ$  +ကင 'ပ+က သ  ခ သ
$ ည။ ဘ"ဘစ
" " 
ဆ  ခန ၌
၁၉၈၂ ခစ 

'မနမင 
င 

* 
ဥပဒပ@'ပဌန ခ0က၏ E/ပ ထ မ/မ0 +ကင$ မ'ပညစ
$ * 
င 
ဘ 
မညသညအ
$ ဆငအ
$ တန မမရရသ 
 ပ@င မ0 စ 
ရ န+ကင မမက  

ထက'ပသအခ@ ဦ ဘရန 
က 

မ'ပညစ
$ တ
* လ
$  တ မမတ 
 $ဆ"ဘ+ကင$ ရကလ
သလ ဟ 'ပနလည မ 'မန ပ@သည ။ စရ သလည
မ'ဖင 
ပ 
@။ ဦ ဘရန 
ဆ 
လ 
ခ 
0ကအရ ထသ 
မ 
0 သည
မလကထ က
မမတ 
 $င 
င 

* တ င 
အစတစက 

အ'ခခ0နထင 
 နသမ0 မဟတ၊ င 
င 
'* ပငပမ (အတ
အက0အ 'ဖင)$
ဘဂƒလ ဒ$ရ 
င 
င 

* 
ဝငလ+က
သမ0 ဟ
ဆလ 
 +ကင
န လညပ@သည။

ပဒမ 
၃ (က) ကလ သငယ အခ ငအ
$ ရ မ0
ဆင 
ရ 
 ကလသမဂRကန
ဗ 
င ရင  ပ@ ကလ သငယ၏
အခ ငအ
$ ရ မ0 က အကငအထညဖD ဆင
ရ ကရ 
န ဟ၍'ဖစသည။ ကလ သငယမ0 ၏ အခ င$
အရ မ0 အနက
တစရပမ 
င 
င 

*  'ဖစခင
$
'ဖစသည။ အမ0 'ပညသ 
င 
$ င 
င 
* ရ အခ ငအ
$ ရ
ဆင 
ရ 
 င 
င 

* က သဘတစခ0.ပ ပဒမ 
၂၄(၃)
တ င
ကလ သငယတင 
 သည 
င 
င 

*  အ'ဖစ
ရယခင

$ ရ 
မည'ဖစ+ကင
'ပဌန ထ သည။
ကလ အခ ငအ
$ ရ ဆင 
 ရ င 
င 

* က သဘတ
စခ0.ပ အပဒ (ရ) (၂) တ င ကလ သငယမ0 
င 
င 

*  'ဖစခင

$ စရန သကဆင 
ရ 
တင 
 'ပညမ0 က
၂၆

ပဒမ 
(၁၀) ကလ သငယတင 
 သည င 
င 

* 
'ဖစမဆ
/ င 
ရ 

အခ ငအ
$ ရ က
တညဆဥ
ပဒပ@
'ပဌန ခ0ကမ0 ငအ
$ ည" ရရ စရမည။
ကလ သငယဥပဒအန'ဖင$ တဘကမ အခ င$
အရ ပ ထ သလလ 

'ပဌန ထ သလည
အ'ခ တဘကမ 'ပနပတ 
ထ 
 သည။ ဆလ 
သ 
ညမ
တညဆဥ
ပဒ'ပဌန ခ0ကအကတင

အက0.* ဝငမ
သ ရရမ 
ည ဟ၍'ဖစသည။ သ $'ဖစ၍ ကလ သငယ
မ0 သည တညဆ' ဖစသ ၁၉၈၂ ခစ 
 'မနမင 

င*သ ဥပဒအကတင
 င 
င 

*  'ဖစခင
$ မရ+ကပ@။
၂၀ဝ၈ ဖ $စည ပအ
* 'ခခ*ဥပဒ ပDလ2ပ" နက
ပဆ 
 သ  ပ@သည ။ သ $'ဖစ၍ ကလသမဂR ကလ အခ င$
အရ ဆင 
ရ 
 
င 
င 

* ကသဘတစခ0.ပပ @
ကလ အခ ငအ
$ ရ က အ'ပညအ
$ ဝခ*စ စရန စစ
အစ  ရအဆကဆကက 'ပဌန လခ $ သ ၁၉၈၂ ခစ 

'မနမင 
င 

*  ဥပဒ၊ ၁၉၉၃ ကလ သငယဥပဒင$
၂၀ဝ၈ ဖ $စည ပအ
* 'ခခ*ဥပဒတ $အ 'ပငရန
မခ0
လအ 
ပပ@သည။
2ပ" ခ သ
$ ညက
$ လ က 'ဖစရပမ0 က ဘ+ကင$
'ပနလညဖDထတဘ 
 $လအ 
ပသလ ။

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
စငစစအ 'ဖငမ
$  ဦ ဘရန 
သ 
ည စစအစ  ရ၏
လNတ တကယ 
စ 
 လယG က" တဦ 'ဖစသ'ဖင$
လNတ 
တ အတ င  မ 'မန လJင ပ၍ 
အက0. ရ 
င 
ပ 
@မည။ 
'ဖရနတဝနအရဆ 
* ပဂR .လမ သမxတတဝန ယထ
သ စစခ@င ဆင ဟင ဦ သန  စန' ဖစသည။
ဦ သန  စနသ 
ည
စင 
 မကခမ င$
မတပ@။
လသစမဟတပ 
@။ ၁၉၈၈ ခစ 
 စစတပအဏ
သမ  2ပ" နက နဝတ နအဖ ခတတလJကလ *
ဗလ 
ခ 
0.ပတဦ အန'ဖင$ ခ@င ဆငမ/ အပင 
 တ င
ပ@ဝငလခ သ
$ ' ဖစသ'ဖင$ ရ $မ"နကမ'" ဖစသည။ နဝတ
နအဖခတက သကယ 
တ 
င 
 ဦ ဆငပ @ဝင လပ ဆင
ခ မ
$ မ
/ 0 အပD ဆကလကတဝနခရ
* မည'ဖစသည။
မမတ 
 $အစ  ရသစတကတ အခမ တစ က0ပ@သ
သညဟ၍ 
အ+ကင 'ပက မမ၏ 
တဝနရမ 
က
/  ဟန 
ဆငဖ * က ယ' ခင မ0. မလပသ 
ငပ
$ @။ လသစကလ
လလ 
၊
ဘမ
မသသ သလလ 
 မ0က အန
အထ မ0. 'ဖင$ လထက 
 မခ0 ကပသငပ
$ @။ စစခ@င 
ဆင'ဖစသလည တဝနသ သ၊ တဝနယ
ရ သ၊
လပရ 

ငခရ
* သ
ည$
သတM  
င 
'$ ပညစ
$ * သ 
ခ@င ဆငတဦ 'ဖစ+ကင 'ပသငပ
$ @သည။

လစထတ 
စ 
စင

ဖ * က ယထ 
 သည$ လပဟ 
နအ ယခကထ က စတင
တက 
ဖ 
0က+ကဖ $ လပ 
@2ပ"။
Eဟ 
ငဂ0'ပဿနအ
0'ပဿနအ
စစအဏရငစ 
နစက
က0ငသ
$ * လ$ရသ 
ည$ 
င 
င 
* ရ လပဟ 
န
အ'ခခ*မ
ခ0
'ခင
ခ0 ကပ'ခင
ဦ သန  စန ခ@င ဆငသည$
စစအစ  ရသည 
င 
ံ 
လ'* ခ.*ရ (သ $မဟတ ထမ 
 တဆင$ လJ$၍ )
အမ0. သ လ'* ခ.*ရ ဟသညက လ+က ကင အင 
,က +ကမည 'ဖစသလည စငစစအ 'ဖငမ
$ 
စစအဏရငစ 
နစ လ'* ခ.*ရ အတ က တခ0ကခတ 
၊
အခ0ကပ@င မ0 စ 'ပတအင လကရ Eဟ 
ငဂ0ရခင 
အ 
ဓကEဏ  အ
အစ"အစရရ 
 ဖDခ သ
$ ညဟ
သ * သပင 
သ 
ည။

(၁) စစအဏရငစ 
နစ စတငခသ
$ ည$ ၁၉၆၂
ခစ 
မ 
စ 
၍ ဘသရ ၊ လမ0. ရ အဓကEဏ 
မ0 အ ၎င တ $ကပငဖနတည 2ပ" လထ ထကခမ
* /
ရအငလပ 
ခ 

$ ည$
သမင 
 'ဖစရပမ0 စ ရ ခသ
$ ည။
ယခ'ဖစရပတင
လ 
ည Eဟ 
ငဂ0မ0 အ တတယင 
င 
*
ဦ သန  စနအ 
န'ဖင$
ထ က အင
ဗလ 
ခ 
0.ပနဝင ခတအ
ကလသမဂR
'ပညတင
 2ငမ  ခ0မ ရ က အမနတ 
ကယ တညဆကမညဆလ 
Jင
ထ
စ"စပ င 

စစတပGက" Gက" ထ ရန အ+ကင လ * ဝ မရ တ$ပ@။ 'ပညတင
 2ငမ ခ0မ ရ
'ပနသ 2ပ" တဝနခရ
* န
လJင
အတ က လထလ 

/ ရ 
 မ/မ0 ၊ တင 
 ရင သ အငအ စ မ0 ၏လ/ပရ 
  မ/မ0
ေ$ မလပ 
@။ ၁၉၈၈
အစ  ရက
အ ကင လလလ စစတပ၏ အခန ကp သသစ လ0$နည သ  လ
ခစ 
မ 
 စ၍
၂၀၁၂
ကညပ
" @မည
'ဖစ

@သည

ခစ 
အ 
ထ
ဟ
ရခင 
' ပညနယအတ င  သ $
ဦ သန  စန
ဝငလသမ0
က
မညသည
$ စ 
တ 


ဦ ရမညမJ
ဝငလသည၊
ထတ' ပန+က'ငလက 

သည$
အခ0နတ 


မညသညလ
$ မ +ကင မ ဝငလသည၊ မညသည$
င@တ $ခ0စတသ
$ မတGက"
ဟသ
အသ*မ0
နည လမ 'ဖင$ ဝငလသည၊ ထသ 
မ 
0 အနက ယခ
ထ က ပDလခ သ
$ ည။
အခ0န၌ 
ဦ ရမညမJသည င 
င 

*  မ0 'ဖစန+က2ပ"။
ဧည
$ င 
င 

*  င$ င 
င 

*  'ပ.ခ ငရ
$ သ တ $၏ဦ ရမ
(၂)
ဤသညက စစအဏရင ဟင /
မညမJရသ 
ည။ မညသညအ
$ ဆငမ
$  မရသဦ ရမ
သစမ0 က
မလလ 
 ပ@။ စစတပ၏အခန ကp
မညမJ'ဖစ2ပ" ဘ+ကင$ ဤသ $ မရရ' ခင 'ဖစသည။
Gက" Gက" မ မ ရ နသ +ကင 'ပလသ 
ည။
ကလ ဦ ရစစ ပ@င မညမJရ2 ပ" ကလ အခ ငအ
$ ရ
အရ င 
င 

*  ခ*စ ခ င$ ရ2ပ" သပ@င မညမJရ2 ပ"
(၃) အရ အ+ကင 'ဖစလလJင ဒDအင
အစရသ 
'ဖင$ တင 
င 

* * သ 'ဖ+က ရန တဝနရ
ဆန စ+ကည
သညလည ကင ၊
အမ0. သ
သည။ သ $မသ လထတ 
ရပလ * လက 
ပ 
@စ စ င 
2 ပ"
ဒ"မက 
ရစ" အဖ $ခ0.ပသညလည ကင လထအ 
န'ဖင$
ဝင 
 ဝန အ'ဖရင 
+ ကပ@မည။ အနဟင မ0 က
မညသ $မJအ က  ၍ မရ။ တပမတကသ 
 အ က  
ဖDထတက 
စ 
 'ခင မ'ပ.ဘ အပDယ* ဆ"မန လက
ရသညဟ လထက 
အ 
ယသ
* င
 လသ 
ည။
မJ'ဖင$ ကသနလJင မမတ 
 $ င 
င 

* ည က0မxရ 
ကင မ နသ 
ည$ င 
င 
* မညသညအ
$ ခ@တ ငမ 
J မ'ဖစင 

(၄)
2ပ" ခ သ
$ ည$
လတခ0. $က
ရခင 
' ပည
ပ@ ။ ယက0 မ/တရပသဖ ယ 'ဖစမသ  မ" အတတက 

လ တ 'မကရ ပ@တ"န $ရခင 
 တလန 
 ရ အဖ $အစည
၂၇

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
မ0 ၊ ခ@င ဆငမ0 ရခင 
' ပညနယအတ င 
သ  ရကသအခ@
ရခင 
လ 
ထ 
 ထငပ@င
မ0 စ က သင သင 'ဖ'ဖ Gက.ဆခ 
+$ ကသညဟ
သရသည။ ဤသ $သအ'ခအနမ0. က စစအဏ
ရငမ 
0 က
လ * ဝGက.ကစ 
သ 
ကလ$မရပ 
@။
ရခင 

လထက 
 ပညပ ဖ $လ2 ပ"ဟ သ * သပပရ
* သည။ ယခမ
ရခင 
လ 
ထ 
၏ 
'ခထကက
Eက 
ခ 
0. လက 
 
င 
2 ပ"ဟ
ဆ 
င 
သ 
ည။ စစတပက အ က  နရသညဘ
$ ဝသ $
သကဆင သ  ပ@သည။
Eဟ 
ငဂ0-ရခင 
အ 
ဓကEဏ  အ
2ငမ  ခ0မ စ  
'ဖရင  ဆငရက
 
င 
2 ပ" ရခင 
' ပညနယ အတ င  ရ
လထအ 
 လ * 2ငမ  ခ0မ ၊ လ'* ခ.*၊ အငအ 'ပညစ
$ စ
* 
ရပတညင 
' ခင မရလ 
Jင
'ပညထငစအ 
တ င  ရ
အ'ခ တင 
 ရင သ ပ@င စ* လထအ 
 လ * ပ@ အငအ
ခ0ညန
$ $ နပ@မည။ နကထပ တEတ- ဗမအရ
အခင ပ@ ဖနတ " 'ခင ခ*ရပ@က စစတပက ကင 
 'မHက
ထ သ သနတအက၌ အရပအ 
ဝ@သခ2 ပ"
အသကရင 
ရ 
သညဘ
$ ဝသ $
တင 
 ရင သ ပ@င စ*
လထG က" တရပလ * က0ဆင သ  င 
ပ 
@သည ။
နဂ * ခ0.ပတင'ပခ0က
Eဟ 
ငဂ0-ရခင 
အ 
ဓကEဏ  အ
2ငမ  ခ0မ စ  
'ဖရင  
ဆင ရက
 
င 
 ရ အတ က
အထက
အက'ပ.သည$ အန'ဖင$ အကပ@အတင 
 ဆငရက

သ  ရန အ+က*'ပ.ပ@သည ။
(က) ယခအခ0န၌ 
Eဟ 
ငဂ0မ0 သည လသ ခ0င
စနထကထ သည$ (တနည အ 'ဖင)$ လအ'ဖစ
အသကရင 
ခ 


$  င 
သ 
ည$ အ'ခခ*စ နပရက 
f မ0 ပင
မရရဟ 
 သသတင မ0 ထ က ပDနပ@သည ။ ဤ
သညမ လ * ဝ မ'ဖစသငပ
$ @။ လ $အခ ငအ
$ ရ E/ဒ@ငမ
$ 
+ကညလ
$ Jင
မ'ဖစသငသ
$ လ 
မတM တရ
Gက" မ သညဟ ဂဏယ 
+ ကလ$ရ သ ဗဒဘ
y သ
ဝငမ0 အန'ဖင$ အ'မနဆ * ကည" စင$ ရ ကင 
ရ 
န
စ စ ဆငရက
သ 
ငပ
$ @သည ။
(ခ) ဆတဆ 
တ 
 န'ခင သည 'ပစမက
/ 0S လ နမ 
/
မ0 က အ ပ ရရကပ@သည။ တရ မJတမ/
ကလ 
ည မ0ကကယ
' ပ.ရရကသည။ မမတ 
 $အ'မငက
က0. +ကင ဆ"လ0စ
ထတ ဖDသငပ
$ @သည။
အနည ဆ * အ 'ဖင$ 'ဖစပ0ကခသ
$ မJ အမနတ 
ရ မ0 
ပDထ ကလ 
စရန ဝင 
 ဝန Gက. ပမ သငပ
$ @သည ။

၂၈

လစထတ 
စ 
စင

(ဂ)
ဦ သန  စန ခ@င ဆငသည$
အစ  ရ
ကယ 
တ 
င 
က 

ဝငရကက0S လ နမ 
က
/  င 
င 

* ကက
ရကစအ
တအက0'ဖင$ ထက'ပလခ 2$ ပ"
'ဖစသည။
ဤ'ဖစစGက" တစလ
* * က အစမအဆ * 
သခ0စ  
ဖDထတ2 ပ" နကကယ
မ 
 Gက. ကင 
 ဆငရက
 
နသမ0
အပ@အဝင
ဦ ဆင
က0S လ န
+ကသညတ
$ ရ ခ*အ လ * က လမ0. ၊ ဘသ၊ အသ
အရငမရ ဘ ဥပဒစ  မ  ရ အ'ခခ*'ဖင$ ထရက
စ  ဖDထတအ 
ရ ယင 
မ 
သ 
 နငဒလ
"  အ'ဖစ
ဆ  မ0. မ'ဖစအင ကက ယတ 
 ဆ" င 
ပ 
@မည ။
(ဃ) 2ပ" ခ သ
$ ည$ နအဖ စစအစ  ရအက၌
က0S လ န' ဖစပ ခ $ သ င 
င 

* က အဆငရ
$ သ 
ည$
'ပစမG/ က" မ0 က ကလသမဂR က ဦ ဆင2ပ" စစ
* မ
စစဆ ရ ကမရ ငဖ 
$စည စစဆ စရန လ/ပရ 
 မ/
Gက" မ ၂၀၁၀ ခစ 
အ 
ထ အရန 
 ကင စ ရခ 2$ ပ" 
အင'မငတ$မညအ
$ နအထ ရကခသ
$ ည။ ၂၀၁၁
ခစ 
အ 
တ င 
စစအစ  ရက င 
င 
* ရ အ'ပင
အလ မ0 လပ ပ သယငင 
$ လမ +ကင လN 
င 
ခ 

$ 'ဖင$
ယင လ/ပရ 
 မ/မ 
ယယ"တမ 
' မ.ပ
သ  ခ သ
$ ည။ ယခရခင 
' ပညနယအတ င  'ပစမG/ က" မ0
ထပမက
* 0S လ န န'ပနပ@2ပ"။ င 
င 

* က လ $အခ င$
အရ အဖ $အစည ၅၈ ဖ $က စပ@င ၍ ဤမ/ခင
Gက" အပD င 
င 

* ကအန'ဖင$ စစ
* မ စစဆ ရ
လပ ပ ရန တင ဆလ 
ပ@2ပ"။ ဤလ/ပရ 
 မ/က
လထတ 
ရပလ * ထကခသ
* င၊$ ဝင 
 ဝန တင ဆ
သငသ
$ ညဟ
'မငပ@သည။ 
င 
င 

* ကအန'ဖင$
စစ
* မ စစဆ 
ဖDထတခ 


$ ရပ@က 
နင
အလ တ'ပစမG/ က" မ0
ထပမ+* က.*တ $ဦ မညမ
မလ ပ
@။
(င)
ရ တရ တ င
သGက" ကယ 
တ 
င 
က 

'ပစမက
/ 0S လ န +ကင စ ပစ 


* သအမ/၌
သGက"
သ က စစ
* မ စစဆ ရ အဖ $ခ@င ဆငထ 2ပ"
အမ/ဖDထတခ 
င 
 ၍ မရပ@ ။ 'မနမင 
င 

* တရ
စ"ရငရ ယMယ တခလ * မ လ တလ 
ပမလ
/ * ဝမရဘ 

စစခ@င ဆင မ0 အ
ဆန $က0ငရပတညရသ
ည$
အနအထ မရပ 
@။ လ $အခ ငအ
$ ရ ကမတ
" ဆ
" သ 
ည
မလည သမxတE * တE * အဖ $၏ အစတအ 
ပင 
 တခက$
သ $ 'ဖစန2ပ" သGက" တအဆင$ လကသ ရပ 
@သည။
'ဖစပ ခ သ
$ ည$
အဓကEဏ  Gက" ၌
ဦ သန  စန
ကယ 
တ 
င 
က 

မမတ 
 $အစ  ရငစ
$ စတပ၏လကခ0က
မညသ $မJပ@ဝငပတသက'ခင မရ +ကင သကသ'ပရ
သညဆလ 
Jင 
င 
င 

* က
စစ
* မ စစဆ ရ 
ကမရငတ 
ရပ စလNတ ပ ရ အတ က ကလ
သမဂRသ $အ'မနဆ * ပန+က ရန 
တင ဆသ 
ည။
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

(စ) ရခင 
လ 
ထ 
အ 
 မတM ငယ
$  
လ 
0က လ $အခ င$
အရ က' မတ  မ/၊
အသင 

$  
 သမ0 . ခ0စစတ 
၊
တဝနယမ 

/  သ လ $အဖ $အစည တညဆကလ
သည$
ဆw၊
အမနတ 
ရ က ဖDထတလ 
သ 
ည$
သတM မ 
0 ရလ 
အင ဝင 
 ဝန ကညသ
" ငပ
$ @သည ။ 

ခ@င ဆငမ0 ၊ ဥပဒကYမ က0ငသမ 
0 ၊ လထမ 
0 
'မကမ0 စ 
ရပ 
@သည။
Eဟ 
ငဂ0ရခင 
အ 
ဓကEဏ  အ 2ငမ  ခ0မ စ  'ဖရင  ဆငရက
 
င 
 ရ အတ က နည လမ မနသ 
မJ ဆကလကတင'ပ 
ပ သ  +ကရန မတM ရပခပ
* @သည။

(ဆ) Eဟ 
ငဂ0မ0 အပ@အဝင ရစသ 
န 
 ခန $မJသ
မ တဆ 
လင (အစzလမ) ဘသဝငမ0 ရ န2ပ"
'ဖစ+ကင သရသည။ ဦ ဘရန 
 'ပသက သ
$  $ မဝင
သငဘ
$ ဝငလသမ0 ရ နလJင နငကဆ 
က2ပ"
မဝငလင 
 အင တ ဆ" ကက ယသ 
ည$ နည
လမ က
အ'မနဆ * ရရမညမ 
မခ0'ဖစပ@သည။ 
ရကသင၊$ ရသ 
င$ သလဦ ရထက အဆမ0 စ 
ပက 
 စစအဏရငစ 
နစင 
$ စစခ@င ဆငသစ / 
ဟင မ0 ၏ တဝနရမ 
/ အကတင
 ရကရ န+က
2ပ"'ဖစသမ 
0 ကမ 

ရဝမဒ@တ င
ဟတမ 
0 က
တ တစ 

" 0 အပDက0ငသ
$ * သည$ လမ0. တ * သတ'ဖတမ/
ပစ
* မ
* 0. 'ဖင$ ရင  ပစ၍ မရင 
ပ 
@။
လသ ခ0င
စနသညစ
$ တ 
ဓ 
@တက
'ပနလညတညဆက2ပ"
လမ0. ဘသစက ဓလ$ထ * တမ ယက0 မ/
မတ+ကသမ0
အတ2ငမ  ခ0မ စ  နထင 
 
င 
သ 
ည$
လ $အဖ $ အစည တရပအ'ဖစ တညဆကဖ $Gက. စ
ရနသ ရပ 
@သည။

စရ သ ရ $နဦ အငထ  ၏
http://www.facebook.com/notes/aung-htoo/
တ င ဖ'ပခ $ သ ဆင ပ@ က စရ သ၏
ခ င'$ ပ.ခ0က'ဖင$ 'ပနလည ဖ'ပ'ခင 'ဖစပ@သည။

Eဟ 
ငဂ0အရ ဆ  ပ သ
 $တခ@က 
ခတမင လနဒနသတင ထက

ဇလင 
လ 

၁၆ရကန $က လနဒနဘဂဗဒန $င 
င 
* ရ
သပ*C က0င LSE Arts and the Centre for the
Study of Human Rights က ဉ" စ" လပတ 
$
'မနမ'ပညရ $Eဟ 
ငဂ0မ0 ဆတ 
$ ခ@င စ န $ ဆ 
ပ က
 ခတမင သတင ထက သ  ခ ပ
$ @တယ။ 
ဆ  ပ က

လ၂၀၀လက
တကပ@တယ။ 
က0င သ တ ၊ မဆလငတ ၊ 2ဗတသ 
Jအစ  ရထ က
(ဇ) နင ဒ"လအ 
'ဖစဆ  မ0. က မခ0ရငလ N
'မနမ'ပညန $ဆင 
တ 
$ ကစz တ ကင 
တ 
$ ဝနထမ 
င 
ရ 
န မမ စစအဏရငစ 
နစက အ'မစမ န၍
အနည ငယ၊ Eဟ 
ငဂ0အဖ $က လအနည ငယန $ ဗမ၃၊ 
ခ0မ/န  ဖ $လပ 
@သည ။
အဆပ 
@ရညမန 
 ခ0ကအတ က
၄ယကလက တ $ပ@တယ။ အငတနကစမ0က
တင 
 ရင သ ပ@င စ* လထG က" တရပလ * လကတ+ က 
တ မ
Eဟ 
ငဂ0 အ+ကင က အ'ခအတင
ဖ $
အခ0န ရကပ@2ပ"။
သ $မသ
အပခ 
0.ပ ရ 
ဆ  န+ကတမ $ ဗမ အမ0 စ တကမယထငတ
ယMယ တစလ
* * က
နည နည လ
'ပငင 
မ 
ည'ဖစ2ပ"
ပ 
တ $လ $
Eဟ 
ငဂ0အရ မ 'ပညတင
 ကခ@င ဆငတ န $ 'ပညတင
 ရ'ပညပက
2ငမ  ခ0မ သ
အ*အ
$  သငရ
$ ပ@
ဗမတ
ဘယ
လ   




။ 

င 

င 


*
ကမ 

E
ဟ 

င

0အရ က 

ဘယ

'  

မင

ယသည$
တယ။
'မနမအစ  ရက တစထကတစ ပပ 
2 ပ" အက အည"ပ လ+ကတ $ င 
င 

* က
'ပညထငစG က" 
ပDလင 
ပ 
@မည ။
အသင 
 အဝင 
 က 'မနမအစ  ရက Eဟ 
ငဂ0အရ မ ဘယလ 'ဖရင  စခ0ငသလ ။
ဉ" ဆင ဆ 
တ ၂$
'မနမအစ  ရကရ သတ $ 'ဖစစ ခ0ငသလ 'ဖရင  င 
မ 
လ ။
ဤစတမ တ 
ယကက
အ အခ0နတ 
အ 
တ င 
အမ
အ'မနဆ * 
ရ သ ရသ'ဖင$
မ'ပညစ
$ 
* င 
မ 
ညမ
ရကနလမ 
0.
ဓတပသ
* တင ထက
Greg 
သခ0ပ@သည။
စရ သအန'ဖင$
စစမန 
သ 
ည$
Constantine ဆတ 
$ အမ0. သ န $၊ Arakan Project
ဥပဒစ  မ  ရ ၊
လ $အခ ငအ
$ ရ င$
က ဒ@Eက 
တ 
၊
ရခင 
' ပညနယ 'မကပင 
 က
တရ မJတမ/အ'ခခ*တင
 မမတ 
 $ 'ပညထငစG က"
Eဟ 
ငဂ0တ အ+ကင
စစတမ တ ကက၊
တည2ငမ၊ တငတ
$ င ၊ Gက" ထ  ၊ စညပငသညက
စတမ တ ရ တ $ Chris Lewa ဆတ 
$ အမ0. သမ" ပ@။
'မငလ သစတန'ဖငသ
$  
ရ သ
ဥပဒန $တရ စ"ရငရ ဆင 
ရ 
တ က ဆ  မယ$
'ပ.စ'ခင 'ဖစပ@သည။
မမထ 
ကပ၍ 

အဆမ0 စ 
တတကYမ န လညသ ပညရငG က" မ0 ၊ င 
င 
* ရ
၂၉

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
အမ0. သမ" က ပ က
 ရကမလခ ဘ
$  ။ ဂရကဟ
၂၀၀၆ခစ 
က 
တည က
သ  စရမရတ 
$
လမ0
Nowhere People ဆတ 
$ ခ@င စန $ ဓတပ* တ Eက 

စတ ရ လပ နတယ။
ဘဂƒလ 
ဒ$ရ 
တငပင 
 မရတ 
$
Eဟ 
ငဂ0ဒကသ
f ည
စခန က
၈ခ@ကသ 2ပ" အ ဒမ
"  ရတ 
$ ဒကသ
f ညတ အ+ကင
မတတ 
မ တင2ပ" 'ပ စရ'ပညမရတ 
$ 'မနမ'ပညက
Eဟ 
ငဂ0မ0 Exciled to Nowhere: Burma’s
Rohingya ဆတ 
$ စအပက 
လ 
ဒ"လမပ ထတထ 

တယ။
သက Eဟ 
ငဂ0တ ရ $'ဖစရပက ကလ+ကရညစ 

တင 
 'ပညမတ
$ '$ ဖစရပ protracted statelessness
ဆ2 ပ" ရင  'ပတယ။ သတ $ခ တ
$ $ ဒကသ
f ညတ ထက

ဖတ"မန $
ဂ0ဖဆတ 
$
လစ 
 ယကအ+ကင 
'ပ'ပတယ။
ဖတ"မဟ အသက၂၉စရ 
2 ပ"'ဖစတ$ Eဟ 
ငဂ0 အမ0.
သမ" ။
သဟ
တ'ခ Eဟ 
ငဂ0
အမ0. သ
တယကန $ ခ0စGက.ကလ $ လကထပခင
$ တင တ 
က0 ရ  အဏပင 
 တ က ခ ငမ
$ 'ပ.လ $ စဉ 
" သ
အစzလမ ထ * စ*န $အည" တတတ 
တ 
 လကထပ2ပ" 
ပ@င သင နထင 
+ ကတယ။ ဖတ"မ ကယ 
ဝ 
နရ တ$
ရ က အဏ ပင 
 တ သသ 
 2ပ" ကယ 
ဝ 
နဖ0ကခ0 ခင 

တယ။ ရသ 
မJ ပစzည  ဥစzတ အ လ * ပ 2ပ" တင
ပနတလ မရလ $ နကဆ * ဘဂƒလ ဒ$ရထ 
က

ထ က 'ပ လ+ကရတယ။
ဂ0ဖကတ$ နဂ@ မင စစ ဆငရ +ကင$ ဘဂƒလ 
ဒ$ရထ 
က
 ထ က 'ပ လခ တ
$ $ Eဟ 
ငဂ0 အမ0. သ ။
သက 'မနမ'ပညထက
 'ပနခ0ငနတ လ
$ ။ သတ $မ
သ  စရ၊ နစရ၊ သတ $က လကခမ
* ယ$ နရ
တနရမ မရဘ 
 တ ။$ သတ $လခ 
0ငနတက အဂƒ
လပလ 
 ability to feel they belong ဗမလ
ဆရ 
ငတ$ သတ $န $ဆင 
ပ 
@လ ဆတ 

$ သပ င 
မ 
ယ$ 
နရတခ ပ@တ ။$ င 
င 

*  'ဖစခင
$ Eပသ 
မ 
 ခ*ရတဟ
ကယ 
က
$ က 
ယ 
န 
$ သမ0 ကကယ 
က
$  တနဖ  ထ မ/
ဖ0ကဆ " ခ*ရတ။ to be stripped of citizenship is
to be stripped of worthiness ဆ2 ပ" ရင  'ပပ@တယ ။
ခရစလယဝ@ကတ$
ဘ သ" တငမင တမ
သတသနလပတ 
$ သ $အဖ $ဝငတ ရ တ$ Eဟ 
ငဂ0
အ+ကင က တတလ ထ ထဝ
ငဝငသပ 
@တယ။
သက ဇ နလ 
မ 'ဖစတ$ ပဋပကfရ $ အ+ကင ရင ခ*က
သ * မ0. ရတ 
ယလ $ ဆပ 
@တယ။

၃၀

လစထတ 
စ 
စင

ပထမအ+ကင က Eဟ 
ငဂ0တ အပDထ တ $ အစ 
ရရ $ ပDလစ"တ ၊ ဒတယ 
က င 
င 

*  'ဖစမ/ 'ငင
ပယ'ခင န $ တတယက ရနလမ 

/ $ အမန  တရ တ က
အ ပ အ 'မHက'ပ.'ခင တ ။$
သက တတယအခ0ကက 'မနမင 
င 
* ပ ငလ
$ င
လတန $ ဆကစပ'ပပ@တယ။ 'ပခ0ငတ ရ ခ0ငတ 
'ပလ $ ရ လ $ရ2ပ"။ freedom of expression ရလ 
2ပ"
ဆ2 ပ" Eဟ 
ငဂ0အပDထ တ $ အမန  တရ တ က
လ+က ထ ပ ငအ
$ န'ပတ အ
$ +ကင 'ပပ@တယ။
၂၀၁၂ ဖဖဝ @ရ" လကကတည က အငတနက 
ပDမ Eဟ 
ငဂ0ဆန $က0ငရ ဆင ပ@ တ ပ0* $န
တယလ $ သက ထက'ပပ@တယ။
ခရစလယဝ@က Eဟ 
ငဂ0တ ရခင 
 တ က ဘ သ" 
တင မင တမ အ+ကမ ဖကတ ဇ နလ 
၈ရက 
န $ တရကထလ
 $ ဆပ 
@တယ။ စစတ မ 'ဖစတ
က တ$ သတ $အဖ $ စစတ မ မရလ 
 $ အတအက0
မသဘ  လ $ ဆတ 
ယ။ ဘ သ" တင မင တမ
ဇ နလ 

၁၅ရကန $က စ2ပ" အစ  ရက က0ထက 
နကခ* ပ ထ တ $ အ+ကမ ဖကမ/ တ Eဟ 
ငဂ0တ
ခ*ရတ အ
$ +ကင သက'ပပ@တယ။ ရ က မဒမ 

က0ငတ
$ အ
$ မ/ ၄၅မ/ စရင ကကယ ရရထ 
 တယလ $ 
'ပတယ။ Eဟ 
ငဂ0 ၅၇၇ယကက ဖမ 2ပ"
ဘ သ" တငထငက လNလ
က 
တ 
ယ။ ဒ"လ တ က 
မင တ ရ စခန မ စစနတန  ယက0 အဂƒ@ 
တ က မ" န $E| $၊ စအထ 
က
 ဒတ တ ထညတ
$ တ
လပတ 
ယလ $ သ $အဖ $သ တ က သကသယထ
တယလ $ ဆတ 
ယ။ သထပတလ လ သ * သ  တ $
စက ကတ$ state-sponsored violence ဆတ 

ပ@ပ ။
သတ $၂ယက တယကက ၁၅မနစလကစ" 'ပ
+က2ပ" တ$ ပရသတ၁၀ယကလကရ $ မ ခ န  
တ က 'ဖပ@တယ။ မဆလငတယကက ထ2ပ"
ဒ"ကစ 
z တ Gက" က0ယလရင
သမxတဉ" သန  စနန 
$ 
ဒDအင ဆန စ+ကညက
ဘမမလပရ 
င
သတ $
၂ယကက
ရဝမဒ@တန  ကလ
စစရဇဝတမ/
က0S လ နသ 
 တ လ ခE
* * တငသငတ
$ ယ။ ဒ"ကစ 

z  
'ပင လ ရ အပD ဘယလ အက0. သကရကမ/
ရ 
င 
သ 
လ ဆတ 

ထမ တယ။
သ $+ကညရ
$ တ 
တတ စတဆ 
 နပ* ရတယ။
ခရစလယဝ@က 'ပင လ ရ လ $ 'ပတ $ နရမ
စ" ပ  ရ အတ ကပ 

ဟတဘ 
လ $အခ ငအ
$ ရ အတ က

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင 

'ပင လ ဖ $လ လတ 
က Eဟ 
ငဂ0ကစက
z
မ" မင
ထ  'ပတယလ $ 'ပန'ဖတယ။ 

ရကမ/
ပ@တယ။

အဂƒလပ 
အ 
မ0. သ တယကက Eဟ 
ငဂ0တ နက
မ အ+ကမ ဖကသမ တ ရတ 
ယဆတ 
 ဟတသ 
လ
လ $ မ တယ။ ခရစလယဝ@က သEဟ 
င ဂ0တ န $
အလပလ 
ပ 
လ 
တ ၁၂စရ 
2 ပ"။ အ+ကမ ဖက အဖ $ဆလ 
 $
တဖ $မ
မတ $ဖ ဘ ။
ဒ@ပမယ$
Eဟ 
ငဂ0က
အ+ကင 'ပ.2ပ"
အခ'ဖစနတ $
ကစz 
တ က
အသ * ခ02ပ" အ'ပငက အ+ကမ ဖကခ0ငနတ $ အဖ $ 
တ ရတ 
ယ။ အ'ခအနက စ  ရမရ 
တယလ $ 'ဖတယ။

Eဟ 
ငဂ0အရ မ
'ပညတင
 ကခ@င ဆင တ န $
'ပညတင
 ရ'ပညပက ဗမတ ဘယလ တ လ ။ 
င 
င 

* ကမ Eဟ 
ငဂ0အရ က ဘယလ' မငလ။
'မနမအစ  ရက
တစထကတစ
ပပ 
2 ပ"
အက
အည"ပ လ+ကတ $ င 
င 

* က အသင 
 အဝင 
 က
'မနမအစ  ရက Eဟ 
ငဂ0အရ မ ဘယလ 'ဖရင  
စခ0ငသလ ။ 'မနမအစ  ရကရ သတ $ 'ဖစစ
ခ0ငသလ 'ဖရင  င 
မ 
လ ။ မ'ဖရင  ဘ ထ ရင
ဘယလ' ဖစမလ ။ ဒ@တ ဟ ဒ"ဆ  ပ က
ရတ $
အတ စတ ပ@။

တယကကတ$ ဒDအငဆန စ+ကည သ $ရပ
တညခ0ကမပ0ကအင ဒ"ကစ 
က
z  ဘယလ ကင 
တ 


သငသ
$ လ ဆတ 
မ တယ။ (ဒDအငဆန စ+ကည
ဟ အစ  ရရထ ရထ တ $ လမဟတ ပမယ$ 'မနမ
'ပညတ'ပညလ * မရတ 
$ အရ တ န $ ပတ သကရင
သ $သဘထ က တကမ~လ * က စတဝ 
င တစ 
စင+$ ကည$ လ$လ+ကလ $ သEဟ 
ငဂ0ကစမ
z  သသ
သသ
အသ*တတ 
 နတန $
ပတသက2ပ"
လတတမ0 မ0 က ဘ$+ကငလ
$ ။ ဘလပ 
င 

မလ ။ ဘလပသ 
ငသ
$ လ ဆတ 
က သခ0င+ကတယ။)
ခရစလယဝ@'ပန'ဖတကတ$ အငဆန စ+ကညန $
အနအယဒဟ
"  ပ@လ"မနထ ရကန2ပ"။ သ $ရ $
အသ*တတ 
မ 
၊/ (သက political silence လ $ သ *
ပ@တယ။ င 
င 
* ရ အရ မ င 
တ 

$ တ က၊ လGက.က
နည င 
တ 
$ အတ က တ ကခ 
0က2ပ" တတ နတ $
အသ*တတ 
မ 

/  $ န လညင 
ပ 
@တယ။ ) က အရမ က
စတပ 
0ကစရကင တယ။ ခ@င ဆင တ တဝန
ခ*ရမယအ
$ ခ0နက 
 ရကလ2ပ"။ အနည ဆ * တ$
Eဟ 
ငဂ0တ ဟ င 
င 

* လ
$  တ ပ@ဆတ 
က အင
ဆန စ+ကည'ပသငတ
$ ယလ $ သက 'ပပ@ တယ။ 
ဆ  ပ ရ
$ အခ0နဟ 
 တလ 

 တ အ
$ တ က ဆ 
ခ0ငတ$ လအ လ * ဆ  ခ ငမ
$ ရပ@ဘ ။ 'ခ.*2ပ" 
'ပရရင ဒ"ပဟ
 Eဟ 
ငဂ0တ ဟ စ ပ@င မ0 စ 
'မနမအစ  ရရ $ လ $အခ ငအ
$ ရ
ခ0. ဖကမ/ တ
ခ*ရတယဆတ 
က ထက'ပတ ပ
$ ပ
@။ ခရစလယဝ@ဟ
Eဟ 
ငဂ0န $ပတသကရင leading expert ထပတ 
န
ကYမ က0ငသလ 
 $ တတ မ0 မ0 က ယဆထ တ $
အတ က သ $က မ"ဒယ
" တ မ ခဏ ခဏတ $ရပ@တယ။
သတ $ရ တ $ အစ"ရငခစ
*  တ က င 
င 

* ကအစ  ရန $
အဖ $တ က ဖတပ* ရပ@တယ။ အဂƒလပ 
အ 
စ  ရထ
'မနမ$အရ ဆင ရက
 န သတ က ဒ"ဟ'ပပ မ
 
တ $လက 
ရ 
လ $ သ'ပတတ ဟ
အက0. သက

၃၁

Gက" Gက" မ မ ရ 
င 
တ 
က

မန  လ $ရ

ဖတသမJ၊ 'မငသမJ၊ +က သမJ၊ တ မသမJ
ဇ"ဇဝ@
အဂƒလပ 
လ 
 Depoliticization ဆတ 
$ စက လ * က
ဗမလ ဘယလ' ပနရင ကင မလ စ စ +ကည$ 
တ$ င 
င 
* ရ သ +က'ဖတ'ခင ဆ2 ပ" သ * ရင 
ကင မလ စ စ မသ တယ။ ကဗ0ဆနဆန 
င 
င 
* ရ ဝညအထတခ 

* 'ခင ဆရ 
ငရ မကင
ဘ လ လ $ တ မ'ပနတယ။ နကဆ * E  E  ရင  ရင  
င 
င 
* ရ သ'ခင ပ သ * လက 
မ 
ယလ $ ဆ * 'ဖတ'ဖစ
ပ@ တယ။
အဂƒလပ 
အ 
ဘဓနတ ကလ
လတ ၊
အ+ကင အရတ ၊ 'ဖစရပတ က င 
င 
* ရ အသ င
သဏ” နမဆင အင လပတ 
က depoliticize
လပတ 
ယလ $ အဓပC ယဖင
+$ ကတ$ င 
င 
* ရ သ'ခင
ဆတ 
$ စက လ * ကပ 
သ * ပ@$မယ။
ဒ"တခ@က 'မနမ'ပည'ပနတ လတတမ0 မ0 န $ 
တ $'ဖစတယ။
ဘဘဉ" ဝင တငတ $လ 
င 
င 
* ရ
သမ တ ကအစ၊ 'မင တက ဆw'ပအလပသ 
မ 
တ အလယ၊ လငအ 
လပသ 
မတ အဆ * စက 'ပခ $
ရတယ။ အဓကကတ$ 'မနမ'ပညအ'ပငကန
န မဆန $ အင+က ရတ $ 
'ပင လ နပ@2ပ"ဆတ 

တကယလ ဆတ 
 သခ0ငလ $ပ@။ 
တ $တတ +က ခ ရ
$ တတ အပDအ'ခခ*2ပ" တ မ
တ အ
$ +ကင တခရတ 
ယ။ အ ဒ@ကတ$ 'မနမ'ပညမ
အစ  ရရ င 
င 
* ရ သမ တ ကပ@ င 
င 
* ရ က
သတန+ကသလ ။ ဒ@မမဟတ အစ  ရန $ လမ/ ရ ၊
စ" ပ  ရ ၊ ပညရ စတ $ နယပယတ မ ထပတ 
န 
နရရထ တ $
လတ က 
င 
င 
* ရ သ +က
'ဖတန+ကသလ ။ အ ဒထ
" မ
 အတက 
အ 
ခ* င 
င 
* ရ
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

သမ တ ရ က0နတ$ သမနလတ 
န စ တ ကရ
မသလက 
မ 
သဘသ 
မ0န+ကသလ ဆတ 
က
ဆကစပစ စ 'ဖစပ@တယ။

လက 
ပ 
@တယ။ ကYနမက သတ $ရ $ တEတအ 
လပရ 
င 
န 
$
တ E
က 
ထ 
 တ $ ဓတပ* လ လ 'ပလက 
ပ 
@သ တယ။
အတ တ အမ0 Gက" န $ ကYနမအမ' ပနလ ပ@တယ။

အ ဒလ
" 
စ စ 'ဖစစတ $
အဓက'ဖစရပကတ$ 
'မင တက ဆw'ပမ/ပ@ပ ။ ဆw'ပအလပသ 
မ တ က
ကYနမ
၂ရကတတ 

စက သ  'ပ+ကညတ
$ ယ။
သတ $တ ဘ$+ကငဆ
$ w'ပတယ။ သတ $ရ $ င 
င 
* ရ
အ'မငတ ဘယလရ 
တ 
ယ။ တခ@ င 
င 
* ရ သမ 
တ အပDမ ဘယလ' မင+ကသလ ဆတ 
က သခ0င
လ $ပ@။

ရကအနည ငယ+ကတ$
ဟတ 
ယတခမ လပတ 
$
အလပသ 
မ တ အတ က အခ ငအ
$ ရ တ တ  တက 
အငလပ 
 ပ ဖ $ 
ဆ  ပ အ
+ကင
ဂ0နယ
တစငမ ဖတလက 
ရ 
ပ@တယ။ မတထ 
 လက 
တ 
$
စက အသ * အ/န  တခ0. $ရပ 
@တယ။
အ ဒ@ကတ$
အလပသ 
မ ဝနGက" ဌနကအရရက 

အလပသ 
မ
အရ တ အတ က 'ဖရင  ပ မယ$ ကမရငဖ 
$ဖ $န $
အလပခ 

မ 
 အMရယကင အင စ" ရမယ$ ဖနပ
စတတ က စ"စပ ဖ $တ ။$

ကမ 
င က 
င 
တ 
 $ ဒညင ကန  ဆw'ပသမ တ က သ 
အ ပ တယ။ 'မင တကကမ 
လဘ ။ အ ဒ@
ဘယလ နသလ လ $ မ +ကည$ တ$ 'မင တက
လပခ 
လစနည လ $ ဆw'ပ+ကတ လကရအ 
စ  ရ
အလပသ 
မ တယကက ကYနတတ $ ဆw'ပတ
အတ က င 
င 
* ရ အက0ပအတည ပ@။ င 
င 

* င 
 က
အလပသ 
မ
အစ  ရတ
ဝနGက" ဌနက
ဒ"ကစ 
z တ က
ကYနတတ $ဘက 
+ကက+က
စနစက0တ $ ဆw'ပနည ၊ ဆw ဖထတ 
လ 
ရ 
$ တ $ ည"လခ*လပ 
န 
ည တ ရရ 
င ဒ"
က ရပ2ပ" အလပ
ပ@တယ။
အခ
'ပဿနတ 'ပလညသ မယလ $ အစ  ရက ထငပရ
* ပ@တယ။
ရငန 
$ 
တ$ ဒ"ကစ 
z တ 
'ပလညအင
က
ညH ပ ဖ $ပ@။ 
+ကက+ကတက 
င 
င 
* ရ သမ တ
ပ@လရင
ကYနတတ $
ဆw'ပတ $ အလပသ 
မ တ ကယ 
တ 
င 
န 
$ အတက 
အ 
ခ*
'ပဿနဟ E/ပသ 
 မယတ။$ 
င 
င 
* ရ သမ တ 'ဖစနတ အငမတနထ  ဆန
ပ@တယ။
အ ဒအ
" 'ဖဟ ကYနမထငထ ၊ တ ထ တတ က
'ပနသ * သပဖ $ လ/* $ဆလက 
တ 
$ အ'ဖပ@။ ကYနမ
၈၈က0င သ ခ@င ဆငအခ0 . $န $ ကYနမ တယက
ထငတက ကမ 
င က 
င 
တ 
 $လ နမညGက" တ $ င 
င 
* ရ
ခ0င စက 'ပခ ငရ
$ ပ@တယ။ ကYနမ သခ0ငတ$ အလပ
သမ တ က ကယ 
တ 
င 
လ 
အ ပ ရင၊ အနည ဆ *
သမ တ ဆw'ပတ $ အ+ကင က မ +ကည$ တ$
မ"ဒယ
" ထ မ ပ@အင သတ $န $လရပ'ပရင သတ $
တယကက
ဒ"ကစ 
z တ က
တ'ခ လတ က
ဆw'ပတ အ
$ +ကင အရက လတ ပအ 
Eစ
* က 
မ 
ယ။
ဆ တ
ငခ0ငန+ကတယ။ ဒ@ပမယ$ လတ အမ0 Gက" 
တင ဆခ 
0ကတ 'မန'မနရင 
တ 
ယ။ ဆw'ပတ $
ဆw'ပလ2ပ"တ$ နကတဆင$ ဘလပ+ ကမလ တ။$
အလပသ 
မ တ ကယ 
တ 
င 
က 
လ ဒ@ကအ 
လရ 
မ 
ယ
ကYနမတ သ ပ@တယ။ ဒ"ခ@င ဆငတ မ လ
ထငတ တက  ။ 
လဆယ အလပသ 
မ တ ဆw'ပတက ဦ ဆင 
ပ လတ 
$
ဆwရခ 

$ င တင
အ ဒဆ
" w'ပမ/ရ $
အလပရ 
င 
န 
$ အလပသ 
မ 'ပဿနက တဝနရတ 
$
အMမ 
ရညမန 
 ခ0ကက ဘ'ဖစသငသ
$ လ ဆတ 
 'ပတ
အစ  ရကလတ ဝင 
 'ဖရင  တကပ 
လခ 
0ငပ@တယလ $
'ပတသ သ ခ0ထ ပမ
* ရတ 

$ တ က ဦ ဆငမ/ ပ ဖ $
အလပသ 
မ တ 'ပတက ကYနမအ*+$ သသ  ပ@တယ။ 
င$  နပ* ရပ@တယ။ ကYနမ ကကခ0ကခ0
ကYနမသ  တ ၂$ ရကမ ၁ရကက အစ  ရက ဝင 
 ညH ပ
မ ကင မ င 
တ 
ယ။
ဒ@ပမယ$
သတ $ဒ"လ 
နတန  ၊ နကတရကက0တ$ လတ 
ရသ  2ပ"လ $ 
တ ဝနတ အခ0က၂ခ0က+ကင$ 'ဖစင 
 ပ@တယ။
အလပသ 
မ တ က 'ပ'ပပ@တယ။ သ  တ $ ၂ရကမ
ဒတယ 
ရကမ အလပသ 
မ တ စက က ထန 
ပထမတခ0ကက သတ $ဟ င 
င 
* ရ ပ@တ"အ'ဖစန $ 
'ပတ ကYနမသတထ မပ@တယ။ အမ ကYနတတ $
ရပတညနတမဟတဘ 
 ။ 
င 
င 
* ရ ပ@တ"အ'ဖစန $
ဓတပ* တ ဘတ လJကမတငပ@န ။$ 
'ပလည
ရပတည2ပ" င 
င 
* ရ က 'ပတ'ပတသ သ လပဖ 
 $
သ  2ပ" ဆ တ$ E/ပက 
န 
မ 
 စ  လ $ပ@လ $လ 'ပ 
ထကထ နရတ အ
$ ခ0ကတ ရတ 
ယ။
၃၂

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
အဓက
ကတ$ 
ဒDစန $
အနအယဒက
" 
စင2ပ.ငထငမမ 
 က စ  ရမ နပရ
* တယ။ ဒ"အခ0နမ 

ဒ@မ0. လပလ 
 $မရ သ ဘ ဆတ 
$ ထတမ 
'ပ+ကတ $
စ  ရမမ 
/ အGက" Gက" တ ရပ 
@တယ။ ဒတယ 
အခ0ကက
အစ  ရရ $ 'ပင လ ရ တ က တကယတမ ယ+* ကည 
နသလ
ဆတ 
ပ@။
သတ $ရ $လပရ 
ပတ က
သတ $ကယ 
တ 
င 
၊
တခ@
သမ0 တ ရ $ င 
င 
* ရ
လ/ပရ 
 မ/တ ကပ 
@ 
နက+ကင 'ပနလည 

$ လ
ဆတ 
$ စ  ရမစ 
တ 
 တ န $ သတ $က ထန  ခ0.ပနတ $ ၊ 
စင+$ ကည$ နတ $ ပစ
* * တ တ $ ရပ@တယ။
အနအယဒအ
" ပ@အဝင အတက 
အ 
ခ* င 
င 
* ရ သမ တ
အ လ * 'ဖစနတ ပ
$ စ
* တ
* ခက သတ $ဟ 'ပညသ $က
အ လ * တတတ 

ပ 
 
င 
တ 
$ 
င 
င 
* ရ လမ +ကင
တခပD ဒ@မမဟတ င 
င 
* ရ အတ အခDတခ၊
အသတခ ပ ဖ $ထက အစ  ရက သတ $က ယ+* ကည 
အင လပ' ပနတ $ အန အထ 'ဖစနပ@တယ။
'ပညသ $က 
င 
င 
* ရ ဦ ဆငမ/ 
ပ င 
ဖ 
 $
အရ Gက" ပ@တယ။ သမန'ပဿနတ က င 
င 
* ရ
အဓပC ယဖဆငပ ရမ၊ အဂƒလပ 
လ 
 ဆရ 
ငတ$
political
meaning 
ပ ရမ၊ 
ပ င 
 ရမ 
င 
င 
* ရ သမ ရ $ တဝနပ@။ အခ'ဖစနတ $ င 
င 
* ရ
အနအထ က အစ  ရခ@င ဆငမ/ နကလပ 
တ 
$ 
င 
င 
* ရ ၊ အစ  ရ လပ စခ0ငတ$ င 
င 
* ရ ၊ ဒ@မမဟတ 
င 
င 
* ရ သပ@။ ဒ@ပမယ$ ဒ"လလ 
ပ 
တ 
ဟ င 
င 
* ရ
သကf က0တ အ
$ တ က အစ  ရဦ ဆငတ$ င 
င 
* ရ က
လက 
+ ကမယလ $လ မ'ပရ +က'ပနဘ  ။ က ယရ 
မ၊ 
င 
င 
'* ခ က အမတတ န $ တ $တ အ
$ ခ@လကတ
မလက 'ပ+က'ပနတယ။
အစ  ရရ $ ယ+* ကညမရ
/ ဖ $လ အရ Gက" သငသ
$ လက
Gက" ပ@တယ။ ဒ@ပမယ$ တကယ'ပင လ န2ပ"လ ။ 
'ပင လ နတတ ဟ တင 
 ရင သ အ လ * ၊ လ
တန စ အ လ * ၊ 
ဒသအ လ * အကင ဘကက 
'ပင လ ဖ $ဘကက ဦ တညနသလ ဆတ 
$ မ
ခ န  Gက" က တတက 
0က0မ'ဖင 
ခ 
ငမ
'ပညသက 

စ  ရမစ 
တ 
န 
$ ဦ ဆင ဖ $ 'ပငန+ကတ $ အတက 

အခ*တ က တ $လက 
ရ 
တ ကYနမတတ တ ဝ
သ  ပ@တယ။
ဒ"လ' ဖစနတဟ 
င 
င 
* ရ
သ +က'ဖတခရ
* 'ခင ထ 
ရကနတလ လ $လ 
တ မပ@တယ။ ဒDစကယ 
တ 
င 
က 

အတက 
အ 
ခ*ဆတ 
$
စက လ * က အဆ  'မငတသ
$ ဘန $ 'ဖရင  ခ0က
ထတ နတ ဖတလက 
ရ 
တ$ 'မနမ$င 
င 
* ရ မ
အ+ကကတရ တ
ဘယလကမ0 န2ပ"လလ
 $ 
တ မပ@တယ။

၃၃

လစထတ 
စ 
စင

တခ@င 
င 
* ရ 'ပဿနတ လ $ 'ပလ $ရတ $ လယယ 
'မသမ  တ က
$ စ 
၊z
လပခ 
လစနည တ က
$ စ 
၊z
'မစ 
တ ခ0င တ ညစညမ တ က
$ စ 
္စ၊ အဆ  ဆ * က
'ပညတင
 စစဆက'ဖစနတ က
$ စ 
z တ က 
င 
င 
* ရ
'ပဿနအစ နည ပညပင 
 ဆင 
ရ 
 'ပဿန၊ အထ
သ'ဖင$ 
င 
င 
* ရ ပ@စရမလဘ 

'ဖရင  င 
တ 
$
'ပဿနတ အ'ဖစ
ပ* ဖ န+က'ခင ပ@။
ဒ"ထမ

မ"ဒယ
" တ လ ပ@ပ@တယ။
လယယ'မသမ  တ က
$ စ 

z  ကစမ
z 0. အတ က ဆနစက
လပင 
န ရငG က" တ လလ 
G က" တ က ခ@င ဆင2ပ"
ည"လခ*တ ခD2ပ" 'ဖရင  မယ။ လယသမ တ ရ $
အခကအခ တ က 'ဖရင  မယလ $ ဖတရပ@တယ။
မက0နပတ$ လယသမ တ က စ"တန လမ လJက
ခ င$ ပ ထ 'ပနပ@တယ။ ဆw'ပတ $ နည ဥပဒလ
ထတ ပ ထ ပ@တယ။ စနစက0တ $ ဆw'ပနည ၊ ဆw 
ဖထတ 
လ 
 $ရတ $
ည"လခ*လပ 
န 
ည တ ရရ 
င
ဒ"
'ပဿနတ 
'ပလညသ မယလ $
အစ  ရက
ထငပရ
* ပ@တယ။ လယသမ တ ၊ အလပသ 
မ တ
ဆw'ပတ $ နရမ ထပတ 
န လ $ 'ပင 
တ 
$ င 
င 
* ရ
သမ တ ခ@င ဆငတ ဦ ဆငမ/ မပ +က 
သ ပ@ဘ ။
2ငမ  ခ0မ ရ အတ ကဆ 
2 ပ"
ပညရင တ အပ@အဝင
2ငမ  ခ0မ ရ တမနတ တ က လကနကကင 
 အဖ $ 
တ ဆ" အGကမG ကမလ 

N ပ 
@တယ။ ယဘယ0 'ပရရင
2ငမ  ခ0မ အင မ2ငမ  ခ0မ စမယ$ လကနကတ
အ လ * စ န ဆ
$ တ 
$ င 
င 
* ရ မပ@တ $ 'ဖရင  နည တ 
+ကင$ 'ပညတင
 စစမ " ဟ ဘယတ$မ မ2ငမ  သ
တပ@။ အလပသ 
မ တ ကလ 
အလပခ 

လ 
'* ခ.*ရ
ပ ကင အင ဖနပကအစ ဝင 
 စ စ ပ +ကတ $
လပထ 
* လပန 
ည ဆင 
ရ 
အ'ဖတ
technical
solution တ လကပ 2ပ" ခY သပထ 
 ပ@တယ။
တင 
င 

* * မရတ 
$ အလပသ 
မ အရ တ အတ က 
ရရညတ 
ညတမ
$* ယ$ အ'ဖတ ထတ ပ င 
တ 

မတ $ပ@ဘ ။ 
င 
င 
* ရ 'ပဿန'ဖစမ က အစ  ရရ၊ အတက 
အ 
ခ* 
တ ရ၊ င 
င 
* ရ သမ အ လ * +ကကန+ကတ ပ
$ * 
တ $ရတ အ ငယစရပ@။ လမ ပDထ ကဆ 
w'ပတ၊
စကE* ရ $ထင 
 ဆw'ပတကလ 
င 
င 
* ရ မဆန အင
ဆw'ပတ လ
$  တ ကယ 
တ 
င 
က 

အလရ 
တ 
ကလ င 
င 
*
တကန $|င  ယ+ ကညရ
$ င တတထ  ဆန ပ@တယ။ 
င 
င 
* ရ 'ပဿနတ က 
င 
င 
* ရ ခ@င ဆငတ
ရ ရရ
ငရ
$ င$ 'ဖရင  င 
မ 
ယအ
$ ခ0နဟ 
 
ဝ နသ

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
သလ ဆတ 
ကလ 
တ မပ@တယ။

အ'ခခ* အတ အခD 'ပင လ မ/ (Radical
Shifts in Mindset)
2ငမ  ခ0မ အ 
င 
င 

* င 
င 

* 
ရတ 
$ အဓက 'ပဿနတ
အ လ * ရ $ ရသက'မစဟ င 
င 

*  က0ငသ
$ * တ $
တင 
 'ပညအပ 
ခ 
0.ပ ရ စနစ၊ တနည အ 'ဖင$ င 
င 

*  
င 
င 

*  အ လ * န $ ပတသက ဆကယ
 နတ $ မဝ@ဒ၊ 
င 
င 
* ရ စနစ အပDမ မတညတယ။ က0ငသ
$ * တ $
စနစ အပDမတည2ပ" တ လ
0က ပDပ@ကလတ $
အဖ $အစည အသ" သ" ၊ မဝ@ဒ အသ" သ" ၊ အတ အခD
သဘတရ အသ" သ" ကန အ'ခ င 
င 
$* ကp တ
'ဖစတ$ စ" ပ  ရ ၊ လမ/ ရ ၊ က0န မရ ၊ ပညရ
စတတ ရ $ တ  တကမ၊/ ဆတယ 
တ 
မ 
/ တ က 'ဖစပD 
စတယ။
'ပဿနတရပက အ'ဖရတ $ နရမ  'ဖစပD
အ'ခတညလစခ တ
$ $ အ+ကင ၊ သ $ရ $ အက0. ဆက
န $ လကရ ပကတ အ'ခအနက လ$လ
သဘပ@ကထ မသ မနက 
နတ$ အ'ဖတခက
ရင 
မ 
 'ဖစတယ။ ဒ"သဘဟ သခƒ0ပစ} တပဒက 

အ'ဖရ တ $ နရက စလ $ င 
င 

* င 
င 

* $ 'ပဿန က 
'ဖရင  တ $ နရ အထ အတတပ 
' ဖစတယ။
ဗမ$င 
င 
* ရ စနစ မ စစအဏရင စနစဟ 
စ ပ@င မ0 စ  ရငသ 
နခ2$ ပ" စနစရ $ ဓလ$၊ အတ
အခD ယက0 မ/ န $ ဝသသ လကfဏ တ ဟ
မ0ကမက
ပ@လ"မနဒမ
" က 
ရစ"ခတလ $ နမည
အခDတပင 
 န2ပ"'ဖစတ$ အခ0နထ 
 ဆကလက အ'မစ
တ ယ နဆ 'ဖစတယ။ ဒ"လ အ'ခအနမ0. က 'ပ.'ပင 
'ပင လ င 
ဖ 
 $ရမ  စစအဏရငစ 
နစ အ'ခတည 
စခ တ
$ $ အ+ကင ၊ အခ0ကမ0 စ န $ စနစဆ  ရ $
အက0. ဆကမ0 စ က အ'ခခ*က0က0 ဦ စ  သဘ 
ပ@ကန လညထ ဖ $ လတ 
ယ။
စစအဏရငစ 
နစ တင 
 'ပညမ ပDပ@ကလ
ရ'ခင ဟ
ဗမ$သမင 
 ခတဦ
တင 
 'ပညတည 
ထငခ0နက 

စ2ပ" စစအငအ က အ'ခ'ပ.'ခင 'ဖင$
သ င 
င 

$* ဝမ  လမ0. စတ ရ $ စည လ * ရ က 
ဖဆင၊ င 
င 

*  ထငခတ
$ အ
$ စအလ၊ လ တလ 
ပ 
ရ Gက. ပမ မ/ သမင 
 မ လကနကကင 
 တလန 
မ 
/
'ဖစစ၊ တနည အ 'ဖင$ စစတပ အခန ကp တစတ
၃၄

လစထတ 
စ 
စင

တပင 
 ပ@ဝငခ'$ ခင ၊ 'ပညထငစ အတ င  ရ တင 

ရင သ လမ0. စမ0 စည လ * မ/ 2ပ.က 
င 
တ 
$ နကခ*
အ'ခအန၊
ရစစ 
မ 
0 စ 
စ က
ပနတ $ 
င 
င 
'* ခ လNမ  မ  မ/ အပD ထ ရတ 
$ အ+ကက
သ*သယ န $ အမ0. သ ရ စတ 'ပင ထနမ၊/ အယအဆ
ဝ@ဒစ ' ပင ထနမ၊/
အရပဖက လမအ
/ ဖ $အစည မ0
မဖ * $2ဖ. မ/၊ ပည အ'ခခ*တ$ လ $အဖ $အစည တရပ ဖ 
ဆငင 
ဖ 
 $ အခ ငအ
$ ရ မရရခ 
'$ ခင စတ $ အ+ကင
မ0 +ကငဟ
$  ယဘယ0 ဆ 
င 
တ 
ယ။
ပဒသရဇခတကတည က
အ'မစတယ
ခ 

$ $
စစအငအ 'ဖင$ 'ပဿန အရပရပက 'ဖရင  မ/ ဓလ$၊
ကလ 
န 
" ခတ ကYနဘဝ လ တ 'မကရ Gက. ပမ မ/မ
အရ ပ@ခ တ
$ $ အမ0. သ ရ စတဓ 
တ   +က မ/၊
ဝ@ဒရ ရ'ပင ထနမ၊/ ဖကဆစတလန 
 ရ မ 'ပည
သအမ0 စရ $ လ စ ခ0စခငမခ
/ ခ
* ရ
$ တ $ တပမတ
စတ $ အခ0ကတ ဟ တင 
 'ပညရ $ လ တလ 
ပရ 
ခတဦ င 
င 
* ရ အ'ခအနက 'ပင 'ပင ထနထန
အက0. သကရက စခ တ
$ ယ။
လ တလ 
ပစ ဗမ'ပညမ င 
င 

* တ င  ရ 'မနမ
အပ@အဝင လမ0. စ အသ" သ" ရ $   +က နတ $
အမ0. သ ရ ဝ@ဒဟ လမ0. ရ အ'မငက0 'မင မ/
အ'ဖစ 'ပင လ လတ+ကင$
လမ0. စအခ0င
ခ0င +က ပဋပကfဟ Gက" မ လတယ။ ဒ"အခ0နမ 
 
ရ ပဒသရဇခတဟင တလJက
က0ငသ
$ *
လတ $ လကနက'ဖငသ
$  'ပဿနက 'ဖရင  နည ဟ
'ပနလည အသကဝငလတယ။ ဒ"လန 
$ အယဝ@ဒရ ရ
စစပ တ သမက
တင 
 ရင သ
လကနကကင 
 
တလန 
 ရ တ ပ @ 
ပDလ2ပ"
တင 
 'ပညဟ
အခ0.ပအ'ခ အဏတညစမပ 'ပညတင
 စစထ
*
နစခရ
$ တယ။ လကနကကင 
လ 
မ စက မရ ခ0ယဘ 
င 
င 
* ရ နည န $ အ'ဖရဖ $Gက. စ တ $ တင 
 ရင သ
လမ0. စမ0 ရ $ လပ ဆငခ 0ကဟလည 'မနမ
အမ0 စ Gက" စ  တ $ အစ  ရ ရ $ င 
င 
* ရ သဘထ
မမနက 
နမ၊/ အပခ 
0.ပရ အဏခ  ဝမ/ မည"မJမ/၊
တင 
 'ပညရ $
အရင အ'မစတ က
မJတစ 
ခ  ဝင 
' ခင မရမ 

/  $ +ကင$ အရမထငခဘ
$ 'ပညတင

စစဟ ဆကလက သကဆ  ရညခ 

$ တယ။ အက0.
ဆကကတ$ တင 
 'ပညမ 'ပညတင
 စစက ဦ ဆင
တက 
 နရတ $ စစတပရ $ ကp ပG က" မ လတယ။

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

ဒ@$အ'ပင လ တလ 
ပရ ခတဦ မပ ပDပ@က
'ဖစခရ
$ 2ပ" လထပ 
ညပ န $ ဖ * $2ဖ. ရ ဟ အပခ 
0.ပသ
ခ တ
$ $ 
င 
င 
'* ခ က0S က0ခရ
* မ/
တEတ' ဖS
အစ  ရ သဘ န $ ဆw မသ လ * လ * မတညန
အရ အခင ဟ
တ အ
$ တ က
စစတပရ $
အပစ 
 သ
အစ  မရတ $ အစ  ရ၊ တဝနမက0တ $ အပခ 
0.ပသ၊ စနစမက0တ $ အပခ 
0.ပရ ၊
အရ ပ@မ/က 
ဖဆငစ
မတရ တ $ တရ ဥပဒ၊ ယမ  ယင 
 ပ0ကစ " 'ခစ နတ $ တရ စ"ရငရ စနစ၊
တ  လစ ခ တ
$ ယ။
ခ0ငတ$
ပစ
* ၊*
ခ
င 

မ  


$
မ

ရ
တ 

$ 

င 

င  

*

အဖ

$အစည


တဝန

ယ
အရည

ခ0င

မ'ပည

$
$

တEတ' ဖSက0S က0မ/
စနစ
န $
ခခက
* က ယစ 
စ
အတ အခD
သတင မ"ဒယ
" ၊ အ နည တ $ လမ/ အဖ $အစည ၊ အဆငအ
$ တန မမ"၊ မလ တလ 
ပ၊
အ+ကင 'ပခ0က၊
သ 
ဘငက0 တ $ ပညရ စနစ အတ အခD၊ အယ အဆ မငမ
$  ၊ အတ အခD
စစပရ

* * င ခ@င စ
လ

+ 

က
မရငက
$ 0က၊ တဝနမသ၊ က0ငဝ
$ တမ၊$ အခ ငအ
$ ရ န မလညတ$ 'ပညသ တ က
ေကမ စစတပဟ
အဓက 
မ ထတ ပ လက 
တ 
ယ။
တင 
 'ပညရ $
ရငသ 
နလ
စ" ပ  ရ
ခ ရ
$ တယ။
လပင 
န တ က
ထ $အတ
စတငခ0.ပကင 
ခ 


$ လတယ။
ဒ"လန 
$
စစတပ
လ တလ 
ပရ Gက. ပမ မ/ သမင 
 က စလ $ င 
င 

$* ရ မ 
ခ@င ဆငပင 
 ဟ တင 
 'ပညရ $ အပခ 
0.ပရ န $ 
ရ $တန က
ဦ ဆငပ@ဝငခ+$ ကတ $
လငယ
စ" ပ  ရ မ  လကဝ@ Gက" အပ ခ0.ပကင 
ထ 
 င 
မ 

/ $ 
က0င သ လတန စ ကလ 
ည အပခ 
0.ပသ အစ  ရ
သဘ န $ အရသ က စတငသလ 
ခ 2$ ပ" မ+ကခငမ ပ
က အဏက 2ခမ  'ခကလင 
တ 
$ ပနက 
န သ 
င 
င 
2* ပ.က မ
ယ$ အMရယ ကက ယ 
င 
ဖ 
 $ဆတ 
$ ဝ@ဒ'ဖန $
အစအဖ $အ'ဖစ 'မငက ရနသသ 
ဖ ယ ဆကဆ* 'ခင သ
မသ
စက လ * တ န $
စစတပGက" စ  ရ ဝ@ဒ၊
ခ*ရတ အ
$ တ က တင 
 'ပညမ ခတမ" ဖ * $2ဖ. တ  တကတ$
စစအဏရင
စနစက
တင 
 'ပညမ
စတင
ပညအ'ခ'ပ.
လ $အဖ $အစည 
ဖဆင င 
မ 
/ 
ဖဆငလင 
ခ 

$ ယ။ 
ဝ ခ ရ
$ တယ။
စတင ဖဆငခ0နမ 
 င 
င 
* ရ လမ စ
တခက အပDယ*ဟန'ပ အနန $ ရ ခ0ယခ2$ ပ" အတ င 
သဘမ တ$ တင 
 'ပညမ
စစတပဦ ဆငမ/
အခန ကp အစအ2မ တည2မ စဖ $အတ က စစဝ@ဒ
Gက" စ  ရ ဝ@ဒ န $ အတ အခDတ က လထ
ဆကသယ
 ရ +က ခ*အမ0. မ0. မ တဆင$ အGက"
အက0ယ တငသင
 လခ တ
$ ယ။ စစတပရ $ အရ ပ@မ/
မလ0$ပ@ စဖ $ရ လမ0. စ ပဋပကf 'ပဿနကလ 
ည 
'ဖငမ
$ တ၊ မနက 
နတ$ င 
င 
* ရ သဘ န $ 'ဖရင  ဖ $
မGက. စ ဘ ၊ သဘထ တင ခ0"တခ@၊ လJ$ခ0"
တလည$ င 
င 
* ရ ၊ စစရ ကစ Gက. ရညရ 
ည 
လ 
မ 

ထ ခ က
$  'ပညတင
 စစမ " က ဆကလက တက 
လင စခ တ
$ ယ။ ဒ"လ 'ပညသက 
အပခ 
0.ပတ$ စနစ
ဆတသ 
န 
 ပ0ကကယ
မ 
/ န $အတ လပဂ 
.R လ တဦ
တယက၊ အဖ $အစည တခတည ကသ တင 
 'ပညရ $
အခန ကp အရပရပမ အတင 
 အဆမရ အဏရ
ခ0.ပကင 
ခ 
0ယလယ 
ထ 
 င 
မ 

/ $ ဆ  က0. အနန $ အလ
အလကင တ မ0 စ 
ရခ 

$ $
တင 
 'ပညဟ
ဘကပ@င စက
*
ခYတ'ခ.*က0၊ အလ * စ* ပ0ကစ " နတ $
က0E/ * င 
င 
'* ဖစလခ ရ
$ တယ။
ဒ"လ အနအထ န $ တင 
 'ပညမ အရပဖက
လ $အဖ $အစည တ ရ $ အခန ကpဟ မရသ 
လက
၃၅

'ပညသအ 
စ  ရ အပခ 
0.ပရ စနစမ တညရတ 
$
အပခ 
0.ပရ ၊
ဥပဒ'ပ.ရ ၊
တရ စ"ရင ရ ၊
သတင မ"ဒယ
" ၊ လမ/ $အဖ $အစည ၊ ပညရပဆင 
 ရ
အဖ $အစည ၊ 'ပညသ စတ $ တင 
 'ပညမ ရတ 
$ မp.င
အသ" သ" လ တလ 
ပသ " 'ခ ရပတည ဖဆငက
အ'ပနအလန အမသ
" ဟ 'ပ. ဟနခ0ကည" ထန  ညH၊
အက0. စ" ပ  'ဖစထန
 မ/မ0 . 
စ ပ@င မ0 စ 
မ $
လခ တ
$ $ တင 
 'ပညမ ကpအသ" သ" က အစအဖ $
အသ" သ" ရ $
အရညအခ0င ၊
လပရ 
ညကင 
ရ 
ညန $
အတ အခDဟ အကန $အသတအမ0 Gက" န $ တညရ 
နခ တ
$ ယ။
ဒ"လအ 
'ခအနကန
အစ  မရတ $
အစ  ရ၊
တဝနမက0တ $ အပခ 
0.ပသ၊ စနစမက0တ $ အပခ 
0.ပ ရ ၊
မတရ တ $ တရ ဥပဒ၊ ယမ  ယင 
 ပ0ကစ "
'ခစ နတ $ တရ စ"ရင ရ စနစ၊ ခင 
မ 
တ $ မမရတ 
$ 
င 
င 
* ရ အဖ $အစည ၊ တဝနမယ အရညအခ0င
မ'ပညတ
$ $ သတင မ"ဒယ
" ၊ အ နည တ $ လမ/ အဖ $
အစည ၊ အဆငအ
$ တန မမ"၊ မလ တလ 
ပ၊ ဘင
က0 တ $ ပညရ စနစ အတ အခD၊ အယ အဆ 
မငမ
$  ၊ အတ အခD မရငက
$ 0က၊ တဝနမသ၊
က0ငဝ
$ တမ၊$ အခ ငအ
$ ရ န မလညတ$ 'ပညသ တ က 
မ ထတ ပ လက 
တ 
ယ။
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

ဒ"အ'ခအနဟ တင 
 'ပညမ အ'မစတယ
ခ 

$ $
ပငမရသက'မစ ရဂ@ င 
င 
* ရ စနစ ဆ  +ကင$
တ လ
0က 'ဖစပDလတ $ ဘ ထ က အက0. ဆက 
ရဂ@ သ င' ပင လကfဏ 'ပဿနတ 'ဖစတယ။
လကရ ဗမ$လအ 
ဖ $အစည မ ရတ 
$ အစ  ရ အပ@အဝင
လမ/ င 
င 
* ရ အစအဖ $ အပစ 
၊ လမအ
/ လNအသ" သ"က
ရငဆင 
 'ဖရင  ရမယ$
တင 
 'ပညရ $
ပကတ
အ'ခအနလည 'ဖစတယ။

ဒ"အ'ခခ*ဥပဒ ငGက. ဟ အခ0နက 
လ
အတင 
 အတ တခအထသ တညရမ 
ယ$ အခကအခ
အတ အဆ" 'ဖစတယ၊ နငမ 'ဖ 'ဖ ခ0င 
'ပင လ သ င 
မ 
 ပ@လ $
ယဆထ ခ0ကတ ဟ
လည စစအပ 
စ 
 က0 Gက" သန မ   ခ0မ သမယ$
သဘ၊ လကဆပ 
လ 
ကကင 
 'ခ'ခ'မစ'မစ မ'ပင 
၊ 
ရရမ မ န  ဆ စတက 
 ယနရတ $ န $ခင အမမ 
က
အဆငထ
$ က မပဘ 
 လ $ ဆ 
င 
တ 
ယ။

ဒ"လ တင 
 'ပည 'ပဿနရ $ အ+ကင ၊ အက0. န $ 
နကခ* အ'ခအနက လကရအ 
စ  ရ အပ@အဝင
ဗမ$လ $အဖ $အစည ရ $ အပစ 
 အသ" သ" က ပကတ
အမနအ 
တင 

သန လည၊
မ0ကကယ
မ 
'ပ.
'မငလင 
စ 

 တ $ အခ0နက 
0မသ မနက 
နတ$ 'ဖရင 
မ/က နကက လက 
လ 
မ 'ဖစတယ။

စစဝ@ဒ မp.င အ'ခခ*ဥပဒ က အခ0နက 
လ
တခမ
'ပငင 
တ 
ယဆဦ 
တ$
အဆ * စ န သ
စစမန 
တ 
$ တကယ$ အ'ပင အလ ၊ မနက 
နတ$ 'ပဿန 
'ဖရင  မ/အဆငက
$  မရကသ ပ@။

စစအဏရငစ 
နစ မကင +ကင က တင 

'ပည မ ' ပအက0ခ*2ပ" သခလ
$  $ ယခင စစအစ  ရ အပ
ခ0.ပမစ
/ နစကန 'ပညသက  

ရ ခ0ယတင'မHက 
င 
က 
 'ပညသက 
 အလပအ 
ကY 'ပ.တ $ 'ပညသ $အစ  ရ
စနစ က ဖဆင2ပ" င 
င 

* င 
င 

* $ အဓက
မp.ငGက" သ * ခ'ဖစတ$ အပခ 
0.ပရ ၊ ဥပဒ'ပ.ရ ၊
တရ စ"ရငရ က သ" 'ခ ခ ထ
တ 
လ 
က 
တ 
$ အရပသ
အစ  ရ န $ ဥပဒ'ပ.လNတ တ ပDပ@ကလတဟ
တင 
 'ပညရ $ 'ပဿနအ လ * အတ က မနက 
နတ$ 
'ဖရင  မ/မဟတလ 
 လ $ ဆလ 
ခ ရ
$ င အ'ပညအ
$ ဝ
မနပ 
@တယလ $ မဆ 
င 
 သ ပ@။ မနက 
နတ$ 'ဖရင  မ/
လမ +ကင ပDက စရကတ$ အ'ပင အလ
'ဖစစတခသ လ $ပ ဆ 
င 
ပ 
@သ တယ။
ဒ"'ပင လ ခတ
$ $ 'ဖစစမ က ယခင စစအစ  ရ
စတG က.ကဖနတ "
ပ* ဖခတ
$ $ စစဝ@ဒ
ထဝရ
ရငသ 
နစ  မ  ရ လမ စ အ'ခ'ပ. ဖ $စည အပခ 
0.ပပ*
အ'ခခ*ဥပဒက 
ရ $ဆကလကဖဆငရမယ$
တ  တက'ဖစထန
 မ/ လမ ခရ" အတ က Gက" မ တ $
အဟန $အတ အနန $ ရ နတယ။ င 
င 
'* ပနလည
တညထငမ/
အ'ခခ*အတ 
' မစ
မမနတ 

$ တ က
အ'ခမခင 
ရ 
င အ'မငက
$  မလမ  င 
တ 

$ ဘ၊ အစ 
ကင မ အင သခ0 ဆတ 
$ စက အတင 

ဒ"အခ0ကဟ င 
င 

$* နဂတမ တင 
 ရင သ လမ0. စ၊
လနည စ အ လ * ဆ+က.*နမ'$ မငမ
$ ရ 2ငမ  ခ0မ
စညပငဝ'ပရ အတ က Gက. စ ဖဆငရမယ$
အစ  ရ၊ င 
င 
* ရ ၊ လမ/ ရ ၊ အစအဖ $အသ" သ" ရ $ 
ရ $'ခလမ  တ က
တတ ငထ တ $
သ*မဏ
Gက. တ လည 'ဖစတယ။

၃၆

အ+ကင က ဗမ$ လမအ
/ ဆကအအရ
*  စစအပ 
စ 
 
နကခ* အစ  ရ အပ@အဝင လ $အလNအ လ * ရ $
အတ င 
အဇ¼တMသMနမ
ဆယစ 
စ 
 ပ@င မ0 စ 
အE  စ စမဝ
$ ငရင န $ ယ+* ကညမတ 
ယ 
ခ 

* လ 
နတ $
စစအဏရင စနစဆ  အက0ငစ
$ Eက 
၊ အယအဆ၊
အတ အခD ဟင တ က တ န  လန တလန 
 
င 
စ 

 မရရ 
င ဒ"အ'ပင အလ ဟ အ+ကင က
သလ $ အက0. 'ဖစထန
 ဖ $ 'ပင လ တ$ ယတMစ 
 
'ပင လ မသ
/ ဘ မဟတဘ 
အပDရ* အရခ * 
'ပင လ မ၊/ အတ င  အစ ဗလ အကသကသက
အ'ပင အလ ပ 'ဖစင 
လ 
 $ 'ဖစတယ။ ဒ"သဘန $ 
ရဂ@ရ $ အစ ယအ 
ပ  တခ0. $က ပ0ကအင
ကသကင ကသင 
 ပမယ$ ပငမရဂ@က တ$
အ'မစ'ပတ
ကသင 
စ 


မရပ 
@။
ဒ"သဘန $
တင 
 'ပညရ $ င 
င 
* ရ ၊ လ $အခ ငအ
$ ရ ၊ လမ0. စ
တင 
 ရင သ အရ ၊ လမ၊/ စ" ပ  ၊ က0န မ၊ ပည
'ပဿန အစစ
* က
*  'ဖရင  င 
စ 

း် ရမ 
 မဟတပ 
@။
ဒ"လ 
'ဖရင  င 
စ 

 မရ ရင
စစအဏရငစ 
နစ
'ဖစပDစခ တ
$ $
အ+ကင အရင တ ဟလည
ထပက0$နမသ'ဖစ2ပ" အက0. ဆက ဆ  က0. တ
ဟလည ဆကလကတညရ နမသ 'ဖစတယ။
ဒ@ဟ စစအဏရငစ 
နစ ပစ
* * 'ပင တညရ' ခင
တမ0. သ 'ဖစနက ဒ"မက 
ရစ" သဘထ ၊
အတ အခD န $ အခ ငအ
$ ရ တ 'ပညဝ
$ တ ၊$ 
င 
င 

* က စ*န
/  ၊ စ*Xန
N  မ" လ $အခ ငအ
$ ရ လ စ
လက 
န 
၊ လနည စ တင 
 ရင သ အခ ငအ
$ ရ
အသအမတ' ပ.၊ လမ၊/ စ" ပ  ၊ပည တ  တကဖ* $2ဖ. ၊
ယက0 2ငမ  ခ0မ သယဝ'ပတ $
တင 'ပည$
က0ပ'ပည$ င 
င 
G* က" တင 
င 
* ကမ~အလယမ ဖ 
ဆငလင 
ဖ 
 $ဟ အလမ  ဝ နဦ မ 'ဖစတယ။

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
တင 
 'ပညမ စစအဏရင စEက 
 န $ ဝသသ
လကfဏ တ က တလန 
 င 
တ 
$ အ'ခခ*
အတ အခD
အ'ပင အလ
အမနတ 
ကယ 
ဖဆငလင 
ဖ 
 $က ဗမ$လ $အဖ $အစည မ လတဦ
ခ0င မ အဓက တဝနရတ 
$ အတ က စဖတသ
မတ ဆ အပ@င လည လအ 
ပတ$ အ'ခခ* ခ*ယခ 
0က၊
အယအဆ၊ အတ အခD 'ပင လ မ/ (Radical
Shifts in Mindset) အ'မနဆ * ဖဆငင 
ပ 
@စလ $
ဆw'ပ.လက 
ပ 
@တယ။ 

'မ လ ထ*ပ စ 
'မ လ
ဘ  ဘ  စရ လက 
တ 
ယ။ စရ တယသ'ပတ၊
ဘ  ဘ  က အပရ 
ထ လ နတ စန 
$ခ0"န2ပ"ဆ တ$
လကတ လမ
သနတ$ဘ  ။ 'မ ရ $ဘ  ဘ  က ဘ  
'ပတက လက 
 ရ ပ တပ@$ကယ
။ 
'မ လ ပ $လက 
တ 

$ ရတယ။ 'မ လ ရ $အမGက" က
အမမ 
 အငတနကတပလက 
တ 
ယ။
၇သန  တင
ကနမ 
 မတနပ@ဘ လ $'ပပမယ$ အဘ  န $အဘ  က
ကမ~အ* $ ရကနတ $ 'မ တ န $ အဆကအသ ယ
မ'ပတစခ0ငလ $တ ။$ 
နက2ပ"
သအလပက 
'ပန 
ရကရင
အဘ  တ $ဖတဖ $
သတင တ က
ထတ ပ သ တယ။ 'မ လ ရ $ ဘ  ဘ  ကတ$
သဘက0နတပ@$ကယ
။ ဘ  ကလ 
တန $၂နရ" 
လက
အငတနကက
သတင တ ၊
သ $က 
န $တင 
 ဝယပ တ $ ဂ0နယတ ထ ကအ+ကင တ
အပရ 
ဘ မ လလဖတ'ပ သ တယ။
ဘ  ကယ 
က 

သပမ 
လ/ပ 
င 
 တ$ပမယ$ ဉ" က
မပ0ကစ " သ တက က0 ဇ တငရမယ။ ဉ" က
ဆ လ တ ပ0ကမသ  အင၊ ခ@င အလပလ 
ပ 
 အင
စလလဖတ'ပတ ၊$ တခ@တခ@လ ဝငဆ  ခင 
 တ $ 
'မ ရ $ဘ  ကလ 
က0 ဇ တငရမက $။
အခတလ
သတင တ က အနဌE* တ ခ0ည ပ 
'မ ရယ။ 
'မ ရ $စထ မ လ
ဖတလက 
ရ 
တယ။ 
'မကပင 
 မ လငနတ $ မ" ဟ မ2ငမ  သ ဘ ။
အခ အနကပင 
 မ ဒကသ
f ညတ စနတ
၈သင တ ။$ ဒ@တင Eဟ 
ငဂ0ဒကသ
f ည ဘယ 
လက ရသ 
လ ဆတ 
 မတ ကရ 
သ ဘ တ ။$
၁၉၈၃လကက
ဘ  တ $
ဘ သ" တင 
မင တက E * အလပန 
$သ  ရသ တယ။ အ ဒထ
" က

၃၇

လစထတ 
စ 
စင

အ ဒန
" ယရ $ တခ0နမ 
 ပ@ကက
င 
တ 
$
ပဋပကfတ
အ+ကင ဘ  သခင
$ ရခ တ
$ ယ။ ဘ  တ $'ပညမ
တEတ' ပညတငပင 
 န $
အယ 
w 'ပညတငပင 
 က
တEတ တ မဒရစ"စတ $ ကလ တ ၁၉ရစမ
အမ0 Gက" လအ'ခခ0+ကတယ မဟတလ 
 ။ သတ $က 
ရ+ကညရ
'မကရ 

လညလ
$ ညသ လ2ပ"
အ'ခခ0+ကတ$ တ'ပညလ * ပ0* $သ  +ကတယ။
ဘ သ" တငမငတက
ဘဂƒ@လ"တ ကတ$ 
တင မက0ရ ဆတ 
$ ဥပဒရ၊ အရငကတည က
ဘဂƒလ ဒ$ရန 
$ ရခင 
ဘ 
ကလကတငပ က ခ0ည
သန ခ0ည လပတ 
တတ$ ဓလ$+ကင$ ရခင 
က 
န 
က02ပ" ဒ"ဘကက ရကလ+ကတ နည ပ@တယ။
အ ဒလ
"  လတ သန 
 ၊ အခဆသ 
န န $ခ0"2ပ" င 
င 
*
အ* $ပ0*မသ  ဘ တနရတည မ စနတကက 

'ပဿနရ $ အ'ခခ* အ+ကင ရင 'ဖစနတယ။
ဘ  တ $ဟမ 

အသည ရငအသ ဝ@'ဖစနတ $
ဘဂƒ@လ"
မခငန $ကလ တ စရင န $
တ'ခ
က0န မရ အခ0ကအလကတ က စရင ကက
ခ ရ
$ တယ။ တရ လ * န" ပ@ အသ တ ဝ@န+ကတက
အခထကထ
ဘ  မတမ 
 သ
တယ။
ဘ  တ $ရနကန 
' ပနရကတ$ ခရ" စ အစ"ရငခစ
* မ
က0န မရ အ+ကင ပ 'ပရတယ။ ဘ  သခ0ငတ$
ဘ သ" တငမင တက
လမ0. ရ အ+ကင 
တ က 'ပခ င၊$ မ ခ ငမ
$ ရခ ဘ
$  ။ 
စ တ လ+ ကပ@2ပ"။ ဘ  မတမ 
 နတကတ$ အ ဒ"
နယကလတ ဟ စတတ 
 စတဆ 
တ+ကတယ။ အခ
အရ အခင တ 'ဖစတ$ ဘ  +က.*ခ ရ
$ တတ န $ 'ပန
ယ2 ပ" စ စ +ကညတ
$ ယ။
ဘဂƒလ ဒ$ရက 
ရ
'မနမ'ပညဘကကပ@ လကမခ*တ$ လတ ရ $ စတဟ 

အငမတနရလ 

မ 
 ပ ။ ဆင ရ တအ
$ 'ပင ကယ 
က
$ အ 
လ
မရ+ ကတ $ င 
င 
၂* င 
င 

* $+က မ နနရတ $ လတ ဟ
အမန  တရ ကပ 

မ 
ယ။
ရ2 ပ" သ အမန  တရ 
တ က ရခင 
န 
ယအ'ပင တင 
င 

* * န $ အခဆ
တကမ~လ * က
'မနမတ ရ $ အမန  တရ တ န $ 
ပ@င လက 
သ 
လ
'ဖစသ တ$
ဒ"လ တ က
အစ န  တဘကက ပ $လက 
သ 
လ 'ဖစသ မယ။ 
'မ လ စထ မ ရ ထ တ $ တခ0ကက ဘ  သဘ
က0တယ။ မသမ/ တ ပDကအ'ခခ*တ$ အ+ကက
တရ န $ အမန  တရ တ +ကင$ အ'ခအနတ
ပဆ 
 လစမယ$ အ'ပအဆ၊ အရ အသ တ က 
'မ လ ရငတယ ဆတ 
$ အ+ကင ။ 'မ လ 
ရ တဖတရတ$ ဘ  'မ လ ဟ ဘ  မ0ကစ
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ထ က ဂ@ဝနလ န $ ကလ လ မဟတ တ$ဘ 
ဆတ 
 ဘ  ကယ 
ဘ 
 'ပနသတပ ရတယ။ 'မ 
လ ဟ တ'ဖည 'ဖည န $ ရငက
$ 0က လ2ပ"။

လစထတ 
စ 
စင

အလပလ 
ပ 
တ 
န 
 ကE * မ တစ လက လကတ$
အန ဆ
'မနမ'ပညက 
စတ 
င 
 'ပနလတယ။
ဘ  တ $လမ0. ရ $ဖရ မ/ န $
သန +ကငနတတတ 
တ က သဘက0လ $တ ။$ သကသကသတလတ
လ 

စ တ$ အရင 
င 
* တ မ
သကသတလတ
ဆ 
တ 
$
သဘက ကင ကင န လညတ
$ င 
င 
* နည နည 
လ ထ မ 'မနမ'ပညပ@တယတ။$ Eဟ 
ငဂ0ကစမ
z 
လမ0. သကf မက0ဖ $ အရ Gက" တယ။ ကယ 

$ င 
င 
၊*
ယက0 မ/န $ ဘသက ကက ယဖ 
 $ လပ န+ကတ
လပန 
ည လပဟ 
န မက0ရင ကယ 

$ မ 
0. က အထငသ
စရ'ဖစလမ 

$ ယ။

ဘ  တ $ဆ"မ စ ပ@င မ0 စ  မ'ဖရင  ဘ ထ ခ တ
$ ၊$ 
'ဖရင  ရငလ ဘ  တ $E * မသ * နက0 လကပတ 
က 
 
'ဖရင  နည န $ပ 'ဖရင  တ $ 'ပဿနပ@င မ0 စ 
ရတ 
ယ။ အခရခင 
မ 
 'ဖစနတ က
$ စ 
က
z လ တခပ@$။
Eဟ 
ငဂ0ခDမလ
ဘဂƒ@လ"ခDမလ ဆတ 
ကက 

'ပဿန'ဖစနတမဟတလ 
 'မ ရယ။ ခ@င 
ဆင တ ခ*စ ခ0ကတ ဖယထ 2ပ" ဆင'ခငဉဏန $ 
ခ@င အ အ ထ 'ဖရ
င ရမယက
$ စ 
z တ က
ဘ  တဆ 
$ မ
"   စ ပ@င မ0 စ  မ'ဖရင  ဘ ထ ခ တ
$ ၊$ 'ဖရင  ရငလ
မနမ 
န 
န 
$'မန'မန
မ'ဖ
ဘ  တE 
$ * မသ* နက0 လကပတ 
က 
 'ဖရင  နည န ပ$ 'ဖရင  တ $
ရင  င 
+ ကဘ ။ လထက 

'ပဿနပ@င မ0 စ  ရတ 
ယ။ အခရခင 
မ 
 'ဖစနတ က
$ စ 
က
z လ တခပ@$။
တခ@ပညန $ဦ 
ဆငမ/ ပ ရမယအ
$ စ
လထအ 
Gက.က၊ မ ခ0ငလ
မ ပ@စ
လပမ 
ယ$ သဘမ0 . တ 'ဖစနတယ။
ဘ  ဒ"န $ဖတ'ပတ $ သမxတန $ဒကသ
f ညမ0 ဆင 
 ရ ကလ
သမဂRမဟမင Gက" E * က ဥပမဟ ဒ@ကမ 
" မင ထ 
'ပနတပ ။
ဘ  တ $ခတက ဘ  တ $ခ0ည သ" သန $ နခ တ
$ $ တ*ခ@
ပတ ခတပ@$ 'မ ရယ။ အခတ$ ရခင 
မ 
 ဒ" န $'ဖစ၊
တကမ~လ * က
ဒ"န $သ2ပ"။ 
'မ ဘ  ဘ  ဖတ'ပလ $
တကမ~လ * က သတင စတ က ဒ"ကစ 
က
z  ဘယလ 
ရ +ကသလ ဆတ 
လ ဘ  သရတယ။ ဘ  တ $သ
ဘ  တ $ တ*ခ@ ပတ2 ပ" င@တ $တင 
 'ပည အရ င@တ $
လပခ 
0ငသလ လပခ 


$ တ 
ယ၊ 'မနမ$နည 'မနမ$ဟန
ဒ"မက 
ရစ"န $သ  မယ ဆ2 ပ" လပလ 
 $မရတ$ဘ  ။ 
'မ တ $ကင 
င 
'* ခ မဆ တ$ ဘ  တခ စ  ရမမ 
တ 
လ
ရ သ တယ။ မဆလငလမ 
0. တ က အ+ကမ ဖကလ $
ဆ2 ပ" ကမ~အ* $မ ရက နတ $ 'မနမတ အပD
အMရယ တခခက 
0မကပ 
။ ဘ  ကတ$ အစ  ရမလ 


ရနကဆ2 ပ" 'ပသ တယ။ 

'မ သငယ
ခ0င
ဂ0နယ
တက 
မ 

လပ နတ $
မန 
ကလ အမလ 
လညသ တယ။ သန $လ ဘ 
ရခင 
က 
စ 
z စက စ'မည'ပသ တယ။ သ'ပ'ပတ $
အထ မ
စတဝ 
ငစ စရကင တက Eဟ 
ငဂ0 
တ က ဒသခ*တ လ $ ရ လ $မရတတ ။$ ဒသတခမ
အ+ကGက" 
နထင 
တ 
$
လတ က 
င 
င 

* 
ဟတဟ 
တ 
မ 
ဟတဟ 
တ 
 
ဒသခ*လ $
မခD င 
ရ  

လကအင 'မနမတ ရ $စတထ 


အ+ကက
တရ တ အမန  တရ တ Gက" မ န2ပ"လ
ဆတ 
ကလ 
ဘ  တ 'ဖစသ တယ။ 'မ ကနဒ@မ 
နထင 
ခ 

က
$ တရသ  တလ ဘ  'ပ'ပလက 
 သ
တယ။ သတ $ခမ0လ လပရ 
ကင 
ရ 
ခကပရ
* ပ@တယ။ 
တသ 2ပ"။
က0န မရ ဂEစက 
ပ 
@။
လ+က.* 
ကင ရင ဒDGက" က မနက0ည သ" ပစန
 'ခက 
+ကလပ 
ခ 
င 
 2ပ" ထည$ ပ လက 
မ 
ယ။ ဘ  ဆ"လ
စမနမ 
န 
 ရ ပ@။ 

'မ ရ $ဘ 
ဘ  ကအပရ 
ထ မ ဆ တ$
စတသ 
 တင 

ကယ 
မ 
ပ@င 
 တ$ဘ  ။ အင လ က0န မတန  ကလ
ဟဟ 
မလပရ 

ဒ"ဟမမ ရန $
စတသ 
 တင 

ကယ 
မ 
ပ@ခ ပ
$ @ဘ ။ ဘ  တ နမတကက 

ဘ  တ $
တ*ခ@ ပတ2 ပ" နခ တ
$ ဟ Eပဝ 
တo . တ  တကတ$
အပင 
 မသမက လက အ'ခခ*စ စ တ ဝ
$ @ဒစတ $
အတ အခDပင 
 မပ@ 'ပတ က0နခ2$ ပ"လ ဆတ 
ပ ။
ဘ  တ $လမ0. ဟ သမ မ $တယ။ သမ0 က ကည"
တတတယလ $နမညGက" တယ မဟတလ 
 ။ ဘ 
၃၈

ဘ  X န $

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

ဖ * $2ဖ. တ  တကမအ
/ +ကင
သကင စရ 
င 
င 

* 0 ဖ * $2ဖ. 'ခင င$ က0ဆ * 'ခင
အခန ဆကဆင ပ@ ၊
ပ@ ၊ အခန (၁) 
နသ င
ကမ~ပDတ င ဆင ရ လန
 ၍ သဆ * ရသ ဦ ရသည 
စစ 
 ၈ သန က0 ရ နသည။ မ  စငစငလင
သညဆလ 
Jငပင သတင စမ0 က ဤသ $ သတင 
ရ သ င 
+ ကပ@လမမ
$ ည။ အလ နအ 
ကY* ဆင ရ လန
 
သ+ကင$ လ ၂ သင သည မန $က က ယလ 


သ  +ကရလ2ပ"။
သတင တ င အကပ@ အတင 

အရအတ က
ကန  ဂဏန မ0 က
အရအ 
တင 

ထပ'ဖည
$ င 
ပ 
@ 
သ သည။ ငကဖ 
0 +ကင$ သဆ * သ ကလ ငယ ၈ 
ထင၊ တ"ဘ" +ကင$ သဆ * သ  သ လGက" ၅ 
ထင၊ အ$စ 
င 
$ သဆ * သ ၇၅၀ဝ၊ ဝမ ပ0က၊
အသကEလ
/ မ +ကင ဆင 
ရ 
 ရဂ@င$ အစရစ
ငတမတ
သ 
မ 
0 ၏ ခyကယ 
က 
 ပ 
စ 
ကတတသ၊ 
သစလကသ 
ရဂ@မ0 +ကင$
အသက 
ပ0ကသ +က'ခင
'ဖစသည။
လမမ
0 သည 
ဆ ဝ@ မရ သ ဆ E၏
*
လန ဆငမ0 ထ တင

လည ကင ၊
ငကဖ 
0 ရဂ@
တက 
ဖ 
0ကရ
'ခငထငမရ သ က0 ရ မ0 တ င လည ကင ၊ 
ရကင ရသန $မရ သ အမမ 
0 တ ငလ 
ည ကင
လမသသမ 
သ အသကပ0က
သ  +ကရသည။
စသ'ဖင။$
ထက 

$  $ သတင မ0. မ ဝမ နည စရမဟတပ 
@လ ၊
ပ၍ 
ဝမ နည စရကင သညမ ထသ 
တင မ0. က
ဘယသမ 
 အရ တယ မရ သ +ကပ@။ ထ $+ကင$
လအမ0 စGက" သည အသကရင 
 
င 
 ရ အတ က မနည
Eန  ကနနရသ ဘဝမ0 အ+ကင က မသ+က
သလ၊
ဘဝရငသ 
နရ တက 
ပ 



လအ'မက
အ'မ က0ဆ * သ  သည$ အ+ကင ကလ 
ည မသဖ  ၊
မ+က ဖ +ကပ။
(ဂ0ကဖရ"ဆ$ခ0၊ ဆင ရ 'ခင ၏ နဂ * 
ကကတ
/ ခ 
0က)
၃၉

-- စအပမ 


အခန (၁) ကမ~သ
$ မင 
 အက0 ခ0.ပ

ပတ
* င
 ကမ~
$ င 
င 

* 0 ၏ စ" ပ  ရ အ'ခအနက 
ဖ'ပထ ပ@သည။ အစမ  ရင$ ရငသည ခ0မ သ 
သ င 
င 

* 0 (ကနဒ@၊ အမရကန 'ပညထငစ၊
ဂ0ပန၊ +သစ+တ လ0၊ နယ ဇ"လနင 
$ ဥရပတက 
က  

ဒသအတမ0 မ0 က ကယ 
စ 
 'ပ.ပ@သည။ ကမ~$
က0န မရ အဖ $Gက" (World Health Organization)
၏ အဆငသ
$ တမတ 
ခ 
0ကတင
 အဆပ 
@ င 
င 

*  မ0 ၏
ဘဝအရညအသ အကင ဆ * က ပင 
ဆ 
င 
+ ကသည
ဟ အစတစက 
 ဖ'ပပ@သည။ ဆလ 
သ 
ညမ ပ0မ မJ
အသက ၇၀ စ န  2ပ" ၈၀ န" ပ@ အသကရည 
+ ကသ'ဖင$
လ $သကတမ အ'ပညအ
$ ဝနင 
+ ကသည၊ တဦ ခ0င
တစဝ 
ငင မ ပ0မ မJသမနအ န'ဖင$ အမရကန 
ဒDလ ၄ သင ရအ 
ထ ရ+ကသည။ အဟရ
အတ ကဆ 
လ 
Jင လတဦ လJင န $စ ၂၈၀ဝ ကယလရ 
"
စ သ * င 
+ ကသ'ဖင$
အ'မငဆ
$ *
အပစ 
' ဖစသည။
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
လတင 
 စ$ (လ ၁၀ဝ တ င ၁၀ဝ လ * ) စတတ
+ကသည။ င 
င 
* လဦ ရ၏ ၉၀ ရခင 
 

/  မ  2မ. $'ပ
မ0 တ င နထင 
+ က2ပ" (က0နတ က0 လကမ နထင 
)
စက 
ပ 
0. ရ င$ အသကမ ဝမ က0င 'ပ.သ အရ
အတ ကမ 

လဦ ရ၏ ၃ ရခင 
 

/  သရသ 
ည။
အဆပ 
@ ခ0မ သသ င 
င 

* 0 မ င 
င 

*  မ0 သည
အ'ခခ*လအ 
ပခ0ကမ0 'ဖစသ ရကf ၊ ဘ ကင 
သ သကသ * ရမ0 င$ 'ပညစ
$ 2* ပ" ၊ အ လ *
လလ 
မ 
 လJပစစမ " ၊ အငတနကကသ
$  $ ခတမန
" ည
ပညမ0 ကလ 
ည သ * င 
+ ကသည။

လစထတ 
စ 
စင

သကတမ +ကနတတသည။ (ဥပမ က နဂ 
၊ ခ0ကထ၊
ဆမ 
 လ" ယ ၊ ဒ@ဖ (ဆဒနက 'ပညနယတခ) တ $
'ဖစသည။ ပမ
* န 
လ 
' ဖစနသ 'ပညတင
 စစ+ကင$ 
သဆ * ရသမ သန ခ0"သည။

ပတ
* င
 အဝ@ရင ဖ0$ (လမxရင ) င 
င 

* ပ 
စ 
မ 

တတယအမ0. အစ 'ဖစ2ပ" ဘရဇ" ၊ တEတ၊ အယ 
w
စသ'ဖင$ ပ@ဝင+ကသညက တ $ရမည။ လမx ရင
အပစ 
မ 
 လ နခ 
$ သ စ ပ@င ၅၀ က ဆလ 
Jင
အန"ရငအပ 
စ 
အ 
တန အစ တ င ပ@ဝငပ@လမမ
$ ည။
ထအ 
ခ0နက 

အဆပ 
@င 
င 

* 0 မ အမ0 စGက" သည
ပတ
* င
 အန"ရင င 
$ ဖ'ပထ သ င 
င 

* 0 မ
အလ နအ 
ကY*
ဆင ရ မ/ တမ/တင
ရ 
 နခ ဖ
$  ပ@သည။
ကမ~က
$ လ 
သမဂအဖ $Gက" က အလ နအ 
ကY* ဆင ရ
သ $သလည လ နခ 
$ သ စ ပ@င သ * ဆယအတ င 
မ  တမ/ဟ ("extreme poverty") ဟ ကငပန

လမxရင င 
င 

* 0 သည အ*ဖ
$ ယ
ဘ 
နန အလ0င
တပထ သ င 
င 

* 0 ပင'ဖစသည ။ စစက
အ'မန ခ0မ သခ +$ က2ပ" လသန ရပ@င မ0 စ လည
အ'ခအနမ0 င$ ဆန $က0ငဘက'ဖစသည။ ပမ
* 
ဆင ရ မ/ ထင 'ခကမ လ တ 'မက လခ +$ ကသည။ 
တ $ရသညအ
$ တင 

တEတ 
င 
င 

* ခ
အန"ရငင 
င 

* မ0
တည မတင
ဥရပတက 
G က" ဘယလ +ကင$ ခ0မ သ,ကယဝလရသလ ။ ခ0မ သမ/
ာ စမ အဖ ရက
သကq ရဇ၂၀ဝ၁
စတငရသည ဥရပတက 
မ 
ဟတဘ 
အဘယ+ကင$ အဖရက သမ 
$ ဟတ
တက 
တ 


ခစ 
မ 

ပစဖတ 
သ 
မဒရ
w  အလယပင 
 င$ တငဘကပင 
 ကYန င 
င 

* 0 မ'ဖစခသ
$ နည ။
တညရ န2ပ"
အလ နအ 
ကY*ဆင
အဖရကတက 
သ 
 င$ ပစဖတ 
က 
Yန သ မ0 က ဥရပသ င$
အထ သ'ဖင$
ရ သ 
'မကပင 
 မ
လဦ ရမ
အရသ မ0 ထက ဉဏရညနမ 
2$ ပ" ၊ ပ0င ရလန
 +ကသလ ။
အ"ဂ0စ၊
ထမ 
တင 
ခ 
င
လစဗ0 တ $၏ 
စ ပ@င ၂၀ င$ 
အကဘက
အ'ခမ မ
တညရ သ 
|င  ယလ 
0င သန ၄၀ဝ လ0$က0သ  ခ သ
$ ည။
ဆဟရတပင 
 င 
င 

* 0 (Sub-Saharan Africa)
(အခန

မ
ဆကလကတင'ပပ@မည။)
'ဖစသည။ အတအက0 ဆရ 
လJင ဂ@န၊ က နဂ 
၊ မလဝ"၊
ဆဒန၊ စ"ရလ"ယန
 အပ@အဝင င 
င 
* ပ@င ၄၀
လ နခ 
$ သ စ ပ@င ၂၀ဝ က ကမ~Gက" ၏
ဝန က0ငပ@ဝငနသည ။
ခ0မ သ,ကယဝမ/မ
ယန $အ'ခအနင$ မန" စပ
လပ@။ ၁၉ ရစအစပင 
 အထ ကမ~လ
$ ဦ 
ရ
အဆပ 
@င 
င 

*  မ0 မ ဘဝအရညအသ အဆ  ဆ *
အ လ * မ အလ နအ 
ကY*ဆင ရ မ တမ/ အ'ခအနင$
စရင ဝင+ကပ@သည။ ဆလ 
သ 
ညမ လ $သကတမ မ 
နထင 
 န+ကဆ ၊
ခ0မ သသ
လဦ ရဟ၍
ပ0မ မJ (က0 ။မ) ၄၆ စအ 
ထ တ+ ကသည။
မပDပ@ကသ ပ။ ၁၇၀ဝ 'ပညလ
$ န
 
စ 
မ 
0 က 
သကသ * ရမ  သန $ရင  မ/မ ရ၊ သစလကသ
အဂƒလနက 'ပညသတ 
ဦ ၏ ပ0မ မJဝငင မ  ယန $
က စကရဂ@က ပ မည$ ရဂ@ပ  မN မ0 +က တ င 
ခတ အဖရကနမ0 ၏ ဝငင ထကပင နမက
$ 0
အသကရင 
 န+ကရသည၊ တဦ ခ0င ဝငင မ  စစ 
 
နသည။ သ $သလည လ နခ 
$ သ စ ပ@င ၂၀ဝ
အမရကန ဒDလ ၄၅၀ (တန $ ၁ဒသမ၂၅ ဒDလ)၊
အတ င  ဥရပင 
င 

* 0 သည နဂအ 
'ခအနထက 
စစ 
 မ  ခ@င ရရ  သ'ဖင$ အငတဘ +ကင$
အဆပ@င စဆ 
ယအထ တဟနတ 

ခ0မ သ 
သဆ * န+ကသည။ မဘမ0 က သ သမ" မ0 က
လခ +$ ကသည၊ ထအ 
ခ0နတ 

 အဖရက အပ@အဝင 
က0င မပ $င 
+ ကသ'ဖင$
စတတ'မကမ
/ န
/  မ
တ'ခ ဒသမ0 မ
လ နခ 
$ သ
ရစစ 
မ 
0 က
လဦ ရ၏ ၆၀ ရခင 
 

/  သရသ 
ည ။ လဦ ရ၏ ၈၅
နဂအ 
'ခအနအတင 
 အ'ပင အလ အလ နအ 
ကY*
ရခင 
 

/  မ စက 
ပ 
0. ရ င$ အသကမ +ကသည၊
ဆင ရ တင
 မပ က0နနခ +$ ကသည။
ကလ ငယ ၁၀ဝ၀ တ င ၁၇၃ ဦ မ ( ၆ ဦ တ င ၁
ဦ /န  ) င@ စမ 
တင 
ခ 
င သဆ * သ  +ကသည။ အဆ 
ဤတ င မ စရပDလသည။ ဥရပတက 
G က"
ဆ * မ အဆပ 
@ င 
င 

* 0 တ င 'ပညတင
 စစမ0
ဘယလ +ကင$ ခ0မ သ,ကယဝလရသလ ။ ခ0မ သမ/
၄၀

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
စတငရသည ဥရပတက 
မ 
ဟတဘ 
အဘယ+ကင$
အဖရက သ $မဟတ ပစဖတ 
သ 
မဒရ
w  အလယပင 
 င$ 
တငဘကပင 
 ကYန င 
င 

* 0
မ'ဖစခသ
$ နည ။
အဖရကတက 
သ 
 င$
ပစဖတ 
က 
Yန သ မ0 က
ဥရပသ င$ အရသ မ0 ထက ဉဏရညနမ 
2$ ပ" ၊
ပ0င ရလန
 +ကသလ ။ သ $မဟတ
အ'ခ အရ
Gက" သညအ
$ +ကင ရင မ0 ရ နသ လ ။ မ စရ 
မ ခ န  မ0 ပDလပ@သည။
(ဆကပ@မည )

ဖ"လဆဖ"
မမက 
ယ 
မ 
မ 
 ပင 
စ 
 မ/င 
$ င 
င 
* ရ
ဝတတ
လဟ င 
င 
* ရ သတM ဝ@လ $ ခ@မ အတ အခD
ပညရင အရစzတတ 
ယက ဆတ 
ယ။ လ $သဘဝက 
င 
င 
* ရ န $ ကင လ $ မရတ $ သဘက ဆလ 
ခ 
0ငပ*
ရတယ။ လရ $သဘဝလ $ ဆတ 

$ တ က င 
င 
* ရ န $
ကင လ $မရတ $ ဒ"သဘသဘဝဟ ဟ  စ 
စ 
 ထင 
က0က လသ ရ $ သဘဝ 'ဖစသလ ကန $ခတ 
စဆ 
ယ$ တရစ လသ ရ $ သဘဝလည 'ဖစတယ။
အခ ဆင ပ@ မ လဟ င 
င 
* ရ သတM ဝ@၊ တနည
လဟ င 
င 
* ရ န $ ကင လ $မရဘ ဆတ 
$ အ'ပက
နည နည လက ဋ"က ခ0 $+ကညခ
$ 0ငတယ။
သကရ သတM ဝ@တင 
 ဟ၊ အရတင 
 ဟ သ $ရ $
unique essence တနည တ'ခ သတM ဝ@တ မ ၊
တ'ခ အရတ မ
မရတ 
၊$ သ $မသ ရတ 
$ အစ
သရက အကင ဆ * ဖ'ပ'ခင 'ဖငသ
$  ဒ"သတM ဝ@ရ $
ပဂလ
R ဘဝ၊ ဒ"အရန $သဆင 
တ 
$ သတMက 
 အပ"'ပငဆ * 
ဖ'ပင 
တ 
ယ။ ဥပမ မ0ကစရ 
$ essence အစသ 
ရ
ဟ 'မင'ခင 'ဖစတယ။ န န $ 'မငလ $မရ၊ ခ@င န $
'မငလ $မရ၊ မ0ကစန 
$သ 'မငလ $ရတယ။ မ0ကစဟ 

'မင'ခင ဆတ 
$ သ $ရ $ essence အရညအသ က ဖ'ပ
'ခင 'ဖငသ
$  မ0ကစ ပ"သမယ၊ မ0ကစစ 
စမယ။ အလ ယ 
'ပရရင မ0ကစလ 
 $ခDလ $ရမယ။ အလ တပ။ က0 
တ ၊ 'ခသƒ$ တ ဟ အသ စ သတM ဝ@၊ တကင
တည သ နတ $ သတM ဝ@လ $ 'ပတ အ
$ ခ@ အသ
စ 'ခင ၊ တကငတည သ န'ခင စတ $ essence
အစသ 
ရတ က ဖ'ပ'ခင 'ဖငသ
$  က0 ဘဝ၊
'ခသƒဘ
$ ဝက အပ"အ'ပင ဖ'ပင 
တ 
ယ။ အရ ယ 
ရက2ပ" တကငတည မနဘ အစလက 
 န2ပ"
၄၁

လစထတ 
စ 
စင

သကသတလတ
 စ နတ $ က0 ဟ က0 မပ"သတ $
က0 ။
အလ တပ လဟ င 
င 
* ရ
သတM ဝ@လ $ 
'ပတဟ လဟ သ $ရ $ သဘဝက တနည သ $ရ $
essence က င 
င 
* ရ မ ပ@ဝင ဆင ရက
 'ခင 'ဖငသ
$ 
အကင ဆ * ဖ'ပင 
မ 
 ၊ အ'ပညအ
$ ဝ ဖ'ပင 
မ 

'ဖစတယလ $ 'ပတပ 'ဖစတယ။ ဒ@'ဖငရ
$ င လ $ရ $
သဘဝ၊ လမ သရတ 
$ အရညအသ ခD အစသ 
ရ
အငဂလပလ 
ဆ 
 essence က ဘလ ။ ဒ"အစသ 
ရ 
တ က င 
င 
* ရ မ ပ@ဝငဆငရက
မ 
 အ'ပညအ
$ ဝ 
ဖ'ပင 
ရ 
တဟ ဘ$+ကငလ
$ ။ ဒ"မ ခ န  စခ 
မ 

ပထမ မ ခ န  က တတ 
 တတတ 
တ 
န 
$ 'ဖရရင လ $ရ $
သဘဝ၊
လမသ 

ရ 
င 
တ 
$
အစသ 
ရဟ
အငဂလပလ 
 freedom ခDခD၊ ပ@ဠလ ဝမတ 
M 
ခDခD ဗမလ တ$ လ တ 'မက'ခင ဒ@မမဟတ
အငအဖ $ကန ကင လ တ' ခင ပ ။ ဆ တ$ လဟ 
င 
င 
* ရ သတM ဝ@လ $ 'ပတဟ လဟ င 
င 
* ရ မ
ပတသက'ခင 'ဖငသ
$  သ $ရ $ သဘဝ'ဖစတ$ လ တ 
'မက'ခင က ဖ'ပင 
မ 
ယ၊ လပသ
" မ/က 'ပင 

်မယလ $ 'ပခ0ငတ 'ဖစတယ။ က ဒ"အဆ မနမ 
မန
ဆန စစ+ကညရ
$ အင။
အရငဆ * လ $ရ $ essence တနည အစသ 
ရလ $
ဆတ 
$ လ တ 'မကမက
/  +ကညရ
$ အင။ လ တ 'မကမ/
တနည ကယ 
+$ ကမx ကယ 
ဖ 
နတ " င 
မ 

/  လ $ရ $
အစသ 
ရလ $ 
'ပရတဘ$ +ကငလ
$ ။
တခ0. $
တရ စ}နတ ဟ လ တလ 
ပမက
/  လထကတင ဖ'ပ 
င 
ပ 

* တ သတ'ပ.မ+ကမယ။ ငက တ ဟ တနရက
တနရက အတ အဆ" မရ သ  င 
တ 
ယ။ သ ရ
တရ စ}နတ ဟလည အစက ကယ 
စ 
တ 
ဆ 
wရတ 
$
အခ0နမ 
 သငမ
$ သင$ စ စ နစရ မလဘ 
၊ တနည
က0ငဝ
$ တဆင 
ရ 
 စ စ ခ0ကတ ရ $ ကန $သတမက
/ 
မခ*ဘ စတလ 
တ အ
$ ခ0နမ 
 စ သက၊ အပစ 
က၊
မတလ 
က 
 
င 
+ ကတယ။ တဘကမ လမ ငက တ ၊
သ ရ တရ စ}နတ လ ကယ 
လ 
ပ 
ခ 
0ငတက ကက
လပ 
င 
တ 
$ အနအထ မရတ 
တဘ  ။ ဒ"တ$ လဟ
တရ စ}နလကတင မလ တလ 
ပဘ  လ $ ထငစရ
ရတ 
ယ။ ဒ@ပမယ$ တကယမ
တရ စ}န တ ရ $
'ပ.မပဟ
*  သတ $ရ $ အဟတ တရ စ}နဗဇ
" စတ impulse
က၊ သတ $ရ $ တရ စ}န သဘဝက ဖ'ပ'ခင သ
'ဖစ2ပ" reasoning စ စ ဆင'ခငမက
/ န ပ@ကပ
လတ $ လပရ 
ပမဟတ ပဘ ။ တရ စ}နတ ဟ တခခ
မလပခ 
င ကင မကင ၊ သငမ
$ သင$ ခ ' ခ 2ပ" 
ကင တ၊ သငတ
$ က လပ 
င 
စ 

 မရဘ 
ဆwရ $
XNန+ က စခင 
 တက မစ စ ၊ မဆင'ခငဘ
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

ကယရ $ တဒဂƒ လအ 
ပခ0ကက 'ဖညဆ
$ ည ဖ $ လပ+ က
တမ0. သ 'ဖစတယ။ တဘကမ
လကတ$
လပရ 
ပတခ မလပခ 
င သငမ
$ သင၊$ ကင မကင
စ စ င 
စ 

 ရ တ 
ယ။ လ တလ 
ပမဟ
/  ရ ခ0ယပင 

ခ ငရ
$ ' ခင ဆရ 
င လပရ 
ပတခက လပသ 
င$ မလပသ 
င$ 
ရ ခ0ယင 
စ 

 ရတ 
ဟ လ တလ 
ပမ/ ရမ 
ရက 
 ဖ'ပ
'ခင လ $ 'ပရတ$မယ။ လပရ 
ပတခက လပသ 
င$
မသင$ ရ ခ0ယင 
စ 
မ  ဟ ဆင'ခင စ စ င 
စ 


ရမ 
သ 
 'ဖစင 
မ 
ယ။ တရ စ}နတ မ 
ကင
မကင ၊ သငမ
$ သင$ ဆင'ခင စ စ င 
စ 

 မရ+ က
ဘ ။ လမ သ ရတ 
ယ။ ဆင'ခငစ စ င 
စ 

 ဟ
လန $သ ဆင 
တ 
ယ။ ဒ"တ$ လ တလ 
ပမ/ ရမ 
ရဆ 
တ 

ဆင'ခင စ စ င 
စ 

 ရမ 
ရန 
$ ဆင 
တ 
ယလ $ 'ပဆ2 ပ"
သကလ ဆင'ခငစ စ င 
 စမ
 ရတ 
$
လမ သ
လ တလ 
ပမ/ ရ 
င 
တ 
ယဆတ 
က လကခရ
* ပလမမ
$ ယ။
တနည လ တလ 
ပမ၊/ လ တ 'မကမဟ
/  လ $ရ $ အစ
သရ 'ဖစပတယ။

မ0က သပ မ/ ခ*ရလ $၊ ဒ@မမဟတ သဘဝတရ ရ $ 
ဖ မ စ"ရငမ/ +ကင$ သတ $ သဘဝမ မကင မ/
လပဖ 
 $ အသ"သ နည +ကတယ၊ ဒ@မမဟတ ပ@မလ
တတ+ကဘ ။ ဒ"လလ 
 တ အတ ကက 

မကင တ
မလပတ 
ဟ မကင မ/က အသ"သနည 'ခင ၊
မရ' ခင ဆတ 
$ သတ $ရ $ သဘဝက ဖ'ပမ/ သက
သကသ 'ဖစတယ။ တဘကမ မကင တက 
ရင+ကညတလ
$ က 

မကင မ/ရ $ သဘဝကသ 
2 ပ"
မကင မ/က
မလပသ 
ငဘ
$  လ $
ဆ * 'ဖတ2ပ" 
ရင+ကတ 'ဖစတယ။ self-autonomy ဟ
ပထမလထက ဒတယ 
လမ
ပအ 
 ကင တယ။
အသကသတစ တ
က0ငဝ
$ တန $
မည"မန 
 သလ $
သကသတလတ
စ 
 သက သဓခD2ပ" ဆတ တ ၊  
တ သတသတလတ
 စ တက ဘယသမ 
0
သဓခDတ +က ဘ လ ။ ဒ"တ$ မကင မ/က
မကင မ/မန 
 သ2ပ" မလပဖ 
 $ ဆ * 'ဖတင 
စ 

 ရမ 
၊
'ပငပ
အ+ကင တရ တ ရ $စ" ရငမထ
/ က
selfautonomy ရမ 

တခ@
လပရ 
ပတခ
မကင တက မလပတ 
$ လန $ မကင တက ရင+ကတလ
$  စ ယကမ
လ တလ 
ပမ/ 
ကင မကင ၊
ဒတယ 
လက ပ2 ပ" အထငGက" လ စ စရ ကင တယလ $ ယဆမတယ။
ရမ 
သ 

သဓ ခDထက 

ကယ 

$ ပ 
ရ 
ပ
မခDထက 

အတ က
ဆ * 'ဖတင 
စ 
ရ
တဝနယမ 

/ တ 
$
သဘတရ ဟ
အဓပ@C ယ
ရတ 
ယ။ ဒ"တ$ လ တလ 
ပမ/ ဒ@မမဟတ မမက 
ယ 

ရ 
င 
မ 
ယ။ ကယ 
ဘ 
လပမ 
ယဆတ 
က မ'မငရတ $
မမပ 
င 
စ 
 မ/ဟ က0ငဝ
$ တဆင 
ရ 
 ကစရ
z ပတ အတ ကပ 
@
အရတခက Gက.တင သတမတ 
 ဆ * 'ဖတထ 2ပ" သ
အရ Gက" တ ထငရ တယ။
ဆရ 
င ဒ"လပ 
ရ 
ပအတ က ကယ 
က 

တဝနယရ 
တ
အဓပ@C ယ မရ တ$ဘ  ။ ဥပမ အ'ခအနတခမ လ
လ $ရ $ အစသ 
ရ ဟ လ တလ 
ပမလ
/  $ 'ပဆ2 ပ"
တယကဟ မကင တ $ လပရ 
ပတခက လပဖ 
 $
သကလ ခတခ@ င 
င 
* ရ ဆတ 
 ဘလ ဆတ 
$ မ ခ န 
ဘရ သခငက၊ ဒ@မမဟတ fate ရ ငလလ
N  $မရတ $
က မ +ကညရ
$ အင။ က0န$ အတ $အ+က.*န $ ယ2 ပ"
က*တရ က သတမတ 
 ဆ * 'ဖတထ 2ပ" သ ဆရ 
င 
'ပရရင ဒ"မ ခ န  က ပထမဆ * မ ဖ တ မတမ 
တ 

ဒ"မကင တ $ လပရ 
ပက က0S လ နမ 

/ တ က အ'ပစက
ရရ၊ တက 
တ 
က 
ဆ 
င 
ဆ 
င 
 ၈၈ အရ အခင 'ဖစ2ပ"
က0S လ နသ 
ထ 
က ဘရ သခင ဒ@မမဟတ က*တရ မ
ခ0နမ 
 'ဖစတယ။ င 
* ရ ဆတ 
 င 
င 

* $ အရ က လပ
ပ တင တဝနမရ ပဘ လ ။ ဒ"စ စ ခ0ကက
တပ@$ဆ2 ပ" အမ ခ*ရသက 'ပန'ဖတယ။ Eတတ 

+ကညမ
$ ယဆရ 
င လ တလ 
ပမရ
/ $ 'ပယဂ' ဖစတ$ selfရက +ကညရ
$ င ဒ"အ'ဖဟ က0နပစရ ကင တ $
autonomy မမက 
ယ 
 မမ ပင 
စ 
 မ/ရမ 

/  ဘယလက
အ'ဖ မဟတဘ 
 လ $ ထငစရ ရတ 
ယ။ ဒ@ပမယ$
အရ Gက" သလ ဆတ 
 သတ'ပ.မင 
မ 
ယ။ 
သခ0 'ပနစ စ +ကညရ
$ င ဒ"အ'ဖ က0နပစရ 
ကင မကင
ဆတ 
 
င 
င 

$* ရ ဆတ 
က
အခအ'မငက အ ကင စတ $ နကစ စ
က0နတ $ ဘယလ န လညသလ ၊ ဘယလက
ခ0ကတခက တင'ပပ@ရစ။ မကင တက မလပတ 
$
အတင 
 အတထ န လည သဘပ@ကလ ဆတ 
$
လန $ မကင တက ရင+ကတလ
$  စ ယကမ
အခ0ကပD မတညတ တ $ရလမမ
$ ယ။ ခ@မခတက
ဒတယ 
လက
ပ2 ပ"
အထငGက" 
လ စ စရ 
င 
င 

* တ 
 အလ ယ 'ပရရင 2မ. $'ပင 
င 
* လ တ ကပ 

ကင တယလ $ ယဆမတယ။
မကင တက
ရညXန
N  +ကတ 'ဖစတယ။ ဒ"2မ. $'ပင 
င 
* လ တ
မလပတ 

$ ဟ 
 မကင တ အ
$ လပက 
 မကင မန 
(ခ@မလ တ$ polis လ $ခDတပ@$။ ) က အပခ 
0.ပ
သလ $ လပတ 
 ဟတခ 
0ငမ ဟတမ 
ယ။ တခ0. $လတ ဟ
စ"မခ
* န $ခ တ
အလပက 
 င 
င 
* ရ politics လ $ ခDတယ။
အတတဘ 
ဝရ $ က*+ကင၊$ ဒ@မမဟတ ဘရ သခငရ $ 
စ ပ@င စ ထငက0 +ကလခ0နမ 
 2မ. $'ပင 
င 
*
၄၂

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင 
လ တ ကန 2မ. $Gက" 'ပGက" တ ၊ တင 
 င 
င 
* တ ၊
'ပညထငစ တ 'ဖစလတယ။ ဒ@ပမယ$ င 
င 
* ရ
ဆတ 
$ ဝ@ဟရရ $ အစသ 
ရကတ$ 'ပင မသ 
ဘ ။ အ ဒအ 
စသ 
ရကတ$ 2မ. $'ပ င 
င 
* လ တ က
အပခ 
0.ပတ 'ဖစ'ဖစ၊ 'ပညထငစG က" က အပခ 
0.ပတ
'ဖစ'ဖစ အပခ 
0.ပခရ
* သ တ န $ ဆင 
တ 
$ အရ ကစz တ က
အကင ဆ * 'ဖစအင စ"မခ
* န $ခ တ
ပ 'ဖစတယ။
ဒ@ဟ 
င 
င 
* ရ ပ ။ င 
င 

* $ အရ ကစz တ ဟ 
ခတကလ 
ရ $လ0လတန $အမJ 
'ပင လ
လင 
 ပမယ$ င 
င 
* ရ ဆတ 
 အပခ 
0.ပခ* တ ၊ တနည 
င 
င 

*  တ ရ $ ဘဝက အကင ဆ * 'ဖစအင စ"မ*
လပ ဆင'ခင ဆတ 
$ င 
င 
* ရ ရ $ သpနကတ$ 
'ပင မသ  ဘ ။
ဒ"တ$ င 
င 

*  တ ရ $ ဘဝက အကင ဆ *
ဘယလ စ"မလ
* ပ 
 ဆငမလ ။ ဒ"နရမ အကင ဆ *
ဆတ 
$ စက ရပန $ ပတသက2ပ" အယအဆ၊ အ'မင
အမ0. မ0. က 
င 
တ 
ယ။ လတ က Eပပ 
င 
 ဆင 
 ရ
အတင 
 အတ
တခထ
'ပညစ
$ * အင
ဖနတ " 
ပ ထ 2ပ" တဘကမ
တ'ခ အရ Gက" တ $
လ တလ 
ပခင
$ တ ၊
ဥပမ သမ0
မထခက 
တ 
$
လ တလ 
ပစ
က  က ယမ 

/ 0. တ ၊ ကယ 
 
စ 
သ 
ကသ
ဘယသန 
$ မဆ ယက0 ခ0င ၊ ဒ@မမဟတ မနမ 
ခ0င
လ တလ 

လ 
ပလပ 
ပ@င သင နထင 
ခ 

$ တ က
ပတပ 
ငထ တမ0. က
အကင ဆ *
စ"မ*
လပ ဆငပလ
*  $ 'ပ+ကမယမထငဘ  ။ ဒ@ပမယ$
လ $သဘဝ၊ လ'ဖစရ'ခင ရ $ အစသ 
ရဟ လ တလ 
ပ
မ/ ဆတ 
က လကခရ
* င င 
င 
* ရ စနစတခ၊ အပခ 
0.ပမ/
ပစ
* တ
* ခဟ လသ ရ $ အစသ 
ရ 'ဖစတ$ လ တလ 
ပ
မ/က ဘယလက အတင 
 အတထ အမခ*ခ0က 
ပ င 
သ 
လ ဆတ 
က
+ကည2$ ပ" 
င 
င 
* ရ စနစ၊
အပခ 
0.ပမပ
/ စ
* * ကင မ နမ 
/ အတင 
 အတက ဆ * 'ဖတ
မယဆရ 
ငတ$ သငမ
$ ယ ထငမတ 
ယ။ ဆင'ခင
စ စ တတသအ 
ဖ $ လ တလ 
ပမက
/  အမခ*ခ0က ပ တ $
အပခ 
0.ပမန
/ $ လ တလ 
ပမက
/  အမခ*ခ0က မပ တ $
အပခ 
0.ပမ
/ စ 
ခ 
မ 
 ပထမအပခ 
0.ပမက
/  အလရ 
မ 
 ဘ ။
တကယတ$ အစ  ရဆ2 ပ" ပDလတကက 

လတ ရ $ လ တလ 
ပခင
က
$  လလ 
 တက 'ပနတယ။
အပခ 
0.ပမ၊/ ဒ@မမဟတ စည စနစ တခခ လ * လ * မရတ 
$
အဖ $အစည တခမ လတယကရ $ လ တလ 
ပခင
က
$ 
ဘယသက 

အမခ*ခ0က ပ မလ ။ တယကန $
တယက အ'ပနအလနန 
 လညမ၊/ သဘတညမ
" / 
ပD အ'ခခ* တညဆကထ တ $ စနစတခထမ
 သ
လ တလ 
ပမက
/  ခ*စ ဖ $ 'ဖစင 
မ 
ယ။ လတင 
 က
လ တလ 
ပမက
/ 
တနဖ  ထ တယဆရ 
င
ကယ 
က 

၄၃

လစထတ 
စ 
စင

သမ0 လ တလ 
ပမက
/  မထခက 
ဖ 
 $ ကတကဝတ'ပ.တ $
အခ@ တ'ခ လတယကဟ ကယ 

$ $ ကတကဝတ 
က0 ဇ န $ သ $လ တလ 
ပခင
က
$  ခ*စ င 
မ 
ယ။ အလ
တပ။ သ $ရ $ ကယ 

$ တ
လ 
ပမက
/  မထခက 
ဖ 
 $ ကတ
ကဝတ+ကင$ ကယ 
ဟ 
 ကယ 

$ $ လ တလ 
ပခင
က
$ 
ခ*စ င 
မ 
ယ။ အစ  ရဆတ 
 လသ တ အခ0င ခ0င
+က 'ပခ တ
$ $ အ'ပနအလန န လညမ၊/ သဘ
တညမ
" / ပD အ'ခခ* တညဆကထ တ 'ဖစတယ။
အစ  ရဆတ 
 မရရ 
ငတင ကယ 

$ တ
လ 
ပမအ
/ တ က
အမခ*ခ0ကက လ $အဖ $အစည ထ က တ'ခ လတ
ဆ"က တင ခ*ရမ  'ဖစတယ။ ကန $ထတ$ အစ  ရ
မရတ 
$ လ $အဖ $အစည ရယလ $ က0နသသ 
လက
မရ သ ဘ ။ အစ  ရရ $ တဝနဟ အ'ခခ*အ 'ဖင$
လသ ရ $ လ တလ 
ပမက
/  အမခ*ခ0ကပ မ/'ဖစတယ။
ဒ@$+ကင$ အပDစပဒ 
မ 
  'ပခ သ
$ လ လ တလ 
ပမ/
အမခ*ခ0က မရတ 
$ အစ  ရအကမ ၊ တနည
အပခ 
0.ပမ/ အကမ ဆင'ခငစ စ င 
သ 
ဟ 
 နခ0င
+ကမ မဟတဘ 
 ။
က ဒ" တ$ င 
င 
* ရ ဆတ 
 င 
င 

* $အရ ၊ တင 
 သ
'ပညသ တ ရ $
အရ က 
ဆငရက
' ခင လ $ 
'ပ2ပ" သကလ င 
င 

*  တ ဟ ကယ 
 နနတ $
အဖ $အစည က အပခ 
0.ပ မင င နသတ ဟ
ကယ 

$ ရ ကစ၊z ကယ 

$ တ
လ 
ပမ/ တ က ကက ယ 
စင$ ရကမ/ ကင ကင မ နမ 

 ပ မပ က
အ2မ တစ စင+$ ကည$ နသငတ
$ ယ။ င 
င 

*  တ က
သတ $ရ $ က*+ကမxက သတ $ ဘသဖနတ " င 
ခ 

$ 
ပ င 
တ 
$ အပခ 
0.ပမမ
/ 0. ရ န၊ မန သတထ 
စင+$ ကည$ နသငတ
$ ယ။ ဒ"လ စင+$ ကည$ ဝဖန
တကက  

င 
င 
* ရ န $ ပတသကမက
/  'ပသတ
'ဖစတယ။ ကယ 

$ $ က*+ကမxက အဆ * အ'ဖတ ပ မယ$
ဆ * 'ဖတခ0ကတ က အပခ 
0.ပသလ 
ကထ ဝ က က အပ
ထ တ မ'ဖစသငဘ
$  ။ အ ဒလ 
 မ0က လNခ

စ
အပထ မယဆရ 
င အပခ 
0.ပသ တ က ကယ 

$ $ တဝန
အပင 
 မ/က သတ $ အက0. စ" ပ  က ကက 
က
 လ
အတ က အသ * ခ0သ  င 
တ 
ယ။ အသ * ခ0သ  တ $
သဓကတ လည တ $ခ +$ က2ပ" 2ပ"။ 'ပညသလ 
ထ 
ရ 
$
ဆwန $ ရ ကကပ ဝငပ@တယဆ2 ပ" ကယ 
လ 
ပ 
ခ 
0င
တ ကယ 
လ 
ပ 
၊ 2ပ" ရင 'ပညသ $ဆw လပပ 
စ
လက 
တ 
မ0. တ က လကမခ*သငဘ
$  ။
သမ0 ရ $ ရ ခ0ယဆ * 'ဖတမအ
/ တ က တဝန
ယရတမ0. ဟ သမ0 ရ $ အခ0.ပအငဖ $ခ*ထ ရမ/ 
အကမ နနရ'ခင လ $ 'ပင 
တ 
ယ။ ကယ 
ဟ 
 
င 
င 
* ရ မ စတဝ 
ငစ မ/၊ ပတသကမ/ မရရ 
င
သမ0 တကရ $ ရ ခ0ယ
ဆ * 'ဖတမ/ တ အတ က
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

ဘမသဘမသ တဝနယသ 
 ရလမမ
$ ယ။ ဒ"တ$ 
င 
င 
* ရ က စတဝ 
ငစ မ/ မရတ 
၊ မပတသကဘ  လ $ 
'ပတဟ ကယ 
$ အငအဖ $က ကယ 

$ သ
ဖနတ " 'ခင သ 'ဖစတယ။ ဒ@$+ကင$ င 
င 
* ရ မ
ပ@ဝင ပတသက'ခင ဟ မမက 
ယ 
က 
 လ တ 'မက 
အင Gက. ပမ မ/လ $ ဆ 
င 
တ 
ယ။ လ $သဘဝ'ဖစတ$
လ $ရ အစသ 
ရ essence 'ဖစတ$ လ တ 'မကမက
/  
င 
င 
* ရ န $ မပတသကပ ရရ 
င 
မ 
 မဟတ ပဘ ။
'ပညသ တ ရ $ င 
င 
* ရ စတဝ 
ငစ မ/က အX န $ခ0. တ၊ 
င 
င 
* ရ န $ မပတသကအင၊ င 
င 
* ရ သအင
လပ နတတ က
ကယ 
က
$ 
အခ0.ပအင ခ0ဖ $
Gက. စ မ/တ ပ' ဖစတယ။

က ခခဖ
*  $ဆတ 
ထက ဘယင 
င 

* $ ရနစ'ခင ကမ 
ဆ
ခခ
* ဖ
*  $ဆ2 ပ" စသ က ယဘယ0ပစ
* မ
* 0. ပ သ * ခ0င
တယ။
အမရကနကတ$
က န' မSနစတ ရ $
ရနစ'ခင ဆ2 ပ" တက0တ $ စက လ * အသ * အ/န  က
သ * ခ0ငတယ။ 
နကဆ * တ$
အမရကနက
စခ0.ပထက 

ယဘယ0အသ * အ/န  က သဘတ 
ပမယ$ သစစတပသ * 2ပ" ကညမ
" ယက
$ စ 

z  က န' မSနစ
ရနစ'ခင အတ ကပ 
လ $ န လညတယဆ2 ပ" +ကည
တယ။ ၂) အ ဒအ
" ခ0နတ 
န 
 က အရတက 
မ 
 ၊ အထ
သ'ဖင$ ဓနသဟယအဖ $ဝငင 
င 
* တ 'ဖစတ$ အယ 
w န $
ပ@ကစzတနဟ ကတရမ 
" ယ ဒသန $ ပတသက2ပ"
အခ0င မ0 န လ $ ဆ"တ  ဖ $လက 
တ 
ဟ ဒ"လ ပဋ
ပကf'ဖစနတ $ င 
င 
* တ +က မ ဝငရက စ ကဖ 
ကဖ $

မဟတဘ 
 လ $ +သစ+တ လ0က +ကည တယ။

သမင 


ဆ"တ  ဖ $တက အရန $ အရ $တငအရင 
င 
*
တခ0. $က 'ပင 'ပင ထနထနကန $က ကတ 
ယ။ ကမ~ဒ"
ယ င 
င 
* ဝနGက" ခ0.ပ သ"ဟက ဆ"တ  ရ $ အက
အက ယက 
 ယသငတ
$ ယဆတ 
$ အယအဆက 'ပင 'ပင
ထနထန E/* $ခ0သလ၊ လအက 
ဘနဒ@င မ င@ ခ0ကကပ 

ဆကကင 
စ 

ယ။ ဆ"တ  ဆ"က ဘအကအည"မ မယဘ 
လ $ +ကညတယ။ မလ ယ ကလ ဆ"တ  ထ ဝငဖ $
'ငင တယ။ အ ဒတ
" န 
 ကအခD သ"ဟဠ 
က 
Yန အခ သ"ရ
လကƒင 
င 
က
* လည 2ဗတသ 
Jတပတ သ $'မပDမ
ဆက2ပ" တပစထ
 ဖ $ ခ ငမ
$ 'ပ.ထ တ$ဘ  ။၂

အရ $တငအရ န $ စစအ ကလမတဆ 
က
ဆ"တ  (SEATO)
သရဖ"သန
အရ $တငအရစခ0.ပအဖ $ ဆ"တ  လ $ လသ
မ0 တ $ Southeast Asia Treaty Organization
(SEATO) က ဖလစပင 
 
င 
င 
* မန"လ2မ. $မ စကတင
ဘလ ဂရကန $ ၁၉၅၄မ +သစ+တ လ0၊ 'ပငသစ၊
နယ ဇ"လန၊ ပ@ကစzတန၊ ဖလစပင 
၊ ထင 
 ၊ 2ဗတန 
 
င 
င 

* $
အမရကန'ပညထငစ အ လ * ၈ င 
င 
က
* လကမတ 
 
ရ ထ  ပ@တယ။ စခ0.ပအသကဝင တကတ$ ၁၉၅၅ 
ဖဖဝ @ရ" ၁၉ က0မပ@။
ဒ"စခ0.ပအဖ $က ဖ $ရ'ခင ရ $ အဓက ရညရယ
ခ 
0ကက
အရ $တငအရမ
က န' မSနစတ ရ $
+သဇ
လNမ  မ  လမ/က ဟန $တ ဖ $ 'ဖစတယ။ စခ0.ပထမ
 
ရ ထ တကတ$ စခ0.ပဒသထ က 'ပညသ တ
ခ0မ သရ ၊
ဖ * $2ဖ. တ  တကဖ $၊
2ငမ  ခ0မ မ/န $
လ တလ 
ပမအ
/ တ က၊ ဒ"မက 
ရစ" ဆင 
ရ 
 လပထ 
*
လပန 
ည တ က ကက ယဖ 
 $၊ တဦ ခ0င လ တလ 
ပ
ခ ငက
$  
စင$ ရကဖ $၊
ဥပဒစ  မ  ဖ $
ဆ2 ပ" 
ရ ထ ပ@တယ။
စခ0.ပက 'ပငဆငတန 
 က လကမတ 
ထ 
 +ကတ $ 
င 
င 
* တ +က
စက မ0 +ကတ
ရတ 
ယ။
အ ဒ@ကတ$ ၁) 2ဗတန 
 အပ@အဝင စခ0.ပအဖ $ဝင 
င 
င 

* ခ0. $က စခ0.ပခ 0.ပ ရ'ခင ရ $ ရညရယ
ခ 
0ကက
က န' မSနစတ ရ $ ရနစ'ခင ၊ ရနလ' ခင aggression
၄၄

ဆ"တ  ဟ က န' မSနစတ ရ $ ရနလမ 
က
/  ခခဖ
*  $ ဖ $
တယဆ ပမယ$ ဆ"တ  ဟ စစအငအ သ * 2ပ" ခခဖ
*  $
ထက င 
င 
* ရ နည န $ ခခဖ
*  $ 'ပငဆငတလ $ န လည
လ $ ရတယ။ ဒ"နည ဟ က န' မSနစတ ရ $ ၁၉၅၄ကစ2ပ" 
'ပင လတ $ နည ဗ0Sဟတ က တန $'ပနတ'ဖစ
တယ။ ၁၉၅၄ ဂ0"နဗ
"  က နဖ 
ရငမ
$ 
ဆဗ 

" ကန $
တEတဟ 
 ဗ"ယကနမက တငန $'မက စစနယ'ခ
မ0 န $ပင 
 2ပ" င 
င 
'* ခ တပတ 'ပနEပ 
ဖ 
 $လ $ 'ခ.*န
လညင 
တ 
$ စခ0.ပက လကမတ 
ထ 
 2ပ" ဗ"ယက နမမ
အပစအခတရပ+ကဖ $
သဘတတယ။
အ ဒလ
" 
လကမတ 
ထ 
 လ $ 'မကပင 
 ကန တငပင 
 က
တ'ဖည 'ဖည ထ  ဖကလင 
 နတ $
က န' မSနစ
ဗ"ယကမင တ ဟ သတ $ရ $ အကG က" တ သတ $က
သစzဖကသ 2ပ" ဆ2 ပ" 'ပ+ကတယ။ တခ@
ကရ 
" ယ မလ အပစအခတရပ2ပ" တငန $ 'မက
ကရ 
" ယတ $ 'ပနပ@င စည ဖ $ 'ပငဆငရ အဆ တ က
တငသင
 +ကတယ။ အ ဒလ
" ပ 
ရ 
ပတ က+ ကည2$ ပ" ဆဗ 
"
ယကန $ တEတဟ 
 စစဆငမ/ တ ကနန ခ0ငန2ပ"လ $
အသစဖ $တ $ ဆ"တ  င 
င 
* တ က န လည+ကတယ။

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ဒ@ပမယ$ သတ $ဟ အခ0.ပအ'ခအဏင 
င 
* 
တ က အစ  ရတ က 'ဖ.တခ0င 
တ 
$ အMရယရတ 
န 
 ပ
လ $ ဆ"တ  စခ0.ပ ငင 
* တ က
ယ+* ကည+ကတယ။
အစ  ရတ က က န' မSနစတ က အကပ@ ၃နည န $
'ဖ.တခ0င 
တ 
ယလ $ မ လဘ 
န 
 တကq သလ 
က 

ပ@မကf 
ဘက ရင  'ပတယ။ ၁) မလ ယ န $ ဖလစပင 
တ 
 $
မလ လကနကကင 
 တလန 
တ 
$ နည ။ ၂) စကƒပ
မလ အ+ကမ မဖက ဆw'ပတ န
$ ည ။ ၃) ဥပဒဘင
ထ ကနည တ ၊ စည E * ရ န $ ရဒ"ယ တ $လ မ"ဒယ
"  
တ ကန ဝ@ဒ'ဖန $တ $ နည တ သ * 2ပ" 'ဖ.တခ0ဖ $
Gက. စ နည သ * နည ဆ2 ပ" ပ@မကfဘက ရင  'ပ
တယ။ ၃
ဆ"တ  င 
င 
* တ စ စ တက ဆဗ 

" ကန $ တEတ
တ $ဟ စစရ နည န $ ရနစတတ မလပ တ$ ဘ လ $
ထငရပမယ$ တကယတမ ရနစလရင ဘယလ
တန $'ပန+ကမလ ဆတ 
ပ ။ အ ဒအ
" တ က ဆ"တ  င 
င 
* 
တ က 'ပငဆငမ/ တ လပ+ ကတယ။ ဒ"နရမ
ဆ"တ  င 
င 
* တ စ  ရမတ 

$ ခ0ကက အမရက န $
စစရ အရ ပတသကရ2ပ"ဆရ 
င သတ $ဟ ဝ@ရငတ 
နရ $
တ'ခ င 
င 
'* ခ ရ ရ ပDလစ"တ မ ပ@ ဖအ ပ
ခ*ရမလ ဆ တပ@ပ ။
ပညရင တ ဝဖန+ကတကတ$ အမရကန 
ခ@င ဆငတ$ ဆ"တ  +ကင$ အရတက 
ထ 
က
က န
'မSနစန $ က န' မSနစ မဟတတ 
$ င 
င 
* တ +က က
တင မမ/တ လ0$မသ  တ အ
$ 'ပင အရ $န $ အနက
တင မမ/တ ပမ 
0 လတယ။ တခ@ +သစ+တ လ0န $
နယ ဇ"လန င 
င 
* တ န $ က0နတဓ
$ နသဟယ င 
င 
* တ
+က မ က ' ပ မ/တ ပမ 
0 လတယ တ ။$
အရ $န $အနက+က က က ဟမ/တ အ+ကင
ပ@မကfဘက ရင  'ပတ အ
$ ခ@ အရ $က င 
င 
* တ ဟ
လ တလ 
ပရ ရခ@စမ တင 
 'ပညစ " ပ  ရ တ  တက
ဖ * $2ဖ. ဖ $ အ'မနဆ * နည န $လပ ဆငဖ $ ဆwရ+ ကတယ။
သတ $ဟ ကမ~က ခ0မ သတ 
$ င 
င 
* တ န $ ဆင ရ တ$ 
င 
င 
* တ ဆ2 ပ" 
စမ 
0. ခ ' မငတယ။
အမရကန 
ခ@င ဆငတ$ အနကအပ 
စ 
က 
တ$ ကမ~က ဒ"မ
ကရစ"င 
င 
* တ န $ က န' မSနစင 
င 
* တ ဆ2 ပ" ခ ' မင
တယ။
အရက
လ တလ 
ပစင 
င 
* တ အတ က
ခ0မ သဖ $ဆရ 
င ဘယလပ 

 ရ သ  ရ သပအ 
ရ
မGက" ဘ။ 'မနဖ $ပ လတ 
ယဆတ 
$ အ'ခအနမ0. တ
'ဖစလတ အ
$ ခ@
အငဒန 
" ရ မလ
ထန  ခ0.ပ
မ/အကက ဒ"မက 
ရစ" guided democracy ဆ2 ပ"
အဏရငဆ 
နဆနပ* စမ
* 0. တ က0ငသ
$ * လတ $ ပစ
* *
'ဖစလတယ။ အမ0 ဆwကယ 
2 ပ" အ လ * က0နပတ$
၄၅

လစထတ 
စ 
စင

အနအထ တခက 'ဖည 'ဖည ခ0င သ  မယ$ အစ ၊
တနည ဒ"မက 
ရစ" လမ +ကင ပD 'ဖည 'ဖည ခ0င
သ  မယအ
$ စ အနကကမ~လ ခ0မ သဖ $ အစ  ရ
ဒ@မမဟတ လနည စကပ ဆ * 'ဖတခ0ကတ ခ0၊ အစ"
အစတ ဆ2 ပ" င 
င 
က
*  ပ က
$ င 
ဆ 
 ခDတ $ အဏရင
နည လမ တ က0ငသ
$ * လ+ကတယလ $ ဆတ 
ယ။
ဆ"တ  အဖ $ဟ နကပDလတ $ အဆ"ယတ
*  $လ
မအင'မငဘ က0ဆ * ခ တ
$ ယ။ သ $ရ $ ရညရယ
ခ 
0က 
တ က အကငအထညမဖင 
ခ 

$  ။ ပ@မကf 
ဘဟ ၁၉၅၈ လကကတည က ဆ"တ  ဟ
အရ $တငအရင 
င 
* တ က
ကယ 
စ 
 မ'ပ.ဘ ။
အရ $တငအရင 
င 
* တ လပခ 
0င၊ 'ဖစခ0ငတ$ စ" ပ  
ရ ၊ င 
င 
* ရ န $ ဒသတ င  ရညရယ
ခ 
0ကတ ထက
အနကင 
င 
* တ ရ $ ဒသတ င  မ သတ $'ဖစခ0ငတ 
တ က လပ ဆငခ0ငတ$ ဆwတ မ0 နတယ။
ဒ@$+ကင$ အင'မငမ မဟတဘ 
 လ $ တ ကက 
န 
 ထတ
ခ တ
$ ယ။ သတက
ခ 

$ အ
$ တင 
 လ ဆ"တ  ဟ အရ $ 
တငအရ ဒသလ'* ခ.*ရ အတ က ကက ယ ပ ဖ $န $
2ငမ  ခ0မ ရ ဖ * $2ဖ. ရ စတ လ
$ ပ 
င 
န တ က လပ ဆင 
ပ ဖ $ ဘမ မလပ 
င 
ခ 

$  ။
ထင 
 င 
င 
'* ခ ရ ဝနGက" ခ0.ပ Nai Thanat
Khoman ကတ$ အနကင 
င 
* တ ဟ အရ $ရ $
လ တလ 
ပရ အတ က တကယပ စတဝ 
ငစ တလ ။ 
ရန*က စတဝ 
ငစ တလ ။ လအလ 
 င 
င 
* တ မ
အ ဒက
"
လ၂သန ခ  လကရ $
အက0. စ" ပ  က
အနကင 
င 
* တ က လစလ0SE/ထ တယ။ အ ဒ" 
ဒသမ စစတက 
တ 
လ ဒသအ+ကင ဘမ
န မလညဘ  ။ အနကင 
င 
* တ န $ မဟမတဖ 
$ထ
ရတက တEတက 
 စန ခDရန စနသလပ 
။ ဆ"တ  မ
အမရကနရ $ ခ@င ဆငင 
တ 
$
အစ မ  အစက
သ*သယရတ 
ယလ $ Khoman က ထတ 'ပတယ။
ထင 
 ရ $ ဝဖနခ0ကက ဆ"တ  ဘယလကတင
အလပမ 
'ဖစသလ ဆတ 
က 'ပနတယ။ တငဘက
လအမ 
 က န' မSနစတ အ ကင လလလ၊
ထင 
 က ဆ"တ  သ $က မကင 
မ 
 +ကကလလ 'ဖစ
လတယ။ နကဆ * ဆ"တ  က က02ပ" ထင 
 က
အမရကနန $ တက 
E 
က 
စ 
က 'ပတယ။ က န' မSနစ 
တ က0S က0လရင ဆ"တ  ပ@ပ@၊ မပ@ ပ@ အမရ
ကနက သ $က ကညဖ
"  $ ထင 
 က ကတတင တယ။၄
SEATO: A Critique ဆတ 
$ ဆင ပ@ က 
ရ တ $ Ronald Nairn ကတ$ ဆ"တ  ဟ ၈င 
င 
* 
ပ@င လပတ 
ဟ ၁င 
င 

* လပတ 
ထက ကင
တယဆတ 
$ ခ*ယခ 
0က ၁ခထန
$ ဖ $ထ တ'ဖစတယ။
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

စ ခ0.ပအဖ $ဝင ၈င 
င 

*  အ'ခခ*သဘထ
အတမ0 မယ။ ၂၀၀၀ 'ပည
$ စ 
 ဆစဒန" အလ 

* စမ
ဘမ
မတဘ  ။
အရ $တငအရင 
င 
* တ ရ $
အ ရစဟ မ"တ တရ လကပစက  2ပ.ငပမ
 ဝင2ပ.င 
ဒသတ င  င 
င 
* ရ န $ ယက0 မ/တ က ဘမ
တယ။ ပမ
* န 
ဆ 
 အ ကစ သမ တ အနန $
န မလညဘ  ။ အမရကနန $ က0နတ$ ၇င 
င 
က
*
အနမဆ
$ * လအ 
ပခ0က တခ0. $ 'ပညမ
$  2ပ.ငပဝ
ငခင
$
စစရ အရလ
ရ+ကတ
အငအ
'ဖစပမယ$


ခ 


$

$

ရ

လ 

ကမ 
ရက

စသင

သ
တယက
ဟ
ဘယ 

လက
စနစ

က0
မယ 
င 
ဘ 
 ။
အ"က
က တတမလ ။ ခမ0 ဒင 
ဗ 
ငပစတ လည မလမပ၊ က တ$လည ရထ မ
အဖ $ဝငင 
င 
* တ +က
တရ 

" ယဂန
" "
ပ@ ဝ@ က 'ခ မ/က
လ ‘တတယ
တဗ မ  ဗ မ  န $ ရပDပDအငတင မနည Gက. စ နရရတယ။
အဖ $က0ဆ * ဖ $
ကမ~’က
'ဖစလတပ လ $ 
င 
င 
* တ လည
သကဆတ 
ယ။ 
နကတပတတ$
အဆ"ယန
* $
အလ 

* စမ
2ပ.ငဖ  တယရ အင၊
အထ သ'ဖင$
ဘနဒ@င အ+ကင ရ ပ@$မယ။ ၅ 
ရက အ ကစ နည မ မရသ 
လက ရ တ $ လမ
အဖရကတက 
သ 
 တ လည ပ@င 
 အင ဆ2 ပ" wild
အက  အက
card န $ မ ခ02ပ" ဝငခင
$ ပ တယ။ ဒ"တ$ အ ရစ
၁။၂။၃။ Ball, (1958) “A Political Reတယက ဆစဒန" အလ 

* စ မ"တ တရ
Examination of SEATO.” International
လကပစက  မ ဝငက  ဖ $ 'ဖစလတ$တယ။
Organization , 12 : pp 17-25
၄။၅။ Nairn, (1968) “SEATO: A Critique.”
အ ဒအ 
ခ0နက 

အသက ၂၂ စသ 
 ရ သ တ $
Pacific Affairs, 41: 1, pp. 5-18
အ ရစဟ အလ 

* စမ ဝငမNခ
င ရစလ 
အလ လက
ကမ ရက စသငရတယ။ သတ $ တင 
င 

* * မ
အလ 

* စ အရ ယ မ"တ င@ ဆယ အရညရ 
တ 
$
ရသစပ 
ရက ကနဆလ 
 $ တကနတင မရဘ 
 ။ ဒ"တ$ သဟ
မ"တ စဆ 
ယ အရညရ 
တ 
$ 2မ. $တ မလဘက 

၂၀၁၂ လနဒန အလ 
* ပစ
ဟတ 
ယတခ ရက ကနမ ရက က0ငရ
$ တယ။
မဒ"
မဒ"
အလ 

* စ
အ ကစ ပ တ
င 
 မ
အ က0စရ 
ကင တ $ အ'ဖစအပ0ကတ ၊ အ ကစ သမ တ က
+ကညရ
$ င မ0 သအ 'ဖင$ ကမ~စ
$ ခ
* 0နတ 
ငတ၊ 
ရNတဆ
* ပ 
 အရအတ က စ*ခ0နတ 
ငယတ 
$ အ ကစ
သမ တ အ+ကင ခ0ည 'ပ+ကတမ0 တယ။
ဒ@ပမယ$ တခ0. $ ရNတဆ
* ပ 
လ 
ည မရ၊ ကမ~စ
$ ခ
* 0နလ 
ည
မတငင 
 ပမယ$ အ က0စရကင တ $ အပင 
 မ
ယစန 
 ဘ$တ $၊
မက 
က 
ယဖတ
$  $ထက
မလ0$တ$
အ ကစ သမ တ ကလ 
ည အလ 

* စ သမင 
 မ 
တ $ခ ရ
$ တယ။ ဒ"ကန $ စတ $ လနဒန အလ 

* စ အထမ 
အမတ န $မ အ သလ မထငမရ အလ 

* စ အ ကစ
သမ တယက အ+ကင အမတတ 
ရ 'ပ'ပခ0င
တယ။
သကတ$ အဖရကတက 
 အ"က တရ 
" ယ ဂန
" က
" 
ရက သမ အ ရစမဆ 
နဘန" Eric Moussambani။
အ ရစဟ ယစန 
 ဘ$တ $လ စပ နဆ 
တ တကက 
ကက လက 
 နတ $ အ ကစ သမ တ$ မဟတ
ဘ ။ သကယ 
စ 
 'ပ. ယ2 ပ.ငတ$ အ"က တရ 

" ဂ"န" 
င 
င 

* ကမ~$ 'မပ* ပDမ  ဘယန ရမ 
န 

မသသ
၄၆

အ ရစတယက ရက စသင2ပ" ရစလ 
အ+က
ဆစဒန" အလ 

* စမ သ $ရ $ ပထမဆ * ရက 2ပ.ငပက

စNရ
တယ။ ပထမဆ * စ2ပ.ငရတ $ ဖင 
န 
ယအတ က
အရညအခ0င စစပ heat မ သန $ အတ နက 
ရက သမ စ ယက စစ ပ@င သ * ယက
2ပ.ငရတယ။
ဒ@ပမယ$
အ ဒ 
စ 
 ယကက
ဒင 
အ 
ခ0ကမ'ပခင ဒင 
ဗ 
ငGက.ပစတမ $ အရညအခ0င
စစတ$ အဆငက
$ က မက0င 
ဘ 
 ။ သ * ယကမ 
စ ယက ထ ကသ 
 ရပမယ$ အ ရစက အလ
အလ0က နကတဆင$ မတကဘ  ။ က 'ပရ 
သ တယ။ အ ဒ တ$ မ"တ တရ အတ က
အရညအခ0င စစပမ
 သတယကထ က ရတပ@$။
လ နခ 

$ $ ရစလ 
ကမ ရက စသငရသ တယက
ဟ ဘယလက စနစတက0 က တတမလ ။ ခမ0
ဒင 
ဗ 
ငပစတ လည မလမပ၊ က တ$လည ရထ မ
တဗ မ  ဗ မ  န $ ရပDပDအင တင မနည Gက. စ 
နရရတယ။ ဘ က +ကည$ နရသတ +ကည$ နရင
ကက ရထ နစတ$မလ အက$ မ$ရတယ။
+ကညရ
$ တ တကယက
$  စတမ 
ကင စရ ကင တ $
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
'မငကင
 တခပ@ပ ။ အမရ 
င 
 အဇ" ပရသတ
ကလည တကနလ * မ တယကထ က နတ $ သ $က
အ'ပတက အ ပ ရပ@တယ။ ဒ"လန 
$ 'မ.ပတ$မလ
နစတ$ မလန 
$ Gက. စ က ရင အ ရစ တယက
မ"တ တရက ပန ဝငအင က သ  င 
တ 
ယ။ မ"တ
တရက သ $ခမ0 တမနစ င@ဆယ
$ စ 
 ဒဿမ ၇၂
စကq န $တင က ရတယ။ ဆစဒန" အလ 

* စ အမ0. သ
မ"တတရမ ဟလနက ပ"တ ဗငဒန ဟဂမဘနက
၄၇ ဒဿမ ၈၄ စကqန $န $ ကမ~စ
$ ခ
* 0နတ 
င2ပ" 
ရNတဆ
* ပ 
ရ 
တယ။ အ ရစက သ $ထကစ 
ဆ 
က0 တင
+ကတယ။ ဒ@ပမယ$ အ ရစ အတ ကက 
တ$ သ $ရ $
အခ0နဟ 

အ"က တ  ရ" ယ ဂန
" "
တင 
င 

* * ရ $
စ*ခ0နသ 
စပ။
ဆစဒန"အလ 

* စမ
အ ရစရ $
သတင က
ကမ~က0သ 2ပ" လနဒနတင 
 သတင ထကက
သ $က င@ ရအ
$ ရ
စ Eric the Eel ဆ2 ပ"
န*မယပ လက 
တ 
ယ။ တEတ
* နEလ
* ဆ 
 ဒ"အဆငန
$ $
တင ရပကင ရပမ  'ဖစပမယ$ အ ရစဟ ဆစဒန"
အလ 

* စ2ပ" တ$လည ရဆကက  တယ။ နကဆ *
မ သဟ သ $ရ $ စ*ခ0နက 
 တဝကက0ခ0. င 
2 ပ" မ"တ
တရက
၅၇
စကq န $အကထ 
ရကအင
က င 
ခ 

$ ယ။ ကမ~စ
$ ခ
* 0နန 
$ ဆယစကqန $ပ ဝ တယ။
ဆစဒန" အလ 

* စ 2ပ" တ$ အသငအလ 

* စမ
အ ရစ ဝင2ပ.ငဖ $ လပပ 
@သ တယ။ ဒ@ပမယ$ ခမ0
ဗ"ဇ မရရလ $ အသငက ရကမလခ 
$ င 
ဘ 
 ။ 
နက ပက0င အလ 

* စမ လည ပ@မလ ခ ဘ
$  ။ သန $
ပတသက2ပ" နကဆ * +က ရတကတ$ ဒ"စ 

မတလမ သ $က အ"က တ  ရ" ယ ဂန
" " ရ က အဖ $ခ0.ပ ရ $
နည 'ပခ0.ပ အ'ဖစခန $အပလက 
တ 
ယလ $ သရတယ။
အ ရစဟ
သမနလထ 
က

လတယကပ။
ဒ@ပမယ$ မ"တတရက ကမ~စ
$ ခ
* 0နန 
$ ဆယစ
$ ကqန $
အက ထ ရကအင က င 
တ 

$  စက 
ထ 
တ 
ခ 

$ $
သ $ရ $လ* $လကတ$ တကမ~လ * က လအ'မကအ'မ
အတ က အ တကစရ 'ဖစခမ
$  
သခ0တယ။
မက 
က 
ယဖလ
$  အင'မငမ ရက သင+ကရမလ ။
ယစန 
 ဘ$လ 'ပ င 
မ 
၊ စ"ရနယဒလ 
 ကစ င 
မ 
 
ဘလ * ကန+ကမလ ။ 
အငဆန စ+ကညလ
‘လထ ခ@င ဆင ’ ဆတ 
$ န*မယရမ က0နတ $ လထ
က ခ@င ဆငဖ $ လပ+ ကတ$မ လ ။ ကဗ0ဆရ 
မငခ0 ယက 

ဘယလ 'ပဖ လ ဆ တ$
‘2မ. $Gက" တ က မက0Sရ"မ " တ ထနထ 
န 
 2င" အင
ထပ2ပ" ထ န  ပ စရမလပ 
@ဘ ၊ ဘလ $ဆ 2မ. $Gက" 
တ က လင န2ပ" သ ပ ’ တ ။$
၄၇

လစထတ 
စ 
စင

ဘသ'ပနဝတo .ရည
'ပညကင 'ပညမန

ဇတသမ 
 ပင 

မ န  ဂ

မ  လင တ$ လယကင
 ထ က အင $တ ထနတယ။
ခ0.ငတ
$ င
 တ က ထင ခန ထလတ $ မ" ခ  တ လ
'မSတ က ရ $မ0နတယ။ 'မGက" က မ  ရ ခ@စမ
ရတ $ အမရပရက 'မသင န* $လ အန* $သင နတယ။ Eသ$"
ဂ ဒ@ငထက
အ တတတက သတရ2ပ" ပ  အကခ*
တထပ၊ က ရ ရ $ အပDဝတအက¿0တထပ ထပဝတ
လက 
တ 
ယ။ လညထငအက¿0လကရည 
 တထပန $
အမရက ရကခ@စ ဆင တ င  က က ရN $အတ က
ထ  ပ ထ တ $
အ'ပရင$ ရငသ  မ
အက¿0လ
ဝတထ သ တယ။
ဆ*ပငက
ထ * လက 
တ 
ယ။ 
ခ@င က ပ  ပဝ@စန $ ပ@င လက 
တ 
ယ။ 2ပ" တ$ ဘရ
ခန ထ က ဆ မ  တပန ကနလ * သ * လ * သယသ
တယ။ က ရ ကယ 
တ 
င 
 လပထ 
 တ $ စကq SဗဒE
y ပ 
ပ 
 
တအကက
ဖ0ပDမ ထင 
၊
ဆ"မ " ပဇ2ပ"
ဆ မ  တတပန ကနက သဆ * သ  တ $ ဆ တ
မ0. တ အတ က၊ တပန ကနက အမရပရမ က0နခတ
$ $
အဘ  အဘ  တ အတ က၊ တပန ကနက တ$ အမ
ရက က
ဗမဒကသ
f ညတ အတ က
ရညစ  2ပ"
ကပလက 
တ 
ယ။ ဗဒE
y ပ 
ပ 
 တက သပအ 
ခ0. မက0
ဘ ။ မ0က တ ပDက အ'ပ.* ကလ မပ"'ပငဘ  ။
ဒါပမယ$ က ရNဟယရက
" န 
မ 
ဆင 
က 
ဝယ2ပ" သတ
ထ တ $ ရNရငသတ 
 ဆ +ကင$ မ0က တက
အရငဝင နတယ။ ဘန  တအနMဗဒ 
က
y  တင
ပနပ@တယ။ Áမပ@တ က ဓတင $ လNတ2 ပ" သတမယ$
အကသလ 
 ကင တပည$ တမက ခ ငလ
$ တ
N  တမပ 
@။ 
/တက 
တ  တ  လ 'ပမသ တက ဒ"လသ 
တရတ
ဟ တပည$ တရ $ မတ ဆ ဆ မဆ 
နတ $ရ $ အသကမ
ဝမ က0င အတ က ကညရ
" တပ@လ $။ ဘရ ဟ
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
အဆ * အမထ မပ@တ $ သတပ@ က ကညတ
" အ
$ လပက 

လပက 
လ 
ပ 
ရ 
မပ@။ 2ပ" တ$ ဆင တတ'ခရင က 
န+ကပန တ က ရလင လက 
တ 
ယ။ က ရN $က 
| မနတ$ဘ အမက 
ထ ကခ 

$ က 
တ 
ယ။
ထင E/ လမ အတင 
 လJကလတန 
အရ $ဘက
မ  ကပစ 
ကဝင 
 က တမ တ အရငတကနတယ။
အနကအရပကခ 
0. 2ပ"
လ'ပတတလ
$ မ မရညG က"
အတင 
 Eသတ
"  $'ခ*ဘက လJကခတ
$ ယ။ 'မင တ
ထ မ ရခ 'ပငတ ဟ မနက 

တ လပ 
။ က င  တ
ထ မ တ$ နလငခထ
*  ရတ $ 'ပင ပငတ ဟ
ဝ@ 'ခကတ အတင 
 ပ ။ ဘ က'ဖတသ တ $ ဖန တ
လမ  ထ တ $ ထ နစ 
ကပDက မစzသမ
မ 
ဆငရ $ သ
'ပ.* 2ဖ" 2ဖ" မ0က န $ ကငလ က လက'ပ /တဆ 
က
လက 
တ 
ယ။ မဂƒလန*နကခင ပ@ မစzသန $လ $ သက
လမ  အ2ပ" /တဆ 
ကတယ။ ဒ"နရဟ င@တ $က
အသအမတ' ပ.ပ@လ လ $ ကYနမရငထမ
 
က0နပ
သ  တယ။
ခပသက
သ 
က
က 
လ လJကနရင န $ 
ကငစ"
အစည အဝ မ မစzတကပ@ရ $'ခ*ကစ 

z $ ပတသက2ပ" 
'ပဖ $'ပငထ တက 'ပနရတ
+ ကညမ
$ တ 
ယ။ က0
လတ $ လယတအမ တ အ လ * န" ပ@
မ" တ
လင နတယ။ မစzတဘရင ရ $ အမက 
တ$ မင 
နတယ။ အ ဒမ
"  ဘယသမ 
 မန+ကတ$ဘ  ။ သက 
တ$ထငထမ
 ။ 2ပ" ခ တ
$ $ ဆင ရသ" ရ $ တခသ
ညနခင မ သန $လတယက အရကဆင 
မ 
 င ရ 
+က ရ ကစရ
z န'ဖစ+ကတ$ သကအ ဒလ
" က 
 အတခ 

$
ထလက 
လ 
 $လ။ အ ဒရ
" နပမ

မစzတဘစရလ
$ ပ
@
တယ။ ဒ@ပမယ$ သ $အမ/ကသပမ 
Gက" လ $ တရ သGက"
က သ $က င ဒဏပ ပ တယ။ ခပလမ 
 လမ  က
မစzတ
ဘရင ရ $အမက 

ဦ တညသ နတ $
ဖတ
* သသန $ လမ လ က တ$ 'မကပငတ ၊ 
ယပ 
ငတ က ဖ * ထ တယ။ သ $'ခ*ထက
ဝကသစခ0ပင 
ပDမ တ$ ,ကလ,ကခင သစရက
 တ န $ 'ပညလ
$  $။
ရ ရန
" နတ $ 
မပယပငGက" ကလ
'မငကင
 ထ မ
အထင သ ။ ပတဝန က0ငက တတဆ 
တ 
2 ပ" လန
လက 
တ 
။ က ရN $က 'မငစခ0ငလက 
တ 
။
ဆ မဆ 
နတ $'ခ*ထသ
 တ $ 
က0ကစရစခင လမ ပD 
ရကတယဆရ 
ငပ Áမပ@တ ရ $ အန* $က ရန2ပ"။
တင ကပထ 

 တ$
တရ စ}န တ ရ $ ညHစ
"  $စ $အန* $၊
ကလ"စပပန 
* $တ ရတယ။ တနမစင ခငပ ဒ"အန* $ 
တ ကYနမတ $ရ $ အဝတအစ တ ၊ ဆ*ပငတ ၊
အသ တ မ စ  တ$မယဆတ 
 ကYနမ သနတယ။
ခဆပ 
@ စပထမ
 တင အန* $ရန2ပ"။
၄၈

လစထတ 
စ 
စင

အ'ဖSရငတင ကပထ 
ကYနမဝငသ တ$ စ အခ0နမ 
" 
ရကလတယ လ $ Eသက
" လမ  'ပတယ။ ကဖန
" $
မန $Gက. လမ တ ဟဘ 
ကမ ။ အကင တ က 
ယက0 တ ဒ"ဘကက သယလတန $ အရခ *
စဆတ+ ကတပ@$လ $ 'ပတယ။ 
ယက0 တ က
တ'ခ တင ကပမ 
 ။
အ ဒမ
"  
Áမပ@တ ရ $ အရခ က
*  'ခထကက 'ခအတခ 
Yတ
သလ ခ နတယ။ ကYနမ မ  ကအက¿0က ခ0တလ 
က 

တယ။ စကq Sခ ကထ 
ကဖင
"  $လက 
တ 
ယ။ ဒ"ဘကလည 
$
လက 
 တ$ ဘကတန
"  ဘစရ န
$ $ ပဂRစ
" ခမစတ $န $
မ0က ခ0င ဆင 
2 ပ" သ 'ဖစသ တယ။ သတ $က
မန $Gက. လမစ 
 ရင Eသန
" $စက 'ပနတယ။
နငဒမ
"  ဘလလပတ 
လ လ $ Eသက
"
အလတသ 

* $ 
မ လက 
တ 
ယ။
နငလပ 
တ 
 လလပတ 
ပ မဟတလ 
 လ $ ကYနမက
'ပန'ဖလက 
တ 
ယ။ 
+သလ $ သက'ပ2ပ" တဘကကလ 
ည 

$  တယ။
ပဂRန
" $ ဘကတန
" တ $ င လ နတယ လ $ Eသက
"
သ $ဆ*ပငက သပရင 'ပတယ။ ဒ"တပတတ$
သ $ဆ*ပငက ထပတရင။ ဆ*ပငတ က ငကသ 
က 

လ ထ * ထ တယ။ သတ $ယက0 တ အလပက 

န ရတ$မယ။
တဘ 
င 
 ရပစက 
 တ*ခ@ ဝမ 'မငလက 
 တ$ သက
အလပလ 
ပ 
ဖ 
 $အခ0န ရက2ပ"ဟ$ လ $ လမ  အ လက 

တယ။
အက0ငရ
$ လရင Áမပ@အရခ ဆ
* တ 
၊ အသ တ ဖယ
ရတ လ ယပ 
@တယ။ ကYနမတ $အ လ * တတတ 
တ 

ဆတဆ 
တ 
ပ 
နရ"ဝကလက အလပလ 
ပ 
 န+ကတယ။
စကတ သ * ရတ 'ပနက0ငသ
$  ရလတယ။ အရခ * 
တ က အတ င  အ'ပငလန 
2 ပ" ကYနမတ $ဆ" ပ $+ကတယ။
အတ င  ဘကမ ကတMပ
" @လ  ည*$ နတ $ အမ တ က
ကYနမ 'မငရတယ။ ခEခအ
* တ င  ပင 
 က အရငလပ 

ပန ရင ဖ0$ ဖ0$ လ ။ ရသ"တရသ"ရ $ အစပင 
 မ
သတတအ
$ ကငတ က အခလ အရငဖ0$ဖ0$ 
လ တ ။ အည.ရငရငရ
$ ငတ
$  $ မဟရအမည တ $က
ရသ"င ပင 
 မ ရတယ။ စကပDက ကတ$ထ
အရခ * တ က ထညလ
$ က 
တ 
န 
 Eသက
"
လမ  အ
တယ။

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ရငန 
$ အ ကပ@တ $ တခခ
မဟတလ 
 ။

+က*စညန

လစထတ 
စ 
စင

+ကတယ

ဒ@န $ အလပ' ဖ.တခထ
* တ 
 ဘ'ဖစလ $လ ဘကတ။"
င@စတပ 
တ 
ယ။

ကYနမက Áမပ@အရခ * ပD ရဘဒလမတ
$ န 
 က
ဂEစက 
2 ပ" လမ 
$ နတယ။ ရဘဓ သ  တ က
အဝ@ရငအဆ" တ က ဖယသ ရမ  အဆ"ဖတတ
ကYနမမ0က မက0န နရအ* $ လJကစငကန 
တ 
ယ။
ကYနမ လကခန
* $ မ0က က သတလ 
က 
တ 
ယ။

မန  မတ
2ပ" ခ တ
$ အ
$ ပတက
အလပ' ပ.တတယ။
ယယ"ပလ
 $ 'ပတပ ။ ဒ@ပမယ$ စ" ပ  ရ က
က0နတယ။

င@နငက
$  စက 'ပနတယလ။ မစzတကပ@ရ $
စတက 
 ယဆနတ$ တင ပနလN ပDမ နငလက
မတထ 
 ထ တ တ $ရတယ။ အ ဒက
" စ 
z နငန $ ဘမ
မဆင 
ဘ 
 ။ ဘ'ဖစလ $ သ $ဘကက လက 
လ 
ပ 
 ပ နရ
တလ ။ ဒ@နငတ
$ င 
 'ပညလ မဟတဘ 
 ။ ဘတတန
" ရ $
ပန ရင တကနတ $ မ0က ဝင 
 ဝင 
 Gက" က ခy
ကယ 
က 

'ပတလ2ပ" ကYနမရ $မ လ'ပသလ
'ဖစနတယ။ သ $ဆ*ပငတ ကလ အဆ"ဖတတ န $။
စပ@ * တ လပ 

ကYနမ'ဖည 'ဖည ပ 'ပန'ပလက 
တ 
ယ။ င@ဒ"င 
 ငမ
*  
နတပ@။ င@ကင ကင 'ပမယ။ မစzတကပ@ရ $
'ခ*က ဘ'ပဿနရ စရမ မရဘ 
 ။ သ $ရ $ ထရပက 
တ ၊ စကတ က ကYနမတ $က ဒကမ
f ပ ဘ ။ သက
ကYနမတ $ရ $ အမန 
" ခ0င ကင ပ ။ သ $က ဒကမ
f ပ ခ0င
စမ ပ@န $။
ဒ@ပမယ$ နငသထ 
 ဖ $က အ ဒက
"  တ စကတ က
င@တ $က
စတအ 
ငအ
$ ယက
'ဖစစတယလ။
အ ဒ@က ဒ"အတင 
 +ကည$ နလ $ မရဘ ။ ဘ'ဖစလ $လ ဆ 
တ$ မစzတကပ@က င@တ $အ လ * နတ $ နရက
ပ0*က0တ ရ $နရလ လပပ 
စနလ $ပ ။ လယယသ *
စကပစzည  လ $ သကခDတ $ အမ|က တ က သ*တသ 

*
အနန $တင သ  ရင လ $ မရဘ ။ 2မ. $ကနင@တ $ 
'ပင လတ အမ|ကပ 
* ဘ မ နဖ $ မဟတဘ 
 ။
'မငကင
 ကင ကင 'မင ရဖ ။$ အ ဒ" အခ ငအ
$ ရ
င@တ $မ ရတ 
ယ။
ရငရ
$ $ 'မငကင
 က အခဘ'ဖစနလ $လ လ $ ကYနမက 
မ လက 
တ 
ယ။ ဒ"တင 
 'ပညက လနတပ ။
ဟ ဟ ။ ဒ"င 
င 
'* ခ သ ရ $ စက က +က လက 

တယ မဟတလ 
 လ $ သက လငတယ။
Eသက
" Eတတ 
ရက ဝင'ပတယ။ င@တ $အ'မငမ တ$
နငဟ စထကတင င 
င 
'* ခ သ ဆနသ တယ။

၄၉

က0'ပန2ပ"လ ။ သပမ 
က0ပ@စန $လ $ ဆတင ရမ ပ ။
ဒ"လသ 
က0နရင Áမပ@အရခ * တ က နယ ယကက
သပလ 
ခ 
0ငတ$မ မဟတဘ 
 ။ Eသက
"
သက'ပင ခ0
တယ။ ခဏလက သ2ငမသ 
 တယ။ နဖ +ကGက" 
တ ကလ က0.* $လ $။ သ $အတ ကလ 
ကYနမ စ  ရမမ 
တ 
ယ။
က က အရခ * တ ဆကရင 
 +ကစ $။ အနည ဆ * တ$
ဒ"Áမပ@ဆ"တ +ကင$ င@တ $မ0က တ ကတ$ 2ပ" 
ခ0နမပ ဟ$။ ဒ@ကအ'မတပလ
 $ သက'ပတယ။
မ န  တည$ တ$
သကကYနမတ $က
ဂ ဒ@ငထမ

အမ သ ပ၊ 
ပ@ငမန 
 $န $ င@ ဆ နယကY တယ။
တဒ@ဇငလကရတ 
$ ကYနမတ $တတ ခ၂* လ * က ဆက
လက 
2 ပ"
ထမင စ +ကတယ။ ယက0 တ က
စ န  နတ $ ဂ0ကကတတ န $။ မန  မတ ကတ$ မ  က
အက¿0တ န $ပ@$။ Áမပ@တ ရ $အန* $က စ နတန  ပ ။
တ'ဖည 'ဖည န $တ$ 
ခ@င က
ယလပ@2ပ"။ 
ယက0 တ က
ဆဆန $
အသ*တ ထက
2 ပ"
စ လက 
+ ကတ။ ဟင အစ တ က ပ@ငမန 
 $ တ န $
တ $စ လ $။ ကဖက
" 0 က0 က Eသက
" ယလခ0နမ 
 တ$
တဘ 
င 
 ရပစက 
စက စ'ပတယ။
သတင စထ မ ဖတလက 
ရ 
တယ။ စတနလ" မ 2မ. $မ
အမရ 
စ"မက
* န 
 တခ စမလ $တ ။$ တ $2မ. $မလ ဆက
လပ ရ ကလတ 'ခE/ပ နတယ။ ဟနဆနGက" က သ $ 
'မဧက၇၀ဘလပမ 
လ ဆ2 ပ" စစ
* မ သ  သ တယ။
င@တ$ 'ပတ'ပတပ 'ပမယ။ ထင E/ တမ
ဘစ"မက
* န 
 မ လကမခ*ဘ  က ။
တဘ 
င 
 ရပစ ဆ မဆ 
နရ $ မ0က က +ကမ တယ။
ဆ*ပငတ ကလ 'ပင ဖ မ တ လပ 

'ဖSကလ
'ဖSန $။ လတ ကလ 
စ စက 
2 ပ" +ကညတ
$ တတယ။
ကYနမ သ $က 'ပလ$ရတ 
က သ $အသ*က ကYနမတ $
မMလ မ တကqသလ 
မ 
သ 
 စတ သ  +ကညဖ
$  တ $
ဘနဟ ဆတ 
$ Eပရ 
င 
ထ 
က
မစzတဟနတရ $ အသ*လ
ပ လ $။
အမအ 
သစတ ဆက2ပ"
လကင သကင တ 
'ပင လမက ဘမGက.ကစရရလ 

 $ ပဂRစ
" မစက
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

စ" ရကက မ" ညHရ 
င မ လက 
တ 
ယ။ အမ|ကသ 
မ 
 ပ
တတ $၊ လမ မ" ထ န  ပ တတ $စတ $ ဝနဆငမ/
အသစတ တင ရအ * မယ။

မ က သ $  တ က ထန  သငတ
$ ယလ $ တဘ 
င 
 ရပစက  

ထကခ2* ပ" 'ပတယ။ ဒ@ပမယ$ ကပ@Gက" က ဘမ
မ'ဖစပ@ဘ ။ သ $ဘသသ နတပ ။

မ အလ 
ကဆနက ဝင'ပတယ။ အ ဒ@ကပ 
တဘ 
က
" 'ပ
တ။ ဒ"က 2မ. $ကလတ 'ပင လ။ 'ပင ခင တ
+က မ အမG က" တ ဆက+က။ 2ပ" တ$ င@တ $တ
မတတင 
တ 
$ Gက" Gက" က0ယက0ယတ စတက 
 ယ
+ကမယ။ လမ မ" တ လ
$  ။ င@တ $2မ. $မ င@တ $သတ$ လမ
အမတအ 
သ တ ရတ 
ယ။ အ ဒ@တ က မငထမ
 
တင င@ တ $'မငင 
တ 
ယ။ ဒ"ထင E/ တလမ မပ
+ကည။$ ဟနဆနရ $စပ@ က0"န $ သစခ0ပငစ 
ပ 
ငဟ ဒ"
လမ ရ $အမတအ 
သ ပ ။ ဒ@တ ဟ လမ မ" လပ 

မဟတဘ 
 လ $ ဘကတန
" က ပ@ကကမ
တတ လမ  
'ပတယ။ အ ဒက
" ပ 
@က ကYနမတ $ရ $ ပတဝန က0ငက
ဖ0ကဆ " နတ။ ကYနမတ $မ က0 လကက သန $ရင  
အငလပ 
ဖ 
 $
အခ ငအ
$ ရ ရတ 
ယ။
ကYနမတ $က
Gက. စ ပမ စ အလပလ 
ပ 
2 ပ"
ကYနမတ $နရက
ဝယထ ရတ။ ကပ@က ရပကက
ထ 

 က တ 'ပင၊
'ခ*ထ မအE/ပ တ ထ လ $ ကYနမတ $အမ တ တနဖ 
က0ရတ မတရ ဘ ။

အဓပC ယမရတ 
တ 
'ပနတယလ $
မစzတ
ကYနမတ $ ဗမအမ0. သမ" တ တတအပတ$ ဆတဆ 
တ 

အလ 
ကဆနက 'ပတယ။ ကပ@Gက" က ပစzည  တ 
န'ခင ဆတ 
$
'ပငတအ
$ လပ
အတတက
လပ နတကပ 

ကပ@ရ $ဝပရက
$  ပတပ 
စဖ $ ရ $နရထ 2ပ" 2ပ"။ ရငတ 
ဘ 
$ သရင တ 
 $
ပဂRမ
" တတရ ။ သက
၁၅စ က0
ဥပဒအသစတ 'ပန'ပငဆဖ
 $ 'ပငထ တ$။
အသ* က0ယက0ယန $ 
န2ပ"။
ထပ'ပ'ပနတယ။
အမ စ0 တ က
ဟတလ 
 ။

မ အလ 
ကဆနရ။ နင
$  တအပက 
လ 
နင+ကညလ
$ ပ 
 
စတ 
င 
 တကနတပ@ပ ။
အ ဒ@န $
အတ
အ * ။ တဘ 
င 
 ရပစက 
ရ ဘထ လ ။ 2မ. $လGက"
အ'မတခန
 တ ကလ လက 
တ 
ကနတပ ။
'ဖစရကသ န $။ ဟတ 
န $က ကYနမ   တ$လ။
'ပတင ပ@ကကန မ0ကလ * အ'ပS သ တစ* တ $လက 

+ကည$ သ တပ@$လ $ ဘကတန
" က ဆက'ပတယ။
ရတ$ လန $သ  တပ ။ ကYနမက ညဝတအပ 
စ 

* $။
ကYနမတ $မ အခ ငအ
$ ရ ရတ 
ယ။   လရင အပခ 
န
ကYနမ လညခ0င ရင  လက 
တ 
ယ။ သတ $အ လ *
'ပတင ပ@ကရ $မ   တ အနတ၊ 'မကစ
ကYနမဘကက လညလ
$ +ကတယ။ ပန 'ခ*ထက
ပန တ 
နတ မ'မငဖ $ အခ ငအ
$ ရ ရတ 
ယ
လ သတ $ရ $မ0က တ က ပန ရငသန နတယ။
'ပဿနက ဘလ ဆတ 
 ကYနမန မလညဘ  လ $
သပ@ စပပတ 
ပ 
@တ$လ $ ဘရ က ကYနမတင 
တ 
ည
စက က အခ0.သဆ * 'ဖစအင န ဝငအင 'ပ
မတယ။ ဒ@ပမယ$ သကမရ။ ဆက'ပ'ပနတယ။
လက 
တ 
ယ။ ဒ"ကစ 
က
z  ကYနမစ စ နတ +ကလ  
ခ0 တ
အ+ကင ၊ 
လကင လသန $
2ပ"။ မစzတကပ@ဟ သ $'ခ*ထမ
 လယယသ * ယ
အ+ကင ၊ တ အ+ကင ။ 
တ 'ပငတယ။ ဒ@ကလ 
ဥပဒက ခ င'$ ပ.ထ တပ ။
ထရပက တ ၊
လယထန
စ 
ကတ မရတ 
$ နရက
တဘ 
င 
 ရပစက 
သ $မ က ပ တရ 
င မ တယ။ 'မ+သ
လယယလ $ ခDလ $ရသလ ။ အ ဒ@တ လယထမ

ဇအ+ကင 'ပတလ ။
ရရ 
င အ ဒ@တ 'ပငဖ $ လမလဘ 
 လ ။ လယသမ တ
သတ $စကက' ပငဖ $ 2မ. $ကတ 
က+ကရမလ ။ လန
ရငဘ 
$သရင
အဆန ထ င2 ပ"
ဘခDခD
တငက တ ဟ ဆ Eမ
*  ရမ 
ယ။
မ" သတဌန 
ခDင 
တ 
ယ။ ကYနမကတ$ ခ0" ၊ ခ0" ၊ ခ0" လ $ပ 'ပ
မတ$ မ" သတက တ ရမ 
ယ။ စကတ ကတ$
မပ ။ မ က သ $  တ က ကင ကင ထန  သင$
လယထမ
 ရရ 
မ မဟတဘ 
 လ ။ အ ဒစ
" ကတ က
တယ။ အ ဒအ
" တင 
 ပ ။ ကပ@မသ စကလ သတ $ဝင က
အ နအ * ။ သ*ခ0 တကနအ * တ$ လယထမ
 ပ ရရ 

သတ $ ကင ကင ထ သငတ
$ ယ။ ဒ@မ ဂဏသ 
ရ
မပ@$ ။
ရတ 
$ လကင သကင တ က သတ $အမ|က တ က
မ'မငရမ။ 
ယက0 တ ခ@င တဆတဆ 
တ 
ည 
တ 
+ ကတ ကYနမ
'မငရတယ။ တဘ 
င 
 ရပစက 

လကကပ 
က 
လ 
က 
2 ပ"
၅၀

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
'ပ.* နတယ။ ကYနမကဖက
"  တက0.ကက0.ကလက 

တယ။ ကYနမ2မ. $အစည အဝ မ 'ပဖ $ 'ပငထ တ $
မန $ခ န  က သတ $က 'ပလက 
တ 
ပ@။ ဒ@ပမယ$
ဒ"နရမ ပ ရပထ လ $မရ။
2ပ" တ$ မစzတကပ@ဟ ဒ"နရမ နလတ ၁၅စ
+က2ပ"။ ဘကတန
" ။ ရငန 
$တ'ခ လတ ဒ"2မ. $က 
'ပင မလခငကတည က သ $ဝပရ က
$
ဒ"မ ရ န
2ပ" သ ။ အ ဒ@က မGက.ကရင သ $အမ ဘ မ
ဘ'ဖစလ $ အမဝ 
ယရသလ ။ သဒမ
"  ရ နတ ဟ 
အရင ကတည က။ ဒ@တ က ထညစ
$  စ ရမယလ $
ကYနမထငတယ။
တဘ 
င 
 ရပစက 
စ ပ က
 ဘန  ခန $ Eက 
လ 
က 
တ 
ယ။ စ 
'ပတ မနတ 
ယ။ ကက ကက ယ ပ ရမယ။
အ ဒလ
" လ 
'ပ+ကရမယ။ 
သလက 
ပ 
@လ ။
သကအခ
တ'ခ ဟတ လ
'ပငနတ။ အရငကန $မတဘ  လ $ ဘကတန
" က ဒ@သ
တGက" န $ ဝင'ပတယ။ 2ပ" တ$ သ $ထ နစ 
ကတ က
သ * စ လ $မရအင ပ0ကစ " နတ။
မင တ$ ဒကf ရကမ ပ ဘကတန
" လ $ တဘ 
င 

ရပစက 'ပတယ။ င@တ $လတယကက အက
အက ယ ပ တ$မယဆ ဘယရ $နကမ သ $က ဒကf
လပ လ $ ရမ မဟတဘ 
 ။
ဒ@ဟ ဒ"မ တင ပ 2 ပ" မ မဟတပ 
@ဘ လ $ ဘကတန
" က
မ0ကမငကက 
0.* $2ပ" 'ပတယ။ တ'ခ နည တ ရပ 
@ 
သ တယ။
အ'ပနက0တ$ မငနပမယ$ ကYနမရငထမ
 ပ@$ပ @ 
ပ0ရင
N  နတယ။ တဘ 
င 
 ရပစဆ 

 ဆငက အ လ * 
'ပလညသ အငလပ 
 ပ င 
လ 
မ 

$ ယလ $
ကYနမ
ယတ
* ယ။ အရငအတင 
 ပ ပမ
* န 
' ပန'ဖစသ +ကလမမ
$ ယ
လ $ ကYနမ ယတ
* ယ။ စတထ 

 ပ@$ နလ $ ဘကတန
" $
က တင လက'ပ2ပ" သ  တ$မယလ $ /တဆ 
ကလက 
 
သ တယ။ သကလ 'ပနတ
/ ဆ 
ကတယ။
အ ဒည
" က ကYနမ မနတ 
ငခ* ရ $မ အ+ကGက" ထင 
2 ပ"
အလ'ပငတယ။ /တခ 
မ န"ဆ  တယ။ က ရN'ပနလရင
လလပ 
ပလ Gက.ရအငလ $ 'ပငတယ။ သ $က 'ပ'ပ
ရမယ။ မစzတကပ@ရ $ အခကအခ တ 'ပလညတ$
မယလ $။
သန $စက မမ0 ခငတန 
 ကလ
သ $က
'ပနနင ပ ရအ * မယ။ ကYနမကယ 
က 
လ Áမပ@န* $
မရတ$ဘ  ။ ခ@င က သနပခ@ ဆပ'ပန $ လJလက 

၅၁

လစထတ 
စ 
စင

တယ။ 'ခထကတ ကလ 
အလဆန
" $ ခ0အင
လမ  ထ တယ။
ဧညခ
$ န ထ က ဆညတ
* သ
$ ခ
" 0င သ*န $ အဟစရယမ
သ*တ ပ0* $လတယ။ ဘကတန
" တ $အမမ 
 ပ@တ"လပ 
 န
ပရ
* တယ။ သ $'ခ*ထမ
 ဘ"ယစညတ တ $တယ။
သ $အမန 
 မ မစzတကပ@ က က $ဖ $ လပ နတန 
က နကက သ $ပ@တ"ကလတ ခ န $လမ  ပ@က2ပ" 
နက'ပင+ကတကလ 
တ $လက 
တ 
ယ။ သ $'ခ*ထက

မ" ပက
* မ" တကတ ရ $ အရပ တ ကလ ကYနမတ $ န*ရ*
မလထငနတယ။
က ရNတယက နကက0နတယ။ သ+ကန $
ညတ ဆ ဒ"လပ 
@ပ ။ Eသ" ပ ထ တ $ ယနသ 
 ဟင က
'ပနN လက 
တ 
ယ။ 2ပ" တ$ က ရN $ပန ပခန ထ က
ပကလကကလ 
 ထင 
မ 
 ထင 
2 ပ"
သ  မ ထင 
ထ 
 န
လက 
တ 
ယ။ 'ပတင မနမ 
 ဘစရ$ တ ရ $ မ" ပက
*
အရငတ ဟပနတယ။ မ" တကက ပပ 
2 ပ" Gက"
လ2ပ"။ မ" တကတ က လလက 
တ 
။ ဘန  Gက"
သကƒန  ရငလပ 
။ ဒ@ပမယ$ မ" စ  နတ $ ထင စက
လ/ပသ 
 တ အ
$ ခ@မ မ" ပ  တ ပ  စန  +ကS တ လ 
ကင ကငက တကသ တ အ
$ ခ@မတ$ ကYနမ
သက'ပင ခ0မတယ။
ခဏ+ကတ$ ကYနမ+ကကလတယ။ ဘစရ'$ ခ*
ထ မ စစကခ န $ပ@က+ကတ $ လတစ ရယမ
တ န  ထ  န+ကတယ။ သစကင 
 တ ယလ 
2ပ" အEင 
 
ကငတကငလ 'ဖစနတ $ မ" ထ က အဟစ2ပ"
ထည$ န+ကတယ။ မ" ပက
*
ကYနမတ $ တယ 
တ 

က လကန " န" Gက" လ2ပ"။ အ ဒမ
" " ပထ
* က

အသ* 
တ က ကYနမ+က ယင2ပ" +ကကနတယ။ ကYန
မ +ကည$ နတန  မပ မ" စ  နတ $ ထင စစစ 
လမ$
သ  တယ။ ဆ*ပငခ0ညထ တ လ
$ တ 
ယက သစသ
စတစ နကလက 
2 ပ" ဘ"ယန $လင လက 
တ 
ယ။ သ $
အဖတ ကတ$ ရယနတယ။ မ" စက မ သ တယ။
ဒ@ပမယ$ နကတစကတ$ 'မက'ခကတ ပD
က02ပ" 'မကတ က မ" က ကနတ 
ယ။ အ ဒမ
" " လငတ$ 
နရက လသ * လ ယက'ပ သ  2ပ" 'မကတ က 
'ခထကန $နင 2ပ" မ" သတဖ $ Gက. စ +ကတယ။
အ ဒမ
" " တကတ က
'ပတင ပ@ကကနတဆင$
ကYနမ လမ  +ကည$ နမတယ။ အ ဒ" နက ပ@တ"ကအသ* 
တ 2ငမက 
0သ  2ပ" ကYနမလ အပ ပ0သ တယ။
ကYနမရ $ စတ တ မ0သ  လက 
၊ ပသ
* ဏ” နမ0. စ*
'ဖစသ လက 
န 
$။ စတက 

ဘရ တ ဆ" ရကသ
လက 
၊
သ*ခ0 တကနတ $
လယထန
စ 
ကတ ဆ"
အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင 
ရကသ လက 
၊ င ရငလကနတ $ စပ@ ခင တ ဆ" 
ရကသ လက 
၊ 
အဟစနတ $ 
Áမပ@တ ဆ" 
ရကသ လက 
၊
ပ  ပဝ@န $ ခ@င ပ@င ထ တ $
က ရN $'ပ.* 'ပနတက
'မငလက 
၊
ဒ ထက2ပ" 
က0င သ တ က
ပစနတ $
စစသ တ က
'မငလက 
၊ 2မ. $ထ မ လညလ
$ ညသ နတ $ ဘန  Gက" 
တ က 'မငလက 
န 
$။ စတထ 

 
သနတသ* တ
+က န တန  မပ အ'ပငက တ*ခ@ က တဒန  ဒန  န $
ထနတက +က လက 
ရ 
တယ။
စ၊ စ ဆ2 ပ" အနတ $ မစzတကပ@က အမ' ပငမ တ $
လက 
ရ 
တယ။ သ $မ0ကလ * တ ကလ 'ပS က0ယ န
တပ ။
ဘရ ရဆ2 ပ" ကYနမ ဘရ တမတယ။ အမငထမ

အလင တန Gက" တ ထ  ထ က နသလပ 
။ မစzတကပ@
စပ@ က0"ထက

အလယမ အဝ@ရင အန စပမ
အန"ရငကပ
ထ 
 သလ 'ဖစနတ $ မ" တကGက" တ
အX န $တလလန 
$
တကနတယ။
မ" တကက
အပကလ လကလ 
ဟပတယ။ ကYနမ အသကမရS
မအင မလ/ပမ 
ယက ရပနမတယ။ ခ@ငမ  န ထ 
ရကလတ $
မ" ရန 
က 

+ကည$ နမတယ။
ကလ ထင 
က 

ပဝ@ကဆ 
' ဖ.တ2ပ" ကYနမလကက
မစzတကပ@က
ဆ လ
က 
တ 
ယ။
2ပ" တ$ 
'ပင ခင တ ဘကက ဆ  ခDသ  တယ။ မ" လင 
နတ $ စပ@ က0"န $ ကYနမတ $ အမ တ န $ ဝ ရ၊ 
'ခကနတ ၊$
မည"မည'ဖစနတ $ က င  'ပငထက

ကYနမက ဆ  ခDသ  တယ။

လစထတ 
စ 
စင 

ပ@င 2ပ" စလငတလ 'ဖစင 
တ 
ယ။ ဘ$+ကင$
လ ဆတ 
 ဘယသမ 
 တပအပမ'ပင 
ဘ 
 ။ 
ခ မသ တ ဆ2 ပ" မစzတကပ@က ကင ကငဘက 
မ$2ပ" ဆ လက 
တ 
ယ။
တခ@တန  က အရပ ကင တ $ စစကင 
 တငတ
ဘကမ ကYနမ ရသ  က ဖ တယ။ ခ@င က ရထ 
စလ 
က 
 တ$ ရပDမ လ|င  +ကကခပ
 လ တ
'ဖစသ တယ။ နရင အကမ လ|င  တ န $လ 
တ ၊ စနပ 

$ လ တ ၊ အရပ လ တ န $။ င@ ပ* လ တ
စလလက 
၊ ပ0* $သ  လက 
န 
$။ အမ ထတ$ 'ပင E  တ
+က မ ရပနတန  ကYနမ ရငထ မလတယ။
မစzတကပ@ရ $
လက+ကမ +ကမ Gက" က
ကYနမ
ဆပထ 
 မတယ။ တမ တ ထ မ" ခ  မည တ တက
သ  တယ။
လရငကင တ $ 
ကင ကငထ
င@ Gက" တ တကသ သလ။

ဆင'ခငဉဏမရတ 
$ ငမ တ ။ မစzတကပ@ တ 
တGက" စတဆ 
 နတယ။ လထ က လကသ "
လကမင တန 2ပ" သက'ပတယ။ ဘစရက
$ 
သတထ ပ@။ မ" က အမန 
$ သပက 
ပနတယလ $ င@ 
'ပသ တယ။
စပ@ က0"
အ'ပငကလ မတင 
'ပ+ကသ တ။ သန $ ဆ လ
 ၊ ရမ လ တင
'ဖစသ တယ။ စ" ကရကလ ခ 2ပ" မထ"မ'$ မငန $။
ဦ ကမရတ 
$ ခ ကင တ ။

တလကလ * လင လက 
 မငလက 
၊ လမx ရင
'ဖစလက 
၊
အဝ@ရင'ဖစလက 
၊
ည.သ  လက 
၊
မည သ  လက 
န 
$။ ကYနမတ $ရ $ အမ တ ပDမ  မ" တ
ကတမ ခနတ 
မ ကစ န+ကတယ။ လတ ကလ 
အနတယ။ ပသ
* ဏ” နမတ
$ အ
$ ရတ ပDလလက 
၊ 
ပ0ကသ လက 
န 
$။ ဘစရ$ တ 'ခ*ထဝ
ငသ လက 
၊ 
'ပင ခင ထ 
ရကသ လက 
န 
$။
ကYနမတ $
'ခ*ထက
လ 
ရကသ တယ။ အ ဒအ
" ခ0နမ 
 တယက
က
လမ  အလက 
တ 
ယ။ 
ရပ * တ ယခ 
+$ ကတ ။$
မ" ပက
* တ$ လငနဆ ပ။ ဒ@ပမယ$ အခ စပ@ က0"က 
လငနတ $ မ" န $စရင အ ဒမ
" " ပက
* အသ အဖ 'ဖစ
သ  2ပ"။ ဆ*ပငခ0ညထ တ လ
$ က 

ကYနမတ $ရ $ ညမN
ပန ပငတ န မ မ 2ပ" ယမ  ထ  နတယ။ လကထ
မတ$ ပန ပငရလင တ ခ
$ ရ န $။ ဒ@ကYနမ စတထ 

ထငမထ 
ငရ ထငနမတလ 'ဖစမယ။ စပ@ က0"ထက

ပစzည  တ တဖကဖကန $ ပ@ကတအ
$ သ*တ 
လထ ပ0* $နတယ။ ပလက 
တ 
။ မစzတကပ@က
ကYနမက
က င  အတ င  ပင 
 ထ 
ရကအင
ဆ သ
 တယ။

လနတ $ မ" ပက
* န မ" ပ  တ က ညလက သယလပ*
ရတယ။ ဒ@မမဟတ ခ0.*ပတ တ ထ မ" တကတ
က သ  တ၊ ဒ@မမဟတရ 
ငလ မ" စ  နတ $ ထင စ လမ$
သ  2ပ" စပ@ က0"က သ  လငတလ 'ဖစင 
တ 
ပ ။
မစzတဘစရ$ သကခတ
$ $ စ" ကရကကန က0" ဘ
မရတ 
$ ဆ တ ၊ ဆ"တ န $ပနတ $ အစတ တ က
မ" E| $လက 
သ 
လ 'ဖစသ တလ 'ဖစင 
တ 
ပ ။ ဒ@မ
မဟတ ဘ"ယမ မ နတ $ လတ ရ $ဒ@သန $ ပ@$ဆမ/

ခပလမ 
 လမ  ဆ"က
ဥ+သဆ သ

* သ
$ +$ က ရတယ။
လတ တခ0နထ 


ဟ ဆ2 ပ" အလက 
သ 
*
+က လက 
ရ 
တယ။ တယကကတ$ ရယနတယ။
တယကကတ$ ဒ@ဟ ရယစရမဟတဘ 
 လ $ 
'ပနတယ။ မန  မတယကအသ*ကလ 
+က ရ
တယ။ ဒ@ပ သတ 
 $န $တနတယတ။$ မစzတဘစရအ
$ သ*
ကလ 
+က တယ။ ဘမ မလပဘ 
ရပ+ကညမ
$ န+ကန $။
အမက 
နကရပက 
တ 
ခ0င ယခ$ ခ0။ ဘကတန
" 

၅၂

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင
ကတ$ င@ဒ"လ $က မကခ0ငပ@ဘ ဆ2 ပ" အနတယ။
မစzတဘစရက
$
အသ*နကGက" န $
သ  ယလ $
ဆ နဆ2 ပ" ကန  အတယ။ စ အမက 
 ရဖ0န ပ
ရမယ။ သ $အမက 
အန" ဆ * ပ ဆ2 ပ" အတယ။ င@တ $
ရန'ဖစတ သန $မဟတဘ 
 လ $လ အသ တယ။
တရရ
'  မညနတ $ 
'ပင E  တ +က ကထ က2 ပ"
ကYနမအမဘ 
က'ပ သ  မလ $လပတ 
န 
 မစzတကပ@က
လမ  ဆ တ
ယ။ ဒ"မ ပ န။ င@သတ $က သ  ကလက 
အ 
*
မယလ $လ 'ပတယ။
ရငရ
$ $ စပ@ က0"ရ လ $ ကYနမက မ လက 
တ 
ယ။ 
အ လ $ပ 'ပ2ပ" ကYနမက အခင ဘက 'ပနတန

လက 
တ 
ယ။
လခ
* 0ညစတ လ+ကင$ လ/ပ နတ သတထ မ
တယ။ မ" တကတ ရ $ အသ*က ခပလမ 
 လမ  မ
တဝ@ဝ@က0နတ $ ရတ*ခန
သ 

* ပ 
။ လကလ ပ2ပ" 
'ခကနတယ။
'ပင လ 'ပင တယ။ 
လထ မ
မ" ပ  တ
ဘယလကဝ ဝ သ  င 
မ 
လ ဆတ 
 
တ မတယ။ သစရက
 'ခကတ ၊ သစတသ 
စစတ
လ ဘယလက'မန'မန မ" ထတကင 
သ 
လ ဆတ 
 
တ မတယ။ က ရNထထ 
 တ $ သ $အတတက 
မ~ထ က
မနန 
န ဆငက မ" စ သ
 ရင မ" တကအရင မ0 
'ပင သ  လမလ ။ ဒ"ထင E/ Eပ လ တ က သပ

လစထတ 
စ 
စင

လကရ'မကတ။ +ကကတ  ရ စမ  ရင၊ တဝင
အ'ပရင၊ ယ န  န"ရင တ သတထ 
 တလ။
အ ဒအ
" ခ0နမ 

လတယက 
ခ0င ဆ  လက 
သ 
*
+က လက 
 ရတယ။ က0"လငသ တက +ကည+$ ကပ@
အ * ဆ2 ပ" ဆ $ဆ $နငန
$ င$ +က+ကက က
'ပလက 
တ 
$
အသ*ကလ 
+က လက 
ရ 
တယ။
လမxန 
" ရင
မ" တကGက" တ
အဖ0 E/ 2ပ" 
ကင ကငက တကသ တယ။ ကင ကငမ
+ကယတ က တ $လက 
ရ 
တယ။
ထင 
 က ဒကသ
f ညစခန မ ဆရ 
ငလ။
တန စ"ရတယ။ ဆနရဖ $ တန စ"တယ။ 

စငရဖ $

င@သတပ@$ဆ2 ပ" မစzတကပ@က 'ပတယ။ 2ပ" တ$ 
ရပက 
ယ 
ဖ 
 $ သ'ပ ထ ကသ 
 တယ။
------------အတM လMတ 
မ 
ဂRဇင ရ $ ၂၀၀၁ခစ 
 က0င သ
ကလင2ပ.ငပမ
 ပထမဆရတ $ Geeta Jensen ရ $ A
Good
Country
က
'မနမစဖတပရသတန $
မတဆ 
ကပ တပါ။
မရင က
http://www.theatlantic.com/past/docs/issues/200
3/05/jensen.htm
မ
ဖတင 
ပ 
@တယ။

၈လ လ * ဓတပက
* p

၁ပ@တ"စနစက 'ဖ.တခ0င 
ခ 

$ $ အရ တပ။*

၅၃

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

တစစ 
 နဝင လစ၊ သ * လ စနလ 

 'ပ ၊ င@ 'ခက မငမင ရက၊
ခနစရစ 
 မင ဆ  ညစ၊ က  တစဆယ တလန 
မ 
ယ။

၅၄

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင

စနယဇင မ0 လ တလ 
ပသကလ။

သတင +ကညသ ဒDခငမ လ တ $က အစ ထ  လသကလ။

၅၅

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 
 

ခတမင

လစထတ 
စ 
စင 

က0င သ သမဂRမ0 'ပနဖ $လသကလ။

၅၆

အတ ၁၊ အမတ ၃။ ဇလင 
လ 
၂၇ရက ၂ဝ၁၂ခစ 


ေခတ်ေမာင်း

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

အယ်ဒတ
ီ ာအဖွဲ ့အာေဘာ်
လူ ့အဖွဲ ့အစည်းတခုမာှ ကွြဲ ပားြခားနားတဲ့ ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်မ၊, ယဉ်ေကျးမ,နဲ ့ လူေနမ, ပုစ
ံ ေံ တွ
တခုနဲ ့တခု
ပဋိပက/မြဖစ်ဘဲ
0ငိမး် 0ငိမး် ချမ်းချမ်း
ယှဉတ
် ေဲွ နထိင
ု န
် င
ုိ ြ် ခင်းရှမ
ိ ရှဟ
ိ ာ
ဒီလူ ့အဖွဲ ့အစည်းရဲ ့ ယဉ်ေကျးမ, အဆင့် အတန်း၊ အသိအလိမာ4 နိးု +ကားမ,နဲ ့ ဒီလအ
ူ ဖွဲ ့အစည်းထဲ
ေနထိင
ု သ
် ေူ တွ ဆင်ြခင်တတ
ံု ရားနဲ ့အညီ ေနထိင
ု န
် င
ုိ စ
် မ
ွ း် ရှမ
ိ ရှက
ိ ုိ ြပသေနတယ်။ လွနခ
် တ
့ဲ ့ဲ
နှစတ
် ရာ၊ နှစရ
် ာ ဟိဘ
ု က်က ကမ5ာမှာ ေပ6ခဲတ
့ ့ဲ လူ ့အဖွဲ ့အစည်းေတွမာှ မေတွ ့ရတဲ့
လူမျိုးစုလ
ံ င်မ၊, ကိးု ကွယ် ယု+ံ ကည်မ, စုလ
ံ င်မ၊, အယူအဆေပါင်းစုံ လက်ခံ နိင
ု မ
် , စတာေတွကုိ
ကေန ့ေခတ်
နှစဆ
် ယ်တ
့ ရာစုက တိးု တက်တ့ဲ လူ ့အဖွဲ ့အစည်းတိင
ု း် မှာ အထင်အရှားေတွ ့နိင
ု တ
် ယ်။ ေနာက်ကာွ ြခားချက်
တခုက ကေန ့ေခတ်မာှ နိင
ု င
် ေံ ရး၊ စီးပွားေရးမှာ ထိပတ
် န်းေရာက်ေနတဲ့ ဥေရာပက ဒီမက
ုိ ေရစီ နိင
ု င
် ေံ တွမာှ လွနခ
် တ
့ဲ ့ဲ နှစန
် စ
ှ ရ
် ာ
ဟိဘ
ု က်တန
ု း် က အုပခ
် ျုပ်သူ အစိးု ရက တရားဝင်ချေပးတဲ့ ဘာသာကိသ
ု ာ ကိးု ကွယခ
် င
ွ ရ
့် +ိှ ကတယ်။ အဲဒတ
ိ န
ု း် က
ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်မဟ
, ာ လူတင
ုိ း် အတွက် အေရး:ကီးတာမို ့ လူတုိငး် အတွက် ကိးု ကွယ် ယု+ံ ကည်မ, တခုသာ ရှသ
ိ င်တ
့ ယ်လုိ ့
လက်ခခ
ံ +့ဲ ကေပမယ့် နှစန
် စ
ှ ရ
် ာေကျာ် အ+ကာ တိးု တက်တ့ဲ ကေန ့ေခတ်ကုိ ေရာက်လာတဲအ
့ ခါ ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်မဟ
, ာ
လူအတိင
ု း် အတွက် အေရး:ကီးတာမို ့ လူတင
ုိ း် မှာ သူမန
ှ တ
် ယ်လုိ ့ ယု+ံ ကည်တ့ဲ ဘယ်ကးုိ ကွယယ
် +ံု ကည်မက
, မ
ုိ ဆို တြခားလူေတွကုိ
မထိခက
ုိ ဘ
် းူ ဆိရ
ု င် ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်ခင
ွ ့် ရှသ
ိ င်တ
့ ယ်ဆတ
ုိ ့ဲ အယူအဆက ေရှ ့တန်းေရာက်လာတယ်။
လူတင
ုိ း် ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်မ, တခုသာ ရှသ
ိ င်တ
့ ယ်ဆတ
ုိ ့ဲ အယူအဆကေန ကိယ
ု မ
် န
ှ တ
် ယ်လုိ ့ ယု+ံ ကည်တ့ဲ ဘယ်ကးုိ ကွယ်
ယု+ံ ကည်မက
, မ
ုိ ဆို သူများကို မထိခက
ုိ ရ
် င် ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်ခင
ွ ့် ရှသ
ိ င်တ
့ ယ်ဆတ
ုိ ့ဲ အယူ အဆကို ေြပာင်းလဲ လာမ,မာှ အေြခခံ
အကျဆုးံ အချက်က ကိယ
ု လ
် က်ခယ
ံ +ံု ကည်ထားတဲ့ တရားကသာ အမှနတ
် ရား ြဖစ်တယ်၊ ြဖစ်ရမယ်ဆတ
ုိ ့ဲ အြမင်ေနရာမှာ
တြခားလူေတွ လက်ခံ ယု+ံ ကည်ထားတဲ့ တရားဟာလည်း မှနန
် င
ုိ ပ
် ါလား ဆိတ
ု ့ဲ အြမင်က အစားထိးု လာတာလို ့ ေြပာလို ့ ရတယ်။
ကိယ
ု မ
် န
ှ တ
် ယ်လုိ ့ ယူဆတဲ့ တရားကို ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်ခင
ွ ရ
့် ဖို ့ ေသေရး ရှငေ် ရးတမ; အေရး:ကီးတာကို လက်ခရ
ံ င်
တြခားလူေတွအတွကလ
် ည်း သူတုိ ့ မှနတ
် ယ်လုိ ့ ယူဆ0ပီး ေသေရးရှငေ် ရးတမ; အေရး:ကီးတဲ့ ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်မေ, တွကုိ
ယု+ံ ကည်ခင
ွ ့် ရှသ
ိ င်ပ
့ ါလားဆိတ
ု ့ဲ အဆင်က
့ ုိ တက်လမ
ှ း် ဖို ့ မေဝးေတာ့ဘးူ ။ ဒီေတာ့အယူအဆေဟာင်းကေန အယူအဆသစ်ကုိ
ကူးေြပာင်းလာရာမှာ မတူညတ
ီ ့ဲ ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်မေ, တွကုိ သည်းညည်းခံနင
ုိ အ
် ား တစ0ပီး တစ ဖွံ ့0ဖိုးလာရတယ်။
တကယ်ေတာ့ မတူတ့ဲ အယူအဆေတွကုိ သည်းညည်းခံနင
ုိ စ
် မ
ွ း် ရှမ
ိ ရှဟ
ိ ာ ေခတ်ေဟာင်းကေန ေခတ်သစ်ကုိ ေြပာင်းမေြပာင်း၊
မရင်က
့ ျက်မက
, ေန ရင်က
့ ျက်မက
, ုိ ေြပာင်းမေြပာင်း တိင
ု း် တာတဲ့ ြပဒါးတိင
ု ပ
် ။ဲ
ေြပာခဲသ
့ လို မတူတ့ဲ အြမင်ကုိ သည်းညည်းခံနင
ုိ မ
် ၊, သူများမထိခက
ုိ တ
် ့ဲ လွတလ
် တ
ွ လ
် ပ်လပ် ကိးု ကွယ် ယု+ံ ကည်နင
ုိ မ
် န
, ဲ့
ကိယ
ု ရ
့် ဲ ့ ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်မက
, ုိ လွတလ
် တ
ွ လ
် ပ်လပ် ပို ့ချနိင
ု မ
် ဟ
, ာ Enlightenment ေခတ်ေခ6တဲ့ ဉာဏ်အလင်း ပွငမ
့် ေ, ခတ်ရဲ ့
ြပယုဂစ
် စ်စ် ြဖစ်တယ်။ လွတလ
် ပ်မက
, ုိ ြမတ်နးုိ လှပါတယ် ဆိတ
ု ့ဲ ေခါမေခတ်မာှ ေတာင် လွတလ
် တ
ွ လ
် ပ်လပ် ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်ခင
ွ ့်
မရခဲ+့ ကဘူး။ ဆိက
ု ေရတီးကို ေသဒဏ်ေပးေတာ့ သူဟာ ေအသင် အာဏာပိင
ု ေ် တွ တရားဝင် ခွငြ့် ပုထားတဲ့ နတ်ဘရ
ု ားေတွကုိ
မကိးု ကွယဘ
် ဲ နတ်ဘရ
ု ားသစ်ေတွကုိ ကိးု ကွယမ
် ၊, လူငယ်ေတွကုိ ဒီနတ်ဘရ
ု ား သစ်ေတွကုိ ကိးု ကွယေ် အာင် ဖျက်ဆးီ မ,နဲ ့
ေသဒဏ်ေပးခဲတ
့ ာ ြဖစ်တယ်။
ဒါေပမယ့် ဉာဏ်အလင်းပွငမ
့် ေ, ခတ် ဝင်လာတဲအ
့ ခါ လွတလ
် တ
ွ လ
် ပ်လပ် ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်ခင
ွ ဟ
့် ာ အင်မတန်မှ
အေရး:ကီးတဲ့ လွတလ
် ပ်ခင
ွ ြ့် ဖစ်လာတဲ့ လွတလ
် ပ်ခင
ွ ြ့် ဖစ်လာတယ်။ ဆယ်ေ့ ြခာက်ရာစုမာှ ဂျာမန်ဘန
ု း် ေတာ်:ကီး လူသာက
ေရာမက ပုပရ
် ဟန်းမင်းကို အာခံေတာ့ ေရာမ ကက်သလစ် အာဏာပိင
ု ေ် တွက လူသာဟာ ခရစ်ယာန် မစစ်ဘးူ လို ့ဆိတ
ု ယ်။
လူသာက သူခရစ်ယာန် စစ်မစစ်ကုိ ဘာနဲ ့တိင
ု း် မလဲ၊ ေရာမက ကက်သလစ် အာဏာပိင
ု ေ် တွ သတ်မတ
ှ ထ
် ားတဲ့ စံေတွနဲ ့
တိင
ု း် တာ တရားရဲ ့လားလို ့ ြပန်0ပီး စိနေ် ခ6တယ်။ ဘာသာေရး အြငင်းအခုြံ ဖစ်ြဖစ် တြခား အြငင်းအခုံ ြဖစ်ြဖစ်၊
အြငင်းအခုတ
ံ င
ုိ း် မှာ မှနမ
် မှနက
် ုိ နှစဉ
် းီ သေဘာတူ သတ်မတ
ှ ထ
် ားတဲ့ စံတခုနဲ ့ တိင
ု း် 0ပီး ဆုးံ ြဖတ်ရမှာ ြဖစ်ေပမယ့် အမှနအ
် မှား
ဆုးံ ြဖတ်မယ့် စံ အြဖစ် ဘယ် စံ ကိေု ရွးမလဲဆတ
ုိ ာကိက
ု အစ အြငင်းအခုံ ြဖစ်0ပီဆရ
ုိ င် ြပဿနာ ရှလ
ိ ာ0ပီ။ ဘာသာေရးကိစI
အြငင်းအခုံ ြဖစ်+ကတဲအ
့ ခါမှာ အဓိကက အမှနအ
် မှား အဆုးံ အြဖတ်ေပးမယ့် စံ ကိစက
I ုိ ြငင်း+ကခု+ံ ကတာပဲ။

1

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ေနာက်ဆးံု မှာ လူသာဟာ ေရာမနဲ ့ လမ်းခွထ
ဲ က
ွ သ
် ာွ းရ0ပီး ဘာသာေရး ပဋိပက/ေတွ ေပ6လာခဲတ
့ ယ်။ ဒါေပမယ့်
ဒီအြဖစ်အပျက် အ0ပီးမှာ ဥေရာပလူ ့အဖွဲ ့အစည်းတွငး် မှာ ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်မ, မတူမက
, ုိ သည်းညည်းခံနင
ုိ စ
် မ
ွ း် ေတွ
အားေကာင်းေအာင် ပညာရှငအ
် ဆက်ဆက်က ြပုစု ပျိုးေထာင် လာရာမှာ ကေန ့ဆိရ
ု င် ပရိတ
ု က်စတင်ေ့ တွနဲ ့ ကက်သလစ်ေတွ
0ငိမး် 0ငိမး် ချမ်းချမ်းနဲ ့ ယှဉတ
် ေဲွ နထိင
ု န
် င
ုိ တ
် ့ဲ အေြခေနကို ရလာခဲတ
့ ယ်။ ေဘးထွကပ
် စIညး် အြဖစ် နိင
ု င
် ေံ ရး လွတလ
် ပ်ခင
ွ ေ့် တွပါ
ရလာ+ကတယ်။ လူသာနဲ ့ ေရာမ ခွာ0ပဲ0ပီး နှစေ် လးရာအ+ကာမှာ လစ်ဘရယ်ဝါဒရဲ ့ မီးရ,းတန်ေဆာင်အြဖစ် ကျယ်ကျယ်ြပန် ့ြပန် ့
ြမင်+ကတဲ့ ဆယ်က
့ းုိ ရာစု ဆိရ
ု ယ
ှ လ
် စ် လစ်ဘရယ်ဝါဒီ ဂMန်စတူးဝပ်မးီ (လ) ကဒီလေုိ ရးတယ်။
The only purpose for which power can be rightfully exercised over any member of a civilized
community, against his will, is to prevent harm to others.
ယဉ်ေကျးတဲ့ လူ ့အသိက
ု အ
် ြမုံတခုထက
ဲ လူတေယာက်ကုိ သူသေဘာနဲ ့ ဆန် ့ကျင်0ပီး တရားနည်းလမ်းကျစွာ ဘယ်အခါမှ
အမိန် ့အာဏာ ေပးနိင
ု သ
် လဲဆရ
ုိ င် သူ ့လုပရ
် ပ်ဟာ တြခားလူေတွကုိ အနbရယ်ြပုြခင်းမှ ဟန် ့တားဖို ့အတွကက
် ျမှသာ
ေပးနိင
ု တ
် ယ်။
ဒါကဘာကို ြပလဲဆေုိ တာ့ နိင
ု င
် ေံ ရးအရ လွတလ
် ပ်စာွ ကွလ
ဲ ခ
ဲွ င
ွ ့်ေတွ မရခင် လွတလ
် ပ်စာွ ကိးု ကွယ် ယု+ံ ကည်ခင
ွ က
့် ုိ
လက်ခလ
ံ ာေအာင်၊ မတူတ့ဲ အြမင်ေတွကုိ သည်းခံနင
ုိ စ
် မ
ွ း် ေတွ ရှလ
ိ ာေအာင် ြပုစုပျိုးေထာင်ေပးတာေတွကုိ မလုပမ
် ြဖစ်
လုပရ
် တာကို ြပေနတယ်။ ဘာသာေရးဟာ လူရဲ ့ အနက်ရင
c း် ဆုးံ ၊ စွန် ့လdတ် ေြပာင်းလဲရအခက်ဆးံု
ကိးု ကွယ်
ယု+ံ ကည်မြ, ဖစ်တာေ+ကာင့် ဘာသာေရးအရ ကွလ
ဲ ခ
ဲွ င
ွ က
့် ုိ အသိအမှတ် ြပုနိင
ု 0် ပီဆရ
ုိ င် နိင
ု င
် ေံ ရးအရ ကွလ
ဲ မ
ဲွ ဟ
, ာ ေနာက်က
အလိလ
ု လ
ုိ က
ုိ ပ
် ါလာမှာြဖစ်တယ်။ ဒါ့ေ+ကာင့် ြမန်မာ နိင
ု င
် မ
ံ ာှ လွတလ
် ပ်စာွ ေဟာေြပာစည်းရုးံ ခွငရ
့် ဲ ့တန်ဖးုိ ၊ နိင
ု င
် ေံ ရး
လွတလ
် ပ်ခင
ွ ရ
့် ဲ ့ တန်ဖးုိ ကို ေလးစား တန်ဖးုိ ထားလာေအာင် မတူညတ
ီ ့ဲ ကိးု ကွယယ
် +ံု ကည်မေ, တွကုိ သည်းခံနင
ုိ တ
် ့ဲ ဓေလ့ကုိ
ေလ့ကျင့် ပျိုးေထာင်သင်တ
့ ယ်လုိ ့ တိက
ု တ
် န
ွ း် လိက
ု ပ
် ါတယ်။

ေခတ်ေမာင်းအတွ၁
ဲ အမှတ၁
် နှင့် အမှတ၂် မှ စာမူများကို
www.khitmaung.com တွင် တစုတစည်းတည်း
ဖတ်ရန
, င
ုိ ပ
် ါ0ပီ။

စာမူပုိ ့ရန်- editors@khitmaung.com

2

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

မာတိကာ
အယ်ဒတ
ီ ာအဖွဲ ့အာေဘာ်

1

ကဗျာ

5

ရင်တင
ွ း် နာ

5

ငါ့ချိုးြဖူငှကက
် ုိ ဘယ်သူ ေလးခွနဲ ့ ပစ်သလဲ/ခင်ဗျားချိုးြဖူငှကကိ
်ကုိ သူတုိ ့ ကင်စားလိက
ု +် ကတာ

5

သူေတာင်းစားကဗျာ

6

ငါသိတေ့ဲ လဘာတီရပ
ု တ
် က
ု ေတာ့

ေနာက်ခဓ
ံ ာတ်ပရ
ံု က
ုိ ဖ
် ုိ ့

7

မနုဿေဗဒ

7

ဒီအပ်စပိရ
ု ာ နှင့် နိင
ု င
် ေံ ရးလ,ပရ
် ာှ းမ,

7

RACISM အေ+ကာင်း တမိနစ်တာ သိေကာင်းစရာ

9

မျက်ေမှာက်ေရးရာ

10

အာရှ
ဖတ
ိ ေ် ဒသအတွငး် အေမရိကန်ရဲ ့ စစ်ေရးဆိင
ု ရ
် ာ မဟာဗျူဟာ ေြခလှမး် များ
အာရှ-ပစိဖိ

10

အေမရိကန်ေတွလာ0ပီ။ အေရှ ့ေတာင် အာရှနင
ုိ င
် ေံ တွ ဘာလုပ+် ကမလဲ။

12


် ိစ
် ု တ် သမို ငးမ
် ှ ာ မှတေကျာက

် တငြကည

ု းရဟာ ရခို ငက
္စ မှာ တရားခံ ဟုတမဟ
့ ် ြကပါစို ့
ြမနမာအစိ

14

နာေရး

18

အဘ ေလ;ာက်ေသာလမ်း

18

ဖီေလာ်ေဆာ်ဖီ

19

အေတွးအေခ6ပညာ၏ ြပဿနာများ(
ြပဿနာများ(ဘာသာ
ဘာသာြပန်)

19

ဒီမက
ုိ ေရစီ၊ ဖယ်ဒရယ်နင
ှ ့် ယဉ်ေကျးမ,

22

မျိုးြမင်စ
့ တ
ိ ေ် နဝါဒ (Ethnocentrism)

22

လူမသ
, တ်မတ
ှ ခ
် ျက်များ ေနာက်ကယ
ွ မ
် ှ ကMန်မတို ့ မိနး် မသားများ

25

Stereotype၊
Stereotype၊ ခွြဲ ခားဆက်ဆြံ ခင်းနှင့် အေပ6ယံလာd ၏ ြပဿနာ
ြပဿနာ

28

ြပည်ေထာင်စဝ
ု ါဒီ

30

3

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

နိင
ု င
် ေံ ရးသိပံt

44

ဘာေ+ကာင်မ
့ ာ့ကစ
် ေ် ရးခဲတ
့ ာေတွကုိ ဖတ်ေန+ကေသးသလဲ

44

နိင
ု င
် ေံ ရးအေြပာင်းအလဲနင
ှ ့် နိင
ု င
် ေရးစနစ်
ံေရးစနစ်ေတာ်လန
ှ ေ် ရး
ေရး

48

ဝတuုတို

55

ထာဝရေစာင်+့ ကည်က
့ ာလအတွငး် တနဂvေနွလထ
ူ ပ
ု န်းြခံထသ
ဲ ုိ ့ ေမ;ာ်+ကည်ြ့ ခင်း

ဘာသာြပန်ဝတuုရှည်

55

58

ြပည်ေကာင်းြပည်မန
ွ ်

58

သမိင
ု း်

60

နိင
ု င
် ေံ တာ်၏အကျဉ်းစံ ၀န်:ကီးချုပ်ေဟာင်းေကျာက်ကျိ ယန်၏ လ;ို ့ဝှကမ
် တ
ှ တမ်
်တမ်း

60

အေရှ ့ေတာင်အရှနဲ ့ စစ်ေအးကာလမိတဆ
် က်

64

ဓာတ်ပု
ပက
ံု x

65

ဒညင်းကုနး် သို ့တေခါက်

4

65

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ကဗျာ
ရင်တင
ွ း် နာ
မင်းဇံ

အနှစန
် စ
ှ ဆ
် ယ် အိတစ
် တ
ု ထ
် ဲ
ဒုကေ/ တွ မဆန် ့မ0ပဲနဲ ့
“မယ်လ” ခမျာမှာ
အိမလ
် မ
ွ း် နာ ေရာဂါကMမ်းေနရှာတယ်။
အဲဒေီ န ့က…
ေခတ်ပျက်ေပ6ပင် ေကာက်ရးုိ တမ;င်ဟာ
နိင
ု င
် ေံ ရးမျက်နာှ ပန်းလှရသ
ံု က်သက်
အေရာင်စက
ွ ထ
် ားတဲ့ အလျင်စလိအ
ု ြပုံးနဲ ့
“မယ်လ”ကို မညှာမတာ သုးံ သွားခဲတ
့ ယ်။
စာနာနှစသ
် မ
ိ ့်
မွနး် ကျပ်မေ, တွကုိ ေခMးသိပန
် င
ုိ မ
် လားရယ်လုိ ့
မရဲတရဲ အိပမ
် က်
ပါးလျလျ ေမ;ာ်လင်ခ
့ ျက်ေတွကေတာ့
ြဖတ်ေမာင်းသွားတဲ့ ကားေနာက်ကဖုနလ
် းံု ထဲ
မှငသ
် က်ေဝဝါး အသက်မသ
့ဲ ာွ းခဲရ
့ ေတာ့တယ်။

ငါ့ချိုးြဖူငှကက
် ုိ ဘယ်သူ ေလးခွနဲ ့
ပစ်သလဲ/ခင်ဗျားချိုးြဖူငှက်ကုိ သူတုိ ့
ကင်စားလိက
ု +် ကတာ
ေမာင်ေနသန်
(ေနာဧ တစ်စတ
ံု စ်ခက
ု ုိ အပူတြပင်းရှာေဖွေန)
ဒီနားေလးမှာ သံလင
ွ ခ
် က်ကေလးကိက
ု ထ
် ားတဲ့
ချိုးြဖူငှကက
် မ
ုိ ျား ေတွ ့မိ+ကသလား
ခင်ဗျာ …
နယ်ေြမဌာနမှာ စုစ
ံ မ်းရမယ် ???
ရ.ယ.က ရုးံ သွားရမယ် ??? (ချိုးြဖူငှကက
် ုိ ဥက€ဌက
ဖမ်းထားတာမို ့လား)
ဟုတက
် …
့ဲ ကူညပ
ီ ါဗျာ
(ချိုး)ငှကေ် ပျာက်ေ+ကာ်ြငာထည်ခ
့ ျင်လုိ ့
အဲဒါ ပွစ
ဲ ားကတဆင့်
ပွစ
ဲ ားအိမက
် ုိ တစ်ခါတည်းလမ်းညdနေ် ပးပါဦး
ေကျးဇူးမေမ့ပါဘူးဗျာ ကိစ0I ပီးရင် ေရေလာင်းမှာေပါ့
5

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ေဟာ……ေတွ ့0ပီ။ ချိုးြဖူေလး။
ဟင် !!!
ချိုးြဖူ=0ငိမး် ချမ်းေရး
ရှဉလ
့် ည်းေလ;ာက်ပါ ပျားလည်းစွမ
ဲ ည်ဟု ကြေညာ
ထား0ပီး အေမွးကMတ်ရဉ
ှ မ
့် ျား ပျားတုပခ
် ံေနရေသာ
0ငိမး် ချမ်းေရး။
တစ်ခါတစ်ရံ ကိယ
ု စ
် းီ ေသာြမင်း အထီးအမမှနး် မသိ၊
ြမင်းဘယ်ေလာက်ေြပးနိင
ု သ
် လဲသာ သိခသ
့ဲ လို
ကိယ
ု တ
် က
ုိ ေ် သာစစ်ပမ
ဲွ ာှ ကျည်ဆမ
ံ ျားများထွကဖ
် ုိ ့
အေရး:ကီးေသာ ပုန
ံ ပ
ိှ စ
် ာအုပည
် အ
ီ စ်ကမ
ုိ ျား၏
0ငိမး် ချမ်းေရး။
လက်နက်နဲ ့0ငိမး် ချမ်းေရးလဲလယ
ှ 0် ပီးေနာက်
လက်နက်ရရှေိ သာတပ်ဖဲွ ့က
လက်နက်အပ်လက
ုိ ရ
် ေသာတပ်ဖဲွ ့ကို အနိင
ု ယ
် က
ူ ာ
0ငိမး် ချမ်းေရးဖျက်ဆးီ ခံလက
ုိ ရ
် ေသာ 0ငိမး် ချမ်းေရး။
ရန်ြဖစ်လက
ုိ ် ြပန်ချစ်လက
ုိ ် မိဘနှစပ
် ါးလက်ေအာက်က
Problem child လို 0ငိမး် ချမ်းေရး။
ပစ်လ;င် မိးု ေပ6ေထာင်မပစ်ေသာ 0ငိမး် ချမ်းေရး။
ဦး:ကီးေကာက်ရ၏ 0ငိမး် ချမ်းေရး။
အနီ အြဖူ အစိမး် ေရာင်စ0ံု ငိမး် ချမ်းေရး။
သိးု ေရြခုံေသာ 0ငိမး် ချမ်းေရး။
ခရစIမတ်ေန ့မှာပင် တန်ြပန်ပစ်ခတ်ေန(ရ)ေသာ
0ငိမး် ချမ်းေရး။
ဂျာနယ်ေစာင်ေရတက်ေစေသာ 0ငိမး် ချမ်းေရး။
မဂ‡ဇင်းတစ်ေစာင်ထတ
ု ဖ
် ုိ ့ ခွငဖ
် န်ေပးနိင
ု ေ် သာ
0ငိမး် ချမ်းေရး။
ြမန်မာြပည် 0ငိမး် ချမ်းပါေစ
ကမ5ာ:ကီး 0ငိမး် ချမ်းပါေစ
ကမ5ာ:ကီး 0ငိမး် ချမ်းပါေစ
ထန်းရည်ခက
ွ က
် ုိ ကိင
ု ေ် ြမှာက်0ပီး စာေရးဆရာတစ်သက
ုိ ်
ဆုေတာင်း+ကေလတယ်။
ကမ5ာ:ကီးသည် ကိယ
ု အ
့် မ
ိ တ
် င
ွ ် ေမွးထားေသာ ေခွးကေလး၊
ေ+ကာင်ကေလး မဟုတပ
် ါ။(ြမင်သ
့ န်း)
ကဗျာဆရာများ ကဗျာေရးဖို ့ 0ငိမး် ချမ်းေရး။
ဝတuုဆရာများ ဝတuုေရးဖို ့ 0ငိမး် ချမ်းေရး။
နိင
ု င
် ေံ ရးသမားများ လှမ
ိ လ
့် းံု ေကာင်းဖို ့ 0ငိမး် ချမ်းေရး။
ငါ့ချိုးြဖူငှကက
် ုိ ဘယ်သေူ လးခွနဲ ့ပစ်သလဲ
ခင်ဗျားချိုးြဖူငှကက
် ုိ ပစ်ချလိက
ု တ
် ာ အဲဒက
့ီ ဗျာဆရာေတွ
စာေရးဆရာေတွ
အရက်နဲ ့ ကင်ြမည်း+ကမယ်တ။့ဲ
နိင
ု င
် ေံ ရးသမားေတွကေတာ့
ကိတမ
် န
ု ် ့စားစရာမရှလ
ိ ုိ ့ လမ်းေပ6တက်လာတဲသ
့ ေူ တွကုိ
ချိုးကင်ေကMးနှစသ
် မ
ိ ထ
့် ားမယ်ဆုိပ။ဲ

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
သူေတာင်းစားကဗျာ
ေမာင်ယပ
ု င
ုိ ်
သနား+ကပါခင်ဗျာ သနား+ကပါခင်ဗျာ
ပိက
ု ဆ
် ေံ လးနည်းနည်းေလာက် စွန် ့:ကဲ+ကပါခင်ဗျာ
လမ်းတကာလှညေ့် အာ်ရင်း သူေတာင်းစားဟာ
ေတာင်းခံေနတယ်။အစ်က:ုိ ကီးအစ်မ:ကီးတို ့ေရ
ထမင်းကျန်ဟင်းကျန်ေလးများရှရ
ိ င် စွန် ့:ကဲ+ကပါ
ကေလးသူေတာင်းစားေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
ကMန်ေတာ်ဟာ အိမ်ေြခမဲပ
့ ါ ေနစရာနဲ ့
စားစရာကူညေီ ပးပါ(စာြပားကို လည်မာှ ချိတ)်
အိမေ် ြခမဲေ့ တွ ေတာင်းခံေနတယ်။
အမိနဲ ့အဘကို ေပးပါ၊ ညီအစ်ကေုိ မာင်နမ
ှ ေတွကုိ ေပးပါ၊
0ပီးေတာ့ အိမက
် ုိေပးပါ
မိဘမဲေ့ ဂဟာက ကေလးေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
ဘီးတပ်ကလ
ု ားထိင
ု က
် ေုိ ပးပါ၊ ေထွးခံကေုိ ပးပါ၊
စိပပ
် တ
ု းီ ကိေု ပးပါ၊0ပီးေတာ့ 'အိမ'် ကို ြပန်ေပးပါ
လူအရ
ုိ က
ံု အဖိးု :ကီးအဖွား:ကီးေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
စာသင်ေကျာင်းရယ်၊ သူငယ်ချင်းေတွရယ်၊
ကစားကွငး် ရယ် ေပးပါ၊
လမ်းေပ6က ကေလးေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
မှနက
် န်တပ
့ဲ ညာေရးရယ်၊ ေကာင်းမွနတ
် ့ဲ
ဆရာဆရာမေတွရယ်၊စိတခ
် ျရတဲ့ ကစားစရာနဲ ့
စားစရာရယ် ေပးပါ၊
စာသင်ေကျာင်းထဲက ကေလးေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
အိမရ
် ယ် ြခံရယ် ေြမရယ်
အလုပအ
် ကိင
ု ေ် ကာင်းတစ်ခရ
ု ယ်ဇနီးမိနး် မရယ်
သားသမီးရယ် ေပးပါ၊
ကျန်းမာသန်စမ
ွ း် တဲ့ အရွယ်ေကာင်းအမျိုးသား:ကီးေတွ
ေတာင်းခံေနတယ်။
ဝင်ေငွလခရယ်၊ ေဈးဝယ်ထက
ွ ြ် ခင်းရယ်၊
ဘုရားဖူးထွကြ် ခင်းရယ်၊
မီးဖိေု ချာင်ရယ်၊ ရင်ေသွးရယ်၊ သစIာရှမ
ိ ရ
, ယ် ေပးပါ
အိမေ် ထာင်ရင
ှ အ
် မျိုးသမီးေတွ (သူတုိ ့ လင်ေယာက်ျားထံ)
ေတာင်းခံေနတယ်။
ကMန်ေတာ့် ကျန်းမာေရးကိြု ပန်ေပးပါ၊ ကMန်ေတာ့်
ခန‹ာကိယ
ု အ
် စိတအ
် ပိင
ု း် ေတွကြုိ ပန်ေပးပါ၊ကMန်ေတာ့်
အသက်ကုိ ြပန်ေပးပါ
ေဆးရုေံ ပ6က လူနာေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
ကိယ
ု က
့် ုိ မင်အ
့ သည်းေပးပါ၊ တစ်စတ
ံု စ်ေယာက်က
တစ်စတ
ံု စ်ေယာက်ထံ ေတာင်းခံေနတယ်။
6

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

သူတုိ ့ရဲ ့ +ကမ4ာ သူတုိ ့ရဲ ့ ဇီဝနဲ ့ သူတုိ ့ရဲ ့ ဆနŒကုိ
နားလည်လက်ခအ
ံ သိမတ
ှ ြ် ပုေပးပါရှင/် ခင်ဗျာ
ေဂးနဲ ့လစဘီယေံ တွက ေတာင်းခံေနတယ်။
ဗိင
ု ရ
် ာဂရာေပးပါ၊ ကွနဒ
် းံု ေပးပါ၊ ေဆာင်+ကာ0မိုင်ေပးပါ၊
ဘိေပးပါ၊ နိက
ု က
် လပ်ေပးပါ၊ အနှပ
ိ ခ
် န်းေပးပါ၊
ေကတီဗေီွ ပးပါ၊ ရက်စေတာေပးပါ၊အြပာကားေပးပါ၊
ေရလာေြမာင်းေပးပါ
အိမေ် ထာင်မ့ဲ လူ:ကီးေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
အေပါင်းအသင်းေပးပါ၊ လက်ဖက်ရည်ဆင
ုိ ေ် ပးပါ၊
အင်တာနက်ေပးပါ၊ ဆိရ
ု ယ
ှ န
် က်ဝေတွ ေပးပါ၊
ဖုနး် ေပးပါ၊ ဂိမး် ေပးပါ၊ ေဆးလိပေ် ပးပါ၊
ဘီယာအရက်ေပးပါ၊
မူးယစ်ေဆးဝါးေပးပါ၊ေလာင်းကစားေပးပါ၊
လိငစ
် တ
ိ ေ် ြဖစရာေပးပါ ၊ ပါတီေပးပါ၊ ရcးပွေဲ ပးပါ၊
ရန်ပေဲွ ပးပါ၊ ေသနတ်ေပးပါ
အလုပလ
် က်မ့ဲ လူငယ်ေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
ကMန်ေတာ်က
့ ုိ အလုပအ
် ကိင
ု တ
် စ်ခခ
ု ေု ပးပါ
ဘွဲ ့ရ0ပီး သင်တန်း0ပီးဆုးံ 0ပီးတဲလ
့ င
ူ ယ်ေတွ
ေတာင်းခံေနတယ်။
လုေံ လာက်တလ
့ဲ စာ၊ ထိက
ု တ
် န်တ့ဲ လုပအ
် ားခ၊ ရသင်တ
့ ့ဲ
အခွငအ
့် ေရးနဲ ့ လုပင
် န်းခွငလ
် ြံု ခုံစိတခ
် ျရမ, ေပးပါ၊
ဝန်ထမ်းနဲ ့ အလုပသ
် မားေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
ပိေု ကာင်းတဲ့ အလုပလ
် မ်းေ+ကာင်း၊
ပိေု ကာင်းတဲလ
့ ပ
ု ပ
် င
ုိ ခ
် င
ွ ၊့် ပိေု ကာင်းတဲခ
့ စ
ံ ားခွငက
့် ုိ ေပးပါ၊
အလုပရ
် င
ှ ၊် ေငွရင
ှ ၊် ဓနရှငေ် တွ ေတာင်းခံေနတယ်။
အေကာက်အခွနရ
် ယ်၊ လက်ဖက်ရည်ဖးုိ ရယ်၊
ကန်ေတာ့ခပ
ံ စIညး် ရယ်၊
လက်ေဆာင်ပxာရယ်၊ခပ်ရင
ှ း် ရှငး် ပဲ
လက်ငင်းေငွသားအထပ်လက
ုိ ရ
် ယ်၊
တိင
ု း် ြပည်သယံဇာတေတွရယ် ေပးပါ၊
အာဏာသိမး် /အာဏာရ/အာဏာရှင် အဖွဲ ့ေတွ
ေတာင်းခံေနတယ်။
အစိးု ရသစ်ရယ်၊ ယု+ံ ကည်စတ
ိ ခ
် ျရမ,ရယ်၊
အတိတက
် မေကာင်းမ,မန
ှ သ
် မ; ဥပက/ာြပု
သည်းခံခင
ွ လ
့် တ
ွ ြ် ခင်းတရားရယ်၊အေြခအေနမပျက်
ေရှာင်ပန
ု း် စရာတစ်ေနရာရယ် ေပးပါ၊
အ0ငိမး် စားအာဏာရှငအ
် ဖွဲ ့ေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
လွတလ
် ပ်မ၊, တရားမ;တမ,နဲ ့ 0ငိမး် ချမ်းမ, ေပးပါ၊
နိင
ု င
် တ
ံ ကာကေတာင်းခံေနတယ်။
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကုိ ထိနး် သိမး် ကာကွယေ် ပးပါ
လူသားတချို ့က လူအများစုထက
ံ ေန ေတာင်းခံေနတယ်။
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
တိရ စŽာန်ေတွကစ
ုိ မ်းသပ်မ၊,
နှပ
ိ စ
် က်ညင
ှ း် ပန်းမ,နဲ ့သတ်ြဖတ်မမ
, ှ
ကာကွယတ
် ားဆီးေပးပါ
လူသားတချို ့က လူအများစုထက
ံ ေန ေတာင်းခံေနတယ်။
အစာေရစာ၊ ေနစရာ၊ ြပန်လည်ထေူ ထာင်ေရးနဲ ့
ေပျာက်ဆးံု ေနတဲ့ မိသားစုဝင်ေတွကုိ ေပးပါ
ကပ်ေဘးဆိက
ု ဒ
် က
ု သ
/ ည်ေတွ ေတာင်းခံေနတယ်။
သစ်ပင်ပန်းမန် တိရစ
ိ ာŽ န်၊ ေရေြမေတာေတာင်နဲ ့
မိးု ေကာင်းကင်ကုိ ေစာင်ေ့ ရှာက်ကာကွယေ် ပးပါ
ကမ5ာ:ကီးက ေတာင်းခံေနတယ်။
အရှင် အကMန်ပ
ု ဘ
် ဝကို လမ်းြပကူညပ
ီ ါ။
ငါသိတေ့ဲ လဘာတီရပ
ု တ
် က
ု ေတာ့
ေနာက်ခဓ
ံ ာတ်ပရ
ံု က
ုိ ဖ
် ုိ ့
သစ်ေကာင်းအိမ်
တေငွ ့ရcကလ
် က
ုိ တ
် င
ုိ း်
အသက်စးီ ကရက်ဟာ တလိပတ
် ဝ
ုိ င်သာွ း0ပီလား
တခွကေ် မာ့လက
ုိ တ
် င
ုိ း်
အသက်ပလ
ု င်းထဲမာှ
လက်ကျန်အသက်ဟာနည်းေန0ပီလား
မိနး် မတေယာက်ရင်ခင
ွ ထ
် ပ
ဲ ဲ ဝင်ပန
ု း် ေနရမလား
ဘုရားတရားရိပပ
် ဲ ခိလ
ု ရ
ံ, ေကာင်းမလား
ကမ5ာေြမေပ6မှာ
ေသနတ်တချက်မေပါက်ဖးူ တဲ့
ေန ့ရက်တရက်ဆတ
ုိ ာရှဖ
ိ းူ လား
0ငိမး် ချမ်းေရးဆိတ
ု ာ
ကိယ
ု က
့် ယ
ုိ က
် ုိ စစ်ရးံ, တယ်ထင်သရ
ူ ဲ့
သံေဝဂေတးများလား
အသက်ေလးဆယ်နားဘူတာမှာ
ရထားဥ+သသံေတွ+ကားေတာ့
ဂေယာင်ေြခာက်ြခားငါြဖစ်ေနပုမ
ံ ျား။
(၀၆. +သဂတ်စ.် ၂၀၁၀)

မနုဿေဗဒ
ဒီအပ်စပိရ
ု ာ နှင့် နိင
ု င
် ေံ ရးလ,ပရ
် ှားမ,
Ja Maran
ဒီအပ်စပိရ
ု ာေတွဟာ မိမရ
ိ င်းြမစ် မိခင်နင
ုိ င
် ရ
ံ ဲ ့ နိင
ု င
် ံ ေရးရာ
အားြဖင့် ဆက်နယ
ွ မ
် , ရှရ
ိ သ
ံု ာမက မိမိ အေြခချရာနိင
ု င
် ရ
ံ ဲ့
နိင
ု င
် ေံ ရးရာမှာလည်း စိတဝ
် င် စားမ,ရိှ +ကပါတယ်။ Basch
က နိင
ု င
် ေံ ြပာင်း အေြခ ချ+ကသူေတွဟာ မိမရ
ိ ဲ ့မိခင်နင
ုိ င
် န
ံ ဲ့
7

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

မိမအ
ိ ေြခချရာ နိင
ု င
် န
ံ စ
ှ န
် င
ုိ င
် ရ
ံ ဲ ့ နိင
ု င
် တ
ံ ည်ေထာင်ေရး
လုပင
် န်းမှာ ပါဝင်တယ်လုိ ့ ဆိထ
ု ားပါတယ်။ ဒီလဆ
ုိ ရ
ုိ င်
နိင
ု င
် သ
ံ စ်ကုိ ေရာက်ရအ
ိှ ေြခချခဲ+့ ကတဲ့ ကချင်ဒအ
ီ ပ်စပိရ
ု ာ
ဟာ မိမရ
ိ ဲ ့မိခင်နင
ုိ င
် ြံ ဖစ်တြ့ဲ မန်မာနိင
ု င
် န
ံ ဲ ့ မိမိ အေြခချရာ
နိင
ု င
် ံ နှစန
် င
ုိ င
် ရ
ံ ဲ ့ နိင
ု င
် တ
ံ ည် ေဆာက်ေရး လုပင
် န်းေတွမာှ
ပါဝင်ရမှာြဖစ်တယ်။ အေမရိကက ကချင်ေတွကေတာ့
အခွနေ် ဆာင်ြခင်း၊ မဲေပးြခင်းအားြဖင့် အေမရိကန် နိင
ု င
် ံ
ေရးကိပ
ု ပ
့ံ းုိ ပါတယ်။ ဒါေပမယ့် မိမရ
ိ ဲ ့ မိခင်နင
ုိ င
် ြံ ဖစ်တ့ဲ
ြမန်မာနိင
ု င
် ံ အေပ6မှာ ဘယ်ေလာက်သစIာခံပါေသးသလဲ။
မိမရ
ိ ဲ ့ ေသွးချင်း ကချင်ညအ
ီ စ်ကုိ ေမာင်နမ
ှ ေတွက မိခင်
ေနရပ် ကချင်ြပနယ်မာှ နိင
ု င
် ေံ တာ်ကုိ ေတာ်လန
ှ ေ် နချိန၊်
ကမ5ာတလdားက ကချင်ေတွဟာလည်း ကချင် အမျိုးသား
အလံကတ
ုိ လူလလ
ူ င
d ထ
့် 0ူ ပီး တိင
ု း် ရင်းသား အခွငအ
့် ေရးရဖို ့
ေတာင်းဆိေု နချိနမ
် ာှ နိင
ု င
် ံ (nation) နဲ ့အမျိုးသားနိင
ု င
် ံ
(nation-state) ဆိတ
ု ့ဲ အဓိပာt ယ် ေတွကုိ ကချင်ေတွ
ဘယ်လုိ ခံယသ
ူ လဲ ဆိတ
ု ာ ေလ့လာ+ကည်ရ
့ ေအာင်။
Deterritorialization ဆိတ
ု ာလူေတွ တစ်နင
ုိ င
် က
ံ ေန
တစ်နင
ုိ င
် က
ံ က
ုိ းူ လူးသွားလာ၊ ေရွ ့ေြပာင်းေနထိင
ု ြ် ခင်း အား
ြဖင့် မိမရ
ိ ဲ ့မိခင် အမျိုးသားနိင
ု င
် ံ (nation-state) ရဲ ့အချုပ်
အြခာအာဏာနဲ ့ ေဝးရာကို ေရာက်ရသ
ိှ ာွ း +ကတယ်။
Deterritorialization ြဖစ်စဉ်ဟာ
အမျိုးသားနိင
ု င
် ံ
(nation-state) ေတွရဲ ့ အချုပ်အြခာကို ကန် ့သတ် ေပးတဲ့
ြဖစ်စဉ်လုိ ့ မှတယ
် န
ူ င
ုိ ် ပါတယ်။ အပါဒူရင
ုိ း် (Appadurai)
ရဲ ့အဆိအ
ု ရ
အမျိုးသားနိင
ု င
် ေံ တွရဲ ့ တရားဝင်မဟ
, ာ
နယ်နမိတသ
် တ်မတ
ှ ထ
် ားတဲ့ နယ်ေြမအတွငး် သူတုိ ့ရဲ ့
+သဇာ ဘယ်ေလာက်သက်ေရာက်သလဲ ဆိတ
ု အ
့ဲ ေပ6
မူတည်ပါတယ်။
ဒါ ေပမယ့် အဲဒန
့ီ ယ်ေြမေတွဟာလဲ
နိင
ု င
် ေံ ြပာင်းေနထိင
ု တ
် ့ဲ
နိင
ု င
် သ
ံ ားေတွ၊
နယ်နမိတ်
စည်းြခားထားြခင်း မရှတ
ိ ့ဲ မီဒယ
ီ ာ (အင်တာနက်၊ ေရဒီယ၊ုိ
တီဗီွ စသည်..) ေတွရဲ ့ တိက
ု ခ
် က
ုိ မ
် က
, ခ
ုိ ေံ နရပါတယ်။
စစ်ေအးေခတ်ေနှာင်းပိင
ု း် မှာ အရင်ကတန်ခးုိ ထွားခဲ့
+ကတဲန
့ င
ုိ င
် :ံ ကီးေတွ:ကီးစိးု တဲ့ စီးပွားေရး မိန
ု ပ
ုိ လ
ုိ ဟ
ီ ာ
ကမ5ာလုးံ ချီ
စီးပွားေရးပုစ
ံ က
ံ ုိ
ေြပာင်းလဲသာွ းခဲ0့ ပီး
အမျိုးသားနိင
ု င
် ေံ တွရဲ ့ အရှန
ိ အ
် ဝါကို ယုတေ် လျာ့ေစဖို ့
အေ+ကာင်းဖန်လာပါတယ်။ မနုဿေဗဒ ေလ့လာမ,မာှ
အမျိုးသား နိင
ု င
် ေံ တွရဲ ့ အရှန
ိ အ
် ဝါကို ဘာက ယုတေ် လျာ့
ေစတာလဲဆတ
ုိ ာကို အေြခခံရေ, ထာင့် နှစခ
် က

ေလ့လာ
ပါတယ်။ ပထမတစ်ခက

အမျိုးသားနိင
ု င
် ေံ တွရဲ ့ နီတိ
ဆိင
ု ရ
် ာ (ethical) ြပဿနာ ြဖစ်ပါတယ်။ အဂတိ
လိက
ု စ
် ားမ,၊ အ+ကမ်းဖက်မန
, ဲ ့ လူနည်းစု (minority)
ေတွကုိ ကာကွယေ် ပးနိင
ု ြ် ခင်း မရှိ (ကာကွယလ
် ြုိ ခင်း မရှ)ိ
တာေတွေ+ကာင့်
လူနည်းစုေတွရဲ ့ ေတာ်လန
ှ မ
် ေ, တွနဲ ့
ရင်ဆင
ုိ လ
် ာရပါတယ်။ ဒုတယ
ိ ရ,ေထာင်က
့ ေတာ့ အမျိုး
သားနိင
ု င
် ေံ တွဟာ နယ်စပ်ေဒသစစ်ပမ
ဲွ ျား၊ လူမ, ေတာ်လန
ှ ်
ေရးများ၊
ဒုကသ
/ ည်ြပဿနာ၊
လူဝင်မြ, ပဿနာ
(immigration) နဲ ့ နိင
ု င
် ထ
ံ က
ဲ အရင်းအြမစ်(capital) ေတွ
ြပည်ပကို ထွကသ
် ာွ းြခင်း စတဲ့ အတွငး် ေရးြပဿနာ
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ေတွကုိ ရင်ဆင
ုိ လ
် ာရပါတယ်။ အေရှ ့ေတာင်အာရှမာှ
ဒုတယ

ကမ5ာစစ်0ပီးေခတ် decolonization ကာလမှာ
အသစ်ြဖစ်ေပ6လာတဲ့ အမျိုးသားနိင
ု င
် ေံ တွဟာလည်း နိင
ု င
် ံ
ထဲက ြပည်မယဉ်ေကျးမ, (lowland civilization) တည်
ရှရ
ိ ာ ေနရာေတွဟာ အမျိုးသား နိင
ု င
် ေံ တွရဲ ့ အုပခ
် ျုပ်ေရး
ဗဟိခ
ု ျက်မေတွ
ြဖစ်လာခဲ0့ ပီး
အဖိးု တန်သစ်ေတာနဲ ့
သဘာဝသယံဇာတေတွရတ
ိှ ့ဲ ေတာင်ေပ6ေဒသ (upland
societies) ေတွကုိ သိမး် သွငး် ဖို ့ :ကိုးစားခဲ+့ ကလို ့
ေတာင်ေပ6ေဒသရဲ ့ ေရd ့ေြပာင်းေတာင်ယာ လုပင
် န်းေတွ
ဆိတသ
် ဉ
ု း် လု နီးပါးြဖစ်ခရ
့ဲ 0ပီး၊ ေတာင်ေပ6ေန လူ ့အဖွဲ ့
အစည်းေတွရဲ ့ လူေနမ,စနစ်ေတွဟာ
အေနှာင်အ
့ ယှက်
ေတွနဲ ့ +ကုံခဲရ
့ ပါတယ်။ တကယ်ေတာ့ ဒီေတာင်ေပ6ြပည်မ
ြပဿနာဟာ အေရှ ့ေတာင်အာရှမာှ ရာစုနဲ ့ချီ0ပီး ရှခ
ိ တ
့ဲ ာ
ြဖစ်ပါတယ်။ ဒီအေ+ကာင်းကို ေယးလ် တက€သိလ
ု ်
ပါေမာက/ James Scott ရဲ ့စာေတွမာှ အကျယ်တဝင့်
ေလ့လာနိင
ု ပ
် ါတယ်။

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

နိင
ု င
် ေံ ရး လ,ပရ
် ာှ းမ,ကလ
ုိ ည်း အရှန
ိ အ
် ဟုန် ြမှငတ
့် င်
ေစခဲပ
့ ါတယ်။ ဒီအြခင်းအရာကိ+ု ကည်0့ ပီး ေစာေစာက
ေမးခွနး် ြဖစ်တန
့ဲ င
ုိ င
် ံ (nation)ဆိတ
ု အ
့ဲ ေပ6 ကချင်ေတွ
ဘယ်လြုိ မင်သလဲ ဆိတ
ု ာ ေလ့လာ+ကည့် ရေအာင်။
ဒီေနရာမှာ ကချင်ေတွရဲ ့အေ+ကာင်း သုေတသနြပုတဲ့
ပထဝီနင
ုိ င
် ေံ ရးပညာရှင် Karin Dean နဲ ့ ကချင်လမ
ူ ျိုး
မနုဿေဗဒပါေမာက/ La Raw Maran တို ့ရဲ ့
ေလ့လာချက်ေတွကုိ အကျဉ်းချုံး တင်ြပ လိပ
ု ါတယ်။

Dean ကေတာ့ ပထဝီဝင်နဲ ့ တရားဝင်ြဖစ်မ,
(geography and legitimacy) အေ+ကာင်းေြပာဆို
ခဲပ
့ ါတယ်။ Dean ရဲ ့အဆိအ
ု ရ အေရှ ့ေတာင်အာရှ
နိင
ု င
် ေံ တွရဲ ့ နယ်နမ
ိ တ
ိ ေ် တွဟာ ြပင်သစ်၊ အဂvလပ
ိ ် စတဲ့
ကိလ
ု န
ုိ န
ီ င
ုိ င
် ေံ တွက ကိလ
ု န
ုိ ေီ ခတ်ေရာက်မှ ေရးဆွထ
ဲ ား
တာြဖစ်လုိ ့ လူေတွအမှနတ
် ကယ် ေနထိင
ု တ
် ေ့ဲ ဒသနဲ ့ (နယ်
စပ်ကလူေတွရဲ ့ နိင
ု င
် အ
ံ ချုပ်အြခာအေပ6 အသိအမှတြ် ပုမ,)
မနုဿေဗဒမှာ တိင
ု း် ရင်းသားြဖစ်မ, (ethnicity) နဲ ့
ကွလ
ဲ မ
ဲွ ေ, တွ ရှပ
ိ ါတယ်။ (ဥပမာအေနနဲ ့ြပရရင် ကချင်ြပည်
အမျိုးသားနိင
ု င
် ေံ တွရဲ ့အမျိုးသားေရးဝါဒ
(stateနယ်နဲ ့ တရုတန
် ယ်စပ်ရိှ ရွာေတွဟာ ငါးရက်တစ်ေဈး
nationalism) နဲ ့ ဆိင
ု တ
် ဘ
့ဲ အ
ံု ယူအဆတစ်ခက
ု ေတာ့ အဲဒ့ီ
ပုစ
ံ က
ံ ျင်သ
့ းံု တာဟာ နှစရ
် ာချီ+ကာေန0ပီြဖစ်တ့ဲ ဓေလ့ တစ်ခု
နှစခ
် ဟ
ု ာ
တစ်ထပ်တည်းြဖစ်နင
ုိ ေ် သာ်လည်း၊
ြဖစ်ပါတယ်။ ရွာေတွစေု ပါင်း0ပီး ငါးရက် တစ်ေဈးကျကို
တကယ်ေတာ့ ဆန် ့ကျင်ဘက်ြဖစ်တယ်ဆတ
ုိ အ
့ဲ ယူအဆပဲ
တစ်ရာွ ရွာက အိမရ
် င
ှ လ
် ပ
ု လ
် က်ခတ
ံ ့ဲ စနစ်ြဖစ် ပါတယ်။
ြဖစ်ပါတယ်။ ဥပမာ- ြမန်မာနိင
ု င
် ရ
ံ ဲ ့ တိင
ု း် ရင်းသားေတွ
အရင်က လွတလ
် ပ်စာွ ကူးလူး သွားလာေန ခဲ+့ ကတဲ့
ြဖစ်တ့ဲ ကချင် (သို ့) ကရင် စသူေတွဟာ ြမန်မာနိင
ု င
် က
ံ းူ
ဒီဓေလ့ဟာ နယ်နမ
ိ တ
ိ ေ် တွ သတ်မတ
ှ 0် ပီးေနာက်ပင
ုိ း်
လက်မတ
ှ ် ကိင
ု ေ် ဆာင်0ပီး ြမန်မာ နိင
ု င
် သ
ံ ား ြဖစ်ေသာ်
မှာေတာ့ နယ်စပ်ဂတ
ိ ေ် တွကုိ ရင်ဆင
ုိ လ
် ာရ0ပီး အရင်လုိ
ြငားလည်း နိင
ု င
် ရ
ံ ဲ ့ state-nationalism ကို ေတာ်လန
ှ ်
လွတလ
် ပ်စာွ သွားလာခွင့် မရ+ကေတာ့ပါ၊) ကချင်ေတွရဲ ့
ဆန် ့ကျင် ေနသူေတွ ြဖစ်ေနတတ်တာပါ။ တချို ့ ပညာရှင်
homeland ဘယ်မာှ လဲလုိ ့ေမးရင် ကချင်လမ
ူ ျိုးေတွ သတ်
ေတွကေတာ့ တိင
ု း် ရင်းသားေပါင်းစုံ နိင
ု င
် ြံ ဖစ်တ့ဲ ြမန်မာ
မှတတ
် ့ဲ homeland territories ဟာ နိင
ု င
် တ
ံ ကာ
နိင
ု င
် က
ံ ုိ အားလုးံ ကို ကိယ
ု စ
် ားြပုတဲအ
့ မျိုးသား ဝါ ဒ
နယ်နမ
ိ တ
ိ ် သတ်မတ
ှ ် ချက်အရ တရုတန
် င
ုိ င
် ံ ယူနန်
အသစ်ကုိ ေဖာ်ေဆာင်ဖုိ ့အ+ကံေပးပါတယ်။
ြပည်နယ်၊ အိနယ
ိŒ နိင
ု င
် ံ Anurachal Pradesh ၊
ြမန်မာနိင
ု င
် ံ ကချင်ြပည်နယ်နဲ ့ ရှမး် ြပည်ေြမာက်ပင
ုိ း် ေတွ
ေခတ်သစ်ကချင်အမျိုးသား
ြဖစ်+ကပါ
နိင
ု င
် ေံ ရးေလ့လာမ,
တယ်။
ဒီသးံု
အစိးု ရစစ်တပ်နဲ ့ ကချင် လွတေ် ြမာက်ေရးတပ် (KIA) ရဲ ့စစ်ပဟ
ဲွ ာ ေခတ်သစ်
တချို ့ပညာရှငေ် တွ
နိင
ု င
် မ
ံ ာှ ေန
ကချင်အမျိုးသား နိင
ု င
် ေံ ရးလ,ပရ
် ာှ းမ, အခန်းကဏ• တစ်ခက
ု ုိ ဖွငလ
့် စ
ှ ်
ေဟာကိနး်
ထုတသ
် လို
ထိင
ု +် ကတဲ့
လိက
ု ပ
် ါတယ်။
အမျိုးသား
ေရးဟာ
ကချင်လမ
ူ ျိ
ဂလိဘ
ု ယ်လက
ုိ ေ် ဇးရှငး်
ုးေတွဟာ
ဇာတ်ခေံု ပ6က
ယဉ်
ေပျာက်ကယ
ွ မ
် သွားပါ။ ပိလ
ု ုိ ့ေတာင် အားြပင်း လာပါေသး
ေကျးမ,၊ ကုနသ
် ယ
ွ မ
် ၊, ေဆွမျိုးေတာ်စပ်မ, စသည့် အရာ
တယ်လုိ ့ Cohenက ေြပာခဲပ
့ ါတယ်။ ဒီအပ်စပိရ
ု ာေတွဟာ
များြဖင်ဆ
့ က်နယ
ွ +် ကပါတယ်။ သုးံ နိင
ု င
် က

ကချင်ေတွ
မိမတ
ိ ုိ ့ရဲ ့ေဒသတွငး်
အမျိုးသားေရးကို
နိင
ု င
် သ
ံ စ်ဆီ
ေနထိင
ု တ
် ့ဲ 0မို ့ေတွမာှ :ကီးကျယ်ခမ်းနားစွာ ကျင်းပေလ့
သယ်ေဆာင် လာ+ကသူေတွ ြဖစ်ပါတယ်။ လွနခ
် တ
့ဲ န
့ဲ စ
ှ ်
ရှတ
ိ ့ဲ မေနာပွဲ ေတွဟာ ဒီသးံု နိင
ု င
် က
ံ ကချင်ေတွ ေတွ ့ဆုံ
ဇွနလ
် ဆန်းကေန စြဖစ်ခတ
့ဲ ့ဲ အစိးု ရစစ်တပ်နဲ ့ ကချင်
ပွလ
ဲ ည်း ြဖစ်ပါတယ်။ ဒီမေနာပွေဲ တွဟာ သုးံ နိင
ု င
် က

လွတေ် ြမာက်ေရးတပ် (KIA) ရဲ ့စစ်ပဟ
ဲွ ာ ေခတ်သစ်
ကချင်ေတွ ယဉ်ေကျးမ, အားြဖင့် ဆက်နယ
ွ ေ် နတာကို ြပသ
ကချင်အမျိုးသား
နိင
ု င
် ေံ ရးလ,ပရ
် ာှ းမ,
အခန်းကဏ•
တာြဖစ်ပါတယ်။ nation ဆိတ
ု ာတိတ
ု ေုိ ြပာရရင် အချုပ်
တစ်ခက
ု ုိ ဖွငလ
့် စ
ှ ် လိက
ု ပ
် ါတယ်။ အဲဒတ
ီ န
ု း် က စခဲတ
့ ့ဲ
အြခာအာဏာ မလိတ
ု ့ဲ ဆနŒတသ
ူ ေူ တွရဲ ့ ေပါင်းစည်းမ,
စစ်ပဟ
ဲွ ာ ြပည်တင
ွ း် မှာသာမက၊ နိင
ု င
် တ
ံ စ်ကာမှာ ရှေိ နတဲ့
တစ်ခြု ဖစ်0ပီး၊ အမျိုးသားနိင
ု င
် ံ (nation-state) ကေတာ့
ကချင်ေတွရဲ ့နိင
ု င
် ေံ ရးအသိကုိ
လ,ပန
် းc ခဲ0့ ပီး
ကချင်
အချုပ်အြခာအာဏာပိင
ု ် နယ်နမိတရ
် တ
ိှ ့ဲ နိင
ု င
် ေံ တာ်ေတွ
8

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ြဖစ်+ကပါတယ်။ ဒီေတာ့ သမိင
ု း် ေ+ကာင်းအရ အမျိုးသား
နိင
ု င
် ေံ တာ် တည်ေထာင်ခင
ွ ့် ဆုးံ ရ,းံ ခဲတ
့ ့ဲ ကချင်ေတွဟာ
အမျိုးသားေရးဝါဒ တည်0မဲေရး အတွက် အြခားနည်းလမ်း
များကို
အားကိးု ခဲရ
့ တယ်လုိ ့
Karin
Dean
ကဆိခ
ု ပ
့ဲ ါတယ်။

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

states. Basel, Switzerland : Gordon and
Breach.
Cohen, Robin. (1997) Global diasporas :An
Introduction. London : UCL Press.
Dean, Karin - (2005) "Spaces, and territorialities on
the Sino-Burmese boundary: China.

ကချင်နင
ုိ င
် ေံ ရးဓေလ့ (Kachin political culture)
LaRaw Maran ရဲ ့ေလ့လာမ,မာှ ကချင်လူ ့အဖွဲ
အစည်းရဲ ့၁၉၆၀ေနာက်ပင
ုိ း်
နိင
ု င
် ေံ ရးရုနး် ကန်မ, ဒဏ်
ေ+ကာင့် ေြပာင်းလဲလာတဲလ
့ ူ ့အဖွဲ ့အစည်းပုစ
ံ က
ံ ုိ အဓိက
ထားပါတယ်။ သူက ၁၉၆၀ ေနာက်ပင
ုိ း် ကချင်လူ ့အဖွဲ ့
အစည်းကို စနစ်ကျတဲ့ နိင
ု င
် ေံ ရး ပန်း တိင
ု န
် ဲ ့ လ,ပရ
် ာှ းေနတဲ့
နိင
ု င
် ေံ ရး လူ ့ဖွဲ ့အစည်း တစ်ခု အြဖစ် ရှုြမင်ပါတယ်။
နိင
ု င
် ေံ ရးအရ ဖိနပ
ိှ မ
် အ
, ေပ6 ကချင်ေတွရဲ ့ တုန် ့ြပန်မမ
, ာှ
အေြခခံ အေ+ကာင်းအရာ နှစခ
် ရ
ု ပ
ိှ ါတယ်။ အဲဒါကေတာ့
ပဋိပက/ကုိ
ရင်ဆင
ုိ ်
ပတ်သက်ြခင်း
(conflict
engagement)နဲ ့ ရင်ဆင
ုိ ပ
် တ်သက်ြခင်းကို +ကံ+့ ကံခ
့ ြံ ခင်း
(enduring engagement) တို ့ြဖစ်ပါတယ်။ ပဋိပက/ကုိ
ရင်ဆင
ုိ ် ပတ်သက်နင
ုိ ဖ
် ုိ ့အတွက် လုေံ လာက်တ့ဲ လူဦးေရက
ဒီနင
ုိ င
် ေံ ရး ြပဿနာကို သိရန
ိှ ားလည်ရပါမယ်။ ရင်ဆင
ုိ ်
ပတ်သက်ြခင်းကို +ကံ+့ ကံခ
့ ဖ
ံ ုိ ့အတွက် နိင
ု င
် ေံ ရး ြပဿနာကို
ေြဖရှငး် လိစ
ု တ
ိ ြ် ပင်းြပရပါမယ်။ ဒီအရာေတွကပဲ ေခတ်သစ်
ကချင်နင
ုိ င
် ေံ ရးဓေလ့ကုိ ြဖစ်ေပ6ေစပါတယ်။ ကချင်
လူမျိုးေတွ အမျိုးသားနိင
ု င
် အ
ံ ေပ6 ဘယ်လုိ သေဘာ
ထားသလဲဆတ
ုိ ့ဲ ေမးခွနး် ကို ေြဖရမယ်ဆရ
ုိ င် LaRaw
Maran ရဲ ့အဆိအ
ု ရ ကချင်အမျိုးသားေရးဝါဒဟာ ကျဉ်း
ေြမာင်းတဲ့ မိမအ
ိ မျိုးသား ေကာင်းစားေရးကို အဓိက
မထားဘဲ ပင်လက
ံု ေန ေသွဖည်ေနတဲ့ စစ်အစိးု ရရဲ ့
ကိယ
ု စ
် ား ပင်လန
ံု င
ုိ င
် ေံ တာ်ကုိ မီးေမာင်းထိးု ြပေနြခင်း ြဖစ်
တယ်လုိ ့ ဆိပ
ု ါတယ်။ ကချင်လမ
ူ ျိုးေတွ ယု+ံ ကည်တာက
သူတုိ ့ရဲ ့ နိင
ု င
် ေံ ရးပန်းတိင
ု ဟ
် ာ ပင်လစ
ံု တ
ိ ဓ
် ါတ်ကုိ ကာ
ကွယြ် ခင်းြဖစ်0ပီး၊ ပင်လက
ံု ုိ အေကာင်အထည်ေဖ6မှ
သာလ;င် အမျိုးသားနိင
ု င
် တ
ံ စ်ခထ
ု မ
ဲ ာှ ပါဝင်ြခင်းဆိတ
ု ့ဲ စစ်
မှနတ
် အ
့ဲ ဓိပာt ယ်ကုိ ေဖာ်ေဆာင်တယ်လုိ ့ ဆိထ
ု ားပါတယ်။
ကချင်ေတွရဲ ့ ဒီနင
ုိ င
် ေံ ရး ပန်းတိင
ု က
် ုိ ကချင်လူ ့အဖွဲ ့အစည်း
ပုစ
ံ ထ
ံ က
ဲ လူမ, အေဆာက်အအုေံ တွ (institutions inside
Kachin social system) ကလည်းသဘာဝ အေလျာက်
ကူညပ
ီ ပ
့ံ းုိ ေပးေနေ+ကာင်းကိလ
ု ည်း La Raw Maran က
ရှငး် ြပခဲပ
့ ါတယ်။ ကချင်လမ
ူ အ
, ဖွဲ ့အစည်းပုစ
ံ အ
ံ ေ+ကာင်းကို
ေနာက်လမှာ ဆက်လက် ရှငး် ြပပါမယ်။
စာကိးု Appadurai, Arjun (1996). Modernity At Large:
Cultural Dimensions of Globalization.
Minneapolis: University of Minnesota Press.
Basch,
Linda
G
et.al
(1994)
Nations
unbound :transnational projects, postcolonial
predicaments, and deterritorialized nation9

Racism အေ+ကာင်း တမိနစ်တာ
သိေကာင်းစရာ
မာဒီ
Racism ဆိတ
ု ာ …..
..
လူရဲ ့ အသားအေရာင်၊ အမျိုး၊ ဇာတ်၊ ကိးု ကွယ်
ယု+ံ ကည်တ့ဲ ဘာသာ၊ ဖွားြမင်ရာေဒသကို လိက
ု 0် ပီး နှမ
ိ 0် ပီး
ဆက်ဆတ
ံ ာကို racism ဗမာလိေု တာ့ လူမျိုးေရး ခွြဲ ခားမ,၊
အသားအေရာင်ခြဲွ ခားမ,လုိ ့ ေခ6တယ်။
ဥပမာ …
သိပမ
် +ကာေသးခင် အချိနတ
် ချိနထ
် ိ ေတာင်အာဖရိ ကမှာ
လူမေဲ တွဟာ သူတုိ ့ အသားအေရာင်ေ+ကာင့် လူြဖူေတွ
စားတဲ့ စားေသာက်ဆင
ုိ ေ် တွမာှ
စားခွငမ
့် ရ +ကဘူး။
အလားတူပဲ အဂvလန်မာှ လည်း
၁၉၆၀ ဝန်းကျင်
ေလာက်ထိ ‘အိင
ု း် ရစ် မဝင်ရ၊ ေခွး မဝင်ရ’ ဆိ0ု ပီး
ေြပာင်ေြပာင်တင်းတင်း စာတန်းချိတထ
် ားတဲ့ အရက်
ဆိင
ု ေ် တွ ရှခ
ိ တ
့ဲ ယ်။ ဒါဟာ racism ပဲ။ ြမန်မာနိင
ု င
် မ
ံ ာှ
ခရစ်ယာန်မုိ ့၊ အစIလာမ်ဘာသာဝင်မုိ ့ ရာထူးတိးု မေပး
တာဟာလည်း racism ပဲ။ ေဘာလုးံ ကွငး် ထဲမာှ လူမဲ
ေဘာလုးံ သမားေတွကုိ monkey chant ေမျာက်ေအာ်
ေအာ်0ပီးေလှာင်ေြပာင် တာလည်း racism ပဲ။
အသားအေရာင်ခြဲွ ခားမ,ကုိ
နိင
ု င
် ေံ တာ်ေတာ်များများက
ုိ က
ုိ ဖ
် ျက်သလဲဆိ
ဆေုိ တာ့…..
ဘယ်လတ
ဒီမက
ုိ ေရစီနဲ ့ လူ ့အခွငအ
့် ေရး အာမခံချက်ေတွ ေပးတဲ့
နိင
ု င
် ေံ တွမာှ racism ကို ဥပေဒနဲ ့ မညီတလ
့ဲ ပ
ု ရ
် ပ် အြဖစ်
သတ်မတ
ှ ထ
် ားတယ်။ ဒီေတာ့ ဒီနင
ုိ င
် ေံ တွမာှ ေြပာခဲသ
့ လို
ခွြဲ ခား ဆက်ဆတ
ံ ာကို တရားစွလ
ဲ ုိ ့ ရတယ်။ အလုပခ
် င
ွ ်
ေတွမာှ အသားအေရာင်ခြဲွ ခား ဆက်ဆမ
ံ က
, ုိ တစက်မှ
သည်းမခံဘဲ zero tolerance ေပ6လစီကျင်သ
့ းံု 0ပီး
အလုပထ
် တ
ု တ
် အ
့ဲ ထိ အေရး ယူတယ်။
အသားအေရာင်ခြဲွ ခားမ,ကုိ ဘာ့ေ+ကာင့် အေရးတယူ လုပ0် ပီး
ု ဖ
် ျက်ရသလဲဆေုိ တာ့…..
တိက

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
လူ ့အဖွဲ ့အစည်းတခုထတ
ဲ ခုမာှ
ေမွးဖွား:ကီးြပင်းလာသူ
တိင
ု း် ဟာ
အားလုးံ လက်ခန
ံ င
ုိ တ
် ့ဲ အေြခအေန တခုကုိ
ဖန်တးီ ေပးဖို ့ ကိယ
ု စ
် က
ီ ယ
ုိ င
် တာဝန်ရတ
ိှ ယ်။ ဒါမှသာ
တိင
ု း် သူ ြပည်သားေတွက သူတုိ ့ေနထိင
ု ရ
် ာ အဖွဲ ့အစည်းနဲ ့
လူသားအချင်းချင်း တန်ဖးုိ ထား ေလးစား0ပီး တိင
ု း် ြပည်
အတွက် အားရှမ
ိ ာှ ၊ စည်းလုးံ ညီညတ
ွ မ
် ရ
, 0ိှ ပီး ဖွံ ့0ဖိုး
တိးု တက်နင
ုိ မ
် ာှ ြဖစ်တယ်။ racism ထင်ထင်ရာှ းရှား
ရှေိ နရင် နိင
ု င
် သ
ံ ူ နိင
ု င
် သ
ံ ားအချင်းချင်း+ကား ထိေရာက်တ့ဲ
ပူးေပါင်း ေဆာင်ရက
ွ မ
် , ရဖို ့ မြဖစ်နင
ုိ ဘ
် းူ ။ ဒီေတာ့
တိင
ု း် ြပည် ဖွံ ့0ဖိုးတိးု တက်ေရး လမ်းေ+ကာင်းပိတမ
် ယ်။
ေနာက် ကိယ
ု န
့် မ
ိှ တ
် ာ မ:ကိုက်ရင် ကိယ
ု လ
် ည်း သူများကို
မနှမ
ိ ် သင်ဘ
့ းူ ေပါ့။ ေနာက်တခါ သမိင
ု း် ြပန်+ကည်ရ
့ င်
racism ကို အေ+ကာင်းခံတ့ဲ အ+ကမ်းဖက် လုပရ
် ပ်
ေတွေ+ကာင့် လူေပါင်းသိနး် သန်းချီ ေသဆုးံ ခဲရ
့ တယ်။
ထပ်သခ
ိ ျင်တယ်ဆရ
ုိ င်
https://www.google.co.uk/search?q=racism&hl
=en&prmd=imvnsub&tbm=isch&tbo=u&source=u
niv&sa=X&ei=wP_kT72OoTw8QPPueyiCg&sqi=2&ved=0CIMBELAE&bi
w=1600&bih=771
http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az
/racism
http://www.goal.com/en/news/9/england/2012/
06/22/3193281/liverpool-monkey-gesture-fanfound-guilty-of-racism-offence
http://www.unitedhumanrights.org/genocide/g
enocide_in_rwanda.htm
http://www.un.org/en/events/racialdiscriminati
onday/
http://www.theholocaustexplained.org/?gclid=
CN2ih8SA47ACFdKBfAod-CwM1g

မျက်ေမှာက်ေရးရာ
အာရှ-ပစိဖတ
ိ ေ် ဒသအတွငး် အေမရိကန်ရဲ ့
စစ်ေရးဆိင
ု ရ
် ာ မဟာဗျူဟာ ေြခလှမး် များ
လင်းေအးထင်
အာရှ-ပစိဖိတ်
ေဒသအတွငး်
စစ်ေရးဆိင
ု ရ
် ာ
မဟာဗျူဟာ ေြမာက် ေြခလှမး် ေတွကုိ ရိပစ
် ားမိနင
ုိ ဖ
် ုိ ့ ဆို
၂၀၀၂ခုနစ
ှ က

စတင်လုိ ့ စကvာပူနင
ုိ င
် မ
ံ ာှ
နှစစ
် ဉ်
လုပလ
် ာခဲတ
့ ့ဲ ရှနဂ
် ရီလာ ဒိင
ု ယ
် ာေလာ့ဂ် အမည်တင
ွ ်
နိင
ု င
် တ
ံ ကာ
အစိးု ရများအ+ကား
လုြံ ခုံေရးဆိင
ု ရ
် ာ
စကားေြပာပွေဲ တွ အတွငး် ပါ ၀င်ေဆွး ေနွးတဲ့ နိင
ု င
် မ
ံ ျားရဲ ့
သေဘာထား အာေဘာ်များကို အာရုံ စိက
ု သ
် င်တ
့ ယ်။
ဒီေဆွးေနွးပွေဲ တွကုိ International Institute for
Strategic Studies (IISS) လို ့ေခ6တဲ့ 0ဗိတန
ိ ် အေြခစိက
ု ်
နိင
ု င
် တ
ံ ကာေရးရာ နိင
ု င
် ေံ ရး-စစ်ေရး ပဋိပက/ မူဝါဒေတွကုိ
သုေတသနလုပတ
် ့ဲ think tank အဖွဲ ့က ဦးေဆာင်
10

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ကျင်းပေပးတာ ြဖစ်ေပမယ်၊့ တက် ေရာက်သေူ တွဟာ
နိင
ု င
် အ
ံ သီးသီးက ကာကွယေ် ရး ဝန်:ကီးေတွ အပါအဝင်
ဝန်:ကီးဌာနအဆင့် အရာရှမ
ိ ျား ြဖစ်တယ်။ IISS က
ေမွးထုတထ
် ားတဲ့ ေဆွးေနွးပွေဲ တွ ဆိေု တာ့ အေမရိကန်နဲ ့
0ဗိတန
ိ တ
် ုိ ့
ဦးေဆာင်တ့ဲ
မဟာ
ဗျူဟာေြမာက်
လ,ပရ
် ာှ းမ,ေတွ ထဲက တစ်ခလ
ု ုိ ့ နားလည် နိင
ု တ
် ယ်။ IISS
ဆိတ
ု ာ စစ်ေအးေခတ်ကာလ အနုြမူအပါအ၀င် လက်နက်
အင်အားအ0ပိုင် ချဲ ့ထွငမ
် , အေပ6 ထိနး် ချူပ် ဖို ့ရာဆိ0ု ပီး
စတင်ဖဲွ ့စည်းခဲတ
့ ့ဲ အေနာက် အုပစ
် ရ
ု ဲ ့ မူဝါဒပိင
ု း် ဆိင
ု ရ
် ာ
အ+ကံေပး သုခမိနအ
် ဖွဲ ့။ 0ဗိတန
ိ မ
် ာှ ပုဂလ
‡ က

ကုမဏ
t ီ
လိမတ
ိ က် အေနနဲ ့ေရာ၊ မှတပ
် တ
ံု င်ထားတဲ့ Charity
ပရဟိတအဖွဲ ့ အေနနဲ ့ပါ ရပ်တည် အေြခ စိက
ု ထ
် ားတယ်။
အစိးု ရများအ+ကား
လုြံ ခုံ
ေရးနဲ ့ စစ်ေရးဆိင
ု ရ
် ာ
ကိစရ
I ပ်များ ေဆွးေနွးဖို ့ရာ အေရှ ့ ေတာင် အာရှေဒသ
ဗမာြပည်အပါအ၀င် အာရှ-ပစိဖိတ် ေဒသ:ကီးအတွက်
စကvာပူ ရှနဂ
် ရီလာ ဟိတ
ု ယ်မာှ ၊ ပါးရှနး် ပင်လယ်ေကွ ့
ေဒသအတွက် ဘာရိနး် မှာ Manama Dialogue
အမည်တင
ွ တ
် ့ဲ စကားေြပာပွေဲ တွကုိ ကျင်းပေပး ေနတယ်။
တရုတအ
် ေနနဲ ့ ေဒသတွငး် လုြံ ခုံေရးဆိင
ု ရ
် ာ ပူးေပါင်း
ေဆာင်ရက
ွ န
် င
ုိ ဖ
် ုိ ့ ဆိက
ု ာ
ရှနဂ
် ရီလာ
ေဆွးေနွးပွဲ
ေတွအတွငး် စစ်ဘက်ဆင
ုိ ရ
် ာ အဆင်ြ့ မင်အ
့ ရာရှေိ တွကုိ
ေစလdတခ
် တ
့ဲ ာမှာ မနှစ် ၂၀၁၁ ဇွန် မှာေတာ့ ကာကွယ်
ေရး၀န်:ကီး Liang Guanglie ကိယ
ု တ
် င
ုိ ် ပထမဆုးံ
ဝန်:ကီးအဆင့် ကိယ
ု စ
် ားလှယအ
် ြဖစ် တက်ခတ
့ဲ ယ်။ ရှနဂ
် ရီ
လာကို တရုတရ
် ဲ ့ ထိပတ
် န်း အဆင့် ရာထူး:ကီး ကိယ
ု စ
် ား
လှယေ် တွ ေစလdတြ် ခင်းဟာ အြပည်ြပည်ဆင
ုိ ရ
် ာနဲ ့ ပူး
ေပါင်းေဆာင်ရက
ွ ် ဖို ့ရာ တရုတအ
် ေနနဲ ့ အင်မတန်လလ
ုိ ား
စိတထ
် က်သန်မရ
, ေိှ +ကာင်း ြပသြခင်းြဖစ်တယ်။ ဒီနည်းနဲ ့
အင်မတန် အကဲဆတ် ရန်လတ
ုိ တ်တယ်လုိ ့ အိမန
် းီ ချင်း
နိင
ု င
် မ
ံ ျားက အစဉ်အဆက် ရ,ြမင်ြခင်း ခံရတတ်တ့ဲ တရုတ်
ြပည်သူ ့လွတေ် ြမာက်ေရး တပ်မေတာ်ရဲ ့ ပုရ
ံ ပ
ိ ် ကို ေပျာ့
ေြပာင်း ေစကာ၊ ေဒသတွငး် သံတမန်ေရးရာ တင်းမာမ,
ေတွကုိ ေလ;ာ့ချ နိင
ု တ
် ယ်ဆ0ုိ ပီး IISS ကလည်း
ရ,ြမင်တယ်။ ဒီနစ
ှ ် ဇွနလ
် မှာေတာ့ တရုတက
် ကာကွယေ် ရး
၀န်:ကီး မလdတဘ
် းူ ။ ရှနဂ
် ရီလာအ:ကို ဘာ အေြခအေန
ေတွများ ထူးကဲေြပာင်းလဲ ေနခဲသ
့ လဲ။ တရုတ် ကာကွယ်
ေရး ၀န်:ကီးဌာနရဲ ့ ၂၀၁၀ မူဝါဒေရးရာ လမ်းညdန် စက€ူ
ြဖူ စာတမ်းမှာလည်း ရှနဂ
် ရီလာ ဒိင
ု ယ
် ာေလာ့ဂ် ေတွကုိ
ထိပတ
် န်း ကိယ
ု စ
် ားလှယေ် တွ ေစလdတြ် ခင်း ဟာ
ေဒသတွငး် လုြံ ခုံေရးအတွက် အြပည်ြပည် ဆိင
ု ရ
် ာနဲ ့
ပူးေပါင်း ေဆာင်ရက
ွ ြ် ခင်း လုပရ
် ပ်အြဖစ် အတိအလင်း
ထည်သ
့ င
ွ း် ေရးသားထားတာပဲ။
တကယ်ေတာ့ ထားရှမ
ိ ယ့် မူဝါဒေရးရာ သေဘာထား
ေတွကုိ ဖွငထ
့် တ
ု ် ေ+ကညာြခင်း အားြဖင့် အာရှ-ပစိဖိတ်
ေဒသအတွငး် စစ်ေရးမဟာဗျူဟာ လတ်တေလာ ေသွးတိးု
စမ်းလာတာ အေမရိကန်ပ။ဲ အရင်နစ
ှ ် ၂၀၁၁ နိ၀
ု င်ဘာ
ကတည်းက အာရှတက
ုိ န
် ဲ ့ စပ်လျဉ်းတဲ့ နိင
ု င
် ြံ ခားေရးရာ
မူေတွကုိ ြပန်လည် ချိနခ
် င
ွ လ
် ;ာ ညှမ
ိ ယ်လုိ ့ ေလသံစပစ်
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

လာတာကို တရုတက

သူတုိ ့ရဲ ့ အာရှတက
ုိ အ
် တွငး်
တက်လာတဲ့ +သဇာကို အေမရိကန်က ဘရိတအ
် ပ
ု ဖ
် ုိ ့
:ကိုးစားတဲ့ တိက
ု ရ
် က
ုိ ် စိနေ် ခ6မ,နယ
ှ ် မှတယ
် ခ
ူ တ
့ဲ ယ်။
အခုဇန
ွ လ
် ရှနဂ
် ရီလာေဆွးေနွးပွမ
ဲ ာှ အေမရိကန် ကာကွယ်
ေရး ၀န်:ကီး Leon Panetta က တရုတရ
် ဲ ့ စိးု ရိမမ
် ,
စွပစ
် မ
ဲွ ေ, တွကုိ ပယ်ချ0ပီး၊ အာရှတက
ုိ မ
် ာှ အေမရိကန်ရဲ ့
ကာကွယေ် ရးဆိင
ု ရ
် ာ
ပါဝင်ပတ်သက်မ,
မူဝါဒေတွ
ြပင်ဆင်တာ တိးု ချဲ ့တာမှနသ
် မ; တိးု တက်ဖံွ ့0ဖိုး :ကီးထွား
လာတဲ့ တရုတြ် ပည်နဲ ့ သဟဇာတြဖစ်ြဖစ် ဟန်ချက်ညီ
အပ်စပ်ဖုိ ့ပဲလုိ ့ တရုတအ
် ေပ6 ရန်ဘက် သဖွယ် မယူဆတဲ့
သေဘာ ေရdြပည်ေအး တရား ေဟာခဲတ
့ ယ်။ လက်ေတွ ့မှာ
ဘာေတွ စလုပ် ေနနှင့် 0ပီး0ပီလ။ဲ

ပါပဲ။ Anti-access ဆိတ
ု ာ တစ်ဖက်က ရန်သူ ့အင်အား
ကိယ
ု ထ
် န
ိ း် ချူပ်ရာ ဂွငထ
် ဲ ၀င်ေရာက် မလာေအာင်
ဟန် ့တားနိင
ု စ
် မ
ွ း် ၊ area denial ဆိတ
ု ာ ကိယ
ု ဂ
့် င
ွ ထ
် ဲ
၀င်ေရာက် လာခဲရ
့ င် လည်း ရန်သူ လ,ပရ
် ာှ းနိင
ု မ
် န
, ယ်ပယ်
ကျဉ်းနိင
ု သ
် မ;
ကျဉ်းေအာင်
ြပုလုပန
် င
ုိ စ
် မ
ွ း် ကို
ဆိလ
ု ပ
ုိ ါတယ်။ ဒီလုိ A2/AD စစ်ေရးဗျူဟာ ေြမာက်ဖုိ ့ရာ
လိအ
ု ပ်တ့ဲ ဖျက်သေဘvာ၊ ဒုးံ ကျဉ်၊ ဗုးံ :ကဲတက
ုိ ေ် လယာဉ်၊
ေတာ်ပဒ
ီ တ
ုိ ပ်
ေရငုပ်
သေဘvာများလို
အဆင်ြ့ မင့်
နည်းပညာများအေပ6 ေငွပေံု အာသုးံ
တိးု ချဲ ့ေနနိင
ု သ
် ူ
မများလှတ့ဲ နိင
ု င
် ေံ တွ ထဲမာှ မှ တရုတက
် ဗိလ
ု စ
် ေဲွ နေတာ့
နည်းပညာ အ ဆင်ြ့ မင့် ဗျူဟာေြမာက် ရန်သလ
ူ ုိ ့ဆိရ
ု င်၊
ဆိခ
ု သ
့ဲ လိပ
ု ဲ တရုတန
် ာမည်တပ် ေြပာစရာမလိ၊ု တရုတက
် ုိ
အဓိက ထားသည်န
့ ယ
ှ ် နားလည်+ကရတယ်။အဲဒ့ီ A2/AD
ဒီနစ
ှ ဧ
် 0ပီလကတ
0ခိမး် ေြခာက်မက
, ုိ
ည်းက
ေချမ,နး် ဖို ့ရာ
အထူးသြဖင့် အေရှ ့ေတာင်အာရှ တခွငမ
် ာှ အေမရိကန်နဲ ့ တရုတ် တို ့ရဲ ့
+သစေ+တလျ
ပဲနတ
် ဂွနက

Joint
ေြမာက်ပင
ုိ း် မှာ
Operational
စီးပွားေရးစားကျက်လမ
ု ၊, အင်အား0ပိုင်ဆင
ုိ မ
် ၊, +သဇာ တည်ေထာင်မတ
, ုိ ့ဟာ အရှန
ိ ်
ကမ်းတက်တပ်
Access Concept
အြမင်ဆ
့ းံု ကို ေရာက်လာ0ပီလုိ ့ တွကဆ
် နိင
ု ပ
် ါတယ်။
ေတွ
(JOAC)
ဆိ0ု ပီး
ေနရာချခဲတ
့ ယ်။
ဦးတည်ေန ပါတယ်။
ကမ်းရိးု တန်းသွား
စစ်ေအးေခတ်
စစ်သေဘvာ အေြခစိက
ု စ
် ခန်း တည်ဖုိ ့ စကvာပူနဲ ့ သေဘာ
ဆိဗ
ု ယ
ီ က်နဲ ့
ရင်ဆင
ုိ ဖ
် ုိ ့ရာ
ေလတပ်
ေရတပ်
တူညမ
ီ , ရ0ပီးေ+ကာင်း အခုဇန
ွ လ
် ဆန်းမှာ စကvာပူေရာက်
ပူးေပါင်းစစ်ဆင်ေရး နည်းနာဗျူဟာ AirSea Battle ကို
ေနတဲ့ Leon Panetta က ေ+ကညာတယ်။ တစ်ခါတည်းပဲ
မွမး် မံ ထားတာပါပဲ။ JOAC အရ အေမရိကန်ရဲ ့ ဒီနစ
ှ ်
ေလယာဉ်တင် စစ်သေဘvာ ၆ စင်းအပါအ၀င် အေမ
အပိင
ု း် အြခားမှာ ထူးကဲသသ
ိ ာစွာ ြပင်ဆင်လာတဲ့ စစ်ေရး
ရိကန်ရဲ ့ တိက
ု ေ် ရယာဉ် ၆ဝ ရာခိင
ု န
် န
, း် ကို အာရှ တိက
ု မ
် ာှ
မဟာဗျူဟာ
ေြခလှမး် များဟာ
အာရှ-ပစိဖိတ်
၂၀၂၀ မတိင
ု မ
် ီှ အ0ပီး ေနရာချမယ်လုိ ့ ဖွငဟ
့် တယ်။
ေဒသအတွငး်
ရည်စးူ ေ+ကာင်း ရှနဂ
် ရီလာ ဒိင
ု ယ
် ာ
ရှနဂ
် ရီလာ ေဆွးေနွးပွ0ဲ ပီးေတာ့ အဲဒ့ီ အေမရိကန်
ေလာ့ဂမ
် ာှ ကာကွယ် ေရး၀န်:ကီးကိယ
ု တ
် င
ုိ ် ထုတေ် ဖာ်
ကာကွယေ် ရး၀န်:ကီးဟာ
စကvာပူကေန
ဗီယက်နမ်
တဲေ့ နာက် အာရှ-ပစဖိတ် ေဒသတလdား၊ အထူးသြဖင့်
ဆိပက
် မ်း Cam Ranh Bay ကို သွားြပန် တယ်။
အေရှ ့ေတာင်အာရှ တခွငမ
် ာှ အေမရိကန်နဲ ့ တရုတ် တို ့ရဲ ့
အဲဒဆ
့ီ ပ
ိ က
် မ်းဟာ
ဗီယက်နမ်စစ်တန
ု း် က
အေတာ်
စီးပွားေရးစားကျက်လမ
ု ၊, အင်အား0ပိုင်ဆင
ုိ မ
် ,၊ +သဇာ
:ကီးမားတဲ့ အေမရိကန် စစ်အေြခစိက
ု စ
် ခန်း။ အခုလည်း
တည်ေထာင်မတ
, ုိ ့ဟာ အရှန
ိ ် အြမင်ဆ
့ းံု ကို ေရာက်လာ0ပီလုိ ့
ပဉIဂဌ
ံ ာနက ေတာင်တရုတ် ပင်လယ် အတွငး် ြဖတ်သန်း
တွကဆ
် နိင
ု ပ
် ါတယ်။ အေမရိကန်နဲ ့ တရုတဟ
် ာ သူတုိ ့
မယ့် အေမရိကန် ေရတပ်သေဘvာေတွ ရပ်နားနိင
ု တ
် ့ဲ
အချင်းချင်းေတာ့ ကုနသ
် ယ
ွ ဖ
် က် စီးပွားဖက်နင
ုိ င
် မ
ံ ျား
+ကားစခန်းအြဖစ် အသုးံ ြပုချင်တယ်။ ဒီလုိ အေမရိကန်ရဲ ့
ြဖစ်ေန+ကတာကို
ဌာေနေဒသတွငး် က
ဖွံ ့0ဖိုးဆဲ
ေြခလှမး် ေတွကုိ တရုတက

သူတုိ ့အေပ6 0ခိမး် ေြခာက်မ,
နိင
ု င
် င
ံ ယ်များ
သတိချပ်
စရာပါ။
အေမရိကန်နဲ ့
အေနနဲ ့ မှတယ
် တ
ူ ာ ဘယ်ဆန်းပါ့မလဲ။ အေမရိကန်ဟာ
တရုတတ
် ုိ ့ရဲ ့ 0ပိုင်ဆင
ုိ မ
် အ
, ရှန
ိ ဟ
် ာ
အဲဒ့ီ
ဖွံ ့0ဖိုးဆဲ
အီရတ်ကေနလည်း ခွာခဲအ
့ 0ပီး အာဖဂန် စစ်အရှန
ိ ် လည်း
နိင
ု င
် င
ံ ယ်များရဲ ့ ြပည်တင
ွ း် စီးပွားေရး နိင
ု င
် ေံ ရးများ အေပ6
ေသသေလာက် ြဖစ်ေန0ပီးတဲ့ အခုအချိနမ
် ာှ counterမလွမ
ဲ ေသွ သက်ေရာက်မ, ရှပ
ိ ါ
လိမမ
့် ယ်။ အာရှinsurgency campaigns လို ့ ေခ6တဲ့ ြပည်တင
ွ း် သူပန
ု ်
ပစဖိတေ် ဒသအတွငး် Gold Cobra ေခ6တဲ့ အေမရိကန်
အဆင့် နှမ
ိ ေ် ရးကို အဓိကထားရတဲ့ ကျန်ခတ
့ဲ ့ဲ ဆယ်စန
ု စ
ှ ်
ဦးေဆာင်တ့ဲ ပူးတွဲ စစ်ေရး ေလ့ကျင်မ
့ မ
, ာှ ဗမာစစ်တပ်
အတွငး် စစ်ေရး လိအ
ု ပ်ချက် ကေန၊ ေနာက် ရင်ဆင
ုိ ရ
် မယ့်
၀င်ပါချင်ေ+ကာင်း ဒီနစ
ှ ဆ
် န်း ပိင
ု း် မှာ ထိင
ု း် ကတဆင့်
ရန်သဟ
ူ ာ နည်းပညာ အဆင်ြ့ မင့် ဗျူဟာေြမာက်
ပူဆာခဲတ
့ ာကို
အခုဇန
ွ လ
် ဆန်း
ရှနဂ
် ရီလာ
ရန်သအ
ူ ြဖစ် ပဉIဂဌ
ံ ာနက တင်:ကို သေဘာထားလာတယ်။
ဒိင
ု ယ
် ာေလာ့ဂမ
် ာှ ပဲ အေမရိကန် ကာကွယ် ေရး၀န်:ကီးက
အဲဒေီ နာက် ရန်သဟ
ူ ာ တရုတလ
် ုိ ့ နာမည်တပ် မေြပာေပသိ၊
ဗမာစစ်တပ်ကုိ မီးစိမး် ြပတယ်။ လူ+ကား ေကာင်းေအာင်
နည်း ပညာ အဆင်ြ့ မင့် ဗျူဟာေြမာက်တ့ဲ စစ်အင်အားကို
လူ ့အခွငအ
့် ေရး၊
ဒီမက
ုိ ေရစီေရး
ဆက်0ပီး
အရှန
ိ အ
် ဟုန် အေကာင်းဆုးံ တိးု ချဲ ့ေနနိင
ု တ
် ာ ကေတာ့
ေြပာင်းလဲေဖာ်ေဆာင်ဖုိ ့ တိက
ု တ
် န
ွ း် ြခင်း သကာအုပထ
် ား
တရုတပ
် ။ဲ
ဘာဗျူဟာ ေြမာက်တာ လဲဆုိ antiေပသိ၊ လိရ
ု င်းကေတာ့ နိင
ု င
် ေံ ရးရဲ ့ လက်ေအာက်ခံ မဟုတ်
access/area denial (A2/AD) လုပန
် င
ုိ စ
် မ
ွ း် ဗျူဟာ
ရုမ
ံ က နိင
ု င
် ေံ ရးကို ချယ်လယ
ှ ် :ကိုးကိင
ု ေ် နတဲ့ ြပည်တင
ွ း်
11

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
စစ် ဆက်လက် တိက
ု ခ
် က
ုိ ေ် နတဲ့ ဗမာ စစ်တပ်အေပ6
အေမရိကန်က စစ်ေရးမဟာမိတ် အြဖစ် လက်တန
ဲွ င
ုိ တ
် ယ်
ဆိတ
ု ့ဲ အေြခအေနပါပဲ။
Ref:
‘Military strategy: The China syndrome
Military diplomacy: Not so warm and fuzzy’,
The Economist, June 9th-15th 2012

အေမရိကန်ေတွလာ0ပီ။ အေရှ ့ေတာင်
အာရှနင
ုိ င
် ေံ တွ ဘာလုပ+် ကမလဲ။
ဝတုတ်
နှစဆ
် ယ်ရာစုရဲ ့ ေနာက်ဆးံု ဆယ်စန
ု စ
ှ က

စ0ပီး ကမ5ာ
တဝှမး် မှာ တရုတေ် တွရဲ ့ စီးပွားေရး တြဖည်းြဖည်း
ြဖန် ့ကျက်လာေနတဲ့ အြခင်းအရာကို ရည်ညန
d း်
တဲ့
‘တရုတေ် တွလာေန0ပီ’ Chinese are coming ဆိတ
ု ့ဲ
စကားစု တခုကုိ နှစဆ
် ယ်တ
့ ရာစုရဲ ့ ပထမ ဆယ်စန
ု စ
ှ ်
ကုနခ
် ါနီး ေလာက်ကစ0ပီး ကမ5ာတလdား ရုပသ
် ံ အစီ
အစဉ်ေတွမာှ မ+ကာခဏ +ကားလာ ရတယ်။ တကယ်တမ်း
+ကည်ရ
့ င်လည်း အေရှ ့ေတာင်အာရှနဲ ့ +သစေ+တးလျ၊
အာဖရိက၊ ေတာင် အေမရိကနဲ ့ ေနာက်ဆးံု ဥေရာပနဲ ့
အေမရိကန် ပါ စီးပွားေရး ပိင
ု း် မှာ တရုတန
် ဲ ့ ကင်းဖို ့
မြဖစ်နင
ုိ တ
် ့ဲ အေနအထားကို ပိပ
ု ုိ ေတွ ့လာရတာ အမှနပ
် ။ဲ
ဒါေပမယ့် ြမန်မာနိင
ု င
် ံ အပါအဝင် အေရှ ့ေတာင်အာရှက
နိင
ု င
် ေံ တွမာှ အခု ဒုတယ

ဆယ်စန
ု စ
ှ အ
် တွငး် +ကားလာ
ရဖွယ် ရှတ
ိ ့ဲ စကားစု တခုကေတာ့ ‘အေမရိကန်ေတွ
လာေန0ပီ’ ဆိတ
ု ့ဲ စကားပဲ။ အေမရိကန်ေတွ လာေတာ့မယ်
ဆိေု တာ့ အေရှ ့ေတာင်အာရှမာှ တရုတ် +သဇာ လdမး် မိးု ခံ
ရမှာကို စိးု ရိမ်ေနတဲ့ အေရှ ့ေတာင်အာရှက နိင
ု င
် ေံ တွ
အတွက် တရုတန
် ဲ ့ အေမရိကန် အ0ပိုင် +သဇာ ထူေထာင်မ,
ကေန
ကိယ
ု အ
် ြမတ်ထက
ွ ဖ
် ုိ ့ အခွငအ
့် ေရး
ရ0ပီလုိ ့
ထင်မေိ ကာင်း ထင်မန
ိ င
ုိ တ
် ယ်။ ဒါေပမယ်လ
့ ည်း ပိ0ု ပီး
ြဖစ်နင
ုိ ေ် ြခရှတ
ိ ာက ဒီနင
ုိ င
် ေံ တွဟာ နှစ် ဆယ်တ
့ ရာစုရဲ ့
မဟာ အင်အား:ကီး နိင
ု င
် :ံ ကီး နှစန
် င
ုိ င
် ံ +ကားမှာ
သံတမန်ေရး မျက်ြဖူဆိက
ု ဖ
် ုိ ့ ပိြု ဖစ်လာ နိင
ု တ
် ယ်လုိ ့
ယူဆမိတယ်။
ဒီနစ
ှ ် ဇန်နဝါရီလဆန်းမှာ အေမရိကန် သမ4တ
အိဘ
ု ားမားက အေမရိကန်ရဲ ့ comprehensive defence
review ကို ထုတြ် ပန် ရာမှာ critical region အတိမး်
ေစာင်းမခံတ့ဲ ေဒသလို ့ ေခ6ေဝ6 သုးံ န,နး် သွားတဲ့ အာရှ
ပစိဖတ
ိ ေ် ဒသမှာ အေမရိကန် တပ်ေတွကုိ တိးု ချဲ ့ချသွား
မယ်လုိ ့ ေ+ကညာ သွား တယ်။၁ ေနာက်ေ+ကညာချက်ထမ
ဲ ာှ
စိတဝ
် င်စားဖို ့ ေကာင်းတဲ့ အချက်တချက်က အေမရိကန်
စစ်ဘက် အသုးံ စရိတရ
် ဲ ့ နှစစ
် ဉ် ဖွံ ့0ဖိုးမ,နန
, း် ဟာ ကုနလ
် န
ွ ်
ခဲတ
့ ့ဲ ဆယ်နစ
ှ ေ် လာက်ထိ များမှာ မဟုတေ် ပမယ့် နှစစ
် ဉ်
မှနမ
် န
ှ ် တိးု ေနအုးံ မှာြဖစ်0ပီး အေမရိကန်စစ်ဘက် အသုးံ
12

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

စရိတဟ
် ာ သူ ့ေနာက်က နိင
ု င
် ံ ဆယ်ခေု ပါင်း အသုးံ စရိတ်
အထက်မာှ
ဆက်ရေိှ နေစရမယ်လုိ ့ ေြပာသွားတယ်။
အိဘ
ု ားမား ေ+ကညာချက် ထွကလ
် ာ 0ပီး ေြခာက်လအ+ကာ
ခုဇန
ွ လ
် ဆန်းမှာ အေမရိကန် ကာကွယေ် ရး ဝန်:ကီး လီယန
ွ ်
ပင်နက်တာက အေရှ ့ေတာင်အာရှနဲ ့ အာရှနင
ုိ င
် ေံ တွကုိ
လာ0ပီး အေမရိကန်ရဲ ့ အာရှ ပစိဖတ
ိ ် စစ်ဗျူဟာသစ်ကုိ
အေသးစိတ် ထပ်0ပီး ထုတြ် ပန်သာွ းတယ်။ သူ ့ မိန် ့ခွနး် မှာ
အေမရိကန်ဟာ pacific power ပစိဖတ
ိ ် ေဒသက
အင်အား:ကီးနိင
ု င
် ံ ဆိတ
ု ့ဲ အချက်ကုိ ေဇာင်းေပးေြပာ
သွား0ပီး rebalancing လို ့ သုးံ သွား တဲ့ အစီအစဉ်အရ
အေမရိကန် ေရတပ် ချထားမ, အေနအထားကို အရင် က
အတbလနbတ
ိ ် ငါးဆယ်၊ ပစိဖတ
ိ ် ငါးဆယ် အေနအထား
ကေန ခု ဆယ်စန
ု စ
ှ ် အကုနမ
် ာှ အတbလနbတ
ိ ် ေလးဆယ်၊
ပစိဖတ
ိ ် ေြခာက်ဆယ် အေနအထားထိ တြဖည်းြဖည်း
ေြပာင်းလဲ ချသွားမယ်လုိ ့ ေြပာတယ်။
ဒီေတာ့ အေမရိကန်ရဲ ့ အာရှ ပစိဖတ
ိ ် ဗျူဟာ သစ်ရဲ ့
ရည်ရယ
ွ ခ
် ျက်က ဘာလဲ။ ဒီစစ်ဗျူဟာသစ်က ြမန်မာ
နိင
ု င
် အ
ံ ပါအဝင် အေရှ ့ေတာင်အာရှ နိင
ု င
် ေံ တွေပ6 ဘယ်လုိ
ရိက
ု ခ
် တ်မ, မျိုးေတွ ြဖစ်လာမလဲ။
တကယ်ေတာ့ အေမရိကန်ဟာ ၁၉၈၉ ဘာလင်
တံတင
ုိ း် 0ပို0ပီး သိပမ
် +ကာခင်မာှ ဘဲ သူ ့စစ်ေရး အာရုစ
ံ က
ုိ ်
မ,ကုိ အေရှ ့ဥေရာပကေန အေရှ ့အလယ်ပင
ုိ း် နဲ ့ အာရှ
ပစိဖတ
ိ ဘ
် က်ကုိ တြဖည်းြဖည်းချင်း ေြပာင်းေရd ့ဖို ့ ြဖစ်
ေပမယ့် စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်တက
ုိ ခ
် က
ုိ မ
် န
, ဲ ့ ေနာက်
ဆက်တဲွ စစ်ေရး ကိစေI တွေ+ကာင့် အာရှ ပစိဖတ
ိ ဘ
် က်ကုိ
ခုကျမှ ေြပာင်းြဖစ်တယ်လုိ ့ ကန် ကာကွယေ် ရး ဝန်:ကီး
ဌာနက ဆိတ
ု ယ်။ အခု စစ်ဗျူဟာသစ်ဟာ တရုတက
် ုိ ရည်
ရွယ0် ပီး ချမှတတ
် ာ မဟုတဘ
် းူ လို ့ ပင်နက်တာ မိန် ့ခွနး် မှာ
အတိအလင်း ေြပာသွားေပမယ့် တရုတဘ
် က်က +ကည်မ
့ ယ်
ဆိရ
ု င် ဒါကို ယု+ံ ကည်ဖုိ ့ ခက်တယ်။ တရုတ် အစိးု ရ
အာေဘာ်ကုိ ေဖာ်ြပေနတဲ့ အစိးု ရ
မီဒယ
ီ ာေတွမာှ
ဒီစစ်ဗျူဟာသစ်ဟာ အေရှ ့ အာရှမာှ
တေန ့တြခား
:ကီးထွားလာေနတဲ့ တရုတ် အင်အားကို ထိနး် ဖို ့ လုပတ
် ့ဲ
လုပရ
် ပ်ဆ0ုိ ပီး ေရးသား ေဖာ်ြပ+ကတယ်။ တရုတဘ
် က်က
စိးု ရိမမ
် ယ်ဆုိ စိးု ရိမစ
် ရာ တခုက အေမရိကန်က ဒီေဒသက
နိင
ု င
် ေံ တွမာှ rotational deployment
စစ်အင်အား
အလှညက
့် ျ
ချထားမ,ေတွ
လုပလ
် ာတာြဖစ်တယ်။
+သစေ+တးလျမှာ လုပ0် ပီး သလို ဖိလစ်ပင
ုိ န
် ဲ ့လည်း လုပဖ
် ုိ ့
စဉ်းစားေန0ပီး စင် ကာပူနဲ ့လည်း လုပဖ
် ုိ ့ ရှတ
ိ ယ်လုိ ့
အေမရိကန် ကာကွယေ် ရးဝန်:ကီးဌာနက ေ+ကညာသွား
တယ်။ စစ်အင်အား အလှညက
့် ျချထားမ, ဆိတ
ု ာ ေတာင်
ကိရ
ု းီ ယားနဲ ့ ဂျပန်မာှ လို အ0မဲ တမ်း စစ်စခန်းေတွ
ထားရှတ
ိ ာမဟုတဘ
် ဲ
အေမရိကန်
စစ်မထ
, မ်းေတွကုိ
သက်ဆင
ုိ ရ
် ာ နိင
ု င
် ေံ တွက စစ်မထ
, မ်းေတွနဲ ့ ကာလ အပိင
ု း်
အြခားတခု သတ်မတ
ှ 0် ပီး ပူးတွဲ တာဝန် ထမ်းေဆာင်
ေစတာ ြဖစ်တယ်။ ပုမ
ံ န
ှ အ
် ားြဖင့် ယာယီ လာချမယ့် အေမ
ရိကန် စစ်မထ
, မ်း အေရအတွကက

ရာဂဏန်းသာ
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ရှေိ ပမယ့် စစ်ဘက် ဆက်ဆမ
ံ , ပို နက်ရင
c း် လာမယ့် အေရး
ကို တရုတဘ
် က်က စိတပ
် ပ
ူ ံု ရတယ်။
ေနာက်တခါ လီယန
ွ ် ပင်နက်တာ မိန် ့ခွနး် မှာ အေမ
ရိကန် အေနနဲ ့ အေရှ ့ေတာင်အရှက နိင
ု င
် ေံ တွနဲ ့ မဟာမိတ်
ဆက်ဆေံ ရးကို ပိ0ု ပီး နက်ရင
c း် ေအာင်၊ အားေကာင်းေအာင်
တိးု ြမှင့် လုပေ် ဆာင်ရာမှာ အေမရိကန် စစ်တပ်က
ေနာက်ကေန ကျားကန် ေပးနိင
ု ဖ
် ုိ ့ အာရှပစိဖတ
ိ ် စစ်ဗျူ
ဟာသစ်ကုိ ချမှတတ
် ာ ြဖစ်တယ်လုိ ့ ေြပာသွားတယ်။၂
အေမရိကန် +ကည်းတပ်နဲ ့ ကမ်းတက် တပ်ဖဲွ ့ေတွ တိးု ချဲ ့
ချထားဖို ့ ကိစက
I ုိ သူ ့မိန် ့ခွနး် ထဲ ေြပာမသွား ေပမယ့်
အာဖဂန်နစIတန်နဲ ့
အီရတ်က
တပ်အများအြပားကို
ြပန်ရပ
ု ေ် နတာမို ့ အေမရိကန် အေနနဲ ့ လိအ
ု ပ်မယ် ဆိရ
ု င်
သူ ့စစ်အင်အားကို အာရှပစိဖတ
ိ က
် ုိ ပို ့ဖို ့ ြဖစ်နင
ုိ ် မှာပဲ။
တရုတဟ
် ာ ေတာင်တရုတ် ပင်လယ်ြပင်မာှ နယ်ေြမ
ပိင
ု ဆ
် င
ုိ မ
် န
, ဲ ့ ပတ်သက်0ပီး အေရှ ့ေတာင်အာရှ ေဒသတွငး် က
နိင
ု င
် ေံ တွနဲ ့ အြငင်းအခုံ ြဖစ် ေနတာြဖစ်0ပီး အေမရိကန်ရဲ ့
ပါဝင်ပတ်သက် လာနိင
ု ေ် ြခကို တရုတန
် ဲ ့ တရား0ပိုင်
ြဖစ်ေနတဲ့ နိင
ု င
် ေံ တွက :ကိုဆိမ
ု ာှ ြဖစ်တယ်။ ေတာင်တရုတ်
ပင်လယ်ထက
ဲ ကMန်းစု ေတွ ပိင
ု ဆ
် င
ုိ မ
် ေ, တွနဲ ့ ပတ်သက်0ပီး
အြငင်း ပွားမ,ေတွမာှ တရုတန
် ဲ ့ တရား0ပိုင်ြဖစ်ေနတဲ့
နိင
ု င
် ေံ တွရဲ ့
ေစျးဆစ်နင
ုိ စ
် မ
ွ း်
အားေကာင်းေအာင်
လူလးံု ထွကြ် ပရုံ သက်သက် ပဲလား၊ ဒိထက်ပသ
ုိ လား၊
ဘယ်ေလာက် ပိသ
ု လဲ ဆို တာခုချိနမ
် ာှ ေတာ့ ေသချာ
ေြပာနိင
ု အ
် းံု မှာ မဟုတ် ဘူး။ ဘာပဲေြပာေြပာ ဒီအချက်ဟာ
တရုတ် အတွက် အဓိက ေခါင်းခဲစရာ အချက် တချက်
ြဖစ်တယ်။

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ေြပာေပမယ့် ထိင
ု း် က ဒီအရာရှဟ
ိ ာ လက်ရိှ စစ်မထ
, မ်းမို ့
လdေဲ ြပာင်းေရး စာချုပ်နဲ ့ အကျုံးမဝင်ဘးူ ၊ ေနာက်
အေမရိကန်နဲ ့ ထိင
ု း် စာချုပ် ချုပ်ထားသလို ထိင
ု း် ဟာ ရုရန
ှ ဲ့
သေဘာတူထားတာေတွကုိ
လည်း
ေလးစား
လိက
ု န
် ာရမယ်လုိ ့ အေ+ကာင်းြပ0ပီး လdမ
ဲ ေပး ခဲဘ
့ းူ ။)
တြခား နိင
ု င
် ေံ တွနဲ ့လည်း ဆက်ဆေံ ရး ြပန် တည်ေဆာက်ဖုိ ့
လိ0ု ပီလုိ ့ ယူဆစရာ အေ+ကာင်းေတွ ရှလ
ိ ာ ခဲတ
့ ယ်။ ဒီ
ေနာက်ခေံ တွေနာက်မာှ အခု အာရှပစိဖတ
ိ ် စစ်ဗျူဟာသစ်
ေပ6ထွကလ
် ာတာလို ့ ယူဆ တယ်။
အေပ6ယံ +ကည်မ
့ ယ်ဆရ
ုိ င်ေတာ့ တရုတ် စီး ပွားေရး
+သဇာ တေန ့တြခား :ကီးလာတာကို လန် ့တဲ့ နိင
ု င
် ေံ တွ
အတွကေ် တာ့ အေမရိကန် လာမှာကို :ကိုဆိခ
ု ျင်စရာလို ့
ထင်ရေပမယ့် တကယ်တမ်းမှာ ဒီနင
ုိ င
် ေံ တွရဲ ့ နိင
ု င
် ြံ ခားေရး
ေပ6လစီေတွ တကယ့် အကျပ်အတည်း ဆိက
ု န
် င
ုိ တ
် ့ဲ
ြဖစ်နင
ုိ ေ် ြခေတွ အများ:ကီး ရှေိ နတယ်။ ပထမတချက်
အေနနဲ ့ ကေန ့ေခတ် နိင
ု င
် တ
ံ ကာ ဆက်ဆေံ ရးဟာ
စစ်ေအးေခတ် ကလို တဘက် ဘက်မာှ ြပတ်ြပတ်သားသား
ရပ်လုိ ့ရတဲ့ အေနအထားမျိုးမှာ မရှဘ
ိ းူ ။ အေရှ ့ေတာင်
အာရှ နိင
ု င
် ေံ တွ အေနနဲ ့ တရုတက
် ုိ မ:ကိုက်ေပမယ့်
တရုတန
် ဲ ့ ဆက်ဆေံ ရးကို အထူး ဂရုစက
ုိ ေ် နရတုနး် ပဲ။
ေနာက်တခါ တရုတ် အေမ ရိကန် ဆက်ဆေံ ရးကို
တကမ5ာလုးံ
အတိင
ု း် အတာနဲ ့ +ကည်မ
့ ယ်ဆရ
ုိ င်လည်း
တရုတန
် ဲ ့ အဆက် ြဖတ်0ပီး အေမရိကန်နဲ ့ တန်းနှစပ
် ါး
သွားဖို ့ ဆုးံ ြဖတ်တာ မျိုးဟာ အေြမာ်အြမင်ရတ
ိှ ့ဲ ဆုးံ ြဖတ်
ချက်မျိုးလား ဆိတ
ု ာ သက်ဆင
ုိ ရ
် ာ နိင
ု င
် ေံ တွအတွက်
ေလးေလး နက်နက် စဉ်းစား ရမယ့် ေမးခွနး် ြဖစ်တယ်။

အေမရိကန်က အာရှ ပစိဖတ
ိ ေ် ဒသမှာ ေရတပ်
အင်အား တိးု ချဲ ့ချထားတာကို တရုတက
် ဒီအတိင
ု း် +ကည့်
လွနခ
် တ
့ဲ ့ဲ ဆယ်နစ
ှ ် ဆယ်င
့ ါးနှစေ် လာက်က စ0ပီး
ေနမှာ မဟုတဘ
် းူ ။ သူ ့ေရတပ် အင်အားကို ပိေု တာင်မှ
တရုတဟ
် ာ အေရှ ့အာရှ ေဒသမှာ သိသ
ု ုိ သိပသ
် ပ
ိ န
် ဲ ့ စီးပွား
တိးု ချဲ ့အုးံ မှာပဲ။ အထူးသြဖင့် ဆယ်က
့ းုိ ရာစု တုနး် က ခံခ့ဲ
ေရး +သဇာ ထူေထာင်ေနရာမှာ +သစေ+တးလျ လို နိင
ု င
် ံ
ရတာ
ေတွရဲ ့
ကျူးေကျာ်သေူ တွနဲ ့
စီးပွားေရးကေတ
ေရတပ် အင်အားချင်း
ာင်
တရုတန
် ဲ့
တရုတ် စီးပွားေရးက အတက်ဘက်မာှ ရှေိ နတာမို ့ အေမရိကန်ရဲ ့ မဟာ
မယှဉန
် င
ုိ လ
် ုိ ့ဆိတ
ု ့ဲ
ယှကန
် ယ
ွ မ
် , ပိ0ု ပီး
မိတေ် တွကုိ တရုတက
် ေငွအင်အားသုးံ 0ပီး ဆွယဖ
် ုိ ့ ြဖစ်နင
ုိ တ
် ယ်။
အချက်က
သူတုိ ့
:ကီးမားလာခဲတ

ေခါင်းထဲစေဲွ နတယ်။
ယ်။
အာရှ
အကျိုးဆက်အြဖစ်
ပစိဖတ
ိ ် ေဒသက
ေဒသတွငး် နိင
ု င
် ေံ တွေပ6မှာ တရုတက
် ေတာင်းဆိမ
ု ေ, တွ
နိင
ု င
် ေံ တွနဲ ့
တရုတ်
ဆက်ဆေံ ရး
တစတစ
လုပလ
် ာရင် ဒီေတာင်းဆိမ
ု ေ, တွကုိ ဘယ်လုိ ရင်ဆင
ုိ ်
နက်ရင
c း် လာေနတာဟာ အေမရိကန် အတွက် လည်း
ေြဖရှငး် မလဲ။ အထူးသြဖင့် အခု အေမရိကန် စစ်
စိးု ရိမစ
် ရာ
ြဖစ်တယ်။
အေမရိကန်ဟာ
အာရှ
ဗျူဟာသစ်ကုိ တရုတက

သူ ့ကို လာဝိင
ု း် တာ လို ့
ပစိဖတ
ိ ေ် ဒသက နိင
ု င
် င
ံ ါးနိင
ု င
် န
ံ ဲ ့ (ဂျပန်၊ ေတာင်ကရ
ုိ းီ
ြမင်တအ
့ဲ ခါ တေန ့တြခား ကိယ
ု က
့် ယ
ုိ က
် ုိ ယု+ံ ကည်ချက်
ယား၊ +သစေ+တးလျ၊ ထိင
ု း် ၊ ဖိလစ်ပင
ုိ )် treaty allies
ရှလ
ိ ာသလို ကုန+် ကမ်းနဲ ့ စွမး် အင် အတွက် ြပည်ပကို ပိပ
ု ုိ
မဟာမိတ်
စာချုပ်
ချုပ်ထားတယ်။
ဒါေပမယ့်
အားထား
လာရတဲ့
တရုတက

သူ ့အြမင်မာှ
ထိင
ု း် နိင
ု င
် က

နိင
ု င
် ေံ ရး အေြပာင်းအလဲ ေတွေ+ကာင့်
အဝိင
ု း် ခံရမ,ကေန
ရုနး် ထွကဖ
် ုိ ့
:ကိုးစား
မှာပဲ။
ထိင
ု း် နဲ ့ အေမရိကန် ဆက်ဆေံ ရး ေပျာ့လာ သလို (ဥပမာ
ဒီ:ကိုးစားမ,ရဲ ့ သက်ေရာက်မေ, တွကုိ
သူ ့အိမန
် းီ ချင်း
တေလာက အီရန် စစ်ဘက် အရာရှိ တေယာက်
အပါအဝင် ေဒသတွငး် နိင
ု င
် ေံ တွက ဘယ်လုိ ရှငး် မလဲ။
ထိင
ု း် လာေတာ့ အေမရိကန်က သူ ့ကို သူတုိ ့ဆီ လdေဲ ပးဖို ့
13

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ေနာက်တခါ တရုတဟ
် ာ ကမ5ာ တဝှမး် မှာ အေမရိကန်ကုိ
စိနေ် ခ6နိင
ု စ
် မ
ွ း် အ တိင
ု း် အတာတခုထိ ရှတ
ိ ယ်။ တိက
ု ရ
် က
ုိ ်
မရင်ဆင
ုိ ် နိင
ု ရ
် င် အီရန်တုိ ့၊ ပါကစIတန်တုိ ့လို နိင
ု င
် ေံ တွကုိ
ေနာက်ကယ
ွ က
် ေထာက်ပ0့ံ ပီး အေရှ ့အလယ်ပင
ုိ း် မတည်
0ငိမမ
် က
, ုိ သူ ့အတွက် အကျိုးရှေိ အာင် လုပန
် င
ုိ တ
် ယ်။ အေရှ ့
အလယ်ပင
ုိ း် မှာ အေမရိကန် အလုပ် ရ,ပခ
် င
ုိ း် ထား0ပီး
သူ ့နားလာ အလုပမ
် ရ,ပန
် င
ုိ ် ေအာင် လုပထ
် ားနိင
ု တ
် ယ်။
တခါ အေရး:ကီးတဲ့ ေနာက်အချက် တချက်က အေမရိ
ကန်ဟာ သူလအ
ုိ ပ် တဲ့ အချိနမ
် ာှ တည်ေ့ န ေပမယ့် မလိတ
ု ့ဲ
အချိနမ
် ာှ ရက်ရက် စက်စက် ြပုမူတတ်တာေတွက အ:ကိမ်
:ကိမ် ေတွ ့ခဲရ
့ 0ပီး ြဖစ်တာမို ့ အေရှ ့ ေတာင် အာရှ နိင
ု င
် ေံ တွ
အတွက် အေမရိကန် ရင်ခင
ွ ထ
် ဲ ေြပးဝင်ရမှာ ထင်
သေလာက် မလွယလ
် ဘ
ှ းူ ။ ဆက်ဒမ်ဟစ
ူ န
ိ ၊် မူဘာရက်၊
ကဒါဖီ စတဲ့ အာဏာရှငေ် တွရဲ ့ သာဓက ေတွက ေလာေလာ
လတ်လတ် ရှေိ သးတယ်မလား။ ေနာက်တခါ တရုတ်
စီးပွားေရးက အတက်ဘက်မာှ ရှေိ နတာမို ့ အေမရိကန်ရဲ ့
မဟာ မိတေ် တွကုိ တရုတက
် ေငွအင်အားသုးံ 0ပီး ဆွယဖ
် ုိ ့
ြဖစ်နင
ုိ တ
် ယ်။ ေဆာ်ဒအ
ီ ာေရဗျနဲ ့ တရုတ် ဆက်ဆေံ ရးဟာ
ခုဆုိ မှနမ
် န
ှ ် တိးု တက် လာေနတာက ထင်ရာှ းတဲ့ သာဓက
ြဖစ်တယ်။
ဒီအချက်ေတွကုိ
ေနာက်ခထ
ံ ား+ကည်မ
့ ယ်ဆရ
ုိ င်
ြမန်မာနိင
ု င
် ံ အပါအဝင် အေရှ ့ေတာင်အာရှက နိင
ု င
် ံ ေတွရဲ ့
အေနအထားဟာ အင်မတန်မှ သတိရရ
ိှ မယ့် အေနအထား
ြဖစ်တယ်။ ဒီ အချက်ေတွကုိ မ+ကည်ဘ
့ ဲ အေမရိကန်
မျက်စပစ်ြပတာကို အဓိပါt ယ် အေကာက်လမ
ဲွ ယ် ဆိရ
ု င်
တချိနမ
် ာှ
:ကီး:ကီးမားမား ြပန်ေပးဆပ်ရဖွယရ
် တ
ိှ ယ်။
ေနာက်တခါ အေမရိကန် ြမန်မာ ဆက်ဆေံ ရး ညီမ;ြခင်းမှာ
အပိပ
ု ါေနတဲ့ ကိနး် တလုးံ က အတိက
ု အ
် ခံေတွပ။ဲ ြမန်မာ
နိင
ု င
် က

အတိက
ု အ
် ခံေတွလုိ အေမရိကန် အားေပး
ေထာက်ခမ
ံ က
, ုိ မှ0ီ ပီး အစိးု ရ အတိက
ု ် အခံလပ
ု ရ
် တဲ့
နိင
ု င
် ေံ ရးအင်အားစုေတွ အတွကေ် တာ့ ခုဗျူဟာ သစ်မာှ
+ကားညပ်0ပီး တြဖည်းြဖည်း လုးံ ပါးပါးမယ်ပ
့ ံု ရှတ
ိ ယ်။
ဥပမာ ြမန်မာ နိင
ု င
် က
ံ လက်ရိှ ဘာသာေရး၊ လူမျိုးေရး
အဓိကရုဏး် မှာ အရင်ကဆို အလွယတ
် ကူ ထုတေ် ြပာ
တတ်တ့ဲ အေမ ရိကန်လုိ နိင
ု င
် ံ တနိင
ု င
် က
ံ လူ ့အခွငအ
့် ေရး
ကိစေI တွမာှ ေရငုေံ နမယ်ဆရ
ုိ င် အေမ ရိကန် ေထာက်ခမ
ံ န
, ဲ့
အတိက
ု အ
် ခံ လုပေ် နရတဲ့ နိင
ု င
် ေံ ရး အဖွဲ ့ေတွ အေနနဲ ့
ကိယ
ု ြ့် ပည်တင
ွ း် က အြဖစ်အပျက်ေတွကုိ ကိယ
ု န
် ဲ ့မဆိင
ု ်
သလို သေဘာထား0ပီး ကိယ
ု န
့် င
ုိ င
် ေံ ရးကို ကိယ
ု ဟ
့် ာ ကိယ
ု ်
ညှငး် သတ်တ့ဲ အြဖစ်ဆက
ုိ မ
် ယ်။ ဒါဟာ ကိယ
ု ့် ြပည်သူ
လူထက
ု ုိ အားမကိးု တဲ့ နိင
ု င
် ေံ ရး အဖွဲ ့အစည်းတိင
ု း် မလွဲ
မေသွ +ကုံေတွ ့ရမယ့် အြဖစ်အပျက်ပ။ဲ
ကိးု ကားစာရင်း
(၁) အိမြ် ဖူေတာ် ေ+ကညာချက် ကို ဒီလင်မ
့ ာှ
http://www.whitehouse.gov/theဖတ်နိင
ု ပ
် ါတယ်။
press-office/2012/01/05/remarks-president-defensestrategic-review
14

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

(၂)
လီယန
ွ ်
ပင်နက်တာ
မိန် ့ခွနး် ကို
ဒီမာှ
http://www.youtube.com/watch?v=o318z54rHTU
နားေထာင်နင
ုိ 0် ပီး မိန် ့ခွနး်
ေကာက်နတ
, ခ
် ျက်ကုိ ဒီမာှ
http://www.defense.gov/news/newsarticle.aspx?id=
116591 ဖတ်ရန
, င
ုိ ပ
် ါတယ်။


် ိစ
ြမနမာအစိ
ု းရဟာ ရခို ငက
္စ မှာ တရားခံ
် ု တ် သမို ငးမ
် ှ ာ မှတေကျာက


ဟုတမဟ

တငြကည
့ ် ြကပါစို ့
စူးစူး ရဲရဲ
အာဏာဟာ
ေသနတ်ေြပာင်း၀က
သာလာ0ပီး
အနိင
ု ရ
် သူေတွက (တရား၀င်) သမိင
ု း် ေရးေနတဲက
့ ာလမှာ
ကိယ
ု ဖ
် က
ဲ ယ
ုိ ခ
် ျိုး ကိယ
ု ဥ
့် ပေဒကိယ
ု ထ
် တ
ု ထ
် ားတဲ့ အစိးု ရ
တရပ်ဆသ
ုိ ေူ တွက ရခိင
ု ြ် ပသနာကို သူတုိ ့အ+ကပ်အတည်း
ေတွအတွက်
ထွကေ် ပါက်တခု
ဖန်တးီ လိက
ု တ
် ယ်လုိ ့
ဆိရ
ု မှာပါ။ ရခိင
ု ြ် ပည်နယ်က ဘဂvါလီနဲ ့ရခိင
ု ် ြပသာနာဟာ
အစိးု ရ မဖန်တးီ ဘဲ ြဖစ်လာနိင
ု စ
် ရာ မရှေိ ပ။ ဘာေ+ကာင့်
ဒီလေုိ ြပာနိင
ု သ
် နည်း။ အစိးု ရဟာ ကချင်စစ်ပေဲွ တွေ+ကာင့်
မျက်နာှ ပျက်ေနရချိန် အပစ်ရပ်ထားတဲ့ တိင
ု း် ရင်းသားေတွ
ကလည်းယု+ံ ကည်မန
ူ ည်းေနချိန် ြပည်တင
ွ း် က အလုပ်
သမားဆနŒြပမူေတွက
လုပအ
် ားခေတာင်းတဲြ့ ပသနာ။
ဖေယာင်းတိင
ု ထ
် န
ွ း် 0ပီး
လ;ပ်စစ်မးီ ေတာင်းတဲြ့ ပသနာ။
လယ်သမ
ိ း် ခံရလို ့ လယ်သမားေတွနဲ ့ ေခတ်ပျက်သေူ ဌး
ေတွ+ကား ြပသနာေတွက သူတုိ ့နဲ ့ တိက
ု ရ
် က
ုိ သ
် က်ဆင
ုိ ်
ေနတဲ့
အရာေတွြဖစ်ေနပါတယ်။
တဖက်မာှ လည်း
ဒိမက
ုိ ေရစီကအ
ုိ ေ+ကာင်းြပု0ပီး လွတလ
် ပ်စာွ ေြပာဆိခ
ု င
ွ ့်
စုေဝးခွင့်
ထုတေ် ဝခွငေ့် တွ
ပွငလ
့် င်းလာ0ပီဆတ
ုိ ာကို
ေတာင်းဆိသ
ု ံ ကျယ်ေလာင်လာတဲက
့ ာလမှာ တသက်လးံု
တေသွးတသံ
ထိမး် သိမး် လာခဲတ
့ ့ဲ
လူအခွငေ့် ရး
ချိုးေဖာက်မ,:ကီးကို
ေခါင်းြပူထွကမ
် လာဖို ့အတွက်
သတိဆတ
ုိ ့ဲ ခMန်းနဲ ့အုပေ် နခဲပ
့ ါတယ် ။ ဒီ+ကားထဲကပဲ အရင်
စရိက
ု ေ် တွ ထထေဖာက်လုိ ့ အေြပာမတတ် အဆိမ
ု တတ်တ့ဲ
သူတုိ ့
လူများေ+ကာင့်
မျက်နာှ ပျက်ရတာေတွလည်း
ရှေိ နပါတယ်။ တချိနတ
် ည်းမှာပဲ တိင
ု း် ရင်းသားလက်နက်
ကိင
ု ေ် တွနဲ ့ အပစ်အခတ် ရပ်စမ
ဲ က
, လည်း မေသချာ
မခိင
ု မ
် ာဘူးဆိတ
ု ာသိလုိ ့
နယ်ေြမေတွတပ်တးုိ ချဲ ့တာ
စစ်အင်အားတိးု ချဲ ့တာေတွ လုပထ
် ားရသလို တိင
ု း် ရင်သား
အားလုးံ ေပါင်း0ပီး ဇွနလ

၁၀ရက်ေန ့ထိ အစိးု ရက
ကချင်အေပ6မှာ
ဆက်တက
ုိ ေ် နအုနး် မယ်ဆရ
ုိ င်
အပစ်အခတ်ရပ်စေဲ ရးကို ြပန်လည်စဉ်းစားမယ်ဆတ
ုိ ့ဲ မွန်
ြပည်သစ် ေကအန်ယူ ကရင်နတ
ီ ုိ ့ရဲ ့ သက်ေရာက်မက
ူ လည်း
:ကီးပါတယ်။
အဲဒထ
ီ မ
ဲ ာှ
ေကအန်ယက

ပိအ
ု ဓိကကျ0ပီး
ကရင်ြပည်နယ် ဟာ သံယဇ
ံ ာနဲ ့ ေရdတင
ွ း် ေတွ အများအြပား
ရှေိ နတာမို ့
အပစ်ရပ်0ပီး
အခွငအ
့် ေရးသမားေတွနဲ ့
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ေပါင်းစားတဲအ
့ လုပေ် တွ လုပန
် င
ုိ ဖ
် ုိ ့အတွက် စီစဉ်ထားခဲ့
တာပါ။ ေကအန်ယက
ူ အ
ုိ ပစ်ရပ်ပက
ံု
ထူးြခားပါတယ်။
ေကအန်ယန
ူ ဲ့
အပစ်ရပ်ချိနမ
် ာှ
နိင
ု င
် တ
ံ ကာက
စီးပွားေရးသမားေတွ
စီးပွားေရးကို
နားလည်တ့ဲ
ပညာရှငဆ
် သ
ုိ ေူ တွ ေလ့လာသူေတွအြဖစ် ပါလာ+ကတယ် ။
ေကအန်ယအ
ူ တွငး် မှာလည်း
ဖွ0ံ ဖိုးေရးအေ+ကာင်းြပ0ပီး
သံယဇ
ံ ာတနဲ ့ စီးပွားေရးလုပခ
် င
ွ ေ့် တွအတွက် အချင်းချင်း
ေသွးခွမ
ဲ ေူ တွကုိ အစိးု ရကစံနစ်တကျ ဖန်တးီ လာတာကို
ေတွ ့ရတယ်။ ဒီအတွက် ကရင်ဘက်က ေခါင်းေဆာင်တချို ့
ဟာ အစိးု ရကို အယုအ
ံ +ကည်မရှတ
ိ ာေတွ ြဖစ်လာတယ်
အစိးု ရဟာ
တိင
ု း် ရင်းသားထဲမာှ
နှစေ် ပါင်း၆၀ေကျာ်
အညံမ
့ ခံတက
ုိ လ
် ာတဲ့ ေကအန်ယက
ူ ုိ ပိ0ု ပီး သတိ:ကီး:ကီး
ဆက်ဆတ
ံ ယ်ဆရ
ုိ မှာပါ။ ေကအန်ယဘ
ူ က်မာှ နိင
ု င
် တ
ံ ကာ
ရှေိ နတယ် ဒုကသ
/ ည်စခန်း:ကီးေတွ ရှတ
ိ ယ်။ အပစ်ရပ်
လိက
ု 0် ပီဆက
ုိ တည်းက ေဒသဖွ0ံ ဖိုးေရး ြပန်လည်ထူေထာင်
ေရးဆိတ
ု ာေတွက နိင
ု င
် တ
ံ ကာက ရနိင
ု မ
် ့ဲ ေငွတင
ွ း်
ေငွခ:ဲ ကီးေတွ ြဖစ်လာနိင
ု တ
် ယ် မဟုတပ
် ါလား။ ဒိေတာ့
ေကအန်ယက
ူ ုိ
ြပန်တက
ုိ ဖ
် ုိ ့ချက်ချင်းမလုပေ် သးေပမဲဲ

တချိနမ
် ာှ
ြပန်တက
ုိ န
် င
ုိ ဖ
် ုိ ့အတွက် စစ်တပ်ကုိ ပိ0ု ပီး
ခိင
ု မ
် ာေအာင် လုပ0် ပီး အားေမွးြပင်ဆင်ထားတာေတွ
လုပခ
် တ
့ဲ ယ်။ ေကအန်ယေူ သနတ်ြပန်ေပါက်ရင် သူအတွက်
အ+ကပ်အတည်းတခု ြဖစ်လာနိင
ု တ
် ာပါတယ်။ ေကအန်ယူ
နဲ ့အတူ မွနြ် ပည်သစ် ကရင်နတ
ီ းုိ တက်ေရးပါတီဆတ
ုိ ာက
အမျိုးသားေရးအတွက် မဟာမိတအ
် ြဖစ် ေရရှညရ
် ပ်တည်
လာ+ကသူေတွ ြဖစ်ပါတယ်။ နိင
ု င
် တ
ံ ကာကို 0ငိမး် ချမ်း0ပီ
ဆိတ
ု ာ
ြပသဖို ့ဆိတ
ု ာက
ေကအန်ယအ
ူ ပါ အ၀င်
တိင
ု း် ရင်းသားေတွနဲ ့ အပစ်ရပ်ြပထားဖို ့လည်း လိအ
ု ပ်ပါ
တယ်။ အပစ်ရပ်ထား0ပီးဒုကသ
/ ည်ေတွ ြပန်ပုိ ့နိင
ု 0် ပီဆရ
ုိ င်
နိင
ု င
် တ
ံ ကာေထာက်ခမ
ံ ူ
ကူညမ
ီ ေူ တွ
တလုးံ တခဲနဲ ့
၀င်လာနိင
ု တ
် ာကိလ
ု ည်း အစိးု ရအေနနဲ ့ ေမ;ာ်မန
ှ း် ခဲပ
့ ါ
တယ်။
တချိနတ
် ည်းမှာပဲ
ေကအန်ယအ
ူ ပါအ၀င်
တြခားအဖွေဲ တွနဲ ့
စကားေြပာေနချိနမ
် ာှ
ကချင်ကုိ
အားေကာင်းေကာင်းနဲ ့
တိက
ု ေ် နတာ
ေတွ ့ရတယ်။
ကချင်ဒက
ု သ
/ ည်ေတွ ေမွးထုတလ
် ိက
ု တ
် ာ တနှစရ
် ခ
ိှ 0့ဲ ပီ။
ကချင်မာှ ဒုကသ
/ ည်မြဖစ်ရင်ေတာင်မှ ကချင်လထ
ူ အ
ု ားလုးံ
ကျီးလန် ့စာစားဘ၀ကို ေရာက်ေအာင်ဖန်တးီ လိက
ု တ
် ယ်။
ေကအိင
ု အ
် က
ုိ ုိ လူထအ
ု ကူအညီမေပးနိင
ု ပ
် ဲ ြဖစ်ေအာင်
လူထန
ု ဲ ့ အဆက်အသွယက
် ုိ ြဖတ်ေတာက်0ပီး ြပင်းထန်တ့ဲ
ထိးု စစ်ေတွ လုပခ
် တ
့ဲ ယ်။ ဖိနပ
ိှ ခ
် တ
့ဲ ယ်။ ကချင်အေရး
ကလည်း နိင
ု င
် တ
ံ ကာအြမင်မာှ
မေကာင်းတဲအ
့ တွက်
ကိယ
ု စ
် ားလှယအ
် ဖွဲ ့ေတွ ြပန်ြပင်0ပီး ကချင်ကုိ ဘယ်လပ
ုိ န
ံု ဲ ့
မလှမ
ိ တ
့် ပတ်လပ
ု ရ
် မလဲဆတ
ုိ ့ဲ
ဗျူဟာတခုကလ
ုိ ည်း
+ကံစည်ေန+ကပါေသးတယ်။
တဖက်ကလည်း နိင
ု င
် တ
ံ ကာမှာ အစိးု ရသစ်ေလးကို
ယု+ံ ကည်လာေအာင်
လူအခွငအ
့် ေရး
အေြခအေန
တိးု တက်လာေ+ကာင်း
ြပသဖို ့အတွက်
အန်အယ်ဒန
ီ ဲ့
ေဒ6စုကုိ အြပင်ထက
ွ ခ
် င
ွ ေ့် တွကုိ ေပးခဲတ
့ ယ်။ ေဒ6စုရဲ ့
ထိင
ု း် ခရီးစဉ်က
အလုပသ
် မားေတွ
ေနရပ်ရင်းြပန်ဖုိ ့
15

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ရင်းနှိးြမုပ်နမ
ံှ ေူ တွရဖို ့
ဖန်တးီ ခဲ0့ ပီး
မယ်လစခန်း
သွားတာကေတာ့ ဒုကသ
/ ည်ေတွ ေနရပ်ရင်းြပန်နင
ုိ ဖ
် ုိ ့
စည်းရုးံ လ,ေံ ဆာ်ဖုိ ့ ေဒသဖွ0ံ ဖိုးေရးနဲ ့ ဒုကသ
/ ည်ေတွကုိ
ေနရာချထားေရးအတွက်
ရည်ရယ
ွ ခ
် ပ
့ဲ ရ
ံု ပါတယ်။
ဒါေပမဲလ
့ ည်း
ေကအန်ယက

:ကိုတင်0ပီးေဒ6စုကုိ
ေမတbာရပ်ခခ
ံ တ
့ဲ ယ်။ ဒုကသ
/ ည်ေတွကုိ လုြံ ခုံမူမရှေိ သးပဲ
ေနရပ်ြပန်ပုိ ့ေရးကို အလျင်စလို မလုပဖ
် ုိ ့ ေြပာခဲတ
့ ာေ+ကာင့်
ေဒ6စုခရီးစဉ်ဟာ အစိးု ရအတွက် တွကေ် ချမကိက
ု တ
် ့ဲ
အြပင် ေဒ6စုကုိ အလုပသ
် မားေကာ ဒုကသ
/ ည်ေကာက
ချစ်ချစ်ခင်ခင် :ကိုဆိမ
ု ဟ
ူ ာ သူတုိ ့အတွက် ဘ၀င်မကျ
မ,ေတွ ြဖစ်ခရ
့ဲ တယ်လုိ ့ ဆိရ
ု မှာပါ။ ရခိင
ု ြ် ပည်နယ်ဘက်ကုိ
+ကည်မ
့ ယ်ဆရ
ုိ င် ရခိင
ု ဟ
် ာ အင်မတန် စိတထ
် က်သန်တ့ဲ
လူမျိုးေတွပါ။ တခုခဆ
ု ရ
ုိ င် ရခိင
ု က
် ေန စ+ကတယ်။
မီးကိစဟ
I ာလည်း မ+ကာခင် အုန
ံ ဲ ့ကျင်းနဲ ့ ြဖစ်လာမဲ့
အေြခအေနပါ။ ရခိင
ု ဟ
် ာ လူငယ် ဘုနး် :ကီး မိနး် မ ကေလး
အားလုးံ ဟာ သတbရ
ိ တ
ိှ ယ်၊ ညီညတ
ွ တ
် ယ်၊ အစိးု ရကို
အယုအ
ံ +ကည်နည်းတယ် ။
စစ်ေတွက ရဲစခန်း ဝိင
ု း် တယ်ဆတ
ုိ ာ အစပဲ။
အေရးအခင်း ြဖစ်တင
ုိ း် မှာ လူထအ
ု ားနဲ ့ ရဲစခန်းကို
ဝိင
ု း် တာ၊ အာဏာပိင
ု ် ေတွကုိ ဖီဆန်ရတ
ဲ ့ဲ ြဖစ်ရပ်ေတွက
စစ်အစိးု ရလက်ထက်မာှ ေတာင်ြဖစ်ခဘ
့ဲ းူ တယ်။ ဒီေတာ့
ရခိင
ု က
် ုိ နှပ
ိ က
် ပ
ွ ေ် ရးက ရိဟ
ု င်ဂျာဆိတ
ု ့ဲ စကားကို
တွငတ
် င
ွ သ
် းံု လိက
ု ပ
် ါတယ်။
ရခိင
ု ေ် တွက
အင်မတန်ထလ
ိ ယ
ွ ရ
် လ
ှ ယ
ွ ြ် ဖစ်တယ်ဆတ
ုိ ာ
အစိးု ရက
သိေနတာပါ။
ရခိင
ု အ
် မျိုးသမီးတဦး
အဓမ4ြပုကျင်ခ
့ ရ
ံ 0ပီး
ေသဆုးံ မူကုိ အေ+ကာင်းြပု0ပီး လူမျိုးေရး ဘာသာေရး
အဓိကရုဏး်
ြဖစ်ေအာင်
ဖန်တးီ လိက
ု ပ
် ါတယ်။
ြမန်မာတနိင
ု င
် လ
ံ းံု မှာ မုဒမ
ိ း် မ,ေတွ ြဖစ်ေနတာ ေနရာအနှံ ့ပဲ။
ဒါေပမယ့် အလုပသ
် မားဆနŒြပမ,ေတွ အရှန
ိ ရ
် လာချိန် အပစ်
ရပ်အဖွဲ ့
ေတွ
စုစည်း0ပီး
ကချင်ကစ
ိ ရ
I ပ်ဖုိ ့
သတိေပးတဲက
့ ာလနဲ ့
တိက
ု တ
် က
ုိ ဆ
် င
ုိ ဆ
် င
ုိ ်
ရခိင
ု က

အဓမ4ကျင့် သတ်ခရ
ံ မ,က ေန ့ချင်းညချင်း ဘာသာေရး
အဓိကရုဏး် :ကီး ြဖစ်သာွ း0ပီး တသက်လးံု ြပည်သလ
ူ ထ
ူ က
ု ုိ
ဖိနပ
ိှ လ
် ာတဲ့
ဘီလးူ စစ်တပ်က
မနိင
ု ၀
် န်ထမ်းေနရတဲ့
ေသွးနုသားနု အခါလယ်သားေလး ပုစ
ံ ေံ ပါက်သာွ းတာ
+ကည်ရ
့ င်ပဲ
ဒါဟာ
ချဉ်ပတ်
တပ်မေတာ်
ကို
အားကိးု လာေအာင်
စာနာမူ
ေထာက်ခမ
ံ ရ
ူ ေအာင်
ဖန်တးီ ထားတဲ့
လုပ+် ကံဇာတ်လမ်းဇာတ်ကက
ွ တ
် ခု
ြဖစ်တယ်လုိ ့ ဆိရ
ု မှာြဖစ်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်ကက
ွ ထ
် မ
ဲ ာှ
သိလျက်နဲ ့ေကာ မသိနားမလည်လုိ ့ေကာ ကြပ အသုးံ ေတာ်
ခံသေူ တွကလည်း အေတာ်များလှ။ ရခိင
ု အ
် မျိုးသမီး
မသီတာေထွးကို အဓမ4ြပုကျင်သ
့ ေူ တွနဲ ့ ပတ်သက်တ့ဲ
သတင်းေတွကုိ အစိးု ရက သတင်းထိမခ
် ျန်မလ
ူ ပ
ု ခ
် 0့ဲ ပီး
ရခိင
ု လ
် ထ
ူ ု ေသွးဆူေအာင် ရုပဆ
် င်းပျက်ေနတဲပ
့ ေံု တွကုိ
တင်0ပီး ပထမဦးဆုးံ မီဒယ
ီ ာနဲ ့ သတင်းကွနယ
် က်ေတွ
သုးံ 0ပီး လုပ+် ကံမေူ တွကုိ စတင်ခပ
့ဲ ါတယ်။ ဒီေ့ နာက်
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ေတာင်ကတ
ု 0် မို ့ကိလ
ု ာတဲ့
အစIလာမ်ဘာသာ၀င်ေတွ
စီးလာတဲက
့ ားကို အ+ကမ်းဖက်0ပီး အစIလာမ်ဘာသာ၀င်
ဗလီဆရာေတွကုိ ရိက
ု န
် က
ှ သ
် တ်ြဖတ်ခတ
့ဲ ာက အစိးု ရ
လုပရ
် ပ်ဟတ
ု မ
် ဟုတ် ဘယ်သေူ ြပာနိင
ု မ
် ာှ လဲ။
ဒီလုိ လက်ရဇ
ဲ က်ရဲ လုပခ
် သ
့ဲ မ
ူ ျားကို ယေန ့ထိ
ဖမ်းမမိနင
ုိ ် ေသးတာက အစိးု ရလက်ချက် ဘယ်ေလာက်
အတိင
ု း်
အတာထိပါေနလဲဆတ
ုိ ာ
စဉ်စားစရာ
ြဖစ်လာပါတယ်။ သတ်ြဖတ်သေူ တွက ေတာင်ကတ
ု ေ် ဒသခံ
ေတွ
မဟုတဘ
် းူ
ဆိတ
ု အ
့ဲ ေ+ကာင်း
ေတာင်ကတ
ု ်
အန်အယ်ဒီတာ၀န်ရသ
ိှ ူ
ေတွကေြပာတယ်။
ဒါဆိရ
ု င်
ေတာင်ကတ
ု 0် မို ့ေပ6မှာ
လူ
၁၀ေယာက်ကုိ
နာရီအေတာ်+ကာ သတ်ြဖတ်0ပီး မင်းမဲ့ တိင
ု း် ြပည်လုိ
ြဖစ်ေနတာ၊
ေဒသခံ
စစ်တပ်
ရဲေတွက
လက်ပက
ုိ +် ကည့်ေနတာက
အစိးု ရပါ ၀င်ပတ်သက်မ,
ဘယ်ေလာက်အတိင
ု း် အတာထိ ရှေိ နသလဲဆတ
ုိ ာ ေမးခွနး်
ထုတစ
် ရာပါ။
ဒီပရ
ဲ င်းလို
အလုးံ အရင်းသတ်ြဖတ်မ:ူ ကီးကို
စုစ
ံ မ်းေရး ေကာ်မရှင် မဖွခ
ဲ တ
့ဲ ့ဲ ၀န်:ကီးချုပ်သန
ိ း် စိနက
် အခု
ရခိင
ု အ
် ေရးကိေု တာ့ သမတသိနး် စိနအ
် ြဖစ်နဲ ့ စုစ
ံ မ်းေရး
ေကာ်မရှငက
် ုိ ဗိလ
ု မ
် းူ :ကီးေတွ ဦးေဆာင်0ပီးကို လှလပ
ှ ပ
ေလး ဖွဲ ့ေပးခဲေ့ ပမဲလ
့ ည်း စုစ
ံ မ်းေရးေကာ်မရှင:် ကီးရဲ ့
အားထုတမ
် ,နဲ ့ တေယာက်တေလမှ ဖမ်းမိတယ်ဆတ
ုိ ့ဲ
သတင်းအစနေလးများ ရသံမ+ကားရတာကေတာ့ သံသယ
ြဖစ်ဖယ
ွ ပ
် ါပဲ။ ေဖာ်ထတ
ု ဖ
် ုိ ့ဆိတ
ု ာကိလ
ု ည်း မေြပာဆိသ
ု လို
သတင်းကို
မှန
ိ ေ် အာင်လပ
ု ထ
် ား0ပီး
ေန ့စဉ်ရက်ဆက်
မီးရc ့တဲသ
့ တင်းေတွကပ
ုိ ဲ သတင်းဌာနေတွက ထုတလ
် င
ွ ေ့် န
ရတာေ+ကာင့် လူ၁၀ဦး ကိစဟ
I ာ အစေပျာက်ခရ
့ဲ ပါတယ်။
အဓမ4ြပုကျင်မ
့ မ
, ာှ
အဓိက
ဦးေဆာင်တသ
့ဲ က
ူ ေုိ တာ့
ေထာင်ထမ
ဲ ာှ :ကိုးဆွခ
ဲ ျ ေသဆုးံ တယ်ဆ0ုိ ပီး လက်စတုနး်
အစေဖျာက်လက
ုိ တ
် ယ်။ ၂ဦးကိုေတာ့ ြမန်ြမန်ဆန်ဆန်
ေသဒဏ်ေပးပစ်လက
ုိ တ
် ယ်။ လူသရ
ိ င
ှ +် ကား အစစ်ေဆး
မခံံတ
့ ာလည်း
ြဖစ်နင
ုိ ပ
် ါတယ်။
အဲဒီ
၂ဦးဟာ
သူတုိ ့အေနနဲ ့ အဓမ4ြပု ့ကျင်တ
့ ာ လုပခ
် ေ့ဲ ပမဲ့ လူသတ်တာ
မလုပခ
် ဘ
့ဲ းူ လို ့ ဆိတ
ု ယ်။ ဒါေပမဲ့ ေြဖရှငး် ချက် သိတမ
် ေပး
နိင
ု ခ
် င်မာှ ပဲ ေသဒဏ်ကျသွားခဲရ
့ တယ်။ ရခိင
ု န
် ဲ ့ အစIလာမ်
ဘာသာ၀င်ေတွကုိ ရန်တက
ုိ ေ် ပးတဲအ
့ ေနနဲ ့ ဗလီေတွမာှ
စာြဖန် ့ေဝြခင်းေတွကုိ
လုပ0် ပီး
ေသာ+ကာေန ့
ဗလီတက်ချိနမ
် ာှ
အဓိကရုနး် ြဖစ်ဖုိ ့
ဖန်တးီ ေပးခဲ0့ ပီး
ေမာင်းေတာ
စစ်ေတွ
ေကျာက်ေတာ်
စသြဖင့်
ရခိင
ု တ
် ြပည်လးံု ဘုနး် :ကီးေကျာင်းနဲ ့ ဗလီေတွပါမကျန်
မီးေလာင်တက
ုိ သ
် င
ွ း် လိက
ု တ
် ယ်။
ရခိင
ု ြ် ပည်အေရးဟာ ပိ0ု ပီး ရ,တေ် ထွးသွားေစခဲ့တယ်
လို ့
ဆိရ
ု မှာပါ။
ဒီလရ
ုိ တ
, ေ် ထွးမူေတွ+ကားမှာ
ရခိင
ု အ
် မျိုးသား ေရးအစွနး် ေရာက်များ၊ လူမျိုးြခားကို
မုနး် တီးသူများ
ဘဂvါလီဗဒ
ု ‹ဘာသာ၀င်များ၊
ဘဂvါလီ
အစIလာမ်ဘာသာ၀င်
များက
အစိးု ရကဖန်တးီ တဲ့
16

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ဇာတ်လမ်းထဲကုိ
အသုးံ ေတာ်ခံ
ကြပသူေတွ
ြဖစ်လာခဲတ
့ ယ်။
ထင်ရာှ းတဲ့
ေကျာင်းသားေတွ
မီဒယ
ီ ာေတွပါ ပါ ၀င်လာြခင်းကလည်းအစိးု ရ ရဲ ့ ဝါ ဒြဖန် ့
စီမက
ံ န
ိ း် ကို ပိ0ု ပီး သရုပတ
် ေူ စခဲ့ အသက်၀င်ေစခဲပ
့ ါတယ်။
ဒီထက

နိင
ု င
် ေံ ရးသမားဆိသ
ု ေူ တွက အမျိုးသားေရး
လက်သးီ လက်ေမာင်းတန်းြပ0ပီး အစိးု ရက မရှငး် ခင်
ရခိင
ု ြ် ပည်အေရး ဦးေဆာင်0ပီး သတင်းစာ ရှငး် လင်း+က
ပါတယ်။ ပုစ
ံ ေံ တွက အာဏာရ အစိးု ရ ၀န်:ကီးေတွလ။ုိ
သခင်အားရေအာင် ကMန်ပါး၀+ကေတာ့မလိ။ု တကယ်တန်း
အစိးု ရက ရှငး် ေတာ့ ဘဂvါလီ ဆိတ
ု စ
့ဲ ကားတခွနး် မှမပါ။
ရိဟ
ု င်ဂျာ ရခိင
ု ် အေရးအခင်းလို ့လည်း မဆိ။ု အ+ကမ်းဖက်
သူများက အိမေ် တွ မီးရc ့လူေတွ သတ်ြဖတ်လုိ ့သာ
ဆိခ
ု တ
့ဲ ယ်။ အ+ကမ်းဖက်သေူ တွဆတ
ုိ ာ ဘယ်သေူ တွလဲ
ဆိတ
ု ာ မေဖာ်ြပခဲပ
့ ါဘူး။ ဒါ ကလည်း ရှဉလ
့် ည်းေလ;ာက်
ပျားလည်းဆွဲ
ဆိတ
ု ့ဲ
မူကက
ုိ ျင်သ
့ းံု 0ပီး
ဒိင
ု လ
် :ူ ကီး
လုပလ
် က
ုိ တ
် ာြဖစ်လုိ ့ မေန ့တေန ့ကပဲ သူတုိ ့ ဒိင
ု လ
် ပ
ု လ
် က
ုိ ်
ရတဲ့
ပွစ
ဲ ဉ်ေတွကုိ
0မိန0် မိနယ
် က
ှ ယ
် က
ှ ်
ေြပာြပ
ေနပါေသးတယ်။
တကယ်ေတာ့
အစိးု ရက
စံနစ်တကျနဲ ့
ေမာင်ေတာဆိတ
ု ့ဲ
ဘဂvါလီအများစုေနထိင
ု ရ
် ာကို
ပစ်မတ
ှ အ
် ြဖစ်
ေရွးချယ်
တာကိေု တွ ့ရပါတယ်။
ေရွးချယ်တအ
့ဲ ခါမှာလည်း
ရခိင
ု ်
လူမျိုး
ဘဂvါလီလမ
ူ ျိုးေတွကုိ
လက်သပ်ေမွး0ပီး
ဒီပရ
ဲ င်းမှာ
ဖန်တးီ သလိမ
ု ျိုး ပုစ
ံ ေံ တွကုိ ေတွ ့ခဲရ
့ ပါ တယ်။ ရခိင
ု ေ် တွ
အိမက
် ုိ ဘဂvါလီကမ
ုိ းီ ရc ့ဖျက်ခင
ုိ း် ဘဂvါလီအမ
ိ က
် ုိ ရခိင
ု က
် ုိ
မီးရc ့ဖျက်ခင
ုိ း် နဲ ့
ေနာက်ဆးံု မှာေတာ့
ဘဂvါလီေတွက
သူတအ
ုိ မ
ိ က
် ုိ သူတမ
ုိ းီ ရc ့ ဖျက်ဆးီ +ကတယ်ဆတ
ုိ ာမျိုးေတွ
ပါ+ကားလာတယ်။ ဗုဒဘ
‹ ာသာ ဘဂvါလီေတွကုိ ရိဟ
ု င်ဂျာ
မွတဆ
် လင်ေတွ ပုစ
ံ ေံ တွ ၀တ်စားခိင
ု း် 0ပီး အ+ကမ်းဖက်မ,
ေတွ
လုပခ
် င
ုိ း် တယ်ဆ0ုိ ပီး
ရိဟ
ု င်ဂျာေတွဘက်က
သတင်းထုတြ် ပန်တ့ဲ
အချက်ေတွအရ
သိရပါတယ်။
ဒါအြပင် ရပ်ကက
ွ ေ် န ရခိင
ု န
် ဲ ့ဘဂvါလီေတွက ြပဿနာ
တက်တာမျိုးမဟုတပ
် ဲ တြခားေနရာကလာတဲ့ သူစမ
ိ း် ေတွ
က
သူတအ
ုိ မ
ိ ေ် တွ
မီးလာရc ့တာ
ဖျက်ဆးီ တာ
ရိက
ု န
် က
ှ တ
် ာေတွ လုပလ
် ာတာြဖစ်တယ်လုိ ့လည်း စစ်ေတွ
ေအာင်မဂvလာရပ်ကက
ွ က

ရခိင
ု ေ် တွေကာ ဘဂvါလီေတွက
ေြပာြပ+ကတယ်။
ဒိြဖစ်ရပ်ေတွ
+ကည်ြ့ ခင်းအားြဖင့်
လုပ+် ကံမြူ ဖစ်နင
ုိ တ
် ယ်ဆတ
ုိ ာ ပိ0ု ပီးခိင
ု မ
် ာလာပါေတာ့တယ်။
အစိးု ရဟာ မိဒယ
ီ ာကေန ဝါ ဒြဖန် ့ချီမ,ကုိ ပိမ
ု လ
ုိ ပ
ု လ
် ာ
တယ်။ အစိးု ရမိဒယ
ီ ာေတွ သာမက ဂျာနယ်ေတွနဲ ့ ြပည်ပ
မီဒယ
ီ ာေတွကလ
ုိ ည်း အသုးံ ြပုလာခဲတ
့ ယ်။ ရခိင
ု ြ် ပည်:ကီး
မီးဟုနး် ဟုနး် ေတာက်ေနတာေတွကုိ
တင်ြပဖို ့အတွက်
သတင်းဌာနတချို ့က လူေတွကုိ ေခ6သွားခဲတ
့ ယ်။ အဲဒီ
သတင်းသမားေတွဟာ
တပ်မေတာ်နဲ ့
လိက
ု ပ
် ါရ0ပီး
သတင်းေတွယရ
ူ တယ်။ လုပ+် ကံမ:ူ ကီးထဲက သက်စန
ွ ် ့ဆံ
ဖျား သတင်းေထာက်ေတွ၊ သတင်း ဌာနေတွ ြဖစ်ခ့0ဲ ပီး
သတင်းဦး သတင်းထူးေတွ ယူရတဲ့ သတင်းဌာန:ကီး
တခုကေတာ့ တပတ် မြပည်ခ
့ င်မာှ ပဲ နိင
ု င
် တ
ံ ကာ က
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
သတင်းစာ:ကီးတခုက ေဝဖန်တာ ခံလက
ုိ ရ
် ပါတယ်။
ေနာက်ပင
ုိ း် မှာ
လူမျိုးေရးအဓိကရုဏး်
ြဖစ်ေအာင်
ဖန်တးီ တယ်ဆ0ုိ ပီး ရခိင
ု မ
် းီ နဲ ့အတူ သတင်းကျင်၀
့ တ်
သိကါ/ ေတွ ေရာပါသွားတဲ့ အြဖစ်ကုိ +ကုံရပါေတာ့တယ်။
ဒါဟာလည်း
ဇတ်နာေအာင်ေရးသားမ,ေတွ
နဲ ့
တပ်မေတာ်ရဲ ့ အားထုတမ
် ေူ တွကုိ အလွနအ
် ကMံြပသမိတ့ဲ
အတွက်
သတင်းဂျာနယ်တခုဟာ
လူထေု ထာက်ခမ
ံ ူ
ကျဆင်းသွားခဲရ
့ ပါတယ်။
အဲဒီ
သတင်းဌာန:ကီးကို
လူထက
ု မမှတမ
် +ိ ကေသးလို ့ပါ။
နိင
ု င
် ေံ ရးအကျဉ်းသား
အေတာ်များများ ြပန်မလွတေ် သးခင်က ဆူးေလဘုရားမှာ
နိင
ု င
် ေံ ရးအကျဉ်းသားများလွတဖ
် ုိ ့
ြမစ်ဆဆ
ံု ည်:ကီး
မတည်ေဆာက်ဖုိ ့ 0ငိမး် ချမ်းစွာ
ေတာင်းဆိသ
ု ေူ တွကုိ
ဒိလလ
ုိ ပ
ု ရ
် ပ်မျိုးကို
ေနာက်တခါလုပရ
် င်
သည်းခံမာှ
မဟုတဘ
် းူ လို ့ ေြပာခဲတ
့ ့ဲ မီဒယ
ီ ာ:ကီးတခုပါ။ မီဒယ
ီ ာက
မီဒယ
ီ ာအလုပမ
် လုပပ
် ဲ အစိးု ရကိယ
ု စ
် ား ရန်ေတွ ့ေပးခဲတ
့ ့ဲ
မီဒယ
ီ ာ:ကီးက အခုကျေတာ့လည်း ဆွခ
ဲ ျ မီဒယ
ီ ာ
ြဖစ်လာြပန်တယ်။ လုပ+် ကံမ:ူ ကီးထဲမာှ အစိးု ရဖန်တးီ မူက
အကွကက
် ျကျ နဲ ့ ဖန်တးီ ခဲ့ေပမဲ့ မဖုးံ နိင
ု ် မဖိနုင
ိ တ
် ့ဲ
ဇာတိရပ
ု လ
် းံု က
တေန ့တြခားေပ6လာေတာ့တယ်။
အဲဒါကေတာ့ စစ်အပ
ု ခ
် ျုပ်ေရးထုတ0် ပီး ညမထွကရ
် အမိန် ့နဲ ့
ရခိင
ု ြ် ပည်ကုိ စစ်ေြမြပင်လပ
ု လ
် က
ုိ ြ် ခင်းပါပဲ။ အရင်က
မီးမထွနး် နိင
ု တ
် ရခိင
ု ြ် ပည်မာှ ေလာင်စာေတွ အေတာ်ေပါ
ရှာတယ်ထင်တယ်။ ဓါတ်ဆီ ဒီဇယ်ေတွ သုးံ 0ပီး မီးကွငး် ပစ်
သူေတွက များလာတယ်။ ေနချင်း ညချင်း ရခိင
ု ဒ
် က
ု သ
/ ည်
အများအြပားကိေု မွးထုတလ
် က
ုိ တ
် ယ်။
လူထေု ြမယာေတွသမ
ိ း် 0ပီး
စီးပွားရှာတဲ့
ေခတ်ပျက်သေူ ဌးေတွ၊
ြပည်ခင
ုိ 0် ဖိုးစားဖား:ကီးေတွက
ေန ့ချင်း ညချင်း မာသာထရီဇာေတွ ြဖစ်ကန
ု တ
် ယ်။
အစိးု ရအေနနဲ ့
မအားရှာပါဘူး။
သဘာ၀ရင်းြမစ်
ေတွေပါလှတ့ဲ
ရခိင
ု ြ် ပည်
:ကီးကို
ေန ့အလှညက
့် ျ
လ;ပ်စစ်မးီ မေပးနိင
ု ေ် ပမဲ့
မီးရc ့ေပးမ,ေတွကေတာ့
0မို ့နယ်အလိက
ု ် ခွတ
ဲ မ်း နဲ ့ ေပးခဲ့ ရှာတယ်။
ေနစဉ် မီးရc ့လိက
ု ် လူသတ်လက
ုိ ် မ0ငိမမ
် သက်မေူ တွ
ြဖစ်ေနေတာ့
ေနစဉ်သတင်းေတွမာှ လည်း
ကချင်က
တိက
ု ပ
် သ
ဲွ တင်းေတွလည်း ေပျာက်ကန
ု တ
် ယ် ။
အပစ်ရပ်ေတွရဲ ့ မေကျမနပ်သေံ တွလည်း မထွကန
် င
ုိ ်
ေတာ့ဘးူ ။ ဖွဲ ့စည်းပုြံ ပင်မယ်ဆတ
ုိ ့ဲ အန်အယ်ဒီလည်း
ရခိင
ု န
် ဲ ့ရိဟ
ု င်ဂျာ ဇတ်လမ်းမှာ ရူးချင်ေယာင်ေဆာင်ရတဲ့
အြဖစ်ကုိ
ေရာက်သာွ းရှာတယ်။
တဆက်တည်းမှာ
အစိးု ရဘက်က အကွကရ
် တုနး် ြပည်ပ မီဒယ
ီ ာေတွကုိ
အတိးု ချတဲ့ ရိက
ု က
် က
ွ ဖ
် န်တးီ ရြပန်တယ်။
ရခိင
ု ြ် ဖစ်စဉ်မာှ ရခိင
ု ဘ
် က်ကုိ ဘက်လက
ုိ မ
် ေရးလို ့
ရိဟ
ု င်ဂျာေတွ
အေြခအေနေတွပါ
တင်ြပလို ့ဆိ0ု ပီး
သတင်းဌာနေတွကုိ ဆနŒြပတာေတွ လုပေ် ပးခဲတ
့ ယ်။
ေန ့ချင်းညချင်း
ဘက်လက
ုိ သ
် တင်းဌာနေတွအြဖစ်
17

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

လူထေု တွြမင်ေအာင်ဖန်တးီ ေပးခဲတ
့ ယ်။
တချိနက

၈၈ေအးလွငလ
် ုိ လူမျိုးေတွကသ
ုိ းံု 0ပီး မီဒယ
ီ ာ ဆန်ကျင်ေရး
ကို ဆက်တက
ုိ လ
် ပ
ု ခ
် ပ
့ဲ ါတယ်။ သမတရုးံ က အရာရှက

လည်း ရခိင
ု သ
် တင်းကို ေဖ့ဘတ
ွ က
် ေန ့ ေန ့မအား
ညမအားဝါ ဒြဖန် ့ေပး။ မီးေလာင်ရာ ေလပင်လ
့ ပ
ု ေ် ပးေန
တယ်။ ဒီလအ
ုိ ချိနမ
် ာှ ဘဂvါလီေတွေကာ ရခိင
ု ေ် တွေကာ
ဒုကသ
/ ည်ဘ၀ေရာက်0ပီး အိးု မဲအ
့ မ
ိ မ
် ေ့ဲ တွ ြဖစ်ရရှာ0ပီ။
ဒါေတာင် အမျိုးသားေရးကို မျက်စိ မှတ
ိ ေ် ြပာေန+ကသူများ
ကလည်းရှ+ိ ကတုနး် ပါ။ ရခိင
ု ေ် တွ အိမမ
် းီ ေလာင်ဖုိ ့ ဘဂvါလီ
ေတွက သူတုိ ့အိမ် သူတုိ ့မီးေတွ ရc ့+ကသတဲ။့
လက်သည်တရားခံကမ
ုိ ရှာ
ကုလားမနိင
ု ်
ရခိင
ု မ
် ရ
ဲ ခိင
ု မ
် နိင
ု ် ကုလားမဲ လုပ0် ပီး တဖက်နဲ ့တဖက်
လက်ညုိှ းထိးု ေနလိက
ု ် +ကတာများ ေနာက်ဆးံု မှာေတာ့
ဗိလ
ု ခ
် ျုပ်ေြပာတဲ့
အနီးဆုးံ ရန်သက
ူ ုိ
မြမင်နင
ုိ ဘ
် ဲ
အချင်းချင်း
တိက
ု ခ
် က
ုိ ေ် န+ကတာေ+ကာင့်
ဒုကသ
/ ည်ေတွဘ၀ေရာက် ခဲရ
့ တယ်။ ရခိင
ု ြ် ပည်မာှ ေတာ့
အစိးု ရရဲ ့စစ်အပ
ု ခ
် ျုပ်ေရးက
ရှငး် တယ်။
မီးရcဖုိ ့လာသူေတွ ့ရင်
ေသနတ်ကုိ
မိးု ေပ6
ေထာင်ပစ်ေပးတယ်။ လူထက

ြပန်ခခ
ု ရ
ံ င် ခုခတ
ံ ့ဲ
ဘဂvါလီေတွေကာ ရခိင
ု ေ် တွကေုိ ကာ ပစ်ခတ်ခရ
ံ တယ်။
ဘဂvါလီအမ
ိ ် မီးရc ့ဖို ့လာသူေတွ ရခိင
ု အ
် မ
ိ မ
် းီ ရc ့ဖို ့လာသူေတွ
ကို ကာကွယေ် ပးတယ်။ တို ့တာ၀န်အေရးသုးံ ပါးထဲမာှ
မီးရc ့ဖို ့ ရန်တက
ုိ ဖ
် ုိ ့ လူသတ်ဖုိ ့ ဆိတ
ု ာများပါေလလား
မသိပါ။
ကိယ
ု အ
် မ
ိ ယ
် ာကိမ
ု းီ ရc ့ဖို ့လာသူေတွရန်က ကာကွယသ
် ူ
ရခိင
ု ေ် တွ ဘဂvါလီေတွကေုိ တာ့ မသကvာမ,နဲ ့ဖမ်းဆီး0ပီး
ေထာင်ချတာ ပစ်သတ်တာေတွ လုပတ
် ယ်။ ရခိင
ု က

ေသဆုးံ စာရင်းဟာ အင်မတန်နည်းေနတယ်။ ရခိင
ု ေ် တွ
တင် ေသတာမဟုတဘ
် းူ ။ ဘဂvါလီေတွလည်း ေသ+ကတာ
အများအြပားြဖစ်ေနတယ်။
အစိးု ရက
ရခိင
ု က
် သ
ုိ ာ
အေသြပတယ်။
ဘဂvါလီကေုိ တာ့ အဖမ်းြပတယ်။ တကယ် အစိးု ရက
မုနး် တီးေနတာက ရခိင
ု ေ် တွြဖစ်ေနတယ်။ ရန်ကန
ု မ
် ာှ
ဆုေတာင်းလို ့
ဖမ်းထားတဲ့
ရခိင
ု သ
် ဃ
ံ ာ
အခုထမ
ိ လွတေ် သးဘူး။ ရခိင
ု ေ် တွ ရန်ကန
ု လ
် ာတည်းခိတ
ု ့ဲ
အခါ တည်းခိလ
ု ုိ ့မရ ေအာင် ဖိအားေပးမူေတွ လုပတ
် ယ်။
ရခိင
ု ဒ
် က
ု သ
/ ည် ကူညေီ ရးေတွကုိ ကန် ့သတ်ထားတယ်။
ဒီေတာ့ ရခိင
ု ဒ
် က
ု သ
/ ည်ေတွကုိ အစိးု ရက ဘယ်ထိ
ေမွးထား
အုနး် မလဲ။
စစ်အပ
ု ခ
် ျုပ်ေရး
လုပ0် ပီး
မီးေတွကလည်း ဆက်ေလာင် လူသတ်မေူ တွကလည်း
ထပ်ြဖစ်ေနတာဟာ
ဘာေ+ကာင်လ
့ ။ဲ
ဒါေတွကုိ
ြပန်+ကည်မ
့ ယ်ဆရ
ုိ င် သံသယ ြဖစ်ဖယ
ွ ေ် တွ အများ:ကီးလို ့
ဆိရ
ု မှာပါ။ ဒီေတာ့…
အာဏာဟာ ေသနတ်ေြပာင်း၀မှာ ရှေိ နဆဲ
အနိင
ု ရ
် သူေတွက သမိင
ု း် ေရးေနဆဲ
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
အစိးု ရတရပ်က ဆိသ
ု က
ူ ဖန်တးီ ေနတယ်ဆမ
ုိ ေှ တာ့
ဘာသာေရး အဓိကရုနး် လူမျိုးေရးအဓိကရုနး် ေတွ
ဆိတ
ု ာ လုပလ
် ုိ ့ရ0ပီး တရားခံမေပ6ေအာင်လည်း ဖန်တးီ လို ့
ရေနတာပဲ။ အေတာ်ရစ
ီ ရာ ေကာင်းတာကေတာ့ နိင
ု င
် ံ
တကာ
အစိးု ရေတွက
ရခိင
ု က
် စ
ိ I
ြမန်မာအစိးု ရ
ကိင
ု တ
် ယ
ွ ပ
် က
ံု အားရစေရာေကာင်းတယ်တ့ဲ ။
ေအာ် လူေတွေသ0ပီး တဦးနဲ ့တဦး မုနး် တီး+က0ပီး
ဒုကသ
/ ည်ေတွ ေသာင်းချီြဖစ်သာွ းေအာင် ဖန်တးီ လိက
ု ခ
် ျက်
ကို ဘာအကျိုးစီးပွားေတွနဲ ့များချိီးကျုးေန+ကပါလိမ။့်

နာေရး
အဘ ေလ;ာက်ေသာလမ်း
ဘိဘ
ု လ
ုိ န်းစင်

အမှနက

အဘဆုးံ သည်အ
့ ေ+ကာင်း မေရးချင်ပါ။
အဘေရာ အဖွားပါ မရှေိ တာ့သည်တ
့ င
ုိ ် ြပန်သာွ းရင်
ေတွ ့ရအုးံ မယ်၊ စကားေတွ အများ:ကီး ေြပာရအုးံ မှာ
ဟုသာ အ0မဲ ထင်ေနခဲသ
့ ည်။ ယခုေတာ့ ရန်ကန
ု ်
ြပန်ေရာက်၍ေသာ်မှ ဘာေတွ အထဲမာှ
လူမသိဘဲ
ကျိတြ် ဖစ်ေနခဲသ
့ ည်ကုိ ဘယ်သူ ့ သွားေမးရေတာ့မည်
မသိပါ။ အဘ လူေတွကုိ လိက
ု ေ် မးရေတာ့မည်။
သူမရှေိ တာ့ သူ ့အိမက
် ုိ ဂျာနယ်ေတွ မဂ‡ဇင်းေတွ
လာအုးံ ေတာ့မာှ လားလို ့လည်း ေတွးမိြပန်သည်။ အဘ
နားက အဖွားနားထက် ဂျာနယ် ပိစ
ု သ
ံု ည်။ အ+ကာ:ကီး
ထိင
ု ဖ
် တ်ေနပီး သူနဲ ့အတူ အညာ ေန ့လယ်စာ မနက်ထမင်း
ဝင်စားလို ့လဲရသည်။ တခါ က သူ ့နား ထိင
ု ေ် နရင်း
မိနး် မ:ကီးတေယာက် ေရာက်လာသည်။ ေဈးသည်ပံု
ေပါက်သည့် အေဒ6 :ကီးက သူယလ
ူ ာသည့် အထုပ:် ကီး
ထားပီး စကား မေြပာဘဲ ြပန်သာွ းသည်။ ဖွင+့် ကည်ေ့ တာ့
ြပည်ပက ထုတသ
် ည့် ြမန်မာသတင်း အဖွဲ ့က ဥဒါန်း
စာေစာင်များ။ ကျေတာ်လဲ တအုပယ
် လ
ူ ာ ခဲသ
့ ည်။ အဘ
ဒီမာှ ကျေနာ့ ရှာခိင
ု း် လို ့ ရှာေပးလိက
ု တ
် ာေတွ မပါေသး
ပါလား၊ ပါမှာပါ ေနာက်စာေစာင်ေတွေပါ့။

18

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

မနbေလး လာနိင
ု သ
် ည့် အချိနမ
် ျားကား သူ ့ကို မင်း
သီဟကို ဧည်စ
့ န
ံု ဲ ့ ပါပါသွားတာ ေတွ ့ရသည်။ သူ ့မိတက

အညာမှာ ပိေု ပါတာ ထင်ပါရဲ ့။ ဆုးံ သွား ေတာ့
ြပန်မေတွ ့ရေတာ့မာှ မို ့ ဝမ်းနည်း သည်ထက် ကိယ
ု 0့် မို ့
ကို ့ယ်ရာွ
ြပန်ေခါင်းမချတာကိသ
ု ာ
ပိစ
ု တ
ိ မ
် ေကာင်း
ြဖစ်ရသည်။ သူ ့ဦး:ကီးတုနး် က ရန်ကန
ု ် မနbေလး ကူသယ်
ေခါက်သယ် လုပက
် င
ုိ ် စာေရး လာေပမယ့် သူ ့ေမွးရပ်ဇာတိ
အိမဝ
် င်းနား စံေဒဝီတုိ ့ အိမန
် ားမှာ ကွယလ
် န
ွ ခ
် သ
့ဲ ည်။
သူ ့အလှညတ
့် င
ွ ် စိတေ် ကျနပ်စရာက ေရdဥေဒါင်းတုနး်
ကလို လူေပါင်း မှားသည်ဒ
့ ဏ် +ကာ+ကာ မ+ကုံခဲရ

ြခင်းတည်း။
ကိေု စာဦးတို ့က
လူထက
ု ုိ
0ဖိုချင်လုိ ့
ေရdဥေဒါင်းကို ရေအာင် ေခ6သွားတာ၊ မလိက
ု ဖ
် ုိ ့ ဘယ်လမ
ုိ ှ
ေြပာလို ့ မရဘူးဟု အဖွား ေြပာခဲသ
့ ည်ကုိ သတိရပီး
သူ ့တူကလ
ုိ ည်း အစိးု ရ မျက်နာှ သာရ ဂျာနယ်တက
ုိ က

ပင်သ
့ ာွ းပုက
ံ ုိ
ေခ6ြပချင်
မိသည်။
လူ:ကီးဆိတ
ု ာ
ကေလးလိပ
ု ဲ အေချာ့:ကိုက်ပရ
ံု တယ်ဟု ေတွးမိတင
ုိ း်
အဘထက် လမ်းေြပာင်း ပိလ
ု ယ
ွ တ
် တ်ေသာ နိင
ု င
် ေံ ရး
သမား:ကီးေတွ အေ+ကာင်း ၊ ေပါက်သည်န
့ ဖူး မထူး ဆိပ
ု းီ
ေချာ်လေဲ ရာထိင
ု ် ဇွတန
် စ် မျက်နာှ ေြပာင် တိက
ု ေ် နသည်
များကို ဘယ်သက
ူ ေထာက်ြပရဲ အုးံ မလဲ စိတေ် မာ ရသည်။
တေလာက
ေထာင်ခါချိန်
အသိတေယာက်ဆီ
ဆက်ေတာ့ အနားက ဘ:ကီးမိးု က ငါတို ့ ကိစ
ု န
ိ ဝ
် င်း ဆီမာှ
ဦးဝင်းတင်နဲ ့ အပတ်တင
ုိ း် ဆု+ံ ကတယ် ေြပာပုက
ံ ုိ သွား
သတိရသည်။ တချို ့ စိစစ်ေရး ြဖတ်မရနိင
ု သ
် ည့် နိင
ု င
် ေံ ရး
ေဝဖန်စရာ များကို ဤဝိင
ု း် က တဆင့် ဦးဝင်းတင်က
တဆင့် သက်ဆင
ုိ ရ
် ာ အုပစ
် ဆ
ု ီ စခန်းဆက်ရပုံ ေပ6သည်။
ခုေတာ့ သူတုိ ့ လက်ေမာင်းတဘက် ြပုတ်ခပ
့ဲ ။ီ
ဦးစိနဝ
် င်းလို လူဘယ်မာှ ရှာရမလဲ ေမးေန+က သူများ
လက်ရိှ ဒီမက
ုိ ေရစီအသွငေ် ြပာင်း ေခတ်ကုိ မယု+ံ က
ဘူးလား၊ အဆိးု ြမင်ေန+ကတာလားလို ့ ေတွးလုးံ ထုတ်
ရသည်။ သူ ့လိလ
ု က
ူ ဘယ်လုိ လွတလ
် ပ်ခင
ွ ့် ရရ ချက်ချင်း
ထွကလ
် ာမှာ မဟုတဘ
် းူ ၊ ခုေခတ်က ဘယာနဲ ့ ဖိနပ
ိှ ်
တာထက် လာဘ်သပ်ပကာ အခွင့်အလမ်းေတွနဲ ့ အချိုသပ်
ဝင်တာ သိပမ
် ျားတယ်၊ အစိးု ရဘက် သာမက ြပည်ပ
အဆက်အသွယေ် တွနဲ ့ မီဒယ
ီ ာ ကို အေရာင်လမ
d း် လာ
တာကလည်း ၁၉၆၂ မတိင
ု ခ
် င် ကလိပ
ု ါပဲ။ ပိဆ
ု းုိ တာက
မဆလ နဝတ နှစေ် ခတ် နှစ် ၅ဝ ခါးြပတ် သွားတဲ့
ပညာေရးနဲ ့ သတင်း ဆက်သယ
ွ ေ် ရး ေခတ်ေနာက်ကျမ,က
ေပမီတန်းမီ လူေတွကုိ ြမှငတ
့် င် ေခါင်းေဆာင်မယ့်
စာနယ်ဇင်း သမား ထွကဖ
် ုိ ့ သိပန
် ည်း သွားတာပါ။
ထိင
ု း် မှာ ၁၉၅ဝ ေကျာ်က ဘန်ေကာက်မာှ သတင်းစာ:ကီး
၂ ေစာင်ပဲ ထင်ရာှ းတာ။ တေစာင်က နန်းရင်းဝန် မာရှယ်
ဆုနဂ
် ရမ်ထတ
ု ပ
် းီ ကျန်တာက ရဲချုပ်၊ ေနာင်မာှ အာဏာ
သိမး် မယ့် ဂျင်နရယ်ေဖာင် ထုတတ
် ာတဲ။့ ဗမာမှာလည်း
အစိးု ရ ဓနရှင် လူအပ
ု ် အေနာက်နင
ုိ င
် ံ အဖွဲ ့အစည်း
ေနာက်ခမ
ံ ကင်းတဲ့
စာေစာင်မျိုးေတွပဲ
ေဖျာက်ဆပ
ိ ်
ြဖစ်လာမှာက ေရရှညမ
် ာှ ြပည်နာမှာပါဘဲ။
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ဗမာ ပညာရှ:ိ ကီး တေယာက် အိမက
် လူေတွနဲ ့ ေတွ ့ရာ
အေဖနဲ ့အ0မဲ
ရန်ြဖစ်ရတယ်၊
သူေရးတာ
ေတွက
ပညာရပ်မဆန်ဘးူ ၊ တက€ သိလ
ု မ
် ာှ တက်ေြပာရင် ဟိက

လူေတွက ြပန်မေထာက်+ကလို ့သာဟု ဆိပ
ု ါသည်။ ေ+သာ်
သူတုိ ့က ေခတ်ေဟာင်း မျိုးဆက်ပ၊ဲ ေဒါက်တာ သန်းထွနး်
ေခတ် သမိင
ု း် ပါရဂူ ြဖစ်ပမ
ံု ျိုးေတာင် ခုေခတ် အေနာက်
ပညာေရးမှာ မရှန
ိ င
ုိ ် ေတာ့ဘးူ ၊ ပညာရပ် ဆိတ
ု ာေတွက
တေခတ်နဲ ့ တေခတ်မတူ ေရှးရိးု :ကီးကေန အေသးစိတ်
ြမင်ပံု သုးံ သပ်ပေံု တွ ပိသ
ု မ
ိ ေ် မွ ့လာတာ တိးု တက်တယ်
ေခ6နိင
ု တ
် ာေပါ့။
ထိန
ု ည်းတူစာွ
သတင်းစာဘက်မာှ
ေရှးလက်ေဟာင်းေတွရဲ ့ အြမင်သးံု သပ်မက
,
ေနှာင်း
လူေတွနဲ ့ ပုစ
ံ ဘ
ံ ယ်တန
ူ င
ုိ မ
် လဲ။ သူတုိ ့ သာတာက ေခတ်
အဆက်ဆက် +ကုံေတွ ့မ,ေပ6ကေန ဆင်ြခင်ပင
ုိ း် ြခားနိင
ု ်
မ,ပါ။ ေခတ်ေပ6စာေပ
ေလ့လာမ,မာှ အားနည်းတာ
ရှန
ိ င
ုိ ပ
် ါတယ်။ ဒါေ+ကာင့် ေခတ်ေရ စီးကို မဆဝါးနိင
ု လ
် ုိ ့
ေချာ်တာတိမး် တာ ရှန
ိ င
ုိ ေ် ပမယ့် ေစတနာဆိးု နဲ ့ တမင်
နှပ
ိ န
် ယ် ကေလာင်နဲ ့ထိးု တာမျိုးက အင်မတန် လုပခ
် ဲ
ပါတယ်။ ဒိအရွယထ
် ိ လာဘ်နဲ ့ဂုဏက
် ုိ ေမ;ာ်တတ်တ့ဲ
မရင်က
့ ျက် နိင
ု တ
် ့ဲ သူမျိုးမှသာ ကလိနး် ကလက် လုပတ
် တ်
+ကတာပါ။ ဦးဘဂျမ်းက သူ ့နားကလူေတွကုိ ငါ့ကမ
ုိ ာှ းရင်
ေြပာ+ကအုးံ ဆိခ
ု သ
့ဲ လိပ
ု ဲ လူ:ကီးလုပသ
် ေူ တွနားမှာ စဉ်းစား
ချိနဆ
် နိင
ု တ
် ့ဲ အသိင
ု း် အဝိင
ု း် ရှထ
ိ ားဖို ့က ဘယ်ေလာကမှာ
မဆို လိေု နမှာပါ။
လူထစ
ု န
ိ ဝ
် င်းတို ့
ေလ;ာက်ခတ
့ဲ လ
့ဲ မ်းကေတာ့
လွတလ
် ပ်ပးီ ေခတ် သတင်းစာသမားေတွရဲ ့ မုနတ
် င
ုိ း်
ထန်တလ
့ဲ မ်းကို သက်ေသထူ ထားခဲသ
့ လိပ
ု ါပဲ။ ေနာင်ဆက်
ေလ;ာက်+ကရအုးံ မယ့် လူငယ်ေတွ ကံပေုိ ကာင်းပီး လမ်းပို
ြဖူးလာေအာင်က
လက်ရိှ
ေလ;ာက်ေနတဲသ
့ ေူ တွရဲ ့
ေစတနာနဲ ့ ဝီရယ
ိ ေပ6 အများ:ကီးတည်ပါတယ်။ ကျန်
ေနတဲ့ လူ:ကီး လူလတ်ေတွက မရှေိ တာ့တသ
့ဲ ေူ တွကုိ
စာနာေသာအားြဖင့် သူတုိ ့ အပီးမသတ်နင
ုိ သ
် ာွ းတဲ့ စိတက
် းူ
အ+ကံေတွကုိ ြဖည်ဆ
့ ည်းပီး ကုသလ
ုိ ဆ
် က်ယ+ူ ကပါ၊ ေစာင့်
ေလ မျိုးနွယဆ
် တ
ုိ အ
့ဲ တိင
ု း်
သတင်းသမားေကာင်းတို ့
ေခတ်အဆက်ဆက်
ထိနး် ခဲ့တ့ဲ
စည်းနဲ ့သမ5ာကို
ေခတ်ေြပာင်းေခတ်ကးူ မှာ မယိမး် မယိင
ု ် ေစာင်ထ
့ န
ိ း် နိင
ု +် က
ေစချင်ပါတယ်။ ဂဠုန်ဦးေစာလို အ+ကံ:ကီးတဲ့ သတင်းစာ
ပိင
ု ရ
် င
ှ မ
် ျိုး၊ +ကက်0မီးပါတီ ဝတuုထဲက သံရးံု အရက်
ပုလင်းနဲ ့ ေခါင်း:ကီး လဲစားတဲ့ သတင်းစာဆရာမျိုးေတွ
ဒီတင
ုိ း် ြပည်မာှ မတွငက
် ျယ် နိင
ု ပ
် ါေစနဲ ့ေတာ့။

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ဖီေလာ်ေဆာ်ဖီ
အေတွးအေခ6ပညာ၏ ြပဿနာများ(ဘာသာြပန်)
ေဇာ်0ငိမး် ချမ်း
ယခင်လမှအဆက်
ဒီေမးခွနး် ေတွေမး+ကည်ြ့ ခင်းအားြဖင့်
အေြဖေြဖတဲ့
ေနရာမှာ ရိးု ရှငး် တဲအ
့ သုးံ ေတွနဲ ့ ဘယ်လအ
ုိ ဓိပာt ယ်လဲ
ဆိတ
ု ာကို တိတက
ိ ျကျနဲ ့ ရှငး် ရှငး် လင်းလင်းရဖို ့ အေထာက်
အကူ ြပုမှာပါ။ ကျေနာ်တုိ ့အရင်ဆးံု အာရုံ ခံစားမ,ေတွ
ကေန ချက်ချင်းလက်ငင်းသိရတဲ့ အရာေတွကုိ အာရုခ
ံ ံ
အချက် အလက်ေတွလုိ ့ နာမည်ေပး+ကပါစို ့။ ဥပမာ
ေပးရရင် အေရာင်ေတွ၊ အသံေတွ၊ အနံ ့ေတွ၊ မာေကျာမ,၊
+ကမ်းရှမ, စသြဖင်ေ့ ပါ့။ ဒီအရာေတွကုိ ချက်ချင်းလက်ငင်း
သတိြပုမိလက
ုိ ် တာေတွကလ
ုိ ည်း အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ, လို ့ပဲ
နာမည်ေပးထား+ကပါစို ့။ ဒါဆိရ
ု င် ကျေနာ်တုိ ့ အေရာင်
တခုကုိ ြမင်တအ
့ဲ ခါတိင
ု း် မှာ ကျေနာ်တုိ ့ဟာ အဲဒအ
့ီ ေရာင်ရဲ ့
အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ,ကုိ သတိြပုမိမယ်။ ဒါေပမယ့် အဲဒ့ီ အေရာင်
ဆိတ
ု ာဟာ အာရုခ
ံ အ
ံ ချက်အလက်တခုပဲ ြဖစ်0ပီးေတာ့
အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ,မဟုတဘ
် းူ ဆိတ
ု ာ ခွြဲ ခား ေြပာ0ပီးြမင်လုိ ့
ရမယ်။ အဲဒအ
့ီ ေရာင်ဆတ
ုိ ာဟာ ကျေနာ်တုိ ့ ြမင်စမှာ
ချက်ချင်းသတိြပုမိတအ
့ဲ ရာ ြဖစ်0ပီးေတာ့ အဲဒ့ီ သတိြပု
မ,ဟာ အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ, ြဖစ်တယ်။ ကျေနာ်တုိ ့ဟာ ေြပာခဲတ
့ ့ဲ
စားပွရ
ဲ ဲ ့ တည်ရမ
ိှ , အေ+ကာင်းကိသ
ု ဖ
ိ ုိ ့ဆိရ
ု င် ဒါဟာ
ကျေနာ်တုိ ့ရဲ ့ စားပွန
ဲ ဲ ့ ပတ်သက်0ပီး ေတွ ့ရတဲအ
့ ရာေတွ
ြဖစ်တ့ဲ အညိုေရာင်၊ ေလးေထာင်ပ
့ ၊ံု ေချာေမွ ့မ, အစရှတ
ိ ့ဲ
အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ, အချက်အလက်ေတွကတဆင်သ
့ ာ သိနင
ုိ ်
တယ်ဆတ
ုိ ့ဲ အချက်ဟာ ရှငး် ပါတယ်။ ဒါေပမယ့် ကျေနာ်တုိ ့
အစဦးပိင
ု း် မှာ ေြပာခဲတ
့ အ
့ဲ ေ+ကာင်းြပချက်ေတွ (+ကုံရေသာ
သွငြ် ပင်နင
ှ ့် ရှသ
ိ ည်ထင်ရေသာ အစစ်အမှနတ
် ုိ ့၏ ကွြဲ ပား
မ,ကြုိ ဖစ်ေစေသာ ဆင်ေြခများ) ေ+ကာင့် ဒီစားပွဟ
ဲ ာ အာရုံ
ခံစားမ, အချက်အလက်ေတွြဖစ်တယ်ဆတ
ုိ ာထက် ဒီအာရုံ
ခံစားမ, အချက်အလက်ေတွဟာ စားပွရ
ဲ ဲ ့ တိက
ု ရ
် က
ုိ ဂ
် ဏ
ု ်
သတbေိ တွြဖစ်တယ်လုိ ့ေတာင် ေြပာလို ့မရပါဘူး။ ဒါ့ေ+ကာင့်
စားပွအ
ဲ စစ်ရဲ ့ တည်ရမ
ိှ က
, ုိ အတည်ယဖ
ူ ုိ ့ အတွက်
အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ,အချက်အလက်ေတွနဲ ့ စားပွဲ အစစ်ရဲ ့ ဆက်စပ်
မ,မာှ ကိက
ု ြပဿနာေပ6ေနပါတယ်။
တကယ်စ
့ ားပွဆ
ဲ တ
ုိ အ
့ဲ ရာ ရှတ
ိ ယ်ဆရ
ုိ င် ကျေနာ်
တို ့ဟာ အဲဒဟ
့ီ ာကို ြဒပ်ရအ
ိှ ရာဝတuုလို ့ ေခ6ပါ့မယ်။
ဒါ့ေ+ကာင့် ကျေနာ်တုိ ့ဟာ အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ, အချက်အလက်
ေတွရဲ ့ ြဒပ်ရိှ အရာဝတuုေတွအေပ6မှာ ဆက်နယ
ွ မ
် ေ, တွကုိ
စဉ်းစားရပါေတာ့မယ်။ ြဒပ်ရိှ အရာဝတuုေတွအားလုးံ ရဲ ့
အစုအေပါင်းကို
“ြဒပ်ဝတuု လို ့ပဲ
ေခ6လိက
ု မ
် ယ်။
ဒါ့ေ+ကာင့် ကျေနာ်တုိ ့ ေရှ ့ပိင
ု း် မှာ ေြပာခဲတ
့ ့ဲ ေမးခွနး်
နှစခ
် ဟ
ု ာ အခုလုိ ပုစ
ံ ြံ ပန်ေြပာင်းလို ့ရမယ်။

19

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
၁။ ြဒပ်ဝတuုဆိတ
ု အ
့ဲ ရာဟာ တကယ်ပဲ ရှသ
ိ လား၊
၂။ ရှတ
ိ ယ်ဆရ
ုိ င်လည်း သူ ့သေဘာသဘာဝေတွက
ဘာေတွ လဲ။
ကလွုိ င်း0မို ့ခရစ်ယန်သင်းချုပ်ဘန
ု း် :ကီး ဘာကေလ
ကျေနာ်တုိ ့အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ,ေတွအရ ချက်ချင်းလက်ငင်းအသိခံ
ရတဲအ
့ ရာေတွအတွက် ရှေိ +ကာင်း အေ+ကာင်းြပချက်၊
သက်ေသြပု ချက်ေတွဟာ ကျေနာ်တုိ ့နဲ ့ လုးံ ဝကင်းကွာ0ပီး
ြဖစ်တည်ေနတာ မဟုတဘ
် းူ ဆိတ
ု ့ဲ သေဘာကို ေပ6လွင်
ေအာင် ပထမဆုးံ ေရှ ့ေဆာင် ေဖာ်ထတ
ု ခ
် တ
့ဲ ့ဲ အေတွးအေခ6
ပညာရှငက
် ေတာ့ ဘုနး် ေတာ်:ကီး ဘာကေလ(၁၆၈၅၁၇၅၃)ပဲ ြဖစ်ပါ တယ်။ သူ ့ရဲ ့အေရးအသားေတွြဖစ်တ့ဲ
ဟိင
ု း် လတ်စန
် ဲ ့ ဖီလးုိ နပ်စ် ေဆွးေနွးခန်းသုးံ ခုမာှ သံသယ
သမားေတွ၊ ဘာသာေရးအယုအ
ံ +ကည် မရှတ
ိ သ
့ဲ ေူ တွကုိ
တန်ြပန် တဲအ
့ ေနနဲ ့ ြဒပ်ဝတuုဆိတ
ု ာ လုးံ ဝမရှေိ +ကာင်းနဲ ့
ကမ5ာေလာကတခုလးံု ဟာ စိတေ် တွ၊ စိတက
် းူ အ+ကံေတွ
နဲ ့သာ
ဖွဲ ့စည်းထားတယ်ဆတ
ုိ ာကို
သက်ေသြပဖို ့
တာဝန်ခထ
ံ ားခဲပ
့ ါတယ်။ ဒီေဆွးေနွးခန်းေတွမာှ
ဟိင
ု း်
လတ်စဟ
် ာ ြဒပ်ဝတuုေတွရဲ ့ အရှတ
ိ ရားကို ယု+ံ ကည်
ထားဆဲ ြဖစ်ေပမယ့် ဖီလးုိ နပ်စလ
် ုိ ြဒပ်ဝတuုအရှတ
ိ ရားရဲ ့
ဝိေရာဓိေတွ၊
ဟုတမ
် လိန
ု ဲ ့ အဖျားရူးသွားတာေတွကုိ
အမျိုးမျိုးြပဆိ0ု ပီး မညှာမတာရိုကသ
် င
ွ း် တတ်တ့ဲ သူမျိုးနဲ ့
ဟိင
ု း် လတ်စဟ
် ာ မယှဉန
် င
ုိ ဘ
် ဲ ြဖစ်ခရ
့ဲ ပါတယ်။ ေနာက်
ဆုးံ မှာ သူရဲ ့ ြဒပ်ဝတuု မရှပ
ိ ါဘူးလို ့ ြငင်းပယ် တာဟာ
သမရိးု ကျ ဆင်ြခင်သြိ မင်နင
ုိ တ
် ့ဲ အြမင်တခုလုိ ြဖစ်သာွ းတဲ့
အထိပါပဲ။ ဒီေဆွးေနွးခန်းေတွထက

ြငင်းချက်ထတ
ု ထ
် ား
ပုေံ တွမာှ
တန်ဖးုိ ထားလို ့ရနိင
ု တ
် ့ဲ
အတိင
ု း် အတာ
ကွြဲ ပားမ,အဖုဖ
ံ ရ
ံု ေိှ နပါတယ်။
တချို ့အချက်ေတွက အေရး:ကီး0ပီးေတာ့ ေြခေြခ
ြမစ်ြမစ်လည်းရှပ
ိ ါတယ်။ တချို ့ေတွကေတာ့ ရ,ပေ် ထွး
ေန0ပီး ကပ်သးီ ကပ်ဖေ့ဲ ြပာသလို ြဖစ်ေနတာလည်း ရှပ
ိ ါ
တယ်။ ဒါေပမယ့် အဓိပာt ယ်မရှိ ရမ်းသမ်း ေြပာတာေတွ
မပါဘဲ ြဒပ်ဝတuုရဲ ့ တည်ရမ
ိှ က
, ုိ ြငင်းလို ့ ရတယ် ဆိတ
ု ာကို
ဘာကေလက အဦးဆုးံ အေနနဲ ့ ထိက
ု ထ
် က
ုိ တ
် န်တန် ြပခဲသ
့ ူ
ြဖစ်တယ်ဆတ
ုိ ာကို ေတွ ့ရပါတယ်။ သူက ကျေနာ်တုိ ့နဲ ့
သီးြခားရပ်တည်0ပီး ြဖစ်တည်ေနတဲ့ အရာေတွဆတ
ုိ ာ
ရှတ
ိ ယ်ဆရ
ုိ င်ေတာင် ဒါေတွဟာ ကျေနာ်တုိ ့အာရုံ ခံစားမ,
ေတွရဲ ့ ချက်ချင်း အသိခအ
ံ ရာေတွပလ
ဲ ုိ ့ ေြပာလို ့မရနိင
ု ဘ
် းူ
ဆိတ
ု ာ ကိလ
ု ည်း ေြပာခဲပ
့ ါ ေသးတယ်။
ကျေနာ်တုိ ့ဟာ ြဒပ်ဝတuုရှမ
ိ ရှဆ
ိ တ
ုိ ာ ေမးခွနး် ထုတ်
+က0ပီ ဆိရ
ု င် အေမးနှစခ
် ု ရှေိ နတယ်ဆတ
ုိ ာကို ရှငး် ရှငး်
လင်းလင်းြဖစ်ဖုိ ့ အေရး:ကီးပါတယ်။ ကျေနာ် တို ့ဟာ
ြဒပ်ဝတuုလို ့ ေြပာတယ်ဆရ
ုိ င် အများအားြဖင့် စိတဆ
် တ
ုိ ့ဲ
နာမ်ပင
ုိ း် ဆိင
ု ရ
် ာနဲ ့ ဆန် ့ကျင်ဘက် အရာကို ဆိလ
ု +ုိ ကတာ
ြဖစ်ပါတယ်။
ဒီဆလ
ုိ မ
ုိ မ
, ာှ
ြဒပ်ဝတuု
ဆိတ
ု ာဟာ
ဟင်းလင်းြပင် တခုမာှ ေနရာလပ်တခုကုိ ယူထားတဲအ
့ ရာ
20

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ြဖစ်0ပီး အေြခခံ အားြဖင်က
့ ုိ ကိယ
ု ပ
် င
ုိ အ
် ေတွးနဲ ့ သိမေ, တွ
မလုပန
် င
ုိ တ
် ့ဲ အရာဆိတ
ု သ
့ဲ ေဘာလည်း ပါဝင်0ပီး ြဖစ်
ပါတယ်။ ဘာကေလဟာ ဒီသေဘာတရားကို အဓိက
အေြခခံ0ပီး
ြဒပ်ဝတuုရဲ ့ တည်ရမ
ိှ က
, ုိ
ြငင်းဆိတ
ု ာ
ြဖစ်ပါတယ်။ သူက စားပွရ
ဲ ဲ ့တည်ရမ
ိှ က
, ုိ ညdနြ် ပေနတဲ့
သေကvတေတွအြဖစ် ကျေနာ်တုိ ့ သာမန် မှတယ
် ထ
ူ ား+ကတဲ့
အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ,
အချက်အလက်ေတွဟာ
ကျေနာ်တုိ ့နဲ ့
ကင်းကွာ0ပီး ြဖစ်တည်ေနတဲ့ အရာတခုခက
ု ည
ုိ န
d ြ် ပေနတဲ့
တကယ်သ
့ ေကvတေတွ ြဖစ်တယ်ဆတ
ုိ ာကို မြငင်းပါဘူး။
သူက အဲဒ့ီ သီးြခားြဖစ်တည်ေနတဲအ
့ ရာဟာ ရုပဝ
် တuု ြဒပ်
ဝတuုလို ့ ေြပာေန+ကတဲ့ စိတပ
် င
ုိ း် နာမ်ပင
ုိ း် နဲ ့ မဆိင
ု တ
် ့ဲ
အရာတခုလုိ ေြပာေန+ကတာ၊ စိတလ
် ည်းမဟုတ၊် စိတ်
တခုက ေတွးတဲ့ စိတက
် းူ အ+ကံအစည်လည်း မဟုတ်
(ြဒပ်ရရ
ိှ ပ
ု ဝ
် တuု)လို ့ ေြပာေန +ကတာကို ြငင်းပါတယ်။ သူက
စားပွလ
ဲ ုိ အရာဝတuု မျိုးဟာ ကျေနာ်တုိ ့အခန်းထဲကေန
ထွကသ
် ာွ းရင်၊ မျက်စိ မှတ
ိ ထ
် ားလိက
ု ရ
် င်ေတာင် ဆက်ရိှ
ေနမယ့် အရာ တခုြဖစ်တယ်ဆတ
ုိ ာကိေု တာ့ ဝန်ခပ
ံ ါတယ်။
ေနာက်0ပီးေတာ့ ကျေနာ်တုိ ့စားပွက
ဲ ြုိ မင်တယ် ဆိတ
ု ာဟာ
ကျေနာ်တုိ ့+ကည်မ
့ ေနဘူးဆိရ
ု င်ေတာင် တစုတ
ံ ခုဟာ ဆက်
ရှေိ နနိင
ု တ
် ယ်ဆတ
ုိ ာကို ယု+ံ ကည်ဖုိ ့ အတွက် လုေံ လာက်တ့ဲ
အေ+ကာင်းြပချက်ေပးတယ် ဆိတ
ု ာကိလ
ု ည်း ဘာကေလက
မြငင်းပါဘူး။ ဒါေပမယ်သ
့ က

အဲဒ့ီ တကယ်ရေိှ နေသာ
တစုတ
ံ ရာဟာ ကျေနာ်တုိ ့ ြမင်ရာကေနရတဲ့ အရာနဲ ့ ကွက
ဲ ဲွ
ြပားြပား:ကီး ြဖစ်ေနနိင
ု တ
် ယ်လုိ ့ မထင်ပါဘူး။ (သွငြ် ပင်နဲ ့
အစစ်အမှနက
် တ
ဲွ ယ်လုိ ့ မထင်ပါဘူး)။ အဲဒတ
့ီ စုတ
ံ ရာရဲ ့
တည်ရမ
ိှ ဟ
, ာ ကျေနာ်တုိ ့ြမင်ရြခင်းနဲ ့ တိက
ု ရ
် က
ုိ ် မသက်
ဆိင
ု ဘ
် ဲ ြဖစ်တည်ေနတယ် ဆိေု ပမယ်လ
့ ည်း အဲဒ့ီ တစုံ
တရာကို ြမင်ရြခင်းနဲ ့ သူ ့ရဲ ့ြဖစ်တည်ြခင်းဟာ လုးံ လုးံ
လျားလျား:ကီး သီးြခားြဖစ် မေနနိင
ု ဘ
် းူ လို ့လဲ သူက
ယူဆပါတယ်။
ဒီယဆ
ူ ချက်ကေန0ပီး
ဘာကေလက
တကယ်စ
့ ားပွဆ
ဲ တ
ုိ ာဟာ
ဘုရားသခင်ရဲ ့စိတထ
် က

စိတက
် းူ အ+ကံအစည်သာ ြဖစ်တယ်လုိ ့ ေကာက်ချက်ဆဲွ
လိက
ု ပ
် ါတယ်။
ဒီဘရ
ု ားသခင်စတ
ိ ထ
် က

စားပွဆ
ဲ တ
ုိ ့ဲ
စိတက
် းူ စိတသ
် န်းဟာ ကျေနာ်တုိ ့ရဲ ့+ကုံေတွ ့ရမ, (ဥပမာြမင်မ), အေပ6 မှ0ီ ပီးရှေိ နတဲ့ အရာဆိတ
ု ာ ဘာကေလက
ယူဆပါတယ်။ ဒီလသ
ုိ ာမဟုတခ
် ရ
့ဲ င် ဒီတကယ်ြ့ ဒပ်ရိှ အရာ
ဝတuုဆိတ
ု ာဟာ ကျေနာ်တုိ ့ေသချာမသိနင
ုိ ဘ
် ၊ဲ တိက
ု ရ
် က
ုိ ်
ေရာ၊ ချက်ချင်း လက်ငင်းအေတွ ့အ+ကုံ
အေနနဲ ့ပါ
ဘယ်ေတာ့မှ
မသိနင
ုိ တ
် ့ဲ
အရာသာ
ြဖစ်ေကာင်း
ြဖစ်ေနလိမမ
့် ယ်လုိ ့ ဘာကေလက ဆိပ
ု ါတယ်။
ဘာကေလေပ6လာတဲ့ ကာလကစ0ပီး တြခား အေတွး
အေခ6 ပညာရှငေ် တွကလည်း စားပွရ
ဲ ဲ ့ တည်ရမ
ိှ ဟ
, ာ
ကျေနာ်တုိ ့ ြမင်ြခင်းအေပ6မှာ မူတည် မေနေပမယ့် သိစတ
ိ ်
တစုတ
ံ ရာရဲ ့ ြမင်ြခင်း (နည်းနည်း ရှငး် ေအာင်ေြပာရရင်
အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ, တခုရဲ ့ ြမင်ြခင်း) အေပ6မှာ မှခ
ီ ေုိ နတယ်လုိ ့
လက်ခထ
ံ ား+က ပါတယ်။ ဒီသစ
ိ တ
ိ တ
် စုတ
ံ ရာဟာ ဘုရား
သခင်ရဲ ့စိတ် ြဖစ်ကုိ ြဖစ်ရမယ်လုိ ့ေတာ့ မေြပာ+ကပါဘူး။
သူတုိ ့ ေြပာေလ့ ရှတ
ိ ပ
့ဲ စ
ံု က
ံ ေတာ့ စ+ကဝဠာတခုလးံု မှာရှတ
ိ ့ဲ
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

စိတအ
် စုအေပါင်းသေဘာမျိုးရဲ ့ ြမင်ြခင်းအေပ6မှာ စားပွရ
ဲ ဲ့
တည်ရြိှ ခင်းက မူတည်ေနတယ်ဆတ
ုိ ာမျိုးပါ။ သူတုိ ့ ဒီလုိ
ြမင်သလို ခပ်ဆင်ဆင်ပဲ ဘာကေလက ြမင်တာပါ။

ဒါေပမယ့် ဒီအေတွးအေခ6ပညာရှငေ် တွက ြဒပ်
ဝတuုဟာ စိတန
် ဲ ့မတူတဆ
့ဲ န် ့ကျင်ဘက်ဆတ
ုိ ာကို ြငင်း+က
ေပမယ်လုိ ့ ြဒပ်ဝတuုရှပ
ိ က
ံု ုိ တြခား အဓိပာt ယ်တခုနဲ ့ေတာ့
အဓိက
အဲဒလ
ီ ြုိ မင်ရတဲအ
့ ေ+ကာင်းအရင်းကေတာ့
လက်ခထ
ံ ား+ကပါတယ်။ ကျေနာ်တုိ ့ေမးခဲတ
့ ့ဲ ေမးခွနး်
စိတ်ေတွရယ်၊ အေတွးေတွရယ်၊ ခံစားမ,ေတွ ရယ်ကလွလ
ဲ ုိ ့
နှစခ
် က
ု ုိ မှတမ
် +ိ ကမယ် ဆိရ
ု င်
၁။ တကယ်စ
့ ားပွဲ ဆိတ
ု ာေရာ ရှရ
ိ ဲ ့လား၊
ရုပြ် ဒပ်အစစ်ဆတ
ုိ ာမရှန
ိ င
ုိ ဘ
် းူ ။ ဒါမှမဟုတ် ဘယ်ေလာက်
၂။ တကယ်ရတ
ိှ ယ်ဆရ
ုိ င်လည်း ဘယ်လုိ အရာ ဝတuုမျိုး
အတိင
ု း် အတာပဲြဖစ်ြဖစ် ရုပြ် ဒပ်အစစ် ဘယ်လဆ
ုိ တ
ုိ ာ
လုးံ ဝ မသိနင
ုိ ဘ
် းူ လို ့ ဒီအေတွးအေခ6 ပညာရှငေ် တွ
ြဖစ်နင
ုိ ပ
် ါသလဲ၊
ဒီလုိ ေမးခွနး် မျိုးေတွအတွကဆ
် ရ
ုိ င် ဘာကေလနဲ ့
အားလုးံ လိလ
ု က
ုိ
ယူဆထား+ကလို ့ပါပဲ။ ဘယ်ပံု ဘယ်
လိက
ု ဘ
် နစ်ဇတ
် ုိ ့ နှစေ် ယာက်လးံု က တကယ်စ
့ ားပွဲ ဆိတ
ု ာ
နည်းနဲ ့ သူတုိ ့အြမင်ကသ
ုိ တ
ူ ုိ ့ အေထာက်အကူ ယူထားလဲ
ရှတ
ိ ယ်လုိ ့ ဝန်ခပ
ံ ါတယ်။ ဒါေပမယ့် ဘာကေလက
ဆိတ
ု ာကို အေြခခံ0ပီးေတာ့ ကျေနာ်တုိ ့က အခုလုိ အာေဘာ်
ဒီရတ
ိှ ယ် ဆိတ
ု စ
့ဲ ားပွဟ
ဲ ာ ဘုရားသခင်ရဲ ့ စိတထ
် က
ဲ တစုံ
တခု ထုတ+် ကည်လ
့ ုိ ့ ရမယ်ထင်ပါရဲ ့။
တရာေသာ
အေတွးအ+ကံေတွပလ
ဲ ုိ ့
ေြပာပါတယ်။
လိက
ု ဘ
် နစ်ဇ် ကေတာ့ ဒီတကယ်စ
့ ားပွဆ
ဲ တ
ုိ ာဟာ အသက်
ပုဂုိ‡ လ်တဦးတေယာက်၏ ေတွး၍ရသည် မှနသ
် မ;
ဝင်ြခင်းေတွ စုေနတဲတ
့ ေနရာ (a colony of souls) လို ့
သည် ထိပ
ု ဂ
ု ုိ‡ လ်၏စိတတ
် င
ွ း် မှ အေတွးအ+ကံပင် ြဖစ်
ဆိပ
ု ါတယ်။ ဒါ့ေ+ကာင့် သူတုိ ့နှစေ် ယာက် စလုးံ ဟာ
ေလသည်။
ထို ့ေ+ကာင့်
စိတတ
် င
ွ း် တွင်
အေတွး
ကျေနာ်တုိ ့ရဲ ့ ပထမေမးခွနး် ကို ဟုတမ
် န
ှ ေ် +ကာင်း ေြဖဆို
အ+ကံများမရှဘ
ိ ဲ ဘာကိမ
ု ; ေတွးနိင
ု စ
် ရာ မရှေိ ချ။
ထား0ပီးေတာ့ သာမန်လအ
ူ များ အြမင်အရပဲ သူတုိ ့ရဲ ့
ထို ့ေ+ကာင့် ထိအ
ု ေတွး အ+ကံများမှလ၍
ဲွ အြခား အရာ
ဒုတယ
ိ ေမးခွနး် အေပ6
ေြဖဆိပ
ု က
ံု ကွြဲ ပားေနတာပါ။
မှနသ
် မ;သည် စိတက
် းူ ေပါက် +ကည်၍

ရေကာင်းေသာ
တကယ်တမ်းေြပာမယ် ဆိရ
ု င် အေတွးအေခ6 ပညာရှငေ် တွ
အရာများ မဟုတေ် တာ့ပါ။ ထိစ
ု တ
ိ က
် းူ ေပါက်+ကည်၍

အားလုးံ လိလ
ု က
ုိ တကယ်စ
့ ားပွရ
ဲ တ
ိှ ယ်ဆတ
ုိ ာကို သေဘာ
မရနိင
ု ေ် သာအရာဟူသည်လည်း မတည်ရန
ိှ င
ုိ ပ
် ါ။
တူ+ကပါတယ်။ကျေနာ်တုိ ့ရဲ ့အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ, အချက်အလက်
ေတွြဖစ်+ကတဲ့
ကျေနာ့အထင်ေတာ့
အေရာင်၊
ဒီလအ
ုိ ာေဘာ်မျိုးဟာ
ပုပ
ံ န်း၊
ယုတbိ အမှား:ကီးအေပ6
သူတုိ ့စွယ
ဲ ထ
ူ ားတဲ့ အြမင် ကေတာ့ “စိတန
် ဲ ့ သူ ့ရဲ ့အေတွးအ+ကံေတွက လွလ
ဲ ုိ ့
ေချာေမွ ့မ,
အေြခခံထားတယ်
ကျန်တာ အစစ်အမှနမ
် ဟုတဘ
် းူ ဆိတ
ု ာပါပဲ။
စတဲ့
ဆိေု ပမယ်လ
့ ည်း
ဒါကို
အာရု




ားမ,
ချဲ ့ကား0ပီးေြပာ+ကတဲ့
ေတွ

ဖစ်

ပ6ဖိ
ု့
သူေတွဟာ
ခပ်တတ
ုိ ုိ
ဆိတ
ု ာဟာ
ကျေနာ်တုိ ့ရဲ ့
(စိတ)်
အေပ6မှာ
ဒါမှမဟုတ်
ခပ်
လွယလ
် ယ
ွ ်
ေြပာလိက
ု +် ကတာ
ဘယ်ေလာက်ပမ
ဲ တ
ူ ည်ေနေန
ဒီခစ
ံ ားမ,
အချက်
မဟုတဘ
် းူ ဆိတ
ု ာလည်း
ဟုတပ
် ါတယ်။
ဒါေပမယ့်
အလက်

တွ

ပ6တယ်




ာကပဲ
တစု


ရာဟာ
ကျေနာ်
မှနတ
် ာမှားတာအသာထား
ဒီအာေဘာ်မျိုးဟာ
တို ့နဲ ့ သီးြခားြဖစ်တည်ေနတယ် ဆိတ
ု ့ဲ အမှတအ
် သား
အလွနက
် ျယ်ြပန် ့တဲ့
ချဲ ့ထွငတ
် ့ဲ
ပုစ
ံ ံ
အမျိုးမျိုးနဲ ့
တခုြဖစ်ေနတယ်ဆတ
ုိ ာကို အဲဒ့ီ အေတွးအေခ6 ပညာရှင်
အေတွးအေခ6ပညာရှငအ
် များစုလုိ ့ ေြပာလို ့ ရနိင
ု တ
် ့ဲ
အားလုးံ လိလ
ု က
ုိ
သေဘာတူ+ကပါတယ်။ ကျေနာ်တုိ ့ရဲ ့
အေတွး အေခ6ပညာရှငေ် ပါင်း ေြမာက်ြမားစွာက ချဲ ့ထွင်
အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ, အချက်အလက်ေတွနဲ ့ လုးံ လုးံ လျားလျား
ေြပာဆိထ
ု ားခဲ+့ ကတာပါ။
သူတုိ ့စွယ
ဲ ထ
ူ ားတဲ့
အြမင်
သီးြခား ကွြဲ ပား ြဖစ်တည်ေနနိင
ု တ
် ့ဲ တစုတ
ံ ရာ (စားပွ)ဲ ဟာ
ကေတာ့ “စိတန
် ဲ ့ သူ ့ရဲ ့အေတွးအ+ကံေတွက လွလ
ဲ ုိ ့ ကျန်တာ
ကျေနာ်တုိ ့ (တကယ်စ
့ ားပွန
ဲ ဲ ့အာရုတ
ံ ခုခအ
ု ားြဖင်)့ နီးစပ်မရ
, ိှ
ဆိတ
ု ာပါပဲ။ ဒီလုိ အေတွးအေခ6
အစစ်အမှနမ
် ဟုတဘ
် းူ
လာတဲအ
့ ခါတိင
ု း် မှာ အဲဒရ
့ီ ေိှ နတဲဟ
့ ာ (စားပွ)ဲ
ကပဲ
ပညာရှငေ် တွကုိ ေတွး+ကံဝါဒီ (idealist) ေတွလုိ ့
အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ,အချက်အလက်ေတွကုိ ြဖစ်ေစတာ လို ့လည်း
ေခ6+ကပါတယ်။ သူတုိ ့ေတွဟာ ြဒပ်ဝတuုနဲ ့ ပတ်သက်0ပီး
သူ



့ေတွ
သေဘာတူထား+ကပါတယ်။
ရှငး် လင်းြပ+က0ပီဆရ
ုိ င် ဘာကေလ ေြပာသလို ြဒပ်

ဝတuုဟာ တကယ်တမ်း အေတွးအ+ကံ အစုအေပါင်း
ေတွက လွလ
ဲ ုိ ့ ဘာမှမဟုတပ
် ါဘူးလို ့ ေြပာေလ့ရ+ိှ က
ပါတယ်။ ဒါမှမဟုတရ
် င်လည်း လိက
ု ဘ
် နစ်ဇ် (၁၆၄၆၁၇၁၆) ေြပာသလို ြဒပ်ဝတuုလို ့ ထင်ရတဲအ
့ ရာဟာ မည်ကာ
မတbမ;သာ ြဖစ်တ့ဲ အေြခခံစတ
ိ က
် ေလးေတွ အနည်းနဲ ့
အများရဲ ့ အစုအေပါင်းတခုသာ ြဖစ်တယ်လုိ ့လည်း ေြပာပါ
လိမမ
့် ယ်။
21

ဒီေနရာမှာ စားပွရ
ဲ ဲ ့ သေဘာသဘာဝဟာ ဘယ်လပ
ုိ ဲ
ြဖစ်ြဖစ် (ရုပပ
် ြဲ ဖစ်ြဖစ်၊ စိတပ
် ြဲ ဖစ်ြဖစ်) သိသာေနတဲ့
အချက်ြဖစ်တ့ဲ ဒီအေတွးအေခ6 ပညာရှငေ် တွရဲ ့ စားပွဲ
တကယ်ရတ
ိှ ယ် ဆိတ
ု အ
့ဲ ချက်ဟာ အေရး:ကီး ပါတယ်။
ကျေနာ်တုိ ့ တကယ်စ
့ ားပွရ
ဲ ဲ ့ သေဘာသဘာဝေတွနဲ ့ ပတ်
သက်လုိ ့ ေနာက်ထပ် ေမးခွနး် ေတွ မထုတခ
် င် အခု
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ေနာက်ဆးံု ေြပာခဲတ
့ ့ဲ အြမင်ကုိ လက်ခဖ
ံ ုိ ့ရာ အတွက် ဘာ
အေ+ကာင်းြပချက်ေတွ ရှပ
ိ ါလိမမ
့် လဲ ဆိတ
ု ာကို သုးံ သပ်ရင်
ေကာင်းပါလိမမ
့် ယ်။ ကျေနာ်တုိ ့ ဒီစာအုပရ
် ဲ ့ ေနာက်တခန်း
မှာ တကယ်စ
့ ားပွဆ
ဲ တ
ုိ ာ ရှမ
ိ ရှယ
ိ ဆ
ူ ဖို ့ အေ+ကာင်းြပချက်
ေတွနဲ ့ ပတ်သက်0ပီး ဆက်ေြပာ ပါမယ်။
ကျေနာ်တုိ ့ ေရှ ့ဆက်0ပီးမသွားခင် အခုအချိန် အထိ
ကျေနာ်တုိ ့ ဘာေတွရာှ ေဖွေတွ ့ရှခ
ိ သ
့ဲ လဲ ဆိတ
ု ာကို ခဏ
ေလာက် စဉ်းစားသုးံ သပ်+ကည်ရ
့ င် ေကာင်းပါလိမမ
့် ယ်။
ကျေနာ်တုိ ့ဟာ အာရုေံ တွနဲ ့သိလုိ ့ ရတယ်လုိ ့ ယူဆရတဲ့
သမရိးု ကျအရာဝတuုေတွထက

:ကိုက်ရာတခုကယ
ုိ 0ူ ပီး
ေြပာမယ်ဆရ
ုိ င် ကျေနာ်တုိ ့ အာရုေံ တွက လက်ငင်းေြပာ
လိက
ု တ
် ာေတွဟာ အဲဒအ
့ီ ရာဝတuုရဲ ့ အေြခအေနအမှနက
် ုိ
ေြပာေနတာ မဟုတဘ
် ဲ အဲဒအ
့ီ ရာက ကျေနာ်တုိ ့နဲ ့ ကင်း
ကွာ0ပီး ြဖစ်တည်ေနပုရ
ံ ပါတယ်။ ဒါေပမယ့် ကျေနာ်တုိ ့
အခုအချိနအ
် ထိ ြမင်နင
ုိ သ
် ေလာက် ေြပာရမယ်ဆရ
ုိ င်
ကျေနာ်တုိ ့နဲ ့ အဲဒအ
့ီ ရာရဲ ့အ+ကားက ဆက်စပ်မ, ပုစ
ံ ေံ တွ
(အေမှာင်ထတ
ဲ င
ွ ြ် မင်ရပု၊ံ
အလင်းထဲတင
ွ ်
ြမင်ရပု၊ံ
သာမန်မျက်စန
ိ င
ှ ြ့် မင်ရပု၊ံ
အဏု+ကည့် မှနေ် ြပာင်းနှင့်
ြမင်ရပုတ
ံ ုိ ့ကွြဲ ပားေနြခင်းများ) အေပ6မှာ မူတည် ေနတဲ့
အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ, အချက်အလက် တချို ့နဲ ့ ပတ်သတ်တ့ဲ အေြခ
အေနအမှနေ် တွကပ
ုိ ဲ အာရုခ
ံ စ
ံ ားမ,ေတွကေနတဆင့် လက်
ငင်းသိနင
ုိ သ
် လို ြဖစ်ေနပုရ
ံ ပါတယ်။ ဒါ့ေ+ကာင့် ကျေနာ်တုိ ့
တိက
ု ရ
် က
ုိ ် ြမင်ရ၊ ခံစားရတာေတွက သွငြ် ပင်မ;သာြဖစ်
ေန0ပီးေတာ့ ဒီသင
ွ ြ် ပင်ကပဲ ကျေနာ်တုိ ့ထင်ထားတဲ့ ေနာက်
ကွယက

အစစ်အမှန် တခုခက
ု ည
ုိ န
d း် ဆိေု နတဲ့ သေကvတ
တခု ြဖစ်တယ်လုိ ့ ယူဆရပါမယ်။ ဒါေပမယ့် အစစ်
အမှနဆ
် တ
ုိ ာဟာ တကယ်ြဖစ်နင
ုိ ပ
် ရ
ံု တဲဟ
့ ာ မဟုတဘ
် းူ
ဆိရ
ု င် ကျေနာ်တုိ ့မှာ အဲဒ့ီ အစစ်အမှနတ
် ခု လုးံ လုးံ :ကီး
ရှမ
ိ ရှေိ ြပာဖို ့ရာအတွက် သိနင
ုိ စ
် ရာ လမ်းေ+ကာင်းေကာ ရှပ
ိ ါ
ဦးမလား…။ တကယ်လုိ ့ လမ်းေ+ကာင်းရှတ
ိ ယ် ဆိရ
ု င်
လည်း အဲဒါ ဘာလဲ ဆိတ
ု ာရှာဖို ့ နည်းလမ်းေကာ ကျေနာ်
တို ့မှာ ရှပ
ိ ါရဲ ့လား…။
ဒီလေုိ မးခွနး် မျိုးေတွဟာ စိတရ
် ပ
, ေ် ထွးေစပါတယ်။
ေနာက်0ပီးေတာ့ (ဒီလအ
ုိ ေြခအေနမှာ) ကျေနာ်တုိ ့ အတွက်
အထူးဆန်းဆုးံ ြဖစ်ေနနိင
ု မ
် ယ့် ဘာ:ကိုတင် ယူဆချက်မှ
မပါတဲ့ ဆင်ဆင်ြခင်ြခင် ဆက်ေြပာလို ့ရတဲ့ အဆိတ
ု ွ
ေေတာင်မှ မှနမ
် မ
ှ န
ှ ပ
် ါ့ မလားဆိတ
ု ာ အလွနသ
် ရ

ခက်ေနပါတယ်။ ဒါ့ေ+ကာင့် ကျေနာ်တုိ ့နဲ ့ မျက်မန
ှ း် တန်း
မိေနတဲ့ စားပွေဲ တာင်မှ အေသးဆုးံ သံသယေလးေတွ
စထား0ပီး ေြပာရာကေန အခု အချိနအ
် ထိ သံသယေတွ
:ကီးထွား လာလိက
ု တ
် ာဟာ မေမ;ာ်လင်တ
့ ြ့ဲ ဖစ်နင
ုိ ေ် ချေတွ
အများ:ကီး ရှေိ နတဲ့ ြပဿနာ:ကီးတခုလုိ ြဖစ်လာပါ
ေတာ့တယ်။ ကျေနာ်တုိ ့ စားပွန
ဲ ဲ ့ပတ်သက်0ပီး သိလက
ုိ ်
ရတာ တခုကေတာ့ သူ ့ရဲ ့ထင်ရြမင်ရပုေံ ပ6တဲအ
့ တိင
ု း်
တကယ် မဟုတဘ
် းူ ဆိတ
ု ့ဲ အသိပါပဲ။

22

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

အခုလုိ
အသင်အ
့ တင်ရ
့ တ
ိှ ရ
့ဲ လာဒ်ကုိ
ေကျာ်0ပီး
စဉ်းစားမယ် ဆိရ
ု င် အခုေလာေလာဆယ်အထိ ကျေနာ်
တို ့မှာ :ကိုက်သေလာက် ထင်ေ+ကးေပးနိင
ု တ
် ့ဲ အေြခအေန
ရှေိ နပါတယ်။ လိက
ု ဘ
် နစ်ဇက
် ကျေနာ် တို ့ကို စားပွဟ
ဲ ာ
အသက်ဝင်ြခင်းေတွရဲ ့ အစုအဖွဲ ့ တခုလုိ ့ ေြပာပါတယ်၊
ဘာကေလက စားပွဟ
ဲ ာ ဘုရား သခင်ရဲ ့စိတထ
် က
ဲ အေတွး
အ+ကံတခုလုိ ့ ကျေနာ်တုိ ့ကို ေြပာပါတယ်၊ ဣေ¹နŒရရ
မိန် ့မိန် ့:ကီးရှိေနတဲ့ သိပပ
ံt ညာ:ကီးကေတာ့ ရှားရှားပါးပါး
ရင်သပ်ရေ, မာေလာက်စရာမရှတ
ိ ့ဲ ေြပာပုမ
ံ ျိုးနဲ ့ စားပွဟ
ဲ ာ
လ;ပ်စစ်ဓါတ်အား
အစုေပါင်းေြမာက်များစွာ
+ကမ်း
+ကမ်းတမ်းတမ်း ေရွ ့လျားေန+ကတဲ့ အစုအေပါင်းတခု ြဖစ်
တယ်လုိ ့ ကျေနာ်တုိ ့ကိေု ြပာပါတယ်။
ဒီလုိ အံ+့ သစရာြဖစ်နင
ုိ ခ
် ြေေတွထက

ဝင်လာတဲ့
သံသယကေတာ့ ဒီစားပွဆ
ဲ တ
ုိ ာ လုးံ ဝမရှတ
ိ ာမျိုးလည်း
ြဖစ်နင
ုိ တယ်လုိ ့ ရည်ညန
d း် ေြပာဆို ေနပါတယ်။ အေတွး
အေခ6ပညာဟာ ကျေနာ်တုိ ့ ဆနŒရသ
ိှ ေလာက် ေမးခွနး်
အများ:ကီးမဟုတရ
် င်ေတာင်မှ အနည်းဆုးံ ေတာ့ ေန ့စဉ်
ဘဝက
သမရိးု ကျအြဖစ်ဆးံု
အရာေတွထမ
ဲ ာှ ေတာင်
ကိနး် ေအာင်း ေနနိင
ု တ
် ့ဲ ထူးေထွတ့ဲ ရင်သပ် ရ,ေမာဖွယရ
် ာ
ေတွကြုိ ပ0ပီး
ေလာကအေပ6 စိတဝ
် င်စားမ,တးုိ ေစတဲ့
ေမးခွနး် ေတွထတ
ု န
် င
ုိ တ
် ့ဲ စွမး် အားတခုေတာ့ ရှေိ နပါ
ေသးတယ်။
အခန်း(၂) ြဒပ်ဝတuု၏တည်ရမ
ိှ , ေနာက်လ ဆက်ရန်

ဒီမက
ုိ ေရစီ၊ ဖယ်ဒရယ်နင
ှ ့် ယဉ်ေကျးမ,
မျိုးြမင်စ
့ တ
ိ ေ် နဝါဒ (Ethnocentrism)
0ငိမး် ချမ်းေအး
မျိုးြမင်စ
့ တ
ိ ေ် နဝါဒဆိတ
ု ာ လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ ဓေလ့ ထုးံ စံတူ
လူမျိုးအုပစ
် တ
ု စ်စက

အြခား မတူညတ
ီ ့ဲ လူမျိုးအုပစ
် ု
တစ်စက
ု ုိ ြပုမူဆက်ဆရ
ံ ာမှာ မိမရ
ိ ဲ ့ ယဉ်ေကျးမ,တန်ဖးုိ ၊
စံနန
, း် ေတွကုိ အဓိက ဗဟိြု ပု လက်ကင
ုိ ထ
် ား0ပီး စဉ်းစား၊
ဆုးံ ြဖတ်ြပုမူ လုပေ် ဆာင်ြခင်းသေဘာြဖစ်တယ်။ မူရင်း
အဂvလပ
ိ ် စကားလုးံ က ေရှးေခါမ စကားလုးံ ‘Ethno’
(လူမျိုး၊ နိင
ု င
် ၊ံ ယဉ်ေကျးမ,တူ အုပစ
် )ု နဲ ့ လာတင်
စကားလုးံ ‘Centric’ (ဗဟိြု ပုြခင်း) တို ့ ေပါင်းစပ်
ထားြခင်း ြဖစ်တယ်။ ဒီသေဘာမှာ မိမရ
ိ ဲ ့ ယဉ်ေကျးမ,၊
လူမျိုး၊ ဘာသာ စတဲ့ သဘာဝအရ မတူညန
ီ င
ုိ တ
် ့ဲ ဝိေသသ
လက/ဏာေတွကုိ
အေြခခံကာ
အုပစ
် သ
ု ေဘာအေနနဲ ့
စဉ်းစားေလ့ရ0ိှ ပီး မိမိ အုပစ
် က

သူများအုပစ
် ေု တွထက်
အရာရာမှာ သာလွနတ
် ယ်၊ ယဉ်ေကျးတယ်၊ လူပသ
ီ တယ်၊
သဘာဝကျတယ်၊ ြမင်ြ့ မတ်တယ်၊ အြခား လူမျိုးအုပစ
် ု
များက မယဉ်ေကျး၊ လူမပီသ၊ သဘာဝမကျ၊ ယုတည
် ံ ဟု
လွမ
ဲ ာှ းယူဆ0ပီး မိမအ
ိ ပ
ု စ
် ု တစ်ခတ
ု ည်းသာ အခွငထ
့် းူ ခံ
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ယူြခင်း၊ အြခားမတူတ့ဲ အုပစ
် ေု တွကုိ ဖိနပ
ိှ ခ
် ြဲွ ခားဆက်
ဆံြခင်း၊
ကMန်ြပုြခင်း
စတဲ့
ဘက်လက
ုိ ဆ
် းံု ြဖတ်၊
မတရားမ,ေတွ လုပေ် ဆာင်ေလ့ ရှတ
ိ ာေ+ကာင့် အကျိုးဆက်
အေနနဲ ့ မတူညတ
ီ ့ဲ
အုပစ
် ေု တွ+ကား
ပဋိပက/ေတွ၊
အမုနး် ေတွ၊ ရန်ညုိှ းေတွဟာ ေရရှည် :ကီးထွား အြမစ်
တွယ် လာေစတယ်။
ဥပမာ - ေရှးယခင် လူြဖူ လူမျိုး:ကီးဝါဒအရ လူြဖူ
ေတွကသာ ြမင်ြ့ မတ်တယ်ဆတ
ုိ ယ့် သေဘာနဲ ့ အသား
အေရာင်ရတ
ိှ ့ဲ အာဖရိကအနွယဝ
် င် လူမျိုးေတွကုိ အဓမ4
ကMန်ြပု ခိင
ု း် ေစခဲတ
့ ယ်။ ေနာက်ပင
ုိ း် ကMန်စနစ် ပေပျာက်
သွားသည်တ
့ င
ုိ ်
အာဖရိကအနွယ်
ဝင်ေတွအေပ6
ဆက်လက် ခွြဲ ခား နှမ
ိ ခ
် ျဆက်ဆံ ခဲတ
့ ယ်။ ဒီ မတရားမ,
ဆိးု ကျိုး အရိပမ
် ည်းဟာ ဆယ်စန
ု စ
ှ ေ် တွ +ကာသည့်
တိင
ု ေ် အာင် လက်ရိှ မျက်ေမှာက်ေခတ် အေမရိက နဲ ့ အြခား
အေနာက်ဥေရာပ
လူ ့အဖွဲ ့အစည်းေတွမာှ
လူမျိုးေရး
ြပဿနာေတွ၊
အသားအေရာင်
ကွြဲ ပားသူချင်း+ကား
ပဋိပက/သေဘာေဆာင်တ့ဲ တင်းမာမ, ဒဏ်ရာ၊ အမာ
ရွတေ် တွ ထင်ကျန်ေနဆဲ ြဖစ်တယ်။
ယထာဘူတကျကျ စဉ်းစားရင် ကမ5ာမ
့ ာှ ရှတ
ိ ့ဲ
လူ ့အဖွဲ ့အစည်း အသီးသီးမှ လူမျိုးေတွ၊ ယဉ်ေကျးမ,
ေတွမာှ မည်သည့် လူမျိုး၊ မည်သည့် ယဉ်ေကျး မ,ကမှာ
ပိေု ကာင်းတယ်၊ ပိြု မင်ြ့ မတ်တယ်၊ (သို ့) ဆိးု တယ်၊
ယုတည
် တ
့ံ ယ်ဆ0ုိ ပီး သတ်မတ
ှ လ
် ုိ ့မရပါ။ ပူအက
ုိ ် စွတစ
် ုိ တဲ့
ေဒသမှာ ပုဆးုိ ၊ လုခ
ံ ျည်၊ သင်တင
ုိ း်
ဝတ်တယ်၊
ေခါင်းေပါင်း ေပါင်းတယ်၊ ပူြပင်း ေြခာက်ေသွ ့တဲ့
ေဒသေတွမာှ ဝတ်ရြံု ခုံ၊ ေခါင်းေဆာင်း ေဆာင်းတယ်၊
ေအးတဲ့ ေဒသေတွမာှ ေဘာင်းဘီ ဝတ်တယ်၊ စတဲ့
သဘာဝအေနထားအေပ6 မူတည်0ပီး လိက
ု ေ် လျာညီေထွ
ကျင်+့ ကံေနထိင
ု ရ
် င်း ြဖစ်ေပ6လာတဲ့ မတူညတ
ီ ့ဲ ယဉ်ေကျးမ,
သေဘာ နဲ ့ အေလ့ အထေတွ သာြဖစ်တယ်။
တနည်းအားြဖင့် လူအပ
ု စ
် ု တစ်ခန
ု ဲ ့တစ်ခု အစား
အေသာက်၊ အဝတ်အထည်၊ ဓေလ့ထးံု တမ်း၊ ဘာသာ
စကား၊ အေတွးအေခ6၊ တန်ဖးုိ ထားမ, စတာေတွ မတူညီ
နိင
ု ြ် ခင်းမှာ ရှငသ
် န်ေနထိင
ု ရ
် ာ ေဒသ ပထဝီ၊ ရာသီဥတု
ေဂဟေဗဒသေဘာနဲ ့ ပတ်ဝန်းကျင် လူမအ
, သိင
ု း် အဝန်းမှ
လူမန
, င
ုိ င
် ေံ ရး သေဘာေတွေ+ကာင့်လုိ ့ ဆိန
ု င
ုိ တ
် ယ်။ ဥပမာ အာတိတေ် ဒသ နှငး် ေတာထဲက လူမျိုးစုေတွအတွက်
အြဖူေရာင် ကို သတ်မတ
ှ ရ
် ာမှာ အနုအရင့် အေသးစိတ်
ပုေံ ဖာ်နင
ုိ တ
် ့ဲ စကားလုးံ ေဝါဟာရ အများအြပား ရှန
ိ င
ုိ 0် ပီး
အနီေရာင်၊ အစိမး် ေရာင်၊ အြပာေရာင် လိမ
ု ျိုးမှာ အတိ
အကျ ပုေံ ဖာ်နင
ုိ တ
် ့ဲ ေဝါဟာရ အားနည်းတဲ့ သေဘာမျိုး
ြဖစ်တယ်။
သို ့ေသာ် လူေတွဟာ ဘယ်ေလာက်ပဲ အေတွး အေခ6
ြမင်မ
့ ား၊ အြမင် ကျယ်ြပန် ့၊ လွတလ
် ပ်မ;တ လစ်ဘရယ်ကျ
ေနထိင
ု ၊် ြပုမူ၊ ေြပာဆိပ
ု ါတယ် ဆိေု စဦးေတာ့ မျိုးြမင့်
23

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

စိတေ် နဝါဒ တစိတတ
် ပိင
ု း် လို ့ဆိန
ု င
ုိ တ
် ့ဲ သေဘာမျိုး
အနည်းအများ ရှေိ နတတ်တာဟာလည်း သဘာဝပါ။
အေ+ကာင်းက လူေတွဟာ မတူညတ
ီ ့ဲ ယဉ်ေကျးမ,၊
ဓေလ့ထးံု တမ်း ေတွနဲ ့ ထိေတွ ့ဆက်ဆတ
ံ ေ့ဲ နရာမှာ ကိယ
ု န
် ဲ့
ငယ်စဉ် ကတည်းက ရင်းနှးီ ကMမ်းဝင် အသားကျ0ပီးသား
အရာေတွကပ
ုိ ဲ ပိမ
ု ုိ ေမွ ့ေလျာ် လက်ခလ
ံ စ
ုိ တ
ိ ၊် အသားေပး
လုပေ် ဆာင်လစ
ုိ တ
ိ ြ် ဖစ်ေပ6ေလ့ရ0ိှ ပီး မှနတ
် ယ်၊ မှားတယ်၊
တရားတယ်၊
မတရားဘူး
ဆုးံ ြဖတ်ရာမှာလည်း
ကိယ
ု ေ် နထိင
ု :် ကီးြပင်းလာရာ အုပစ
် ဘ
ု က်ကသ
ုိ ာ မသိစတ
ိ ်
အေနနဲ ့ြဖစ်ြဖစ် ဘက်လက
ုိ ် ဆုးံ ြဖတ်လစ
ုိ တ
ိ ေ် တွ ြဖစ်ေပ6
လာေလ့ ရှတ
ိ ယ်။
အေမရိကန် အမျိုးသား သိပံt အဖွဲ ့အစည်း:ကီး (NAS)
က ခုေနာက်ဆးံု ေတွ ့ရှေိ ဖာ်ထတ
ု ခ
် ျက်အရ လူေတွမာှ ရှတ
ိ ့ဲ
ေအာက်စတ
ီ စ
ုိ င်း ေဟာ်မန
ု း် (Oxytocin Hormone) က
အုပစ
် တ
ု လ
ူ ခ
ူ ျင်း ဓမ4ဓº
ိ ာန်ကျကျ မဟုတဘ
် ဲ ခံစားချက်
အသားေပး ပုဂလ
‡ ဓိºာန် သေဘာေဆာင်တ့ဲ မိမအ
ိ ပ
ု စ
် က
ု ုိ
ဂုဏြ် မှငေ့် ြပာဆိမ
ု ၊, သူတပါး အုပစ
် အ
ု ေပ6 (အနည်းဆုးံ
စကားအရာမှာ ြဖစ်ြဖစ်) နှမ
ိ ခ
့် ျ လိမ
ု ၊, လူမျိုး၊ အုပစ
် တ
ု ူ
ေထာက်ခံ အားေပးမ,၊ ဘက်လက
ုိ ် ဆုးံ ြဖတ် ြပုမူမ,
(Favouritism) ေတွကုိ ြဖစ်ေပ6ေစတယ်လုိ ့ ဆိတ
ု ယ်။
လူမျိုးေတွရဲ ့ ဘာသာေဗဒ ေတွမာှ ဒီလသ
ုိ ေဘာ
ေတွကုိ ေတွ ့နိင
ု တ
် ယ်။ ဥပမာ - အဂvလပ
ိ ေ် ဝါဟာရ
‘Barbarian’ (လူ+ကမ်း) ဆိတ
ု ့ဲ စကားရဲ ့ မူရင်းဟာ ေခါမ
စကားလုးံ ြဖစ်0ပီး ေရှးေခါမေခတ် ေခါမလူမ, အသိင
ု း် အဝန်း
ဝန်းကျင်ရိှ ေခါမလူမျိုးများေလာက် ယဉ်ေကျးမ, မဖွံ ့0ဖိုး၊
မတိးု တက်ေသးတဲ့ ေခါမ မဟုတတ
် ့ဲ လူမျိုးစုငယ်
အားလုးံ ကို ညdနး် ဆိတ
ု ့ဲ စကားလုးံ ြဖစ်တယ်။ ေခါမ
စကားလုးံ
‘Barbars’
ရဲ ့
အနက်အဓိပာt ယ်က
ေခွးေဟာင်သြံ ဖစ်0ပီး ဒီလမ
ူ ျိုးစု ငယ်ေတွဟာ ေခါမ
ေတွေြပာတဲ့ ဘာသာစကားကို နားမလည်တအ
့ဲ တွက်
ေခါမေတွက နှမ
ိ ခ
် ျ ေခ6ေဝ6တဲသ
့ ေဘာနဲ ့ သုးံ န,နး်
ခဲြ့ ခင်းြဖစ်တယ်။ အလားတူ အာတိတစ
် က်ဝန်းေဒသရှိ
လူမျိုးတစ်စက
ု ုိ ေခ6တဲ့ အက်စက
် မိးု (Eskimo) အသုးံ ရဲ ့
မူလအနက်ကဲွ တစ်ခက
ု “အသားစိမး် စားသူများ ဆိတ
ု ့ဲ
အဓိပာt ယ်ြဖစ်0ပီး အက်စက
် မိးု ေတွကုိ အနီးမှာ ေနထိင
ု တ
် ့ဲ
အြခားမတူညတ
ီ ့ဲ လူမျိုးအုပစ
် ေု တွက သူတုိ ့ရဲ ့ ကွြဲ ပားတဲ့
အစားအေသာက်၊ ေနထိင
ု မ
် , ပုစ
ံ ံ ေ+ကာင့် နှမ
ိ ခ
် ျ
ေခ6ဆိရ
ု ာမှာ ြဖစ်ေပ6လာတယ် လို ့ဆိတ
ု ယ်။ မိမလ
ိ မ
ူ ျိုးကို
“အမျိုး၊ ဘာသာ သာ သနာကို ေစာင်ေ့ ရှာက်သမ
ူ ျား လို ့
ေခ60ပီး အြခား မတူတ့ဲ လူမျိုးကိေု တာ့ “ေလ့လင
ွ လ
့် ာ
သူများ ဟု ေခ6ဆိြု ခင်း သေဘာမျိုး ြဖစ်တယ်။

အြခား အစားအေသာက်၊ အေနအထိင
ု ်၊ အေြပာအဆို၊
လူမေ, နထိင
ု ၊် ြပုမူ၊ ဆက်ဆေံ ရး ပုစ
ံ ေံ တွမာှ လည်း မိမိ
လူမျိုးရဲ ့ ရိးု ရာ ထုးံ တမ်းေတွကုိ ပိမ
ု တ
ုိ မ
ိ း် ညွတ် ေလ့ရ0ိှ ပီး
မတူကြဲွ ပားတဲ့ ဓေလ့ေတွနဲ ့ +ကုံေတွ ့ရရင် စိတက
် သိ
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ကေအာင်ြ့ ဖစ်၊ အထင်အြမင် လွမ
ဲ ာှ းမ, +ကုံ ေတွ ့ရ တာဟာ
နားလည်လက်ခန
ံ င
ုိ တ
် ့ဲ သဘာဝပါ။

Hatred) စတဲ့ ြပင်းထန်တ့ဲ သေဘာမျိုးေတွအထိ ြဖစ်ေပ6
လာေလ့ရတ
ိှ ယ်။ ဒီသေဘာမှာ အဆိးု ဆုးံ အချက်ကေတာ့
လူေတွဟာ မိမရ
ိ ဲ ့ လူမျိုးကသာ ြမတ်တယ်၊ မိမိ
ဥပမာ - လူေတွဟာ တစ်ေယာက်နဲ ့ တစ်ေယာက်
ယဉ်ေကျးမ, ကသာ ေကာင်းတယ်၊ မိမဘ
ိ ာသာတရားကမှ
ေြပာဆို
မှနက
် န်တ့ဲ စတဲ့
ဆက်ဆရ
ံ ာမှာ
တဘက်စန
ွ း် ေရာ
ရုပပ
် င
ုိ း် ဆိင
ု ရ
် ာ
က်ေတွးေခ6၊
အကွာအေဝး
ြပုမူ၊
မျိုးချစ်စတ
ိ ရ
် ေိှ +ကာင်းသက်ေသြပုနိင
ု ဖ
် ုိ ့၊
အမျိုးသားေရးနိးု +ကားေစဖို ့ရာမှာ
တစ်ခု (Personal
ေြပာဆိြု ခင်းကို
တပါးလူမျိုး အုပစ
် တ
ု စ်ခခ
ု က
ု ုိ မတရားဖိနပ
ိှ ဆ
် က်ဆ၊ံ မုနး် တီးြပစရာလည်းမလိပ
ု ါ။
Space) သတ်မတ
ှ ်
မျိုးချစ်စစ်၊
အရယူ0ပီး
နိင
ု င
် ခ
ံ ျစ်စစ်၊
ေြပာဆိေု လ့
တိင
ု း် ြပည်
ရှတ
ိ ယ်။ ဒီလုိ သတ်မတ
ှ ရ
် ာမှာလည်း လူမျိုး တစ်မျိုး နဲ ့
ချစ်စစ်ဟု လdမ
ဲ ာှ း ယူဆလာနိင
ု မ
် ၊ူ ယူဆလာေစေအာင်
တစ်မျိုး အကွာအေဝး၊ အကျဉ်း၊ အကျယ် ယူပံု
ေသွးထိးု ေြမှာက်ပင့် လ,ံ ့ေဆာ်ဖုိ ့ လွယက
် မ
ူ , ြဖစ်တယ်။
ကွာေလ့ရတ
ိှ ယ်။ ေြမထဲပင်လယ် ေဒသမှ မွတဆ
် လင်ေတွ
အစွနး် မေရာက်တ့ဲ မျိုးချစ်စတ
ိ ် (Patriotism) ဆိတ
ု ာ
နဲ ့ လက်တင်အေမရိက မှ လူမျိုးေတွဟာ စကားေြပာဆို
မိမလ
ိ မ
ူ ျိုးကို ချစ်တယ်၊ အကျိုးကို ေဆာင်ရက
ွ တ
် ယ်၊
ဆက်ဆရ
ံ ာမှာ လက်ပန
ွ း် တတီး၊ ကိယ
ု ခ
် န‹ာချင်း ထိစပ်မ,
အကျိုးကို ကာကွယတ
် ယ်စတဲ၊့ မ;တတဲ့ သေဘာမျိုး
ရှသ
ိ ည်အထိ နီးကပ်၊ ထိစပ်၊ ေြခတို ့၊ လက်တုိ ့
သာြဖစ်0ပီး အစွနး် ေရာက်ြပင်းထန်တ့ဲ မျိုးြမင်စ
့ တ
ိ ေ် န
ရင်းရင်းနှးီ နှးီ ြပုမူေြပာဆိေု လ့ရတ
ိှ ယ်။ သူတုိ ့ေတွ နဲ ့
ဝါဒလို တပါးမတူညတ
ီ ့ဲ လူမျိုး၊ အုပစ
် ု က ယုတည
် တ
့ံ ယ်၊
အြခား အသားချင်းထိ ေြပာဆို ဆက်ဆေံ လ့မရှတ
ိ ့ဲ
မေကာင်းဘူးဆိတ
ု ့ဲ
ဖိနပ
ိှ ခ
် ြဲွ ခားလိမ
ု ၊,
မတရားြပု
ေြမာက်အေမရိက (သို ့) ဥေရာပမှ လူမျိုးေတွ ဆက်ဆံ
အသာစီးရလိမ
ု , သေဘာမျိုးမပါပါ။ မျိုးချစ်စတ
ိ ရ
် ေိှ +ကာင်း
ရတဲအ
့ ခါမှာ ကွြဲ ပားတဲ့ အေလ့အထ ေတွေ+ကာင့် တစ်ဦး နဲ ့
သက်ေသြပုနိင
ု ဖ
် ုိ ့၊ အမျိုးသားေရး နိးု +ကားေစဖို ့ ရာမှာ
တစ်ဦး မယဉ်ေကျးသူ (ဝါ ) ရိင
ု း် စိင
ု း် သူ ေတွလုိ ့
တပါးလူမျိုး အုပစ
် ု တစ်ခခ
ု က
ု ုိ မတရား ဖိနပ
ိှ ဆ
် က်ဆ၊ံ
စိတထ
် က

အြပန်အလှန် သတ်မတ
ှ သ
် ာွ း နိင
ု တ
် ယ်။
မုနး် တီးြပစရာ လည်း မလိပ
ု ါ။
အာရပ်တစ်ေယာက်က ရင်းနှးီ ေဖာ်ေရွေ+ကာင်း ြပသလိမ
ု န
, ဲ့
အေမရိကန် တစ်ေယာက်
အနားတိးု ကပ်လာရင် အေမ
ဒီလုိ တဘက်စန
ွ း် ေရာက်တ့ဲ သေဘာတရားေတွ၊
ရိကန် ကလည်း သူ ့ထုးံ စံ၊ သူသတ်မတ
ှ ထ
် ားတဲ့ အကွာ
အေတွးအေခ6ေတွေ+ကာင့် ဂျူးလူမျိုး (၆) သန်း နဲ ့ အြခား
အေဝး (Personal Space) အထိ ေရာက်ေအာင် ခပ်ခာွ ခွာ
အေရှ ့ဥေရာပမှ သန်းနဲ ့ချီတ့ဲ လူမျိုးစုနယ
ွ ေ် တွဟာ အာရီ
ေနာက်ဆတ
ု သ
် ာွ းမှာ ြဖစ်တယ်။ ဒါဟာ မတူညတ
ီ ့ဲ
ယန် မျိုးသန် ့ေရး အတွကဆ
် 0ုိ ပီး နာဇီေတွရဲ ့ အကျဉ်း
ယဉ်ေကျးမ, ေနာက်ခရ
ံ တ
ိှ ့ဲ လူမျိုးစုေတွ+ကား ကိယ
ု ်
စခန်း၊ အဆိပေ် ငွ ့ ခန်းေတွမာှ လူမျိုးတုနး် သတ်ြဖတ်ခံ
အရိးု စွလ
ဲ ာရာ ဓေလ့ထးံု စံ၊ သတ်မတ
ှ ခ
် ျက်ကုိ အေြခခံ0ပီး
ခဲရ
့ တယ်။ လက်ရိှ မျက်ေမှာက်ေခတ်မာှ လည်း ဗမာ အပါ
အလိအ
ု ေလျာက် တုန် ့ြပန်တတ်တ့ဲ သေဘာ သက်
အဝင် ကမ5ာန
့ င
ုိ င
် တ
ံ ချို ့မှာ လူမျိုးေရးကို အေြခခံတ့ဲ
သက်သာြဖစ်0ပီး
ရန်လမ
ုိ န
ု း် ထားမ,၊
မခင်မင်လမ
ုိ ၊,
မုနတ
် းီ မ,ေတွ၊ ခွြဲ ခား၊ နှမ
ိ ခ
် ျ ဆက်ဆမ
ံ ေ, တွ၊ ရန်ပေဲွ တွ၊
မယဉ်ေကျး၊ ရိင
ု း် စိင
ု း် တဲ့ သေဘာမျိုး မေဆာင်ပါ။
စစ်ပေဲွ တွဟာ ဆက်လက် ြဖစ်ေပ6ေနဆဲြဖစ်0ပီး (၂၁)ရာစု
နိင
ု င
် တ
ံ ကာ အစားအေသာက်ေတွ ယှဉခ
် ျ ထားရင်
ေခတ်သစ်
လူ ့အဖွဲ ့အစည်းကို
အချိနက
် ာလအားြဖင့်
အလိအ
ု ေလျာက် မိမိ သက်ဆင
ုိ ရ
် ာ ရိးု ရာ အစာ တစ်ခခ
ု ု
ေရာက်ရိှ ေနထိင
ု ခ
် င
ွ ရ
့် ေနေပမယ့် အေတွးအေခ6၊ အေန
(သို ့) မိမစ
ိ ားေလ့ရတ
ိှ ့ဲ အကျင်ရ
့ 0ပီးသာ နီးစပ်တ့ဲ အစာ
အထိင
ု ၊် အြပူအမူ၊ အေြပာအဆို အားြဖင့် လက်ေတွ ့
တစ်ခခ
ု က
ု ုိ လက်လမ
ှ း် မိတတ်တ့ဲ သေဘာမျိုး ြဖစ်တယ်။
မေရာက်နင
ုိ ၊် အေတွးအေခ6 လွတလ
် ပ်ကျယ်ြပန် ့၊ သမ
မ;တ၊ လူလခ
ူ ျင်း စာနာေထာက်ထားမ, မထားနိင
ု ၊်
သို ့ေသာ် လူ ့မ,ဆက်ဆေံ ရး (သို ့) စီးပွားေရာင်းဝယ်
တနည်းအားြဖင့် မယဉ်ေကျးနိင
ု ေ် သးပဲ ေကျာက်ေခတ်
ဆက်ဆမ
ံ ေ, တွမာှ ဒီလုိ အေသးအဖွဲ
အြပုအမူများမှ
အေတွးအေခ6၊ ဖက်စစ်နာဇီေခတ် ဓေလ့စရိက
ု ေ် တွဟာ
တဆင့် ဆက်ဆေံ ရး မေချာမေမွ ့၊ အဖုအထစ် မြဖစ်ေစဖို ့ရာ
ရှငသ
် န် ေနဆဲပဲ ြဖစ်တယ်။
မတူကြဲွ ပားတဲ့ ယဉ်ေကျးမ, ဓေလ့၊ ထုးံ တမ်းေတွကုိ
နားလည်၊ သေဘာေပါက် လိက
ု ေ် လျာညီေထွ ြပုမူဆက်ဆံ
ဗမာြပည်ရဲ ့ အဓိက ြပဿနာြဖစ်တ့ဲ တိင
ု း် ရင်းသား
တတ်ဖုိ ့လိတ
ု ယ်။
လူမျိုးစု အချင်းချင်း+ကား ပဋိပက/ (Ethnic Conflicts)
ေရှရည
ှ တ
် ည်တ့ံ မေြဖရှငး် နိင
ု ် ြဖစ်ေနတာရဲ ့ အေ+ကာင်း
မျိုးြမင်စ
့ တ
ိ ေ် နဝါဒစစ်စစ် ြဖစ်လာ0ပီ ဆိရ
ု င်ေတာ့
ရင်းဟာ စစ်အစိးု ရ အဆက်ဆက် အသားေပး ေဖာ်ေဆာင်
ယဉ်ေကျးမ,များ
အချင်းြဖစ်တတ်ြခင်း
(Culture
ခဲတ
့ ့ဲ ြမန်မာ (ဗမာ) လူမျိုး:ကီးဝါဒ၊ တနည်းအားြဖင့်
Clashes)၊ လူမျိုးစု တစ်ခန
ု ဲ ့တစ်ခု မုနး် တီးြခင်း (Racial
အစွနး် ေရာက် မျိုးြမင်စ
့ တ
ိ ေ် နဝါဒ ေ+ကာင်လ
့ ုိ ့ ဆိန
ု င
ုိ တ
် ယ်။
24

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
လက်ရိှ မျက်ေမှာက်ေခတ် ဗမာြပည် မှာ ြမန်မာ (ဗမာ)
ေတွ စီးပွားေရး၊ လူမေ, ရး၊ နိင
ု င
် ေံ ရး အားြဖင့် အသာစီး
ရေနသလို ရှေိ နေပမယ့် ေရှးသမိင
ု း် အစဉ်အဆက်အရ
အြခား တိင
ု း် ရင်းသား လူမျိုးစု ေတွဟာလည်း တချို ့က
ြမန်မာ (ဗမာ) ေတွထက် အရင်၊ တချို ့က မေရှးမေနှာင်း
ဒီေဒသ၊ ဒီေြမ၊ ဒီေရမှာ ဓားမဦးချ ေနထိင
ု ၊် လုပက
် င
ုိ ၊်
စားေသာက်၊ 0မို ့တည်၊ နန်းတည်လာခဲ+့ ကတာပါ။
ဒီေနရာကို ေရှ ့က ေရာက်ေရာက်၊ ေနာက်ကျမှ ေရာက်
ေရာက်၊ အခုအချိနမ
် ာှ အေရအေတွက် ဘယ်သ၊ူ ဘယ်လ၊ုိ
ဘယ်ေလာက်များများ လူမျိုးစု တစ်စန
ု ဲ ့ တစ်စ+ု ကား
ငါသာတယ်၊ သူညတ
့ံ ယ်၊ ငါ က အင်အားရှတ
ိ ့ဲ လူမျိုး:ကီး၊
သူတုိ ့က အင်အားနည်းတဲ့ လူမျိုးငယ်ေတွ ဆိတ
ု ့ဲ သေဘာနဲ ့
ခွြဲ ခား၊ ဖိနပ
ိှ ၊် ချယ်လယ
ှ လ
် ြုိ ခင်းမျိုးကို လက်ရအ
ိှ သာရ
ေနတဲ့ ြမန်မာ (ဗမာ) ေတွဘက်က လုးံ လုးံ ေရှာင်+ကဉ်
နိင
ု ရ
် င် တိင
ု း် ြပည်မာှ
နှစရ
် ည
ှ လ
် များ စွက
ဲ ပ်ေနတဲ့
တိင
ု း် ရင်းသားြပဿနာဟာ ေြပလည်နင
ုိ မ
် ာှ ြဖစ်တယ်။
ြမန်မာ (ဗမာ) ေတွ အေနနဲ ့ မ+ကာခင် နှစပ
် င
ုိ း် ကအထိ
တိင
ု း် ြပည်မာှ ခိင
ု မ
် ာရှငသ
် န်ေနခဲတ
့ ၊့ဲ လက်ရိှ အချိနထ
် ိ
လည်း ပုရ
ံ ပ
ိ ထ
် င် ¼ကင်းကျန်ရမ
ံု က တစိတတ
် ပိင
ု း် အြမစ်
တွယ် ရှငသ
် န်ေနဆဲြဖစ်တ့ဲ စစ်အာဏာရှငစ
် နစ်က နှစ်
ေပါင်းများစွာ အင်တက
ုိ အ
် ားတိက
ု ် ေဖာ်ထတ
ု ခ
် တ
့ဲ ့ဲ လူမျိုး
:ကီးဝါဒ (Racial Supremacism) ရဲ ့ အြပစ်သေဘာ၊
ချို ့ယွငး် အားနည်းချက်ကုိ မြမင်၊ မသိေယာင်ြပုကာ ြပင်ဖုိ ့
မ:ကိုးစားဘဲ နှစေ် ပါင်း (၆၀) ေကျာ်လန
ွ ခ
် 0့ဲ ပီ ြဖစ်တ့ဲ
ကိလ
ု န
ုိ အ
ီ ေမွဆးုိ ကိသ
ု ာ လက်ညုိှ းထိးု ၊ အြပစ်ပခ
ံု ျ0ပီး
တိင
ု း် ရင်းသား မေကျမလည် ြဖစ်ေနမ, ြပဿနာကို ကိယ
ု ်
လွတရ
် န
ု း် အေြဖရှာေနရင် တိင
ု း် ြပည်ဟာလည်း တင်းမာမ,၊
ပဋိပက/၊ စစ်ပဲွ နွထ
ံ မ
ဲ ှ နစ်သထက် နစ်၊ ဆိးု ကျိုးဒဏ်ကုိ
ခံသထက် ခံေနရဦးမှာ ြဖစ်တယ်။ လူမျိုး:ကီးသေဘာ
အေြခခံ ြပင်းထန်တ့ဲ မျိုးြမင်စ
့ တ
ိ ေ် နဝါဒ နဲ ့ တိင
ု း်
ရင်းသားအားလုးံ ခွငတ
့် ူညမ
ီ ;မ,ကုိအားေပးတဲ့ 0ငိမး် ချမ်းစွာ
အတူရင
ှ တ
် ဲွ ေနထိင
ု န
် င
ုိ ခ
် င
ွ ့် (Peaceful Co-Existence)၊
ကိယ
ု +့် ကမ4ာ ကိယ
ု ဖ
် န်တးီ ခွင့် (Self-Determination)
တို ့ရဲ ့ ဆန် ့ကျင်ဖက် သေဘာေတွကုိ ဗမာ့လအ
ူ ဖွဲ ့ အစည်းမှ
ြမန်မာ (ဗမာ) အများစု အေြခခံကျကျ နားလည်
သေဘာေပါက်ထား မှသာ တစ်နင
ုိ လ
် းံု သာတူညမ
ီ ; ေရရှည်
တည်0ငိမေ် အးချမ်း
သာယာဝေြပာမ,ကုိ
အာမခံတ့ဲ
ဖဒရယ်ြပည်ေထာင်စ ုစစ်စစ်ကုိ မေဝးတဲ့ အနာဂတ်မာှ
တည်ေထာင်နင
ုိ မ
် ာှ ြဖစ်တယ်။ လူမျိုးတိင
ု း် ဟာ မိမတ
ိ ုိ ့ရဲ ့
အစဉ်အလာ ထုးံ တမ်းမှ ေကာင်းြမတ်တ့ဲ သေဘာ၊ စံနန
, း် နဲ ့
ယဉ်ေကျးမ,ကုိ ထိနး် သိမး် ချင်တာ သဘာဝကျပါတယ်။
ထိနး် သိမး် ဖို ့လည်း
လို
ပါတယ်။
သို ့ေသာ်
အတူယဉ
ှ တ
် ေဲွ နထိင
ု ရ
် တဲ့ ဌာေန တိင
ု း် ရင်းသား လူမျိုးစု
အချင်းချင်း၊ အရှန
ိ ၊် အဟုန် နဲ ့ ေြပာင်းလဲ၊ ထိစပ်၊
နီးကပ်လာတဲ
ေခတ်သစ်
ကမ5ာလုးံ
ဆိင
ု ရ
် ာ
သေဘာထားေ+ကာင့် ထိေတွ ့ဆက်ဆံ လာရတဲ့ အြခား
လူမျိုးကွ၊ဲ
ဘာသာြခား
လူမျိုးစုများကို
ထိခက
ုိ ်
25

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

နစ်နာေစတဲ့ အြမင်ကျဉ်းေြမာင်း၊ ြပင်းထန်၊ တဘက်စန
ွ း်
ေရာက် မျိုးြမင်စ
့ တ
ိ ေ် န သေဘာထားေတွ၊ အေတွး
အေခ6ေတွ ကိေု တာ့ ေရှာင်နင
ုိ ဖ
် ုိ ့ လိပ
ု ါတယ်။ လူသား
မျိုးနွယ် အားလုးံ ရဲ ့၊ အထူးသြဖင့် မိမလ
ိ ူ ့အဖွဲ ့အစည်း နဲ ့
ေဒွးေရာယှကတ
် င် ေနထိင
ု ေ် နရတဲ့ မတူညတ
ီ ့ဲ အုပစ
် င
ု ယ်
ေတွရဲ ့ ကွြဲ ပားတဲ့ ယဉ်ေကျးမ,သေဘာ၊ ဓေလ့၊ စံနန
, း်
ေတွကုိ ေလ့လာဖို ့လိပ
ု ါတယ်။ မတူကြဲွ ပားမ,ေတွကုိ လက်ခံ
အသိအမှတ် ြပုနိင
ု ဖ
် ုိ ့ လိပ
ု ါတယ်။ အင်အား:ကီးသူ၊ အေရ
အတွက် များသူက ဖိနပ
ိှ ဗ
် လ
ုိ က
် ျေနြခင်းမျိုး မြဖစ်ဖုိ ့ လိပ
ု ါ
တယ်။ ေသေသချာချာ ဂဂဏဏ မေလ့လာ၊ မသိရဘ
ိှ န
ဲ ဲ့
:ကိုတင်ေကာက်ချချက် ဆုးံ ြဖတ်ြခင်း၊ ခွြဲ ခားဖိနပ
ိှ ် ဆက်ဆံ
ြခင်းမျိုး မြဖစ်ေအာင် :ကိုးစားရ ပါမယ်။ ဒါမှသာ
ယဉ်ေကျးမ,ေပါင်းစု၊ံ အေတွး အေခ6ေပါင်းစုံ စည်ပင်
ရှငသ
် န်ဖံွ ့0ဖိုးတဲ့ (၂၁) ရာစု ေခတ်သစ်ကမ5ာ လူ ့အဖွဲ ့
အစည်းအေနနဲ ့ လူသားေတွ အချင်းချင်း 0ငိမး် ချမ်းစွာ
အတူယဉ
ှ တ
် ဲွ ေနထိင
ု ရ
် င်း လူမဘ
, ဝ တိးု တက် သာယာ
လာေအာင် တွလ
ဲ ျက် +ကံေဆာင် လာနိင
ု မ
် ာှ ြဖစ်ပါတယ်။
Ref:
Collected Psychology articles (in Burmese) by
Dr. Myint Lwin (Psyco), 2004.
De Dreu, Carsten K. W., "Oxytocin promotes
human ethnocentrism," Proceedings of the National
Academy of Sciences, Jan. 10, 2011.
Kaplan, Lawrence, "Inuit or Eskimo: Which
names to use?". Alaska Native Language Center,
University of Alaska Fairbanks, 2002.
Justin Marozzi, The Way of Herodotus:
Travels with the Man who Invented History, 2010,
pages 311–315.

လူမသ
, တ်မတ
ှ ခ
် ျက်များ ေနာက်ကယ
ွ မ
် ှ ကMန်မတို ့
မိနး် မသားများ
ရdနး် လဲ့
ကျား၊မ ခွြဲ ခားဆက်ဆမ
ံ , ကွာြခားချက်သည် ဖွံ ့0ဖိုးဆဲ
တိင
ု း် ြပည်များတွင် အလွန:် ကီးမားလျက် ယေန ့တိင
ု ်
တည်ရေိှ နဆဲပင်ြဖစ်သည်။
ထိသ
ု ုိ ့ဆိလ
ု ;င်
ဖွံ ့0ဖိုး0ပီး
တိင
ု း် ြပည်များတွင် မရှဘ
ိ းူ လားဟု ေမးခွနး် ထုတစ
် ရာ ရှိ
ပါသည်။ ကျား၊မြဖစ်မ, လိငအ
် ေပ6 အေြခခံ၍ လူမ, အဖွဲ ့
အစည်းမှြပုလုပထ
် ားေသာ ကျား၊ မ ခွြဲ ခား မ,သည် ရိးု ရာ
ဓေလ့ထးံု တမ်းစဉ်လာများေပ6 မူတည်၍ တိင
ု း် ြပည် တစ်
ြပည်နင
ှ တ
့် စ်ြပည်သာ ကွာြခားေကာင်း ကွာြခား လိမမ
့် ည်၊
လုးံ ဝဥဿုံ မရှဟ
ိ မ
ု သတ်မတ
ှ န
် င
ုိ ပ
် ါ။ လူ ့အဖွဲ ့အစည်းမှ
ချမှတထ
် ားေသာ
စံသတ်မတ
ှ ခ
် ျက်များ၊
စည်းကမ်း
ချက်များ ေအာက်မှ ကMန်မတို ့ မိနး် မသားများသည်
လူသားြဖစ်မ၏
,
လွတလ
် ပ်ခင
ွ က
့် ုိ မည်သုိ ့ရှာေဖွပ၊ံု အမျိုး
သမီးများ၏
အခွငအ
့် ေရးအတွက်
မည်သုိ ့
တိက
ု ပ
် ဝ
ဲွ င်ခပ
့ဲ မ
ံု ျားနှင့် ယေန ့ေခတ် လူ:ကီး၊ လူငယ်များ
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ရင်းနှးီ ကMမ်းဝင်မ, ရှေိ စရန် မီဒယ
ီ ာများ၊ ပညာေပး
Newsweek ၏ အင်တာဗျူးတစ်ခတ
ု င
ွ ် သူက
အစီအစဉ်
များမှ
ယေန ့
အကျယ်တဝင့်
ေြဖခဲသ
့ ည်။
ြပုလုပေ် န+ကသည်မာှ
အားရ စရာပင် ြဖစ်သည်။
ကမ5ာလ
့ ဦ
ူ းေရ၏
ထက်ဝက်ေကျာ်
ြဖစ်ေသာ
ကမ5ာစ
့ းီ ပွားပျက်ကပ်မှ ြပန်လည်ထေူ ထာင်ရန် လို
အပ်ေသာ အရည်အချင်း တစ်ရပ်မာှ ြပန်လည် ထူေထာင်
အမျိုးသမီးများကို တန်ဖးုိ ထား၍ လူသား ြဖစ်မက
, ုိ
ေရးအေပ6
အသိအမှတ်
ယု+ံ ကည်မထ
, ားရှြိ ခ
ြပုေပးပါက
ကမ5ာဆ
့ င်းရဲမဲွေတမ,၏ ထက်ဝက်ကုိ ၂၀၁၅ တွင် ေလ;ာ့ချ နိင
ု ေ် ရးတွင်
င်းပင်ြဖစ်သည်။
ကMန်မတို ့လူသား
၎င်းယုံ
+ကည်မ,
မျိုး
နွယမ
် ျား
တိင
ု း် ြပည်ေတာ်ေတာ် များများအတွက် အမျိုး သမီးများကသာ အဓိက
တည်ေဆာက်ြခင်း
အတွက်
ေမာင်းနှငသ
် မ
ူ ျား ြဖစ်လမ
ိ မ
့် ည်
ကို
အဓိက
ေရရှညတ
် ည်တေ့ံ သ
ေမာင်းနှငေ် န
ာ ေအာင်ြမင်မမ
, ျား
သူများမှာ
ရယူနင
ုိ မ
် ည်
အမျိုးသမီးများပင်ြဖစ်သည်။ ဖွံ ့0ဖိုးဆဲ စီးပွား ေရး
ြဖစ်သည်။
ေဈးကွက် ေတာ်ေတာ် များများတွင် အမျိုးသမီး များသည်
ဒုတယ
ိ တန်းစား နိင
ု င
် သ
ံ ားအြဖစ်နင
ှ သ
့် ာ ရှေိ န0ပီး အေြခခံ
အမျိုးသမီးများနှငစ
့် းီ ပွားေရး Newsweek စာေစာင်
ရပိင
ု ခ
် င
ွ မ
့် ျားဆုးံ ရ,းံ ြခင်း၊
အ+ကမ်းဖက်မ,
များနှင့်
တွင် ပါေသာ ဂျက်ဆက
ီ ာ ဘန်းနက်နင
ှ ့် ဂျက်စ် အီလစ်ဆင်
+ကုံေတွ ့ေနရြခင်း၊ အကျိုးခံစားခွငမ
့် ျား မရှြိ ခင်း တို ့ြဖင့်
ေရးသားသည့် Women will rule the world
+ကုံေတွ ့ေနရပါသည်။ ပထမကမ5ာများတွငေ် တာ့ နိင
ု င
် ေံ ရး၊
ေဆာင်းပါးတွင် ဟားဗတ်တက€သိလ
ု မ
် ှ သမိင
ု း် ပါေမာက/
စီးပွားေရးတို ့အတွက်
မိမတ
ိ ုိ ့၏
ရပိင
ု ခ
် င
ွ မ
့် ျားကို
ကိနး် ကို ကိးု ကား0ပီး စီးပွားပျက်ကပ်တင
ွ ် အမျိုးသား
တိက
ု ပ
် ဝ
ဲွ င်ခေ့ဲ သာ အမျိုးသမီးများေ+ကာင့် လစာရ အမျိုး
များသည် အဓိက ဓားစာခံ ြဖစ်ေနေသာ်လည်း စီးပွား
သမီးရာခိင
ု န
် န
, း် မှာ ၁၉၇၀ ခုနစ
ှ တ
် င
ွ ် ၄၈ ရာခိင
ု န
် န
, း်
ပျက်ကပ်မှ နလန်ထ0ပီး တိင
ု း် ြပည်ြပန်လည် ဉီးေမာ့ လာ
သာရှေိ နရာမှ ၂၀၁၀ တွင် ၆၈ ရာခိင
ု န
် န
, း် အထိ ြမင့်
ချိနတ
် င
ွ ် အေြပာင်းအလဲအားလုးံ သည် “မ” ဆန်ေန
တက်လာခဲသ
့ ည်။
လိမမ
့် ည်။ feminized ြဖစ်ေနမည်ဟု ေရးထားသည်။
ဆိလ
ု သ
ုိ ည်မာှ နလံထလာမည့် စီးပွားေရးေလာကတွင်
လူမဝ
, န်းကျင်မသ
ှ တ်မတ
ှ ခ
် ျက်များ
အမျိုးသမီးများ
အင်တက
ုိ အ
် ားတိက
ု ်
ပါဝင်လာ0ပီး
လုပင
် န်းများကိလ
ု ည်း ဉီးစီးဉီးရွကြ် ပုလိမမ
့် ည်ဟု ဆို
လိသ
ု ည်။၁ ဆက်လက်၍ ကမ5ာစ
့ းီ ပွားေရး ဖိရ
ု မ်၏ ခန် ့မှနး်
လူမဝ
, န်းကျင်၏ သတ်မတ
ှ ခ
် ျက်များ (stereotypes) ၏
ချက်အရ အေမရိကန်တင
ွ ် ကျန်ရေိှ နေသးေသာ ကျား၊မ
အဓိကဓားစာခံများမှာ ကမ5ာ့ လူဦးေရ၏ ထက်ဝက်
ခွြဲ ခား၍ အလုပခ
် န် ့အပ်မန
, န
, း် ကို ပယ်ဖျက်နင
ုိ ပ
် ါက တိင
ု း်
ြဖစ်ေသာ အမျိုးသမီးများပင်ြဖစ်ပါသည်။ Stereotype ၏
ြပည်၏ GDP သည် ၉ ရာခိင
ု န
် န
, း် ခန် ့ြမင်တ
့ က်
အဓိပါt ယ် ဖွငဆ
့် ခ
ုိ ျက်မာှ လူတစ်ဦး တစ်ေယာက် (သို ့)
လာနိင
ု သ
် ည်။ ဖွံ ့0ဖိုးဆဲတင
ုိ း် ြပည်များတွငလ
် ည်း အမျိုး
တစ်စံု တစ်ရာကို အြမင်၊ သေဘာထားအေနြဖင့်
သမီးများသည် သူတုိ ့၏ ၉၀ ရာခိင
ု န
် န
, း် ေသာ ဝင်ေငွကုိ
တသတ်မတ
ှ တ
် ည်း ပုေံ သ မှတခ
် ျက်ချထားြခင်း ပင်ြဖစ်
လူမဝ
, န်းကျင် တိးု တက် ေရးနှင့် မိသားစုအတွက် ြပန်လည်
သည်။ ကMန်မတို ့အာရှ နိင
ု င
် ေံ တာ်ေတာ် များများတွင်
ရင်းနှးီ ြမှုပ်နြံှ ခင်းတို ့ေ+ကာင့်
လူမ, ့အဖွဲ ့အစည်းအတွက်
အမျိုးသမီးများနှင့် ပတ်သက်၍ လူမဝ
, န်းကျင်မှ ေမ;ာ်လင့်
မြငင်းပယ် နိင
ု ေ် သာ :ကီးမားသည့် သက်ေရာက်မ, ြဖစ်ေပ6
ထားေသာ အရာများမှာ ယေန ့0မို ့ြပ ယဉ်ေကျးမ, ထွနး် ကား
ေစသည်။ ဖွံ ့0ဖိုးဆဲ တိင
ု း် ြပည်များတွင် အမျိုးသမီး များကို
လာချိနထ
် ိ ခိင
ု 0် မဲစာွ ရှေိ နဆဲပင်ြဖစ်သည်။ အမျိုးသမီးများ
ေဈးကွကစ
် းီ ပွားေရးစနစ်ထတ
ဲ င
ွ ်
ပိမ
ု ပ
ုိ ါဝင်လာေစရန်
အေနြဖင့်
ေမွးဖွားလာသည်အ
့ ချိနမ
် ှ
အရွယေ် ရာက်
ေနရာေပးြခင်းသည် တိင
ု း် ြပည်၏ GDP ကို ၁၄ ရာခိင
ု ်
:ကီးြပင်း လာသည့် အချိနထ
် ိ မိမတ
ိ ုိ ့ ြဖတ်သန်းလိေု သာ
န,နး် ခန် ့ ြမင်တ
့ က်ေစသည်။ အင်ဒန
ုိ းီ ရှား၏ ဘxာေရး
လူေနမ,ပစ
ံု ၊ံ ရည်မန
ှ း် ချက်များြဖင့် လူအြဖစ် ပီသစွာ
ဝန်:ကီးချုပ်ေဟာင်း၊ အမျိုးသမီးတစ်ဦးြဖစ်သည့် စရီမ(ူ လ်)
မေနထိင
ု ရ
် ဘဲ ပတ်ဝန်းကျင်၊ လူ ့အဖွဲ ့အစည်းမှ အမျိုး
ရာနီ အင်ဒရာ ဝပ်တက
ီ “သုေတသန စာေစာင်ေတွအရ
သမီးများ အေပ6 ချမှတထ
် ားေသာ၊ ြဖစ်သင်သ
့ ည်ဟု
အမျိုးသမီးများဟာ အထိခက
ုိ ် အလွယဆ
် းံု ြဖစ်တယ် လို ့
ယူဆထားေသာ
ေမ;ာ်လင်ခ
့ ျက်များြဖင်သ
့ ာ
ေြပာထားေပမယ့် စီးပွားေရးတိးု တက်မအ
, တွကေ် တာ့ အား
လူမအ
, ဖွဲ ့အစည်း၏
ေထာင်ကျ
ခံေန+ကရသည်။
:ကီးတဲ့ ေရှ ့ေဆာင်ြပယုဂ် ေတွပဲ ြဖစ်တယ်” ဟုဆထ
ုိ ား
ရာစုနစ
ှ ေ် ပါင်းများစွာ
လူမ,
အဖွဲ ့အစည်း၏
သည်။ Millenium Development Goal အရ
ေထာင်တင
ွ း် ေနထိင
ု +် ကရေသာ
အမျိုး
သမီးများ
ကမ5ာဆ
့ င်းရဲမဲွေတမ,၏ ထက်ဝက်ကုိ ၂၀၁၅ တွင် ေလ;ာ့ချ
မလွတေ် ြမာက်နင
ုိ သ
် ေရွ ့
ကမ5ာ:ကီးတွင်
တရား
နိင
ု ေ် ရးတွင် တိင
ု း် ြပည်ေတာ်ေတာ် များများအတွက် အမျိုး
မ;တမ,နင
ှ 0့် ငိမး် ချမ်းေရးဆိသ
ု ည်မာှ
စာရွကေ် ပ6တွငသ
် ာ
သမီးများကသာ အဓိက ေမာင်းနှငသ
် မ
ူ ျား ြဖစ်လမ
ိ ့် မည်ဟု
မှငေ် +ကာင်းထပ်
လျက်ရေိှ ပမည်။
ယဉ်ေကျးေသာ
26

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
လူ ့အဖွဲ ့အစည်းတစ်ခု ေပ6ထွနး် လာဖို ့ အတွကဆ
် လ
ုိ ;င်
သဘာဝလိငအ
် ေပ6 အေြခခံ၍ ြဖစ်ေနေသာ ခွြဲ ခားဆက်
ဆံမမ
, ျားကို သဘာဝဟု လက်မခံသင်ေ့ တာ့ဘဲ ကMန်မတို ့
လူ ့အဖွဲ ့အစည်းမှ တည်ေဆာက် ထားေသာ အရာများဟု
ြမင်ကာ ကMန်မတို ့ကိယ
ု တ
် င
ုိ ် ကျူးလွနထ
် ားေသာ အမ,
များကို တိက
ု ဖ
် ျက်ေပးရန် စိတအ
် ားထက်သန်+ကရမည် ဟု
ယု+ံ ကည်မသ
ိ ည်။

” ဝါ ဒ

ဖန်မန
ီ စ်ဇင် (သို ့) “မ

“မ”ဝါ ဒ လ,ပရ် ာှ းမ,များကို ၁၈၀ဝ ြပည်န့ စှ ် ေလာက်က
အေနာက်နင
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် စတင်ခပ
့ဲ ါသည်။ ထိအ
ု ချိနအ
် ခါက
“မ” ဝါဒီ ဟုေြပာလိက
ု လ
် ;င် ပတ်ဝန်းကျင်မှ ရ,ံ ချ+ကကာ

အိမေ် ထာင်ေရး အဆင်မေြပေသာ၊ လင်ေယာက်ျား မရနိင
ု ်
ေသာ၊ ေယာက်ျားသားများနှငအ
့် 0ပိုင် ခါးေတာင်းကျိုက်
ချင်ေသာ အမျိုးသမီးများဟုသာ ြမင်ခ+့ဲ ကသည်။ ထိအ
ု ြမင်
များမှာ ယေန ့ေခတ်အချိနထ
် ိ တစ်ချို ့ေသာ လူမယ
, ဉ်
ေကျးမ, မတိးု တက်ေသးေသာ တိင
ု း် ြပည် များတွင် ကျန်ရစ်
ေနဆဲြဖစ်သည်၊ ဥပမာ အေရှ ့ အလယ်ပင
ုိ း် ေဒသများ၊
အာရှနင
ုိ င
် တ
ံ စ်ချို ့ (ထိထ
ု တ
ဲ င
ွ ် ြမန်မာနိင
ု င
် ံ ပါဝင်ေန
ေသးသည်မာှ စိတမ
် ေကာင်း စရာပင်)။ အိနယ
ိŒ ဝန်:ကီးချုပ်
့် တ်သက်၍ ေြပာခဲ့
မစI အင်ဒယ
ီ ာကနŒက

“မ ဝါဒနှငပ
သည်မာှ “ကMန်မကိယ
ု က
် Mန်မ (“မ
ဝါ ဒ) သမားဟု
ကိယ
ု က
့် က
ုိ ယ
ုိ ် အ0မဲထင်ေနသူ မဟုတပ
် ါ။ သို ့ေသာ် (“မ
ဝါ ဒ) ဟူသည် “မ
တို ့အား ပညာအရည်အချင်း
အထုပ
ံ ါရမီ ြပည်စ
့ ပ
ံု ါလျက်နင
ှ ့် “မ
ြဖစ်ေနြခင်းေ+ကာင့်
အလုပအ
် ကိင
ု ၊် ေနရာ ဌာေန၊ အခွငအ
့် ေရးများ မရရ
ဟူေသာ ပိတပ
် င်ချက်များ မရှေိ စရ ဟုဆခ
ုိ ပ
့ဲ ါလ;င်
ကMန်မသည် (“မ
ဝါ ဒ) ရှငတ
် စ်ဦးြဖစ်ပါသည်။
‘ကျား နှင့် ‘မ တို ့သည် သဘာဝအားြဖင့် မတူ+ကေချ။
ခန‹ာချင်း မတူသကဲသ
့ ုိ ့ တာဝန်ထမ်းေဆာင်မ, များလည်း
မတူြဖစ်+ကရသည်။ ‘မ
နှင့် ‘ကျား
တို ့တွင်
လူ ့သဘာဝ အေြခခံ အရည်အချင်းေတွ ကိယ
ု စ
် ရ
ီ +ိှ ကသည်။
တစ်ဦး၏အတုတစ်ဦးလိက
ု ယ
် ၊ူ
ဂုဏတ
် ဂ
ု ဏ
ု 0် ပိုင်ြပုဖို ့
မဟုတဘ
် ဲ တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး လိသ
ု ည့် အရည်အချင်းများ
ြဖည်စ
့ မ
ွ း် ေပးရမည်။ သို ့မှသာ ‘မ နှင့် ‘ကျား တို ့၏
သဘာဝ အရည်အချင်းများ ပိမ
ု ြုိ ပည်ဝ

နက်နလ
ဲ ာ
နိင
ု ေ် ပမည်။ “မ ဝါ ဒ သည် ေယာက်ျားသား များကို
မုနး် တီးေရး၊ ေယာက်ျားသားများ၏ ပါ ဝါ အာဏာကို
လုယေူ ရး မဟုတဘ
် ဲ ေမွးဖွားလာ ကတည်းက ရရှသ
ိ င့်
သည့် အေြခခံ လူ ့အခွင့် အေရးများကို ‘မ ြဖစ်ေနြခင်း
တစ်ခတ
ု ည်း အေပ6 အေြခခံ၍ ပိတပ
် င်ထားြခင်းေ+ကာင့်
ေပ6ထွက် လာရေသာ ဝါ ဒတစ်ခြု ဖစ်သည်။ ေပတရီအာခီ
ဟူေသာ ေယာက်ျားသားများ အုပစ
် းုိ ြခယ်လယ
ှ ် ေနေသာ
တိင
ု း် ြပည်များတွင် လိင်ဝါဒပါ ပူးတွဲ တည်ရလ
ိှ ျက်
ရှသ
ိ ည်။ လိင် ဝါ ဒ ဟူသည် ကျား၊ မ ဟူေသာ
လိငအ
် မျိုးအစားေပ6မူတည်၍ လူ ့အဖွဲ ့ အစည်းရှိ တာဝန်
များကို ခွြဲ ခားသတ်မတ
ှ ေ် ပး ထားေသာ စနစ်ြဖစ်သည်။

” ”

27

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

တိင
ု း် ေရးြပည်ရာ အုပခ
် ျုပ်ေရး၊ စီမခ
ံ န် ့ခွေဲ ရး၊ စီးပွားေရး၊
ပညာေရး၊ အနုပညာ၊ သိပပ
ံt ညာ စသည်တုိ ့ကို ‘ကျား
ဟူေသာ လူတန်းစားကသာ +သဇာေပးြခယ်လယ
ှ ် အုပခ
် ျုပ်
ရမည်ြဖစ်0ပီး ‘မ တို ့သည် အိမမ
် က
, စ
ိ ၊I ကေလး ေမွး0ပီး
ြပုစုြခင်း၊ လင်ေယာက်ျားများ၏ အေဖျာ် ေြဖခံ အြဖစ်နင
ှ ့်
သာရှေိ နရမည့် လူတန်းစား ြဖစ်သည်ဟု သတ်မတ
ှ ထ
် ား
သည်။ ထိသ
ု ုိ ့ အမျိုးသမီးများ အေပ6 လူ ့အဖွဲ ့အစည်းမှ
သတ်မတ
ှ ် ထားေသာ ပုေံ သမှတခ
် ျက်များ ယေန ့ထက်တင
ုိ ်
တည်ရေိှ နြခင်း ေ+ကာင့် ဖန်မန
ီ စ်ဇင် ဟူေသာ “မ ဝါ ဒ
သည် လည်း ေနရာေဒသ ေတာ်ေတာ်များများသို ့ ကူးစက်
ပျံ ့နှံ ့ သွားြခင်းြဖစ်သည်။

လူသားြဖစ်မ,
ယေန ့ေခတ်တင
ွ ် သိပပ
ံt ညာ၊ နည်းပညာ တစ်ဟန
ု ထ
် းုိ
တိးု တက်လာေန0ပီြဖစ်ရာ
လျင်ြမန်ေသာ
အရှန
ိ ြ် ဖင့်
ေရှ ့ေြပးေနေသာ ပညာရပ်များနှင့် ကMန်မတို ့၏ စိတ်
သဏ•ာန်သည်လည်း ရင်က
့ ျက်၊ ဉာဏ်:ကီးဖို ့ အများ:ကီး
လိအ
ု ပ်ေနပါသည်။
ရုပပ
် င
ုိ း် ဆိင
ု ရ
် ာ
တိးု တက်မမ
, ျား
ေမာင်းနှငရ
် န်အတွက် စိတပ
် င
ုိ း် ဆိင
ု ရ
် ာ ရင်က
့ ျက် တိးု
တက်ရန် :ကိုးစားသင်သ
့ ည်။ ေရရှညတ
် ည်တေ့ံ သာ 0ငိမး်
ချမ်းေရးနှင့် တရားမ;တမ, တို ့အတွက် ကမ5ာေပ6ရှိ သန်း
ခုနစ်ေထာင်ေသာ လူအ ေယာက်တင
ုိ း် သည် လူသားတို ့၏
ရင်က
့ ျက်မန
, င
ှ ့် အသိတရားရှမ
ိ တ
, ုိ ့ကို ဖွံ ့0ဖိုးလာေအာင်
ဆက်လက် ြပုစု ပျိုးေထာင်ကာ ကျား၊ မ ခွြဲ ခားမ,ကုိ
ပူးေပါင်းပါဝင်
တိက
ု ဖ
် ျက်သင်သ
့ ည်။
စာေရးဆရာ၊
မတရားမ,များ တိက
ု ဖ
် ျက်သူ ဟာရီရက် ဘီချာ စတူးဝီ
ကေြပာခဲသ
့ ည်မာှ
“အမျိုးသမီးများသည်
လူ ့အဖွဲ ့
အစည်း၏ အမှနတ
် ကယ် ဗိသက
ု ာများြဖစ်သည်။

Ref: ၁။ “I think women are really going to
shake up the workplace over the next 15 years,”
says Koehn. “This is just the beginning of a
tsunami of change—and it’s far bigger than any
single organization.” Or any single nation. If we’ve
just come through a “mancession,” then the
recovery, it seems, will be feminized. Women will
rule the world, Newsweek, 2010 မှ ေကာက်နတ
ု သ
် ည်။
ေဆာင်းပါးအြပည်အ
့ စုဖ
ံ တ်လလ
ုိ ;င်
http://www.thedailybeast.com/newsweek/2010/07/
06/women-will-rule-the-world.html
Closing the gap, The Economist, 2011
မ ၊ခင်မျိုးချစ်။

‘’

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
Stereotype၊ ခွြဲ ခားဆက်ဆြံ ခင်းနှင့်
အေပ6ယံလာd ၏ ြပဿနာ
ေကာင်းကင်ကုိ
(၁)
ကန်စန
ွ း် ရွကေ် +ကာ်က ဘာအသားမှ မထည်န
့ ဲ ့။
သက်သတ်လတ
ွ ေ် နာ်
+ကာဇံေ+ကာ်ကလည်း သက်သတ်လတ
ွ ေ် နာ်
သက်သတ်လတ
ွ ဆ
် တ
ုိ ့ဲ စကားလုးံ နဲ ့ တဖွဖွ မှာတယ်။
သက်သတ်လတ
ွ ေ် တွ မှာေနရင်းကေန ေနာက်တမျိုး
ထပ်မာှ လိက
ု တ
် အ
့ဲ ခါမှာေတာ့
အကုနလ
် းံု
ပွက
ဲ ျသွား
ေတာ့တယ်။ ထပ်မာှ လိက
ု တ
် ့ဲ အရာက..... ဘီယာ။
တကယ်ဆရ
ုိ င်ေတာ့ ရယ်စရာ ဘာမှ မပါပါဘူး။ ဒါေပမဲ့
သက်သက်လတ
ွ စ
် ားတာဟာ ဘာသာေရး ကိင
ု း် ရcငး် လို ့၊
ဘာသာေရး
အဲေ့ လာက်ကင
ုိ း် ရcငး် ရင်
အရက်ဘယ
ီ ာ
မေသာက်ေလာက်ဘးူ ဆိတ
ု ့ဲ လူေတွရဲ ့ stereotype ဆန်တ့ဲ
အေတွးေ+ကာင့်
ရယ်စရာ
လိလ
ု ုိ
ြဖစ်သာွ းတယ်။
သက်သတ်လတ
ွ ် သမားဟာ သက်သက်လတ
ွ စ
် ားရြခင်းက
ဘာသာေရးေ+ကာင့် မဟုတဘ
် ဲ ဒီလအ
ုိ ေတွးေ+ကာင်လ
့ ည်း
ြဖစ်နင
ုိ တ
် ာ ပဲေလ။ “လူေတွဟာ အသိဥာဏ် အ:ကီးဆုးံ
ြဖစ်လုိ ့ ကိယ
ု ေ့် လာက်အသိဉာဏ်မရှတ
ိ ့ဲ သတbဝါေတွကုိ
ညှာသင်တ
့ ယ်။


(၂)
ဒါေပမဲ့ Stereotype အေတွးေတွဟာ များေသာ
အားြဖင့် ဟာသ မေြမာက်ဘဲ လူ ့ေလာကကို ြပဿနာ
ြဖစ်ေစ နိင
ု ပ
် ါတယ်။ အထူးသြဖင့် လူမျိုးေရး၊ ဘာသာေရး၊
နိင
ု င
် ေံ ရးနဲ ့
ပတ်သတ်လာရင်ေပါ့။
Stereotype
အေတွးနဲ ့သာ ကျဉ်းကျဉ်း ေြမာင်းေြမာင်း ေတွးရေ+ကး
ဆိရ
ု င် ဥပမာ... ကုလားေတွအားလုးံ စိတထ
် ားယုတည
် ့ံ
တယ်လုိ ့ ေတွးတယ်ဆပ
ုိ ါစို ့၊ ဒါဆိရ
ု င် ဂနŒဟ
ီ ာ ကုလား၊
ဒီေတာ့ ဂနŒဟ
ီ ာ စိတထ
် ားယုတည
် သ
့ံ ူ ြဖစ်သာွ းမယ်။
တရုတေ် တွအားလုးံ မိက
ု ရ
် င
ုိ း် တယ်လုိ ့ ေတွးမယ် ဆိရ
ု င်...
ကွနြ် ဖူးရှပတ
် ုိ ့ ေလာက်ဇတ
ူ ုိ ့ပါ မိက
ု ရ
် င
ုိ း် သူေတွ ြဖစ်
သွားမယ်။
ဘဂvါလီအားလုးံ
ေအာက်တန်းစားေတွ
မုဒမ
ိ း် ေကာင်ေတွဆရ
ုိ င် ကမ5ာေကျာ် ကဗျာဆရာ:ကီး
ရာဘင်ြဒာနတ်တဂိးု ပါ
ေအာက်တန်းစားမုဒမ
ိ း် ေကာင်
ြဖစ်သာွ းလိမမ
့် ယ်။ မွတစ
် လင် အားလုးံ ေခွးကျင်ေ့ ခွး+ကံ
ေကာင်ေတွ
ဆိရ
ု င်
ဦးရာဇတ်တုိ ့၊
စာေရးဆရာ
ေမာင်ေသာ်ကတို ့ပါ ေခွးကျင်ေ့ ခွး+ကံေကာင်ေတွ ြဖစ်သာွ း
မယ်။ ဒီလပ
ုိ ဲ ဗမာ ေတွ အားလုးံ သာ အသုးံ မကျသူဆရ
ုိ င်
ဦးသန် ့လိလ
ု ေူ တွ၊ ဗိလ
ု ခ
် ျုပ်ေအာင်ဆန်းလို လူေတွပါ
အသုးံ မကျသူေတွ ြဖစ်သာွ းလိမမ
့် ယ်။
တဘက်မာှ ဘာသာတိင
ု း် လူမျိုးတိင
ု း် မှာ လူေတာ်
လူေကာင်းေတွ ရှသ
ိ လို ေထာက်ြပစရာ လူဆးုိ ေတွ၊
မုဒမ
ိ း် ေကာင်ေတွလည်း ရှေိ နမှာပဲ။
28

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

(၃)
ဘာသာရှသ
ိ ေူ တွ နည်းတူပါပဲ။ ဘာသာမဲေ့ တွထမ
ဲ ာှ
လည်း လူေကာင်းေတွေရာ လူဆးုိ ေတွပါ ရှပ
ိ ါ တယ်။
တချို ့သူေတွ က ဘာသာမဲဆ
့ ရ
ုိ င် တရားလုးံ ဝ မရှတ
ိ သ
့ဲ ၊ူ
လူစတ
ိ ် ကင်းမဲသ
့ ူ လိမ
ု ျိုး stereotype အေတွးေတွနဲ ့
ေတွးတတ်၊ Facebook လို ေနရာမျိုး ေတွမာှ
ေရးတတ်+ကတာလည်း ရှေိ သးတယ်။ တကယ်ေတာ့
ဘာသာမဲ့ Mark Zuckerberg တည်ေထာင်ထားတဲ့
Facebook ကို သုးံ 0ပီး ဘာသာမဲေ့ တွကုိ ပိးု စိးု ပက်စက်
ေြပာေနြခင်းပါပဲ။ ကျေနာ်လည်း ဘာသာေရးေတွကုိ
မယု+ံ ကည်သူ
တေယာက်ပါ။
ဒါေပမဲ့
ခရစ်ယာန်
တေယာက်က ြဖစ်ေစ၊ မွတစ
် လင်တေယာက်က ြဖစ်ေစ
ကျေနာ့် အတွက် ဆုေတာင်းေပးရင်ေတာ့ :ကိုက်တယ်။
ကိယ
ု က
့် ုိ ေမတbာပို ့တယ်လုိ ့ပဲ ခံစားရပါတယ်။
(၄)
ေနာက်ထပ် ခွြဲ ခား ဆက်ဆခ
ံ ရ
ံ ေလ့ ရှတ
ိ ာက ကြပား
ေတွ ပါပဲ။ လူေတာ်ေတာ်များများရဲ ့ အေခ6အေဝ6အရ
ဆိရ
ု င်ေတာ့
မျိုးမစစ်
ေတွေပါ့။
နှစဘ
် က်လးံု ကို
ဘက်မ;ေတွးနိင
ု သ
် ၊ူ (များေသာ အားြဖင်)့ နှစဘ
် က် လုးံ ကို
နားလည်ေပး နိင
ု တ
် အ
့ဲ တွက် ယဉ်ေကျးမ,အရ စိတပ
် င
ုိ း်
ဆိင
ု ရ
် ာအရ ပိ¼ု ကယ်ဝနိင
ု ေ် ြခရှသ
ိ ေူ တွ အြဖစ် ြမင်မေပး
ကြဘဲ မျိုးမစစ်ဆ0ုိ ပီး ဆဲေရးတိင
ု း် ထွာ+ကတာက များပါ
တယ်။ ဗမာ-တရုတ် ကြပားကို ြဖစ်ေစ၊ ဗမာ-ကုလား
ကြပားကို ြဖစ်ေစ ဗမာအြဖစ် ေနွးေထွးစွာ လက်မခံဘဲ
မျိုးမစစ်ဆ0ုိ ပီး ခွြဲ ခားဆက်ဆလ
ံ က
ုိ တ
် ာဟာလည်း သိမး်
သွငး် ရမယ့် အစား တြခား တဘက်ကုိ တွနး် ပို ့လိက
ု တ
် ာနဲ ့
အတူတူ ပါပဲ။လူမျိုးြခားနဲ ့ ယူ0ပီဆုိ များေသာအားြဖင့်
ေမးခွနး် ေတွ ထုတေ် လ့ ရှပ
ိ ါတယ်။ အဲဒလ
့ီ ုိ ေမးခွနး် ကို
ေဒ6ေအာင်ဆန်းစု+ကည် ကိယ
ု တ
် င
ုိ ် အေမးခံခ့ဲ ရတယ်လုိ ့
ဖတ်ဖးူ ပါတယ်။ ဒါေပမဲ့ ေဒ6စုက “လူမာှ လူေကာင်းရယ်

လူဆးုိ ရယ်ပဲ ရှတ
ိ ယ်။ ကိယ
ု ယ
် တ
ူ သ
့ဲ က

ကိယ
ု န
် ဲ့
စိတတ
် သ
ူ ေဘာတူ လူေကာင်း တေယာက် ြဖစ်ေနရင်
0ပီး0ပီ
ဆိတ
ု ့ဲ အေြဖမျိုးကိေု တာ့ မေြဖခဲပ
့ ါဘူး။

လူမျိုးမခွြဲ ခားတဲ့
အေြဖမျိုးအစား
အဂvလပ
ိ ေ် တွ
+ကားမှာေနရင် အဂvလပ
ိ ေ် တွနဲ ့ ရဖို ့များတယ် ဆိတ
ု ့ဲ
သေဘာမျိုးပဲ
ေြဖသွားေတာ့...
ေမးခွနး် ထုတသ
် က

အြပစ်ရတ
ိှ ယ် ဆိတ
ု ့ဲ အြမင်နဲ ့ ေမွးခွနး် ထုတလ
် ာရာမှာ
နိင
ု င
် ြံ ခား သားနဲ ့ ယူြခင်းဟာ အြပစ်မရှဘ
ိ းူ လို ့ ေြဖမယ့်
အစား အဲလလ
ုိ ပ
ု ရ
် တာဟာ အေြခအေနေတွ တွနး် ပို ့လို ့
ဆိတ
ု ့ဲ
သေဘာမျိုးပဲ
ေြဖသွားခဲပ
့ ါတယ်။
ဒါဟာ
နိင
ု င
် ေံ ရးမှာ လူထေု ထာက်ခမ
ံ , နည်းသွားမှာ စိးု ရိမလ
် ုိ ့ လို ့
နားလည်လက
ုိ မ
် ပ
ိ ါတယ်။ Racists ေတွဟာ လူမျိုးြခားနဲ ့
ယူြခင်းကို အေ+ကာင်းများစွာ ြပ0ပီး ြပင်းြပင်းထန်ထန်
ဆန် ့ကျင်ကန် ့ကွကေ် လ့ ရှပ
ိ ါ တယ်။ အေတွးအေခ6
ကျယ်ြပန် ့သူ တေယာက် အတွက် ဆိရ
ု င်ေတာ့ ကန် ့ကွက်
စရာ ဘာအေ+ကာင်းမှ မရှပ
ိ ါ။ [လူမျိုးေရး ခွြဲ ခားတတ်တ့ဲ
နိင
ု င
် ေံ တွမာှ ဆိရ
ု င်ေတာ့] လူမျိုးြခားကို မယူသင်တ
့ ့ဲ
အေ+ကာင်းရင်းကို မရမက ရှာေဖွ+ကည်မ
့ ယ်ဆရ
ုိ င် တခု
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

တည်းပဲ ရှပ
ိ ါတယ်။ ေမွးလာမယ့် ကေလး ခွြဲ ခားဆက်ဆံ
ဒီေတာ့ ေြမ:ကီးေပ6က တေနရာမှာ ေမွးပါလျက်
ခံရမှာ၊ အပယ်ခရ
ံ မှာေ+ကာင့် ကေလးကို ဒဏ်မခံေစ
ဘယ်နင
ုိ င
် က

ေြမ:ကီးကမှ သူတုိ ့နဲ ့ မဆိင
ု ဘ
် းူ ၊ သူတုိ ့ကို
ချင်လုိ ့ပါပဲ။ ြမန်မာနိင
ု င
် လ
ံ ုိ နိင
ု င
် မ
ံ ာှ
လူတေယာက်
လက်မခံဘးူ ြဖစ်ေန တယ်။ မဆိင
ု တ
် ့ဲ ေြမ:ကီးေပ6မှာ
ေယာက်က ဆိးု ဝါးတဲ့ အြပုအမူကုိ လုပ0် ပီဆရ
ုိ င် “မင်း...
ေနထိင
ု ရ
် ြခင်းကို “ကျူးေကျာ်သူ လို ့ အဓိပါt ယ် ဖွငမ
့် ယ်
ဗမာ မှ ဟုတရ
် ဲ ့လား
ဆိတ
ု ့ဲ ေမးခွနး် မျိုး၊ “မင်း...
ဆိရ
ု င်ေတာ့ သူတုိ ့ ဘဝက “ေမွးရာပါ ကျူးေကျာ်သူ ၊
အမျိုးမှ စစ်ရဲ ့လား
ဆိတ
ု ့ဲ ေမးခွနး် မျိုးဟာ
သူတုိ ့ ေမွးလာြခင်း၊လူြဖစ်လာြခင်း ကိက
ု ကျူးေကျာ်ြခင်း၊
ဥပေဒချိုးေဖာက်ြခင်းလို ြဖစ်ေနတယ်။ ကမ5ာေြမ:ကီး
တြခားလူမျိုး မှနသ
် မ;ကိ၊ု ကြပား မှနသ
် မ;ကို ယုတမ
် ာသူ၊
ေပ6မှာ
ဆိးု သွမး် သူ၊
ေမွးဖွားလာသူ
ဗမာအားလုးံ
ကမ5ာေြမ:ကီး ေပ6မှာ ေမွးဖွားလာသူ တေယာက်ဟာ ကမ5ာေပ6က
တေယာက်ဟာ
သည်သာလ;င်
ဘယ်နင
ုိ င
် ရ
ံ ဲ ့ ေြမ:ကီးေပ6မှာမှ တရားဝင် လူြဖစ်ခင
ွ ့် မရြခင်းဟာ
ကမ5ာေပ6က
ယဉ်ေကျးသူ
ဘယ်နင
ုိ င
် ရ
ံ ဲ့
ဆိတ
ု ့ဲ
ကမ5ာစ
့ နစ်:ကီးဟာ ဘယ်ေလာက် ခMတ်ယင
ွ း် ေနသလဲ ဆိတ
ု ာကို ြပေနတယ်။
ေြမ:ကီးေပ6မှာမှ
အေတွးေတွမာှ
တရားဝင် လူြဖစ်ခင
ွ ့်
အေြခခံ
မရြခင်းဟာ ကမ5ာစ
့ နစ်:ကီးဟာ ဘယ်ေလာက် ခMတ်ယင
ွ း်
ေနပါတယ်။ ဥပမာေပး ရရင်ေတာ့ ဗွဒ
ီ ယ
ီ ုိ တခုထမ
ဲ ာှ
ေနသလဲ
ဆိတ
ု ာကို
ြပေနတယ်။
ကမ5ာစ
့ နစ်:ကီး
ဗမာအမျိုးသားေတွက
ဗမာ
အမျိုးသမီးေတွကုိ
ဘယ်ေလာက်အထိေတာင် ခMတ်ယင
ွ း် ေနသလဲ ဆိရ
ု င်
ဗမာလိေု တွ ေြပာ0ပီး ရက်ရက်စက်စက် ရိက
ု န
် က
ှ ်
ကမ5ာေပ6မှာ နိင
ု င
် မ
ံ ြ့ဲ ဖစ်ေနတဲ့ ဒုကသ
/ ည် ဦးေရဟာ ၁၂
ေန+ကတဲဟ
့ ာမျိုးကို ြမင်ရတာေတာင် ဗမာေတွ ဟုတရ
် င်
သန်း ေလာက် ရှေိ နတယ်လုိ ့ ဆိတ
ု ယ်။ တချို ့ကေတာ့
ဒီလုိ
မလုပဘ
် းူ လို ့
မှတခ
် ျက်ေပးထားတာမျိုး
အ+ကံေပး+ကတယ်။ အဲလလ
ုိ ေူ တွကုိ ဖွံ ့0ဖိုး0ပီး နိင
ု င
် ံ ေတွက
ဖတ်ခရ
့ဲ ဖူးပါတယ်။ လူအများစု ရဲ ့ အယူအဆကို ေလ့လာ
အကုနခ
် 0ဲွ ပီး ယူလက
ုိ ဖ
် ုိ ့။ အဲဒါဟာ ြဖစ်နင
ုိ ေ် ချ မရှေိ ပမဲ့
+ကည်ရ
့ င်လည်း
ခွြဲ ခားချင်တသ
့ဲ ေူ တွ
ပိမ
ု ျားေန0ပီး
အဲလုိ တကယ်တမ်း လုပမ
် ယ် ဆိရ
ု င်ေတာင် ဒုကသ
/ ည်
အနာဂတ်မာှ လည်း အဲဒသ
့ီ ေဘာ မျိုးေတွပဲ ဆက်လက်
အတုေတွ မcလေုိ ပါက်လာ+ကလိမမ
့် ယ်။ ေနာက်ဆးံု မှာ
:ကီးစိးု ေနဖို ့များတယ်လုိ ့ ထင်ပါတယ်။ ဒါေ+ကာင့် ခွြဲ ခားမ,
ဒုကသ
/ ည် အစစ်ေတွက ပိေု န0မဲ ကျားေန0မဲနဲ ့ နိင
ု င
် ဆ
ံ က်မ့ဲ
ြပင်းထန်တ့ဲ ေဒသမှာ လူမျိုးြခားကို မယူသင်တ
့ ့ဲ
ေန0ပီးေတာ့ ပိက
ု ဆ
် ံ တတ်နင
ုိ တ
် ့ဲ ဒုကသ
/ ည် အတုေတွပဲ
အေ+ကာင်းရင်း တခုကုိ မြဖစ်မေန ေပးရမယ်လုိ ့ ဆိလ
ု ာ
နိင
ု င
် :ံ ကီးေတွကုိ ေရာက်သာွ းဖို ့ ရှတ
ိ ယ်။ အဲဒအ
့ီ ခါမှာေတာ့
ခဲရ
့ င် ေမွးလာမယ့် ကေလးကို အြမင်ကျဉ်းသူေတွက
ေကာင်းစား သွားတဲ့ ဒုကသ
/ ည် အတုေတွက ဒုကသ
/ ည်
ဆိ0ု ပီး ေလှာင်ေြပာင်မယ့် ဒဏ် မခံစားရ
“မျိုးမစစ်
အစစ်
ေတွ
က


ဝိ




နှ


+

ကဦးမယ်

ကမ5

အရပ်

ပ်က
ေစလိြု ခင်းပါပဲ။
ဒါေပမဲ့
ဒီြပဿနာရဲ ့
တကယ့်
သနားစရာ ေကာင်းတဲ့ ၁၂ သန်းေသာ ဒုကသ
/ ည် ေတွဟာ
အေြဖအစစ်ကေတာ့ လူမျိုးေရး ခွြဲ ခားမ, ကင်းရှငး် တဲ့
အခွငအ
့် ေရး မျိုးစုံ ဆုးံ ရ,းံ ေနပါတယ်။ အဲဒထ
့ီ မ
ဲ ာှ
ပတ်ဝန်းကျင်တခု ြဖစ်လာမှသာ ြပဿနာေတွ အားလုးံ
အဆိးု ဆုးံ ကေတာ့ ဒုကသ
/ ည် ကေလးငယ် အများစုဟာ
ေြပလည်သာွ းမှာပါ။
ေကာင်းမွနတ
် ့ဲ ပညာေရး မရရှြိ ခင်းပါပဲ။ သူတုိ ့ေတွ ပညာ
သင်+ကားခွင့် မရလို ့ ပညာ မတတ်သေူ တွ များြပားလာ
(၅)
တဲအ
့ ခါ၊ အေတွး အေခ6ေတွ အစွနး် ေရာက်လာ+က0ပီး
လူမျိုးေရး ြပဿနာေတွနဲ ့ ပတ်သတ်0ပီး ေြပာရရင်
အဲဒ့ီ ေဒသအတွကလ
် ည်း အနbရာယ်ေတွ ပိမ
ု မ
ုိ ျားြပား
ကမ5ာန
့ င
ုိ င
် ေံ တွရဲ ့ နယ်စပ်ေတွမာှ
အချိနမ
် ေရွး ထထ
လာနိင
ု ပ
် ါတယ်။
ေပါက်ကတ
ဲွ တ်တ့ဲ မီးေတာင် တလုးံ စီ ရှတ
ိ တ်တယ်။ အဲဒ့ီ
မီးေတာင်ေတွဟာ နိင
ု င
် ေံ ရး အြမတ်ထတ
ု ် လိသ
ု ေူ တွ
(၆)
အတွက် စားကျက်တခု၊ မီဒယ
ီ ာေတွ အတွက် ကုန+် ကမ်းနဲ ့
မ+ကာခင်က
ြမန်မာနိင
ု င
် ံ
အေနာက်ဘက်ြခမ်း
NGO ေတွအတွက် အလုပ်ရေံု တွ ြဖစ်တတ်တယ်။
မှာလည်း
လူမျိုးေရးမီးေတာင်
ေပါက်ကခ
ဲွ ပ
့ဲ ါတယ်။
နယ်စပ်ေဒသက 0မို ့ေတွ ရွာေတွမာှ လူမျိုးေတွ ေရာယှက်
အဲ

ါကိ

+ကည်
0

ပီ

တချိ

့လူ

တွ
က
ေြပာ+ကတယ်
။ နိင
ု င
် ံ
ေနထိင
ု ေ် လ့ ရှ+ိ ကတယ်။ တဘက်ဘက်မာှ လူမျိုးေရး
တနိင
ု င
် ဟ
ံ ာ ြပည်သေူ တွနဲ ့ ထိက
ု တ
် န်တ့ဲ အစိးု ရပဲ
ပဋိပက/ေတွ ေသွးထွကသ
် ယ
ံ ေုိ တွ ြဖစ်တ့ဲ အခါမျိုးမှာ
ရတတ်တယ်တ။့ဲ
အဲဒါက
မှနသ
် လိလ
ု ုိ
ရှေိ ပမဲ့
တြခား တဘက်ကုိ ထွကေ် ြပးေလ့ ရှတ
ိ ယ်။ အဲဒအ
့ီ ခါမှာ
တကယ်ေတာ့ မဟုတေ် သးပါဘူး။ “မင်းတို ့နဲ ့ ဒါပဲ
တဘက်နင
ုိ င
် က

လက်ခေံ ပးတဲ့ အခါေတွ ရှသ
ိ လို
တန်တယ်၊ ဒါပဲယူ ဆိရ
ု င်ေတာ့ ဘယ်ေတာ့မှ တိးု တက်
လက်မခံဘဲ ြပန်ေမာင်းထုတတ
် ့ဲ အခါေတွလည်း ရှတ
ိ တ်
လာမှာ မဟုတပ
် ါဘူး။ နိင
ု င
် ံ ေတာ်ေတာ် များများမှာ
တယ်။ ထားပါေတာ့။ ေသချာတာကေတာ့ ဒီလူ ေတွဟာ
သာမန် ြပည်သူေတွ ဆိတ
ု ာဟာ ေနရာတကာမှာေတာ့ ဗဟု
နယ်နမ
ိ တ
ိ ် စည်းမျဉ်းရဲ ့ တဘက် ဘက်က ေြမ:ကီးေပ6မှာ
ေမွးဖွားခဲတ
့ ာေတာ့ ေသချာတယ်။ သူတုိ ့ေမွးတဲ့ ေနရာက
သုတေတွ ြပည်စ
့ ေံု န+ကတာ မဟုတပ
် ါဘူး။ သူလုိ ကိယ
ု လ
် ုိ
ေကာင်းကင် ဘုေံ တာ့ ဘယ်နည်းနဲ ့မှ မြဖစ်နင
ုိ ဘ
် းူ ေလ။
ပါပဲ။ အြဖူထည်ေတွ ပါပဲ။ ကွာသွားတာက ေခါင်းေဆာင်


29

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ေနရာ ရယူေန+ကတဲ့ အလdာပါ။ ြမန်မာနိင
ု င
် မ
ံ ာှ ဆိရ
ု င်ေတာ့
မီဒယ
ီ ာ၊ အင်တာနက်သးံု နိင
ု သ
် ၊ူ တခုခန
ု ဲ ့ ပတ်သတ်0ပီး
ေြပာေရးဆိခ
ု င
ွ ့် ရှသ
ိ ၊ူ ပရိသတ်ရသ
ိှ ူ အဲလုိ လူေတွ
အားလုးံ အကျုံးဝင်ပါတယ်။ ြခုံငု0ံ ပီး အေပ6ယံအလdာလို ့
ကျေနာ်
သုးံ လိက
ု ပ
် ါမယ်။
နိင
ု င
် တ
ံ နိင
ု င
် ဟ
ံ ာ အဲဒ့ီ
အေပ6ယံလာd အင်အားစု:ကီးရဲ ့ ပျမ်းမ; အရင်အချင်းနဲ ့
ထိက
ု တ
် န်တ့ဲ အစိးု ရကို ရေနတာလို ့။ ြပည်သဆ
ူ တ
ုိ ာက
မှနခ
် ျင်တ့ဲ အခါ မှနမ
် ယ်။ လမ်းလွက
ဲ ုိ ပို ့ခံရရင် မှားချင်တ့ဲ
အခါ မှားသွားနိင
ု တ
် ယ်။ ဥပမာ ြပည်သအ
ူ ချင်းချင်း
သတ်ြဖတ်ေနတာမျိုး၊ ြပည်သက

ြပည်သက
ူ ုိ အနိင
ု က
် ျင့်
ေနတဲအ
့ ခါမျိုးေတွမာှ မှားတယ်လုိ ့ ေြပာလို ့ရတယ်။ ဒါေပမဲ့
ြပည်သက
ူ ုိ
အြပစ်တင်
လို ့ေတာ့
ရမှာမဟုတပ
် ါ။
ထူးလာမှာလည်း မဟုတပ
် ါ။ ဥပမာ..အေပ6ယံလာd က
လူေတွက အမှနတ
် ရားကို မေြပာဘဲ အမှားေတွဆက
ီ ပ
ုိ ဲ
တွနး် ပို ့ ေနမယ် ဆိရ
ု င် ြပည်သေူ တွဟာ လမ်းေ+ကာင်း
အမှား ေပ6 ေရာက်သာွ းနိင
ု ပ
် ါတယ်။ အဲလအ
ုိ ခါမျိုးမှာ
အြပစ်တင် သင်တ
့ ာက ြပည်သမ
ူ ဟုတပ
် ါ။ ြပည်သူ ေတွက
ဒီမက
ုိ ေရစီနဲ ့ မတန်ြခင်း
မဟုတပ
် ါ။
ပညာတတ်
လူတန်းစားေတွရဲ ့ ပျမ်းမ; အရည် အချင်းကသာ
ဒီမက
ုိ ေရစီနဲ ့ မတန်ြခင်း ြဖစ်ပါတယ်။
အေပ6ယံ
ပညာတတ်လာd က လူေတွရဲ ့ စုစေု ပါင်း အရည်အချင်းက
ြပည်သေူ တွကုိ လမ်းမှနေ် ပ6 မေခ6နိင
ု ဘ
် ဲ လမ်းမှားဆီ
တွနး် ပို ့ ေနလို ့သာ ြဖစ်ပါတယ်။
(၇)
ပညာတတ် ဆိသ
ု ူ တချို ့ရဲ ့ ကေလးကွက် တခုလည်း
ရှပ
ိ ါေသးတယ်။ ကိယ
ု က

ကချင်ဘက်က စာနာ0ပီး
ေြပာေပးလိက
ု ရ
် င် ကချင်ထင် သွား+ကတာမျိုး။ ချင်းဘက်
က မှနတ
် ယ်ထင်လုိ ့ ရပ်လက
ုိ ရ
် င် ချင်းထင် သွား+ကတာ
မျိုး။ တရုတက
် ုိ မုနး် တာကို မ:ကိုက်လုိ ့ ကိယ
ု က

ကန် ့ကွကမ
် ရ
ိ င် တရုတ၊် ကုလားဘက်က ဝင်ေြပာမိ
သူေတွကုိ ကုလား၊ Gay ေတွရဲ ့ အခွင့် အေရးကို ေြပာမိရင်
Gay ထင်+က ေတာ့တာ။တကယ်ေတာ့ အဲလုိ တံဆပ
ိ ်
လိက
ု က
် ပ်သူ ေတွဟာ သူတုိ ့စိတန
် ဲ ့ သူတုိ ့ နcငး် လိက
ု +် က
တာပါ။ သူတုိ ့မှာ ကိယ
ု အ
့် တb အတွကပ
် ဲ အ0မဲေတွးေနေတာ့
သူများက အြမင်ကျယ်ကျယ်နဲ ့ ကချင်မဟုတဘ
် ဲ ကချင်
အေ+ကာင်းေြပာတာမျိုး၊ ချင်းမဟုတဘ
် ဲ ချင်းေတွဘက်က
စာနာ0ပီး ေြပာတာမျိုး Gay မဟုတဘ
် ဲ Gay rights ကို
ေြပာတာမျိုး၊ ထိင
ု း် တေယာက်က ဗမာဘက်က ဝင်ရပ်
လိက
ု တ
် ာမျိုး အဲဒါေတွကုိ သူတုိ ့ ဘယ်လမ
ုိ ှ ေတွးတတ်မာှ
မဟုတဘ
် းူ ။
သူတုိ ့ရဲ ့
ကျဉ်းေြမာင်းတဲ့
စိတန
် ဲ ့ပဲ
လိက
ု ေ် တွး0ပီး “မင်းက ဗမာမှ ဟုတရ
် ဲ ့လား “မင်းက...
ကချင် မို ့လို ့ ဒီစကားမျိုးေြပာတာ “ကုလားတေယာက်
ပါးစပ်က ဒီစကားမျိုးပဲ ေြပာမှာပဲ စသည်ြဖင့် စကားရဲ ့
တန်ဖးုိ နဲ ့ မှနမ
် မှန် ကို မစဉ်းစားေတာ့ဘဲ အိးု နင်းခွကန
် င်း
တုံ ့ြပန်တတ် +ကပါတယ်။ တဘက်မာှ
သူတုိ ့ထင်တ့ဲ
အတိင
ု း် ကချင်က ကချင်ဘက်က ေြပာေတာ့ေရာ၊ ချင်းက
ချင်းဘက်က ေြပာေတာ့ေရာ၊ တရုတက
် ြမန်မာ ြပည်ဖာွ း
တရုတအ
် ေရး၊ ကုလားက ြမန်မာြပည်ဖာွ း ကုလားအေရး


30

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ေြပာေတာ့ေရာ ေြပာခွင့် မရှေိ တာ့ ဘူးတဲလ
့ ား။ ဗမာဟာ
ဗမာ တေယာက်ြဖစ်လုိ ့ ြမန်မာြပည်မာှ ြဖစ်ြဖစ်၊ တြခား
နိင
ု င
် ံ တခုခမ
ု ာှ ြဖစ်ြဖစ် ဗမာ့အေရး ေြပာခွင့် မရှေိ တာ့ဘးူ
တဲလ
့ ား။ ေြပာတဲ့ စကားမှနမ
် မှန၊် တန်ဖးုိ ရှမ
ိ ရှပ
ိ ဲ အေရး
:ကီးတာမို ့ အဲလလ
ုိ ူေတွရဲ ့ ေမးခွနး် ေတွ၊
တံဆပ
ိ ်
ကပ်မေ, တွဟာ သူတုိ ့မရင်က
့ ျက်ေသးတာကိြု ပေနပါတယ်။
(၈)
အဲလုိ ပညာတတ်ဆသ
ုိ ေူ တွရဲ ့ ကေလးကွက် ေတွကုိ
တခုချင်း လိက
ု ေ် ြဖရှငး် ေန ရင်ေတာ့ ဘယ်ေတာ့မ0ှ ပီးမှာ
မဟုတပ
် ါဘူး။ အဲဒါေတွအတွက် အေကာင်းဆုးံ နည်းကို
ေတာ့ ခေရငယ်က ကျေနာ်က
့ ုိ ေြပာြပထားပါတယ်။
“Debate လုပတ
် ့ဲ ေနရာမှာ…ကိယ
ု ့် Comment
ေအာက်မာှ တြခားလူ Comment တခု ေရာက်လာတိင
ု း်
ရ,းံ တာမဟုတဘ
် းူ ဦးကိရ
ု ဲ ့။ သူေြပာတဲ့ အေ+ကာင်းအရာက
ကိယ
ု ် အေပ6မှာ ေြပာထားတဲ့ အေ+ကာင်းအရာကို ေချဖျက်
နိင
ု မ
် ှ . . .သူက မေချဖျက်နင
ုိ ဘ
် န
ဲ ဲ ့ ေရးလာရင်၊
သူေရးလာတာက ေဆွးေနွးတဲ့ ပုစ
ံ မ
ံ ျိုး မဟုတဘ
် းူ ဆိရ
ု င်
ကိယ
ု ြ် ပန်ေရးေနလည်း စကားေတွ ေဖာင်းပွသာွ းတာက
လွလ
ဲ ုိ ့ ဘာမှမထူးဘူး . . အဲဒေ့ီ တာ့ ဘာမှထပ်ေရးေပးဖို ့
မလိဘ
ု းူ

ြပည်ေထာင်စဝ
ု ါဒီ
ဆလိင
ု း် မာန်
ြမန်မာြပည်ေထာင်စု
၁၉၄၈မှ
စတင်တည်ေထာင်ခေ့ဲ သာ
ေခတ်သစ်
ြပည်ေထာင်စြု မန်မာနိင
ု င
် ေံ တာ်သမိင
ု း် တွင်
ဖယ်ဒရယ်
စနစ်(ြပည် ေထာင်စစ
ု နစ်)နှငပ
့် တ်သက်0ပီး ယေန ့တိင
ု ်
နားလည်မ,
လွခ
ဲ သ
့ဲ ည့်
ြဖစ်ရပ်များ
ရှခ
ိ ပ
့ဲ ါသည်။
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်အား အမျိုးသားေရးအြမင်ြဖင့် နှစဘ
် က်
စလုးံ မှ ချဉ်းကပ်ခြ့ဲ ခင်းေ+ကာင့် မလိလ
ု ား အပ်သည့်
ြပဿနာများ
ြဖစ်ေပ6ခဲရ
့ ပါသည်။
အမျိုးသားနိင
ု င
် ံ
(Nation State)အြဖစ် ထူေထာင်ထားေသာ ြမန်မာ
နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်အား လူမျိုးေရးအြမင်ြဖင့်
နှစဘ
် က်စလုးံ မှ ြမင်ြခင်းသည် အမှားေတာ့ မဟုတပ
် ါ။
ြမန်မာြပည်ေထာင်စသ
ု ည် အမျိုးသား နိင
ု င
် ေံ လးများ၊
0မို ့ြပနိင
ု င
် ေံ လးများြဖင့် ေပါင်းစည်းလာခဲြ့ ခင်း ြဖစ်ေသာ
ေ+ကာင့် ဖယ်ဒရယ် စနစ်အား သမိင
ု း် အရ အမျိုးသားေရး
အြမင်ြဖင့် ရ,ြမင် ေန+ကရြခင်းြဖစ်ပါသည်။ အဂvလပ
ိ လ
် ုိ
ဖယ်ဒရယ် စနစ်၊ ဗမာလို ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်သည်
ဖွံ ့0ဖိုးေရး
ရ,ေထာင်၊့
နိင
ု င
် အ
ံ ပ
ု ခ
် ျုပ်ေရး
ယနbရား
ရ,ေထာင်အ
့ ရ တြပည်ေထာင်စနစ်ထက် ပိ0ု ပီးနှစသ
် က်စရာ
ေကာင်းသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် ံ အတွက် ပိ0ု ပီး အကျိုးရှိ
နိင
ု သ
် ည် သို ့မဟုတ် ြမန်မာ့နင
ုိ င
် ေံ ရး ေနာက်ခသ
ံ မိင
ု း် ၊
လူမျိုး စုလ
ံ င်မေ, တွကုိ ထည်စ
့ ဉ်းစားမယ်ဆပ
ုိ ါက အခု

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ကျွန်ေတာ် တင်ြပမည့် ဖယ်ဒရယ် စနစ်သည် သင်တ
့ င့်
ေကာင်းမွနတ
် ့ဲ စနစ်ြဖစ်ြခင်းကို ေတွ ့ြမင်ရပါလိမမ
့် ည်။
ယေန ့ကမ5ာတွင် တည်ရလ
ိှ ျက်ရေိှ သာ နိင
ု င
် အ
ံ သီးသီး
ပင်လ;င် ကမ5ာလူသားတိင
ု း် အတွက် ဘုရ
ံ ည်မန
ှ း် ချက် များ
ချမှတက
် ာ လုပေ် ဆာင်လျက် ရှေိ န+ကသည်။ ယေန ့
ကမ5ာတွင် ဥေရာပြပည်ေထာင်စဟ
ု ု ေခ6ရမည့် ဥေရာပ
သမဂ‡၊ အာဖရိက သမဂ‡စေသာ နိင
ု င
် ေံ ပါင်းစု ြပည်ေထာင်စု
များ ရှလ
ိ ာ0ပီြဖစ်သည်။ ကMန်ေတာ်တုိ ့ ြမန်မာနိင
ု င
် ံ
ပါ ၀င်ေနသည့် အာဆီယံ အဖွဲ ့:ကီး သည်လည်း ေနာင်တင
ွ ်
ြပည်ေထာင်စု ပုသ
ံ ဏ•န်သုိ ့ ဦးတည်ေန0ပီြဖစ်ပါသည်။ နိင
ု င
် ံ
အများစုသည် ဒီမက
ုိ
ေရစီနင
ုိ င
် မ
ံ ျားအြဖစ် ၂၁ရာစုတင
ွ ်
အသွငက
် းူ ေြပာင်း0ပီး0ပီ ြဖစ်ေသာေ+ကာင့် ဒီမက
ုိ ေရစီ
ကမ5ာဟု ေခ6လည်း မမှားေချ။ သို ့ေသာ် ဒီမက
ုိ ေရစီ အသွင်
ကူးေြပာင်း 0ပီးေသာ်လည်း ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ မ
် က
, ုိ မေလ;ာ့ချ
ခဲေ့ သာ ဒီမက
ုိ ေရစီနင
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် ြပည်တင
ွ း် စစ်၊ ဖွံ ့0ဖိုးတိးု
တက်မ, မညီမ;မ,၊ ဆင်းရဲမေဲွ တမ, ြပဿနာများြဖင့် ယင်း
နိင
ု င
် မ
ံ ျား၏ အစိးု ရများသည် ြပည်တင
ွ း်
ြပဿနာ
:ကီးငယ် များြဖင့် ဆက်လက် ရုနး် ကန်ေနဆဲ ြဖစ်သည်။
စာဖတ်သလ
ူ :ူ ကီးမင်းများထံမှ ြမန်မာြပည်ေထာင်စု
ဝါဒီဟု စာတမ်းေရးသားစရာလိအ
ု ပ်ပါသေလာ၊ ယခု
ြမန်မာနိင
ု င
် မ
ံ ာှ
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်ြဖင့် သွားေနသည်
မဟုတပ
် ါေလာ၊ ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ံ
မဟုတပ
် ါေလာဟု ေမးစရာရှလ
ိ ာနိင
ု ပ
် ါသည်။
ကMန်ေတာ် ေြဖဆိခ
ု ျင်ပါသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည်
ြပည်ေထာင်စအ
ု ြဖစ်သုိ ့ ဦးတည်ေနဆဲနင
ုိ င
် အ
ံ ြဖစ် ရှေိ နပါ
ေသးသည်။ အာဏာခွေဲ ဝပုမ
ံ ာှ အလွန် နည်းပါး0ပီး ဗဟို
တွငသ
် ာ အာဏာအားလုးံ
စုစည်းထား0ပီး အထက်
ေအာက်အဆင်အ
့ ဆင်ြ့ ဖင့် လည်ပတ်ေသာ ြမန်မာနိင
ု င
် ံ
အြဖစ်သာရှေိ နပါေသးသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် ၁၉၄၈
ခုနစ
ှ မ
် ယ
ှ ေန ့ထိ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ် မကျင်သ
့ းံု ခဲြ့ ခင်း
ေ+ကာင့် ယေန ့တိင
ု ် ဖွ0ံ ဖိုးဆဲနင
ုိ င
် အ
ံ ြဖစ် ရှေိ နေသးသည်ဟု
ထင်သည်။ ရ,ပေ် ထွးေသာ၊ ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ မ
် မ
ူ ျားေသာ အုပ်
ချုပ်ေရးယနbရား၊ ဆင်းရဲမေဲွ တမူ၊ ြပည်တင
ွ း် စစ်၊ လူထု
အု¼ံ ကမူများြဖစ်ေလ့ ရှေိ သာနိင
ု င
် ဘ
ံ ၀ ရှေိ နပါေသးသည်။
ယခုကMန်ေတာ်တင်ြပေသာ ြမန်မာြပည်ေထာင် စုဝါဒီ
စာတမ်းတွင် ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ န
် င
ုိ င
် ံေတာ်၏ အုပခ
် ျုပ်ေရး
ယနbရားလည်ပတ်ပအ
ံု ား မည်သုိ ့မ; အေထာက်အကူမြပု
ေစရုသ
ံ ာမက ရ,ပေ် ထွးမူကသ
ုိ ာ ြဖစ်ေစေသာ အလုပလ
် ပ
ု ရ

ခက်ေစေသာ ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ မ
် , မြဖစ်မေန ေလ;ာ့ချရမည့်
အပိင
ု း် တစ်ချို ့နှင့်
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်
ပီြပင်လာဖို ့
မြဖစ်မေန
ြပုြပင်ေြပာင်းလဲသင်သ
့ ည့်
အချက်များ၊
ြပည်ေထာင်စု စနစ်နင
ှ ့် တစ်ြပည်ေထာင် စနစ်ေခ6 ဗဟို
ဦးစီး အုပခ
် ျုပ်ေရးစနစ်(၂)မျိုး၏ ေကာင်းသည့် အချက်၊
မေကာင်းသည့် အချက်များကို ေလ့လာေဖာ်ြပထားပါ
သည်။ ကMန်ေတာ်သည် ပညာ ရှငတ
် စ်ေယာက် မဟုတ်
31

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ေသာေ+ကာင့် ြမန်မာ ြပည်ေထာင်စဝ
ု ါ ဒီ စာတမ်းတွင် အား
နည်းချက် များစွာ ရှန
ိ င
ုိ ပ
် ါသည်။ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်ကုိ
ရ,ြမင်ရာတွင် ဤစာတမ်းသည် အေထာက်အကူတစ်ခြု ဖစ်ဖုိ ့
ေမ;ာ်လင်ခ
့ ျက်သာ ကMန်ေတာ်တ
့ င
ွ ရ
် ပ
ိှ ါသည်။
ယခု ကMန်ေတာ်တင်ြပအပ်ေသာ ြမန်မာြပည် ေထာင်စု
ဝါဒီ စာတမ်းမှာ လူမျိုးေရးအြမင်ြဖင့် ြပည်ေထာင်စု
စနစ်အား တင်ြပြခင်းမျိုးမဟုတပ
် ဲ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်
အားြဖင့် ေဒသတစ်ခန
ု င
ှ တ
့် စ်ခု သဘာ၀သယံ ဇာတများ
မတူညေီ သာ၊ အသက် ေမွးပုြံ ခင်း မတူညေီ သာ၊ လူမျိုးစုံ
ေနထိင
ု ေ် သာ ြမန်မာ နိင
ု င
် သ
ံ ည် ပိမ
ု ဖ
ုိ ံွ ့0ဖိုးလာနိင
ု ပ
် ါသည်။
ြပည်ေထာင်စု စနစ်ြဖင့် ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် ဗျုရိက
ု ေရစီ အုပ်
ချုပ်ေရးယနbရားအရ ပိမ
ု ုိ ကျစ်လစ် အားေကာင်း ေစြခင်း၊
ြပည်ေထာင်စု အစိးု ရနှင့် ြပည်ေထာင်စု လdတေ် တာ်သည်
လည်း တစ်မျိုးသားလုးံ နှင့် သက်ဆင
ုိ ေ် သာ ကိစရ
I ပ်များကို
ပိမ
ု အ
ုိ ားစိက
ု ် ေဆာင်ရက
ွ န
် င
ုိ ြ် ခင်း၊ ြပည်နယ်နင
ှ တ
့် င
ုိ း် ေဒသ
:ကီး အသီးသီးအား အတိင
ု း် အတာအထိ အာဏာလုပပ
် င
ုိ ်
ခွငမ
့် ျား ပိမ
ု အ
ုိ ပ်နံှ ထားြခင်းြဖင့် ၎င်းတို ့ တိင
ု း် ေဒသ
:ကီးများ၊ ြပည်နယ်များမှ ြပည်သမ
ူ ျား၏ လိအ
ု ပ်ချက်
များကို အချိနမ
် ီ တာ၀န်ယေူ ြဖရှငး် ေပးနိင
ု 0် ပီး ြပည်
ေထာင်စတ
ု စ်ခလ
ု းံု သည်လည်း ဟန်ချက်ညည
ီ ီ ဖွံ ့0ဖိုး
တိးု တက်ေစမည်ြဖစ်ေသာေ+ကာင့်
ြမန်မာြပည်ေထာင်စု
ဝါဒီ စာတမ်းအား ကMန်ေတာ်ေရးသား လိက
ု ရ
် ပါသည်။
ြမန်မာြပည်ေထာင်စဝ
ု ါဒ
နိင
ု င
် တ
ံ စ်ခတ
ု င
ွ ေ် နထိင
ု ေ် သာ နိင
ု င
် သ
ံ ား တစ်ေယာက်
အေနြဖင့် ထိန
ု င
ုိ င
် တ
ံ င
ွ ် ပါဝင်ေနထိင
ု လ
် ေုိ သာ ရည်ရယ
ွ ်
ချက်ကုိ ေမးခဲပ
့ ါက နိင
ု င
် ၏
ံ ဘယ်အရပ်ေဒသတွင် ေနထိင
ု ်
သည်ြဖစ်ေစ ကMန်ေတာ့် အေနြဖင့် လုြံ ခံမခ
, စ
ံ ားရလိသ
ု ည်။
ကMန်ေတာ်၏ တစ်ကယ
ုိ ေ် ရ ဖွံ ့0ဖိုးတိးု တက်ခင
ွ ့် ရချင်
ပါသည်။ ကMန်ေတာ်ေနထိင
ု ေ် သာေဒသကိလ
ု ည်း ဖွံ ့0ဖိုးတိးု
တက်ေစချင်ပါသည်ဟု ကMန်ေတာ်ေြဖဆိခ
ု ျင်ပါသည်။ ထိမ
ု ှ
သာ ကMန်ေတာ်ေပျာ်ရင
d ရ
် ပါလိမမ
့် ည်။ မိသားစု တစ်ခတ
ု င
ွ ်
ပါ ၀င်ေနြခင်းသည်ပင်လ;င် လူသား တစ်ေယာက်အတွက်
ထိေု မ;ာ်လင်ခ
့ ျက်မျိုး ရှ+ိ ကမည် ြဖစ်သည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် တိင
ု း် ရင်းသားလူမျိုးေပါင်းစုံ အြပန်
အလှန် မှတ
ီ င်းေနထိင
ု ေ် သာ နိင
ု င
် ြံ ဖစ်ပါသည်။ ြမန်မာ
နိင
ု င
် သ
ံ ည် အေတာ်အတန် ကျယ်၀န်း0ပီး ေတာေတာင်
ေရေြမ အမျိုးမျိုး၊ ရာသီဥတုအမျိုးမျိုး၊ ဓေလ့အမျိုးမျိုး၊
အသက်ေမွး၀မ်းေ+ကာင်းပုံ
အမျိုးမျိုးရှေိ သာ
နိင
ု င
် ံ
လည်းြဖစ်သည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် ရ
ံ ိှ ရှမး် ြပည်နယ်နင
ှ ့် စစ်ကင
ုိ း်
တိင
ု း် ေဒသ:ကီးတို ့သည် နယ်သာလန်၊ ဘယ်လဂ
် ျီယမ်နင
ှ ့်
အြခားကမ5ာန
့ င
ုိ င
် ံ အေတာ်များများထက် ဧရိယာပိ0ု ပီး
ကျယ်၀န်း :ကီးမားပါသည်။ ကမ5ာေပ6တွင် ဒုတယ
ိ နိင
ု င
် ံ
နယ်နမိတ် အ:ကီးဆုးံ နိင
ု င
် မ
ံ ျားအုပစ
် တ
ု င
ွ ် ြမန်မာနိင
ု င
် ံ
ပါ ၀င်ပါသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် အေရှ.ေတာင် အာရှတင
ွ ်
ကုနး် ေြမ တစ်ဆက်တည်းနိင
ု င
် ံ အေနြဖင့် နယ်နမိတ်
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ဧရိယာအ:ကီးဆုးံ နိင
ု င
် ံ ြဖစ်ပါသည်။ ြပည်နယ် ၇ခုနင
ှ ့်
တိင
ု း် ေဒသ:ကီး ၇ခုတုိ ့ြဖင့် ြပည်ေထာင်စက
ု ုိ ဖွဲ ့စည်းထား
ပါသည်။
အချုပ်အြခာ
အာဏာ
အြပည်ရ
့ ေိှ သာ
ဗဟိအ
ု စိးု ရတစ်ရပ်မှ ြပည်တင
ွ း် ြပည်ပ ြပဿနာများကို
အဓိက ေြဖရှငး် ေပးေနေသာ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် လ
ံ ည်း
ြဖစ်သည်။

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

နိင
ု င
် မ
ံ ျားအြဖစ်သုိ ့ ေြပာင်းလဲေစလိသ
ု ည်။ ြပည်ေထာင်စု
ြမန်မာ နိင
ု င
် ံ ေတာ်အား ြပည်ေထာင်စု ပိဆ
ု န်ေစချင်သည်။

ဆက်လက်0ပီး ေဆွးေနွးရမည်ဆပ
ုိ ါက ကမ5ာတွင်
ြပည်ေထာင်စမ
ု ျားတွင် ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ် ကျင်သ
့ းံု ရြခင်း
ေ+ကာင့် 0ပိုကွပ
ဲ ျက်စးီ ရသည့် ြပည်ေထာင်စု နိင
ု င
် မ
ံ ရှပ
ိ ါ။
ကွနြ် မူနစ်နင
ုိ င
် ြံ ဖစ်ေသာ
ဆိဗ
ု ယ
ီ က်
ြပည်ေထာင်စု
နိင
ု င
် မ
ံ ျားတွင် ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ် ကျင်သ
့ းံု ဖို ့ လိရ
ု ြခင်း
တစ်ခသ
ု ာ ကွနြ် မူနစ်စနစ် 0ပိုလဲရြခင်းနှငအ
့် တူ ြပည်
အေ+ကာင်းရင်းများစွာ
ရှန
ိ င
ုိ ပ
် ါသည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် ံ
ေထာင်စု
0ပိုကွမ
ဲ ,
ဖြစ်ခရ
့ဲ ပါသည်။
အတွကလ
် ည်း ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ် ကျင်သ
့ းံု ဖို ့ လိရ
ု သည့်
ဆိဗ
ု ယ
ီ က်ြပည်ေထာင်စု
0ပိုကွရ
ဲ ြခင်း
အေ+ကာင်း အရင်းများစွာ ရှန
ိ င
ုိ ပ
် ါသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည်
အေ+ကာင်းအရင်းများတွင် ြပည်ေထာင်စု စနစ်စစ်စစ်
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ် ကျင်သ
့ းံု ရသည့် အေ+ကာင်းအရင်းကို
မကျင်သ
့ းံု ခဲြ့ ခင်းလည်း ပါဝင်ပါသည်။ ထို ့ အြပင် ြပည်
ြမန်မာနိင
ု င
် ံ သားများ သေဘာ ေပါက်ထားသည့် အေြဖမှာ
ေထာင်စစ
ု နစ်ဆသ
ုိ ည်မာှ ဒီမက
ုိ ေရစီ စံနန
, း် များ ြဖင့် သာ
လူမျိုးေပါင်းစုံ ေနထိင
ု ေ် သာနိင
ု င
် ံ ြဖစ်ြခင်းေ+ကာင့် ြပည်
တွစ
ဲ ပ်ရင
ှ သ
် န်နင
ုိ ေ် သာစနစ် ြဖစ်ပါသည်။ ဒီမုိ ကေရစီ
ေထာင်စစ
ု နစ် ကျင်သ
့ းံု ဖို ့ လိသ
ု ည်၊ လူမျိုးေပါင်းစုံ
ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် ြပည်ေထာင်စု စနစ်အားြဖင့်
ေနထိင
ု ေ် သာ နိင
ု င
် ြံ ဖစ်ြခင်း ေ+ကာင့် ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်
တိင
ု း် ြပည်စည်းလုးံ မူ0ပိုကွသ
ဲ ာွ းေသာ ြဖစ်စဉ် များမရှပ
ိ ါ။
ကျင်သ
့ းံု ဖို ့ လိသ
ု ည်ဟု လူအများစုမှ ေယဘုယျ သေဘာ
ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် ယခင် ဒီမက
ုိ ေရစီ ေခတ် ကာလ
ေပါက်ထားသည်။ ယင်းအေြဖမှာ မှနေ် သာ်လည်း လုံ
မဟုတခ
် သ
့ဲ ည့် အချိနက
် ာလ များတွင် ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်
ေလာက်သည်အ
့ ေြဖေတာ့ မဟုတေ် ချ။ အဘယ်ေ+ကာင့်
အား အနbရယ် တစ်ခြု ဖင်ြ့ မင်ြခင်းမှာ သင်ေ့ လျာ်ေသာ်လည်း
ဆိေု သာ်
ဂျာမနီကသ
့ဲ ုိ ့
လူမျိုးတစ်မျိုးတည်းသာ
၂၀၁၀ ေနာက်ပင
ုိ း် ယေန ့ ဒီမက
ုိ ေရစီ ေခတ်ကာလတွင်
ရာန,နး် ြပည်န
့ းီ ပါး ေနထိင
ု ေ် သာ နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ လ
် ည်း ြပည်
ြပည် ေထာင်စစ
ု နစ်ေခ6 နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ း် အာဏာ အြပန်အလှန်
ေထာင်စစ
ု နစ် ကျင်သ
့ းံု +ကြပန်သည်။ ထို ့အတူ နိင
ု င
် ံ
ခွေဲ ဝ ကျင်သ
့ းံု သည့် စနစ်ကုိ အနbရယ်တစ်ခအ
ု ေနြဖင့်
နယ်နမိတ် :ကီးမားကျယ်၀န်းေသာ နိင
ု င
် မ
ံ ျားတွငလ
် ည်း
မြမင်သင်ေ့ တာ့ပါ။ အဘယ်ေ့ +ကာင်ဆ
့ ေုိ သာ် ြပည်ေထာင်စု
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်ြဖင့်
လည်ပတ်ေနသည်ကုိ
ေတွ ့ရ
စနစ်မာှ ဗဟိအ
ု စိးု ရ အတွကလ
် ည်းေကာင်း၊ ြပည်နယ်၊
ပါသည်။ ထို ့အတူ ဆွစဇ
် ာလန်က့ဲသုိ ့ နိင
ု င
် န
ံ ယ်နမိတ် ေသး
တိင
ု း် ေဒသ:ကီး အစိးု ရများ အတွကေ် သာ် လည်းေကာင်း
ငယ်ေသာ
အြပန်အလှန်
နိင
ု င
် မ
ံ ျားတွငလ

ေကျနပ်စရာေကာင်း
ည်း
မျိုးချစ်စတ
ိ ြ် ဖင့် အမျိုးသားတစ်ရပ်အား ချစ်ြခင်းထက် နိင
ု င
် သ
ံ ား
ေသာ
ြပည်ေထာင်စစ
ု န ြဖစ်ြခင်းြဖင့် နိင
စနစ်

စ်



ဖစ်

ခင်
းေ+
ု င
် ေံ တာ်အား ချစ်စတ
ိ ြ် ဖင့် အစားထိးု ေြပာင်းလဲလာ+က0ပီြဖစ်သည်။
စ် ကျင့် သုးံ +က
ြောင့် ြဖစ်ပါသည်။
ြပန်သည်။
သို ့ေသာ်
ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ်
နိင
ု င
် ေံ တာ်များ၏ ရည်ရယ
ွ ် ချက်အားလုးံ မှာ အတူတပ
ူ င်
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်
အသုးံ ြပုလိက
ု ်
ပါ က
ြဖစ်သည်။ နိင
ု င
် သ
ံ ား အားလုးံ ၏ တိးု တက်ဖ0ံွ ဖိုးေရး၊
ြမန်မာနိင
ု င
် ေံ ြမပုအ
ံ ား
မည်ကသ
့ဲ ုိ ့ဆွမ
ဲ ည်နည်းဟု
ေပျာ်ရင
d ေ် ရးကိသ
ု ာ
ဦးတည်+ကသည်ချည်းြဖစ်သည်။
လူမေူ ရးဝက်ဆဒ
ုိ ် တစ်ခတ
ု င
ွ ် နိင
ု င
် ံ အစိတစ
် တ
ိ အ
် မdာ
ကMန်ေတာ်တုိ ့ ေရခံေြမခံ အေြခအေနနဲ ့ ကိက
ု ည
် လ
ီ ;င်၊
ြဖစ်မည် စိးု ရိမစ
် တ
ိ ြ် ဖင့် ေမးြမန်းသူ တစ်ချို ့ကို ေတွ ့ခဲဖ
့ းူ
တိင
ု း် ြပည်တဝှမး်
တည်0ငိမ်
ေအးချမ်းမူရလ
ိှ ;င်၊
ပါသည်။ ြပည်ေထာင်စဆ
ု သ
ုိ ည်အ
့ မည်မာှ
ြပည်ေထာင်
နိင
ု င
် သ
ံ ားများသည်လည်း ေကာင်းကျိုး ချမ်းသာ ရလ;င်၊
များကို စုလက
ုိ 0် ပီး တစ်နင
ုိ င
် တ
ံ ည်း ထူေထာင် ထားြခင်း
မည်သည်စ
့ နစ်မဆို ေအာင်ြမင်ြဖစ်ထန
ွ း် မည် ြဖစ်ပါသည်။
ြဖစ်ပါသည်။ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ် ဆိသ
ု ည်မာှ နိင
ု င
် တ
ံ စ်ခု
အတွငး် ကျင်သ
့ းံု ေသာ စနစ်ြဖစ်0ပီး နိင
ု င
် တ
ံ စ်ခအ
ု တွငး် သာ
ကMန်ေတာ်သည် 0မို ့ြပနိင
ု င
် မ
ံ ျားမှလ0ဲွ ပီး နိင
ု င
် ံ တိင
ု း်
အကျုံးဝင်ေသာ စနစ်ြဖစ်ပါသည်။ ြပည်ေထာင်စအ
ု တွငး်
သည် ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်ကျင်သ
့ းံု သင်သ
့ ည်ဟ
့ ု ယူဆသူ
တည်ရေိှ သာ ေဒသ အသီးသီးတွင် ၎င်းတို ့ ေဒသများနှင့်
တစ်ေယာက်ြဖစ်ေ+ကာင်း ၀န်ခလ
ံ ပ
ုိ ါသည်။ ြပည်ေထာင်စု
ကိက
ု ည
် မ
ီ ည့် မူဝါ ဒများ ချမှတန
် င
ုိ ရ
် န်၊ ၎င်းတို ့ေဒသ
စနစ်သည် ဒီမက
ုိ ေရစီ၏ အြပန်အလှန် ထိနး် ေကျာင်းမ,ကုိ
အတွက် ေခတ်ကာလအရ လိအ
ု ပ်ေသာ ြပုြပင်ေြပာင်းလဲ
အားြဖစ်ေစသည်။ ြပည်ေထာင်စဝ
ု ါ ဒသည် မ;တေသာ
မ,များကို လုပေ် ဆာင်နင
ုိ ရ
် န်၊ ေဒသခံ ြပည်သမ
ူ ျား၏
သေဘာရှသ
ိ ည်။ ေဒသတွငး် ဖွ0ံ ဖိုးမ,ကုိ အားေပး သည်။
လိအ
ု င်ဆနŒများကို ြဖည်ဆ
့ ည်းေပးနိင
ု ရ
် န်၊ စသည်တုိ ့ကို
ထို ့ေ+ကာင့်
ကျန်ရေိှ နေသးေသာ
ြပည်တင
ွ း် ြပဿနာ
လုပေ် ဆာင်နင
ုိ ဖ
် ုိ ့ အတွက် အာဏာ ခွေဲ ဝေပးသည့် စနစ်
များလှေသာ အမျိုးသားနိင
ု င
် မ
ံ ျားအား ြပည်ေထာင်စု
ြဖစ်ပါသည်။ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ် ကျင်သ
့ းံု သည် ြဖစ်ေစ
မကျင်သ
့ းံု သည်ြဖစ်ေစ ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ားများမှာ ြမန်မာ
32

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
နိင
ု င
် သ
ံ ားများသာ
ြဖစ်ပါသည်။
မျိုးချစ်စတ
ိ ြ် ဖင့်
အမျိုးသားတစ်ရပ်အား
ချစ်ြခင်းထက်
နိင
ု င
် သ
ံ ား
ြဖစ်ြခင်းြဖင့် နိင
ု င
် ေံ တာ်အား ချစ်စတ
ိ ြ် ဖင့် အစားထိးု
ေြပာင်းလဲလာ+က0ပီြဖစ်သည်။
ေရှးကာလများတွင် နိင
ု င
် မ
ံ ျားသည် မျိုးချစ်စတ
ိ ြ် ဖင့်
လူမျိုး တစ်မျိုးတည်း၊ ကိးု ကွယရ
် ာ တစ်ဘာသာတည်းသာ
ေနထိင
ု ေ် သာ အမျိုးသားနိင
ု င
် မ
ံ ျားအြဖစ် တည်ရခ
ိှ +့ဲ က
ေသာ်လည်း ယေန ့ေခတ်တင
ွ မ
် ူ နိင
ု င
် အ
ံ ေတာ်များများသည်
လူမျိုးေပါင်းစုံ၊ ဘာသာေပါင်းစုံ ေနထိင
ု ဖ
် ုိ ့ရန်ြဖစ်လာ0ပီး၊
နိင
ု င
် မ
ံ ျားသည် နိင
ု င
် ေံ တာ်အတွငး် တည်ရေိှ သာ နိင
ု င
် သ
ံ ား
များအားလုးံ ၏ တန်းတူေရး၊ အခွငအ
့် ေရးညီတည
ူ မ
ီ ;
ရရှေိ ရး၊ ဖွ0ံ ဖိုးေရးတို ့အတွက် တည်ေထာင်ေသာ ြပည်
ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျား(ဝါ ) လစ်ဘရယ် ဒီမက
ုိ ေရစီ နိင
ု င
် မ
ံ ျား
အြဖစ်သုိ ့
ေရာက်ရလ
ိှ ာခဲ+့ က0ပီ
ြဖစ်သည်။
နိင
ု င
် သ
ံ ားတို ့အား အကျိုးမြပုေသာ ဗဟို ချုပ်ကင
ုိ ်
မ,များကို တတ်နင
ုိ သ
် မ; ေလ;ာ့ချေန+ကေသာ နိင
ု င
် ံ
ေတာ်များြဖစ်လာ+က0ပီ ြဖစ်ပါသည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် အေတာ်အတန် ကျယ်၀န်း0ပီး
လမ်းပန်း ဆက်သယ
ွ ေ် ရး အေြခအေန အမျိုးမျိုး၊
ေတာေတာင်ေရေြမ အမျိုးမျိုး၊ ရာသီဥတုအမျိုးမျိုး၊
ဓေလ့အမျိုးမျိုး၊
အသက်ေမွး၀မ်းေ+ကာင်းပုအ
ံ မျိုးမျိုး
တည်ရေိှ သာနိင
ု င
် ံ ြဖစ်သည့် အတွက် ြပည်ေထာင်စု စနစ်
မြဖစ်မေန ကျင်သ
့ းံု ရမည့် နိင
ု င
် မ
ံ ျားထဲတင
ွ ် ပါဝင်
ေနပါသည်။
ယေန ့ ဒီမက
ုိ ေရစီကမ5ာတွင်
ြမန်မာ
နိင
ု င
် သ
ံ ည်လည်း နိင
ု င
် သ
ံ ားတို ့၏ ေကာင်းကျိုးစီးပွား၊
လုြံ ခုံမ,၊ ေပျာ်ရင
d မ
် တ
ူ ုိ ့အား အကာအကွယ် မေပးေသာ
အဟန် ့အတား ြဖစ်ေစေသာ ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ ် မ,များကို
ယေန ့အချိနတ
် င
ွ ် မြဖစ်မေန ြပင်ဆင် ေြပာင်းလဲရေတာ့မည့်
အချိနတ
် န်ေန0ပီြဖစ်ပါသည်။ ြမန်မာ နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် နိင
ု င
် ေံ တာ်
ဖွ0ံ ဖိုးေရး၊ နိင
ု င
် ေံ တာ် စည်းလုးံ ေရး ြဖစ်ေပ6နိင
ု ေ် စရန်
ြပုြပင်
ေြပာင်းလဲ
ရမည့်
အချက်
များကို
ကMန်ေတာ်ဆက်မေဆွးေနွးမီ ဗဟို ချုပ်ကင
ုိ သ
် ည့် စနစ်ေခ6
တစ်ြပည်ေထာင် စနစ်နင
ှ ့် အာဏာခွေဲ ဝသည်စ
့ နစ်ေခ6
ြပည်ေထာင်စု စနစ်၊ ၎င်းစနစ် နှစမ
် ျိုး၏ ေကာင်းသည့်
အချက်၊ မေကာင်းသည်အ
့ ချက် များကို ဦးစွာ ေဖာ်ြပ
လိပ
ု ါသည်။
တြပည်ေထာင်စနစ် (Unitary Stystem)
တြပည်ေထာင်စနစ်သည် နိင
ု င
် န
ံ ယ်နိမတ
ိ ် သိပမ
် :ကီး
ေသာ၊ ပထဝီနယ်ေြမအရလည်း ဆက်စပ်ြခင်း၊ လူမျိုး
ဓေလ့ထးံု စံ
ညီညတ
ွ ြ် ခင်း၊
လမ်းပန်းဆက်သယ
ွ ေ် ရး
ေကာင်းြခင်း အစရှေိ သာအဂvါရပ်များနှင့် ြပည်စ
့ လ
ံု ;င်
တြပည်ေထာင်စနစ်ြဖင့် လည်ပတ်နင
ုိ သ
် ည်။ တြပည်
ေထာင်၊ တမင်း၊ တနိင
ု င
် စ
ံ နစ်၏ လက/ဏာများမှာ
၁။ အချုပ်အြခာအာဏာ အြပည်ရ
့ ေိှ သာ အစိးု ရ
အဖွဲ ့ တစ်ခတ
ု ည်းသာ ရှြိ ခင်း၊
33

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်
၂။ အာဏာပိင
ု ် ဥပေဒအဖွဲ ့ တစ်ဖဲွ ့တည်းသာ

ရှြိ ခင်း၊
၃။ ဥပေဒအဖွဲ ့၏ ဥပေဒြပုခွင့် တန်ခးုိ အာဏာကို
ကန် ့သတ်ချက် မထားရှြိ ခင်း၊
၄။ ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ သ
် ည့် အုပခ
် ျုပ်ေရးစနစ်ြဖင့်
တိင
ု း် ြပည် တစ်ခလ
ု းံု ၏ တည်0ငိမ်မ၊, ဖွံ ့0ဖိုး တိးု တက်
မ,အား တာ၀န်ခြံ ခင်း၊ တစ်ြပည်ေထာင်စနစ်ေခ6 ဗဟို ဦးစီး
အုပခ
် ျုပ်ေရးစနစ်တင
ွ ် အစိးု ရတစ်ရပ်သာရှ0ိ ပီး အာဏာ
သည် အထက်မေှ အာက်သုိ ့ စီးဆင်းသည်။ ြပည်ေထာင်စု
မဟုတေ် သာ နိင
ု င
် မ
ံ ျားတွင် ြပည်နယ် အုပခ
် ျုပ်ေရး
အ:ကီးအကဲများ ရှန
ိ င
ုိ ေ် သာ်လည်း ၎င်းတို ့မှာ ဗဟိအ
ု စိးု ရမှ
ခန် ့အပ်ေသာ ၀န်ထမ်းများသာ ြဖစ်ပါသည်။ တစ်နင
ုိ င
် ံ
လုးံ ရှိ အစိးု ရဌာနတိင
ု း် သည် ဗဟိအ
ု စိးု ရ လက်ေအာက်ခံ
ဌာနများ ြဖစ်သည်။ အာဏာအား မခွေဲ ဝဘဲ ဗဟိမ
ု ှ ချုပ်
ကိင
ု ထ
် ားြခင်းသည် တစ်ြပည်ေထာင်စနစ်၏ လက/ဏာ
တစ်ရပ်ြဖစ်သည်။
တြပည်ေထာင်နင
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် များေသာအားြဖင့် လdတ်
ေတာ်တစ်ရပ်သာ ထားရှ+ိ က0ပီး၊ မဲဆနŒနယ် အလိက
ု ်
လူဦးေရအလိက
ု ် တင်ေြမှာက်ထားေသာ လdတေ် တာ်
တစ်ရပ်ြဖင့် တိင
ု း် ြပည်အတွက် လိအ
ု ပ် သည့် ြပုြပင်
ေြပာင်းလဲသင်သ
့ ည်များကို လုပေ် ဆာင် နိင
ု သ
် ည်။ ယင်းမှာ
ဒုတယ
ိ ထူးြခားချက်ြဖစ်သည်။
အစိးု ရတစ်ရပ်၊ လdတေ် တာ်တစ်ရပ်စနစ် ြဖစ် ေသာ
ေ+ကာင့် အာဏာ ရရှန
ိ င
ုိ မ
် ည့်ေနရာမှာ နည်းပါးသည့်
အတွက် တစ်ြပည်ေထာင် နိင
ု င
် မ
ံ ျားတွင် တစ်ခတ
ု ည်း
ေသာ လdတေ် တာ်တင
ွ ် လdမး် မိးု နိင
ု ေ် ရးအား နိင
ု င
် ေံ ရး
ပါတီများ အေနြဖင့် :ကိုးပမ်း+ကသည်။ လdတေ် တာ်တင
ွ ်
အများစု အနိင
ု ရ
် ေသာပါတီများမှ ြပုြပင် ေြပာင်းလဲမူ
များကို ၎င်းတို ့ စိတ:် ကိုက် ြပုလုပခ
် င
ွ ရ
့် သ
ိှ ည်။ အတိက
ု ်
အခံ
ြဖစ်ရေသာ
ပါတီများ
အေနြဖင်တ
့ ြခားနည်းလမ်းြဖင့်
နိင
ု င
် ၏
ံ အုပခ
် ျုပ်ေရး၊
ဥပေဒြပုေရးတို ့တွင်
ေနရာမရှသ
ိ ြဖင့်
လdတေ် တာ်
တစ်ရပ်၏ တန်ခးုိ အာဏာနှင့် အနိင
ု ရ
် ပါတီ၏ +သဇာ မှာ
တစ်ြပည်ေထာင်
နိင
ု င
် မ
ံ ျားတွင်
အကန် ့အသတ်
မရှြိ ဖစ်ရသည်။
တြပည်ေထာင်နင
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် အစိးု ရတစ်ရပ်တည်းမှ
တိင
ု း် ြပည်တစ်ခလ
ု းံု ၏ တည်0ငိမမ
် ၊ူ ဖွ0ံ ဖိုး တိးု တက်မက
, ုိ
ေဖာ်ေဆာင်သည်။ အစိးု ရတစ်ရပ်တည်းြဖင့် တိင
ု း် ြပည်
အကျိုးကို စိတ:် ကိုက် ေဖာ်ေဆာင်ခင
ွ ့် ရှြိ ခင်းသည်
တစ်ြပည်ေထာင် နိင
ု င
် မ
ံ ျား၏ ထင်ရာှ းသည့် အမှတ်
အသားြဖစ်သည်။
တြပည်ေထာင်စနစ်၏ေကာင်းေသာအချက်များ
၁။ တစ်တင
ုိ း် ြပည်လးံု ၌ အစိးု ရ တစ်ဖဲွ ့တည်းသာ
ရှသ
ိ ြဖင့် တိင
ု း် ြပည်အပ
ု ခ
် ျူပ်ေရး စက်ယနbရား အတွက်
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
လူေတာ်လူေကာင်း များများ ရရှိရန်မလိ။ု ြပည်ေထာင်စု
နိင
ု င
် မ
ံ ျိုးတွငမ
် ူ အစိးု ရ အဖွဲ ့ေပါင်း များစွာအတွက် လူေတာ်
လူေကာင်း များစွာ လိသ
ု ည်။
၂။ အစိးု ရတစ်ဖဲွ ့တည်းသာ ရှေိ သာေ+ကာင့် တိင
ု း်
ြပည်၏တာ၀န်ကုိ ပခုးံ လွရ
ဲ န် အခွငမ
့် သာ။ ထို ့ေ+ကာင့်
တာ၀န်၀တuရားများကို အစွမး် ကုန် ေဆာင် ရွကန
် င
ုိ သ
် ည်။
ထို ့ြပင် ၎င်းအစိးု ရသာ အချုပ်အြခာ အာဏာပိင
ု ်
ြဖစ်ေသာေ+ကာင့် ြပည်တင
ွ း် ြပည်ပ ြပဿနာများကို
၎င်းအစိးု ရမှ ၎င်းစိတ:် ကိုက် ေြဖ ရှငး် နိင
ု သ
် ည်။
၃။ တိင
ု း် ြပည်တင
ွ း် ၌
အချုပ်အြခာအာဏာပိင
ု ်
အစိးု ရ တစ်ဖဲွ ့တည်းသာ ရှသ
ိ ြဖင့် ြပည်ေထာင်စု နိင
ု င
် မ
ံ ျား
ကဲသ
့ ုိ ့ ဗဟိအ
ု စိးု ရနှင့် ြပည်နယ်အစိးု ရများ ေသာ်လည်း
ေကာင်း၊ ြပည်နယ်အစိးု ရ အချင်းချင်း ေသာ်လည်းေကာင်း
အြငင်းပွားရေသာကိစရ
I ပ်များ မေပ6ေပါက် နိင
ု ေ် ပ။
၄။ ြပုြပင်ေြပာင်းလဲရာတွင်
တြပည်ေထာင်က
ြပည်ေထာင်စု
နိင
ု င
် င
် ထ
ံ က်
လွယက
် လ
ူ ျင်ြမန်သည်။
တစ်ြပည်လးံု နှင့် သက်ဆင
ုိ ေ် သာ ကိစရ
I ပ် များတွင် ဗဟို
အစိးု တစ်ရပ်နင
ှ ့်
ဥပေဒြပု
ပါလီမန်တစ်ရပ်၏
သေဘာထားသာလ;င် အဓိကြဖစ်ေသာ ေ+ကာင့် လွယက
် ူ
လျင်ြမန်ရြခင်းြဖစ်သည်။ ထို ့ေ+ကာင်ပ
့ င် အဂvလန်သည်
အေမရိကန်ထက် တစ်နစ
ှ ေ် စာ၍ ၁၉၁၉ ခုနစ
ှ တ
် င
ွ ်
မိနး် မများကို မဲေပးခွင့် ြပုနိင
ု ် ခဲသ
့ ည်။
၅။ အစိးု ရတစ်ဖဲွ ့သာရှေိ သာ တြပည်ေထာင် နိင
ု င
် မ
ံ ာှ
အစိးု ရအဖွဲ ့ေပါင်းများစွာရှေိ သာ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ံ ထက်
အစိးု ရ
အသုးံ စရိတ်
သက်သာသည်။
ထို ့ေ+ကာင့်
တြပည်ေထာင်နင
ုိ င
် သ
ံ ားတို ့မှာ ြပည်ေထာင်စသ
ု ားတို ့ထက်
အခွနထ
် မ်း ေဆာင်ရြခင်း သက်သာေလ့ရသ
ိှ ည်။
တြပည်ေထာင်စနစ်၏မေကာင်းေသာအချက်များ
၁။ မျက်ေမှာက်ေခတ်အစိးု ရတိင
ု း် တွင် များစွာေသာ
ြပဿနာများကို ရင်ဆင
ုိ ေ် န+ကရသြဖင့် အေရး:ကီးေသာ
အြပည်ြပည်ဆင
ုိ ရ
် ာ
ြပဿနာများနှင့်
ြပည်တင
ွ း်
ြပဿနာ:ကီးများကိသ
ု ာ ဦးစားေပးေြဖရှငး် ေနရသည်။
ထို ့ေ+ကာင်ြ့ ပည်နယ်တင
ွ း် ၊ ေဒသအတွငး် ြပဿနာငယ်
များမှာ လျစ်လျူရ,ခေံ နရေပသည်။ ထိသ
ု ုိ ့ လျစ်လျူရ,ခံ
ထားရေသာ
ြပဿနာများရှသ
ိ ည့်
ေနရာများတွင်
ေနထိင
ု ေ် သာလူပဂ
ု ုိ‡ လ် အဖွဲ ့အစည်းတို ့မှာ နစ်နာမ,ရသ
ိှ ည်။
၂။ အစိးု ရအဖွဲ ့တစ်ဖဲွ ့တည်းရှြိ ခင်းြဖင့် တိင
ု း် ြပည်
တွငး် ရှိ အများအကျိုးအတွက် ထမ်းေဆာင် လိေု သာ
လူေတာ်လူေကာင်းများအတွက် ၎င်းတို ့နှင့် သင်ေ့ တာ်ေသာ
ေနရာများ လုေံ လာက်စာွ မရှသ
ိ ြဖင့် အခွငအ
့် ေရး ဆုးံ ရ,းံ
ေစနိင
ု သ
် ည်။ လူေတာ်များကို သင်ေ့ တာ်ေသာေနရာတွင်
အသုးံ မချရသြဖင့် တိင
ု း် ြပည်လည်း နစ်နာနိင
ု သ
် ည်။
၃။ တိင
ု း် ြပည်:ကီး ပထဝီအေနအထား ဆက်စပ်မ,
မရှ၊ိ သဘာဝသယံဇာတ ထွကက
် န
ု မ
် ျားလည်း မတူ
ညီြခင်းေ+ကာင့် ဖွံ ့0ဖိုးတိးု တက်မ, မညီမ;ေသာ ေဒသများ
ရှလ
ိ ;င် လူမျိုး ဓေလ့ထးံု စံမတူလ;င် တြပည်ေထာင် နိင
ု င
် ံ
မဖွဲ ့စည်းသင်ေ့ ပ။ ဖွံ ့0ဖိုးတိးု တက်မ, မညီမ;ြခင်း ြဖစ်ရေသာ
34

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ြပဿနာအရပ်ရပ်ကုိ အစိးု ရ တစ်ရပ်တည်းြဖင့် မေြဖရှငး်
ေပးနိင
ု ြ် ခင်းေ+ကာင့် တစ်ြပည်လးံု
အတိင
ု း် အတာြဖင့်
ဖွံ ့0ဖိုးတိးု တက်မ, ေနှာင်ေ့ နှးနိင
ု သ
် ည်။
၄။ အစိးု ရတစ်ရပ်သာရှြိ ခင်းေ+ကာင့် ဗဟိဦ
ု းစီး အုပ်
ချုပ်ေရးစနစ်ြဖင့် ကိစI အရပ်ရပ်ကုိ ေြဖရှငး် သြဖင့် အ နိင
ု ရ

ပါတီ၏သေဘာထားသည်သာ အဓိက ြဖစ်ေနသည်။
တြပည်ေထာင်စနစ် နိင
ု င
် ေံ ရးတွင် အစိးု ရမြဖစ်ရေသာ
အတိက
ု အ
် ခံပါတီများသည်
ြပည်နယ်များတွငလ
် ည်း
ကိယ
ု ပ
် င
ုိ အ
် စိးု ရြဖစ်ခင
ွ ့် မရနိင
ု ေ် ပ။
၅။ ြပည်နယ်များတွင် လုပပ
် င
ုိ ခ
် င
ွ ့် မအပ်နထ
ံှ ား
ေသာေ+ကာင့် တြပည်ေထာင်နင
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် ြပည်နယ်များ
ရှေိ သာ်လည်း အုပခ
် ျုပ်ေရးအရ သတ်မတ
ှ မ
် , အမည်ခံ
သက်သက်သာ ြဖစ်ေနသည်။ ေယဘုယျ အားြဖင့်
တြပည်ေထာင်နင
ုိ င
် မ
ံ ျား၏ ဗဟိအ
ု စိးု ရသည် များေသာ
အားြဖင့် ြပည်တင
ွ း် ြပဿနာများ၊ ကိစရ
I ပ်များကို လိက
ု လ
် ံ
ေြဖရှငး် ေနြခင်းြဖင်သ
့ ာ အ ချိနက
် န
ု ရ
် သည်။
၆။ တြပည်ေထာင်နင
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင်
အစိးု ရတစ်ရပ်
တည်းြဖင့် လူထလ
ု လ
ုိ ားချက်များကို မေြဖရှငး် နိင
ု သ
် ည့်
အချိနအ
် ခါများတွင် တိင
ု း် ြပည်တဝှမး် အချိနမ
် ေရွး လူထု
အု¼ံ ကမ,၊ မ0ငိမသ
် က်မ, ြဖစ် ေပ6ေစနိင
ု သ
် ည်။
ဖယ်ဒရယ် စနစ်(Federal
(Federal System)
ြပည်ေထာင်စန
ု ည်းအရ ေပါင်းစပ်ရာတွင် ပါဝင်ေသာ
ြပည်နယ်များမှာ အချို ့ေသာ အာဏာများကို စွန် ့လdတရ
် 0ပီး
ကျန်အာဏာများကို လက်ဝယ်ထားရှိ ရေပသည်။
ြပည်နယ်များသည် ြပည်ေထာင်စအ
ု စိးု ရ ေြဖရှငး် နိင
ု ်
ေသာ ကာကွယေ် ရး၊ နိင
ု င
် ြံ ခားေရး၊ ေငွေ+ကးစေသာ
တစ်နင
ုိ င
် လ
ံ းံု နှင့် သက်ဆင
ုိ ေ် သာ အာဏာများကို ဗဟို
အစိးု ရသို ့ ေပးအပ်ရ0ပီး မိမတ
ိ ုိ ့ဘာသာ ေြဖရှငး် နိင
ု ေ် သာ
¼ကင်းကျန်သည့် အာဏာများကို မိမတ
ိ ုိ ့ လက်၀ယ်၌
ထားရှ+ိ ကသည်။ ထို ့ေ+ကာင့် ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ဆ
ံ သ
ုိ ည်မာှ
ဗဟိအ
ု စိးု ရနှင့် ြပည်နယ် အစိးု ရတို ့ အာဏာကို ခွေဲ ဝ0ပီး
အုပခ
် ျုပ်သည့် နိင
ု င
် ပ
ံ င်ြဖစ်သည်။
ဗဟိအ
ု စိးု ရနှင့် ြပည်နယ်အစိးု ရတို ့+ကား အာဏာ ခွဲ
ေဝရာတွင် ဖွဲ ့စည်းအုပခ
် ျုပ်ပံု အေြခခံဥပေဒြဖင့် ခွဲ
ေဝသည်။ ထို ့ေ+ကာင့် ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် ယင်းတို ့
အတွက် သီးြခား ထင်ရာှ းသည့် ဂုဏအ
် ဂvါ လက/ဏာ
သုးံ ရပ် ေပ6ေပါက် လာသည်။ ၎င်းတို ့မှာ
(၁) ဖွဲ ့စည်းအုပခ
် ျုပ်ပံု အေြခခံဥပေဒ တန်ခးုိ :ကီးြခင်း
(၂) အာဏာကို ခွေဲ ဝြခင်း(ြပည်နယ်တင
ုိ း် တွင် အေြခခံ
ဥပေဒ အသီးသီးေရးဆွခ
ဲ င
ွ ရ
့် ြိှ ခင်း)
(၃) ဗဟိအ
ု စိးု ရနှင့် ြပည်နယ်အစိးု ရများ ေသာ်
လည်းေကာင်း၊ ြပည်နယ်အစိးု ရ အချင်းချင်းေသာ်လည်း
ေကာင်း၊ အြငင်းပွားမ, များကို ဆုးံ ြဖတ် ေြဖရှငး် နိင
ု သ
် ည့်
အာဏာပိင
ု ် အဖွဲ ့တစ်ခရ
ု ြိှ ခင်း။
ြပည်ေထာင်စု စနစ်သည် အာဏာကို အြပန်အလှန်
ခွေဲ ဝကျင်သ
့ းံု ေသာစနစ် ြဖစ်သည်။ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ှ ့် ြပည်
နယ်တင
ွ ် မည်သူ ့မည်သမ
ူ ;အာဏာ ပိရ
ု သ
ိှ ည်မဟုတဘ
် ၊ဲ
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ြပည်နယ်တစ်ခအ
ု တွငး်
ကိစရ
I ပ်များတွင်
များေသာ
အားြဖင့် ယင်းြပည်နယ်အစိးု ရမှ တာ၀န်ယြူ ခင်း၊ အာဏာ
ရှ0ိ ပီး ြပည်ေထာင်စ(ု တစ်နင
ုိ င
် လ
ံ းံု ) ဆိင
ု ရ
် ာ ကိစတ
I င
ွ ်
ြပည်ေထာင်စအ
ု စိးု ရမှာ
တာ၀န်ယြူ ခင်း၊
အာဏာ
ရှြိ ခင်းသာ ြဖစ်သည်။
(၁) ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် ဗဟိအ
ု စိးု ရနှင့် ြပည်
နယ်အစိးု ရတို ့ထက်
တန်ခးုိ အာဏာ
:ကီးမားေသာ
အရာတစ်ခရ
ု ပ
ိှ ါသည်။ ၎င်းအရာမှာ ဖွဲ ့စည်းအုပခ
် ျုပ်ပံု
အေြခခံဥပေဒပင်ြဖစ်သည်။ ဗဟိအ
ု စိးု ရသည် လည်း
ေကာင်း၊
ြပည်နယ်အစိးု ရများ
သည်လည်းေကာင်း၊
ဖွဲ ့စည်းအုပခ
် ျုပ်ပံု အေြခခံ ဥပေဒ၏ ခွငြ့် ပုချက်များမှအပ
မည်သည့် အချက် အလက် တစုတ
ံ ရာကိမ
ု ; ကျူးလွန်
ေဖာက်ဖျက် နိင
ု ခ
် င
ွ မ
့် ရှ။ိ ဗဟိအ
ု စိးု ရနှငြ့် ပည်နယ် အစိးု ရ
တို ့၏ ေဆာင်ရက
ွ ခ
် ျက်တင
ုိ း် သည် ဖွဲ ့စည်းအုပခ
် ျုပ်ပံု
အေြခခံ ဥပေဒ၏ ခွငြ့် ပုချက်အရသာလ;င် ြဖစ်ရသည်။
ထို ့ေ+ကာင့် ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် င
် တ
ံ င
ွ ် ဖွဲ ့စည်း အုပခ
် ျုပ်ပံု
အေြခခံဥပေဒသည် တန်ခးုိ အာဏာ အ:ကီးမားဆုးံ ေသာ
အရာ ြဖစ်သည်။
(၂) ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် တ
ံ င
ွ ် ပါ ၀င်ေသာြပည်နယ်
များသည် ၎င်းတို ့၏ အချို ့ေသာအာဏာ များနှင့်
အခွငအ
့် ေရးများကို စွန် ့လdတ+် ကြခင်းြဖစ်သည်။ ထို ့ေ+ကာင့်
၎င်းြပည်နယ်တုိ ့သည်
မည်သည်အ
့ ခွင့်
အေရးနှင့်
မည်သည့် တန်ခးုိ ပါဝါ အာဏာများကို စွန် ့လွတ0် ပီး မည်
သည့် အခွငအ
့် ေရးနှင့် မည်သည့် အာဏာကို မိမတ
ိ ုိ ့ပိင
ု ဆ
် င
ုိ ်
ထားေ+ကာင်း အတိအလင်း ရှငး် လင်းထားရေပမည်။
ယင်းသို ့ မိမတ
ိ ုိ ့နှင့် သက်ဆင
ုိ ေ် သာအာဏာ၊ မသက်ဆင
ုိ ်
ေသာ အာဏာ ဟူ၍ တိတက
ိ ျကျသိရန
ိှ င
ုိ ေ် စရန် ဖွဲ ့စည်း
အုပခ
် ျုပ်ပံု အေြခခံဥပေဒြဖင့် ခွေဲ ဝသတ်မတ
ှ ထ
် ားေပသည်။
ထို ့ေ+ကာင့်
အာဏာခွေဲ ဝြခင်းမှာြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ ်င၏

သီးြခားထင်ရာှ းသည့် ဒုတယ

လက/ဏာ တစ်ရပ်ပင်
ြဖစ်သည်။
(၃) ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ၌

အစိးု ရတစ်ဖဲွ ့ထက် ပို
များေသာေ+ကာင့် အစိးု ရအချင်းချင်း အြငင်းပွား နိင
ု မ
် မ
, ျား
ြဖစ်နင
ုိ သ
် ည်။ အထူးသြဖင့် ဗဟိအ
ု စိးု ရနှင့် ြပည်နယ်
အစိးု ရတို ့သည် အုပခ
် ျုပ်ေရးကိစမ
I ျားတွင် လည်းေကာင်း၊
တရားဥပေဒေရးရာ များအတွက် ေသာ်လည်းေကာင်း
အြငင်းပွားတတ်သည်။ ဤကဲသ
့ ုိ ့ အြငင်းပွားအချင်းများ
မ,များကို
ဆုးံ ြဖတ်ေြဖရှငး် ရန်
အဖွဲ ့အစည်းတစ်ရပ်
ရှရ
ိ ေပသည်။ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ၌
ံ အြငင်းပွားမ,ကုိ ေြဖရှငး်
ဆုးံ ြဖတ်နင
ုိ ေ် သာ အဖွဲ ့တစ်ခရ
ု ြိှ ခင်းသည် ထိန
ု င
ုိ င
် ၏

တတိယ ထူးြခားသည့် လက/ဏာတရပ်ြဖစ်သည်။
ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျားတွငလ
် တ
d ေ် တာ်နစ
ှ ရ
် ပ်ကုိ ထား
ရှ+ိ ကသည်။ ြပည်ေထာင်စမ
ု ဟုတေ် သာ နိင
ု င
် တ
ံ စ်ချို ့တွင်
လdတေ် တာ်နစ
ှ ရ
် ပ်ရေိှ သာ်လည်း ေအာက် လdတေ် တာ်

35

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

တွငသ
် ာ အာဏာရှသ
ိ ည်။ ြပည်ေထာင်စု နိင
ု င
် မ
ံ ျားတွငမ
် ူ
အထက်လတ
d ေ် တာ်နင
ှ ့် ေအာက်လတ
d ေ် တာ်မာှ
၎င်းတို ့
ဆိင
ု ရ
် ာ ဆုးံ ြဖတ်နင
ုိ သ
် ည့် ကိစရ
I ပ်များတွင် အာဏာကိယ
ု စ
် ီ
ရှသ
ိ ည်။ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် အထက်လတ
d ေ် တာ်
သည် ြပည်နယ်အသီးသီးကို ကိယ
ု စ
် ားြပုသည်။ အထက်
လdတေ် တာ်သည်
ြပည်ေထာင်စပ
ု သ
ံု ဏ•န်ကုိ
ေဖာ်
ေဆာင်သည်။
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်၏
ဆိလ
ု ရ
ုိ င်းမှာ
ေဒသနbရ
အုပခ
် ျုပ်ေရးကို အားေပးသည့် သေဘာတရား အေပ6
အေြခခံ ထားသည်။ နိင
ု င
် ေံ တာ်တင
ွ ် ပါ ၀င်ေသာ ေဒသ
အသီးသီး၏ ေဒသခံများသာ အဆိးု အေကာင်း ခံစား
ရမည့် အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ် အကျိုးေဆာင်ေပးရန်
အစိးု ရအသီးသီး
ထားရှေိ ပးြခင်းြဖင့်
ဗဟိအ
ု စိးု ရ
သည်လည်း တစ်နင
ုိ င
် လ
ံ းံု အတိင
ု း် အတာတွင် ဖိဖစ
ိ းီ စီး
အလုပလ
် ပ
ု န
် င
ုိ ် ေစရန်အတွက် ြဖစ်သည်။
ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် န
ံ င
ှ ့် ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ဟုတေ် သာ
နိင
ု င
် မ
ံ ျားကို ခွြဲ ခားလိပ
ု ါက
၁။ ြပည်နယ်အပ
ု ခ
် ျုပ်ေရးတွင် မည်သည်ပ
့ ဂ
ု ုိ‡ လ်
အ:ကီးဆုးံ နည်း။ ၎င်းကို မည်ကသ
့ဲ ုိ ့ ေရွးေကာက်
တင်ေြမာက်သနည်း။
၂။
ြပည်ေထာင်စ(ု ဗဟိ)ု နှင့် ြပည်နယ်၏
အာဏာကို မည်ကသ
့ဲ ုိ ့ ခွေဲ ဝ ထားသနည်း။
၃။ ြပည်နယ်တင
ုိ း် တွင်
သီးြခားအေြခခံဥပေဒ
ေရးဆွခ
ဲ င
ွ ြ့် ပုထားြခင်းရှ၊ိ မရှ။ိ
၄။ ြပည်ေထာင်စအ
ု တွငး် ၌
ပါ ၀င်+ကေသာ
ြပည်နယ် အချင်းချင်းေသာ်လည်းေကာင်း၊ ဗဟိအ
ု စိးု ရနှင့်
ြပည်နယ် အစိးု ရ
အြငင်းပွားလ;င် မည်သည်အ
့ ဖွဲ ့၊
မည်သည်ပ
့ ဂ
ု ုိ‡ လ် က ေြဖရှငး် သနည်း။
၅။ ဖွဲ ့စည်းအုပခ
် ျုပ်ပံု အေြခခံဥပေဒကို မည်သုိ ့
ြပင်ဆင်သနည်း။
၆။ ြပည်နယ်အသီးသီးတို ့သည်
ြပည်ေထာင်စု
လdတေ် တာ်ဥပေဒြပုအဖွဲ ့သို ့ မည်ကသ
့ဲ ုိ ့ ကိယ
ု စ
် ား လှယမ
် ျား
ေစလွတ် +ကသနည်း။
၇။ အခွနက
် ုိ မည်ကသ
့ဲ ုိ ့ ေကာက်ခ+ံ ကသနည်း။
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်၏ ေကာင်းေသာအချက်များ
၁။ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်သည် နှစဦ
် းအကျိုးတူ လို
လားချက်များြဖစ်ေသာ အမျိုးသားအင်အား ေတာင်တ
့ င်း
မ,နင
ှ ့် စီးပွားေရး တိးု တက်မမ
, ျားကို ရှေိ စသည်အ
့ ြပင် မိမတ
ိ ုိ ့
သီးြခားဓေလ့၊ ထုးံ စံ၊ ယှဉေ် ကျးမ,များကိပ
ု ါ မေပျာက်
မပျက် ထိနး် သိမး် နိင
ု ေ် အာင် ေပါင်းစပ်ထားြခင်း ြဖစ်
ေသာေ+ကာင့် ေကာင်း သည်။

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

၂။ ြပည်နယ်များသည် ၎င်းတို ့ေနထိင
ု ရ
် ာ ေဒသနှင့်
နှစရ
် ပ်ရြိှ ခင်းေ+ကာင့် လူများစုအတွက် ြဖစ်ေစ၊ လူနည်းစု
ကိက
ု ည
် မ
ီ ည့် စီးပွားေရး၊ လူမေူ ရး၊ အုပခ
် ျုပ်ေရးရာ
အတွကြ် ဖစ်ေစ အြပန်အလှန် အကျိုးြပု ကာကွယ်
ေပ6လစီများ ချမှတန
် င
ုိ သ
် ည်။ နိင
ု င
် ေံ တာ်၏ ရည်မန
ှ း် ချက်
ေပးသည်။
ြဖစ်ေသာ နိင
ု င
် တ
ံ ဝှမး် ေဒသအားလုးံ တေြပးညီ ဖွံ ့0ဖိုးေရး
၈။ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင်
တစ်ြပည်လးံု
စေသာ
ရည်မန
ှ း်
အတိင
ု း် အတာတွင်
ချက်မျိုးကို ြပည်
အများစုအနိင
ု မ
် ရ
ေထာင်စု
ေသာ အတိက
ု ် အခံ
:ကီးမားကျယ်ြပန် ့ ေသာ နယ်ေြမရှိ နိင
ု င
် မ
ံ ျားကို ြပည်ေထာင်စဖ
ု ဲွ ့စည်းြခင်းြဖင့်
စနစ်ြဖင်သ
့ ာ
နိင
ု င
် ေံ ရးပါတီများ
ကမ5ာထိပတ
် န်း နိင
ု င
် :ံ ကီးများ ြဖစ်ေနသည်ကုိ မျက်ေမှာက် ကာလတွင်
အေကာင်အထည်
အေနြဖင့်
ေတွ
့ရှ





0

ပီ

ယင်

သိ

့:ကီ

မား
ကျယ်

ပန်
့ေသာ
နယ်

ြမရှ

နိ






ျားကိ

ေဖာ်နင
ုိ သ
် ည်။
ြပည်နယ်အချို ့တွင်
၃။
အစိးု ရ
တြပည်ေထာင်နင
ုိ င
် ံ ဖွဲ ့စည်း တည်ေထာင်မသ
ိ ြဖင့် ပျက်စးီ ခဲရ
့ ေသာ သာဓက
ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ၌

ြဖစ်နင
ုိ ေ် သာေ+ကာင့်
များလည်း ကမ5ာရ
့ ာဇ၀င်တင
ွ ် အထင်အရှား ေတွ ့ရှန
ိ င
ုိ ် ေပသည်။
ဗဟိြု ပည်ေထာင်စု
နိင
ု င
် ေံ ရးပါတီများ
အစိးု ရအြပင်
အတွက်
ပြည်နယ်
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်
အစိးု ရများလည်း ရှသ
ိ ည်။ ထို ့ေ+ကာင့် ေဒသအနှံ ့အြပား၌
တွငယ
် ဉ
ှ 0် ပိုင်ရြခင်းသည် ေကာင်းသည်။
ေနထိင
ု +် ကေသာ
ြပည်သူ
တို ့သည်
အစိးု ရ၏
လုပင
် န်းများကို အလွယတ
် ကူ ၀င်ေရာက်လပ
ု က
် င
ုိ န
် င
ုိ ်
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်၏ မေကာင်းေသာအချက်များ
ေပမည်။
ယင်းသို ့
ကိစရ
I ပ်များကို
၁။ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ရ
ံ ိှ ဗဟိအ
ု စိးု ရသည် အာဏာ
ပါ ၀င်လပ
ု ေ် ဆာင်ရြခင်းြဖင့် ေဒသ အသီး သီးမှ
ကို ြပည်နယ်တုိ ့နှင့် ခွေဲ ဝယူထားသြဖင့် နိင
ု င
် ံ တကာ
ြပည်သတ
ူ ုိ ့၏ နိင
ု င
် ေံ ရးအသိတရား ြမင်မ
့ ား လာနိင
ု သ
် ည်။
ေရးရာတွင် အချုပ်အြခာအာဏာ အစွမး် ကုန် သုးံ နိင
ု ေ် သာ
ြပည်ေထာင်စတ
ု ဝှမး် မှ
လူေတာ်လေူ ကာင်း
များစွာ
အစိးု ရမျိုးမဟုတေ် ပ။ ထို ့ေ+ကာင့် အြပည်ြပည်ဆင
ုိ ရ
် ာ
ေမွးထုတေ် ပးနိင
ု သ
် ည်။
ြပဿနာရပ်များကို ေဆာင်ရက
ွ ် ရာ၌ တစ်ချို ့ကိစမ
I ျားတွင်
၄။ ပထဝီအားြဖင်လ
့ ည်ေကာင်း၊ ယဉ်ေကျးမ,၊ ဓေလ့
လွတလ
် ပ်ြခင်းမရှြိ ဖစ် ရ၏။ ၁၉၁၉ခုနစ
ှ တ
် င
ွ ် အေမရိကန်
ထုးံ စံ၊ လူမျိုးဘာသာစေသာ အချက်များ မတူညသ
ီ ည့်
နိင
ု င
် သ
ံ ည် ဗာဆိင
ု း်
စာချုပ်ြဖင့် ပထမကမ5ာစစ်ကုိ
:ကီးမား ကျယ်ြပန် ့ေသာ နယ်ေြမများကို စုေပါင်း၍
စစ်ေြပ0ငိမး် 0ပီး
ဒုတယ
ိ ကမ5ာစစ်ကုိ
တားဆီးနိင
ု ရ
် န်
ြပည်ေထာင်စဖ
ု ဲွ ့စည်းနိငသ
် ည်။ ဤသို ့ :ကီးမားကျယ်ြပန် ့
တည်ေထာင် ခဲေ့ သာ “ကမ5ာ့ နိင
ု င
် ံ ေပါင်းချုပ်အဖွဲ ့ သို ့
ေသာ နယ်ေြမရှိ နိင
ု င
် မ
ံ ျားကို ြပည်ေထာင်စဖ
ု ဲွ ့စည်းြခင်းြဖင့်
ပါ ၀င်ြခင်း မြပုခဲသ
့ ည်ကုိ ေတွ ့ရသည်။ အုပခ
် ျုပ်ေရး
ကမ5ာထိပတ
် န်း နိင
ု င
် :ံ ကီးများ ြဖစ်ေနသည်ကုိ မျက်ေမှာက်
ဌာန၏ အြပည်ြပည်ဆင
ုိ ရ
် ာစာချုပ်များသည် ြပည်နယ်
ကာလတွင် ေတွ ့ရှန
ိ င
ုိ 0် ပီး ယင်းသို ့:ကီးမား ကျယ်ြပန် ့ေသာ
အလိက
ု ် ကိယ
ု စ
် ားလှယဦ
် းေရ အချိုးတူေစလdတ် ထားေသာ
နယ်ေြမရှိ နိင
ု င
် မ
ံ ျားကို တြပည်ေထာင်နင
ုိ င
် ံ ဖွဲ ့စည်း
စီးနိတအ
် ထက်လတ
dွ ေ် တာ်က သေဘာ မတူလ;င် အတည်
တည်ေထာင်မသ
ိ ြဖင့် ပျက်စးီ ခဲရ
့ ေသာ သာဓက များလည်း
မြဖစ်နင
ုိ ေ် ပ။
ကမ5ာရ
့ ာဇ၀င်တင
ွ ် အထင်အရှား ေတွ ့ရှန
ိ င
ုိ ် ေပသည်။
၂။ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် တ
ံ င
ုိ း် ၌ အစိးု ရတစ်ဖဲွ ့ထက်
၅။ ြပည်နယ်အစိးု ရများသည်
မိမတ
ိ ုိ ့ြပည်နယ်
ပိေု သာေ+ကာင်အ
့ စိးု ရဌာနအသီးသီးအတွက်
ေငွေ+ကး
အတွငး် ြဖစ်ေပ6လာေသာ ြပဿနာများကို လျင်ြမန်စာွ
အကုနက
် ျများသည်။ ြပည်သြူ ပည်သားများလည်း အခွနပ
် ုိ
ေြဖရှငး် နိင
ု ေ် ပသည်။
ထို ့ေ+ကာင့်
ဗဟိအ
ု စိးု ရသည်
ထမ်းေဆာင်ရသည်။
တမျိုးသားလုးံ နှင့် သက်ဆင
ုိ ေ် သာ ြပဿနာ:ကီးများကို
၃။ ြပည်နယ်တင
ုိ း် ၌ အေြခခံဥပေဒအသီးသီး ရှေိ န
အာရုစ
ံ က
ုိ ၍
် ေဆာင်ရက
ွ ခ
် င
ွ ့် ရရှန
ိ င
ုိ သ
် ည်။ ြပည်ေထာင်စု
သြဖင့် ဥပေဒေရးရာနှငစ
့် ပ်လျဉ်း၍ ဗဟို အစိးု ရနှင့်
အစိးု ရများသည် ေယဘုယျအားြဖင့် တစ်ြပည်ေထာင်
ြပည်နယ်အစိးု ရတို ့ အြငင်းပွားနိင
ု သ
် ည်။
နိင
ု င
် မ
ံ ှ အစိးု ရများထက် ြပည်တင
ွ း် တာ၀န်နည်းပါးသည်။
၄။ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ၌
ံ ဗဟိအ
ု စိးု ရနှင့် ြပည်နယ်
၆။ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် တ
ံ င
ွ ် အာဏာကို ဖွဲ ့စည်း
အစိးု ရတို ့တစ်ဖဲွ ့၏ အခွငအ
့် ာဏာကို တစ်ဖဲွ ့က မထိပါး
အုပခ
် ျုပ်ပအ
ံု ေြခခံဥပေဒြဖင့် ခွေဲ ဝထား0ပီး ြပင်ဆင်ရန်
နိင
ု ေ် စရန်
ြပင်ဆင်ရန်ခက်ခေဲ သာ
ဖွဲ ့စည်းအုပခ
် ျုပ်ပံု
ခက်ခေဲ သာ အေြခခံ ဥပေဒကို အသုးံ ြပုထား ေသာေ+ကာင့်
အေြခခံ ဥပေဒကို အသုးံ ြပုရန် လိအ
ု ပ်သည်။ ယင်းသို ့
အစိးု ရသည် ြပည်သတ
ူ ုိ ့၏ အခွင့် အေရးကို ထိပါးကျူး
ခက်ခေဲ သာ အေြခခံဥပေဒကို အသုးံ ြပုသြဖင့် ေခတ်နင
ှ ့်
လွနေ် သာ တရားမဲအ
့ စိးု ရ ြဖစ်လာရန် အလွနခ
် ယ
ဲ ဉ်းသည်။
ေလျာ်ညေီ အာင် ြပုြပင်ရာတွင် ေနှာင်ေ့ နှး +ကန် ့+ကာမ,များ
၇။ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် လူဦးေရ အလိက
ု ်
ရှတ
ိ တ်သည်။
တင်ေြမှာက်ေသာ
ေအာက်လတ
d ေ် တာ်နင
ှ ့်
ြပည်နယ်
:ကီးသည် ငယ်သည် ြဖစ်ေစ၊ ကိယ
ု စ
် ားလှယ် ဦးေရ
ြမန်မာြပည်ေထာင်စဝါဒီ
ုဝါဒီ
အချိုးတူလတ
d ရ
် ေသာ အထက်လတ
d ေ် တာ်ကသ
့ဲ ုိ ့ လdတေ် တာ်

36

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
မနbေလးတိင
ု း် ေဒသ:ကီးတွင် ေနထိင
ု ေ် သာ ကMန်ေတာ့်
မိတေ် ဆွတစ်ေယာက်က
ဖယ်ဒရယ်စနစ်ဆသ
ုိ ည်မာှ
ြပည်နယ်များ အတွကသ
် ာ အကျိုးရှသ
ိ ည်။ သူေနထိင
ု ်
ေသာ မနbေလးတိင
ု း် ေဒသ:ကီး အပါ အ၀င် အြခားတိင
ု း်
ေဒသ :ကီးေတွအတွက် ဖယ်ဒရယ် စနစ်သည် အကျိုး
မရှဟ
ိ ု ြမင်ေ+ကာင်း ကMန်ေတာ်က
့ ုိ ပွငပ
့် င
ွ လ
့် င်းလင်း ေဝဖန်
ေထာက်ြပဖူးသည်။ ဆိလ
ု သ
ုိ ည်မာှ
ဖယ်ဒရယ်အေရး
ဆိသ
ု ည်မာှ ြပည်နယ်ဟေု ခ6ေသာ ေဒသများ၏ အေရးသာ
ြဖစ်သည်။
တိင
ု း် ေဒသ:ကီးတစ်ခခ
ု တ
ု င
ွ ်
ေနထိင
ု သ
် ူ
တစ်ေယာက်အတွက် ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်အား ေထာက်ခေံ န
ရြခင်းသည် ရစရာအကျိုးမရှဘ
ိ ဲ ေထာက်ခေံ န ရသည်ဟု
ယူဆသူများစွာ ရှပ
ိ ါလိမ့် မည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် ဖယ်ဒရယ်အေရးအား တိင
ု း် ရင်း
သား လူနည်းစုများအေရးဟု ယူဆ+ကသည်။ ဖယ်ဒရယ်
ဟုဆလ
ုိ ;င်
လူမျိုးစုြပည်နယ်(၇)ခုအား
စိတထ
် ြဲ မင်
ေယာင်+ကသည်။ ဖယ်ဒရယ်စနစ်သည် လူနည်းစုအတွက်
ြဖစ်ေစ၊ လူများစုအတွကြ် ဖစ်ေစ အကျိုးရှသ
ိ ည်ကုိ မျက်
ကွယြ် ပုမိခ+့ဲ ကသည်။ နစ်နာစရာရှလ
ိ ;င် ြပည်နယ်များမှ
ြပည်သမ
ူ ျား သာမက တိင
ု း် ေဒသ:ကီးများတွင် ေနထိင
ု ်
ေသာ ြပည်သမ
ူ ျားလည်း နစ်နာရပါသည်။ အမျိုးသားနိင
ု င
် ံ
ြဖစ်ြခင်း၊ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ် အသုးံ မြပုြခင်းေ+ကာင့်
လူမျိုးစုြပည်နယ်များအေနြဖင့် နစ်နာလ;င် သီးြခားလူမျိုး
များြဖစ်ေနသည်အ
့ တွက် လူမျိုးအလိက
ု ် နစ်နာေနြခင်း
သာြဖစ်သည်။ တစ်နင
ုိ င
် တ
ံ ည်းတွင် အတူေနထိင
ု သ
် မ
ူ ျား
ြဖစ်0ပီး
အာဏာခွေဲ ဝြခင်းခံရလ;င်
လူနည်းစုများ
ေနထိင
ု ရ
် ာ
ေဒသသည်လည်းေကာင်း၊
လူများစုများ
ေနထိင
ု ရ
် ာေဒသသည်လည်းေကာင်း ခံစားခွငရ
့် ရှမ
ိ ည်ကုိ
လစ်လျူရ,ခ+့ဲ ကသည်။ ဖယ်ဒရယ်အေရးသည် လူမျိုးေရး
မဟုတ၊် နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ း် အာဏာခွေဲ ဝေရးသာ ြဖစ်ပါသည်။
အေခ6အေဝ6
ီ င
ှ း် လင်းမူရေိှ ရး
အေခ6အေဝ6များတူ
ဝ6များတူညရ
နိင
ု င
် တ
ံ င
ုိ း် တွင် ေကျးရွာများ၊ 0မို ့များ၊ ခရိင
ု မ
် ျား၊
ြပည်နယ်ြဖင်အ
့ ပ
ု ခ
် ျုပ်ေရးအရ အဆင်သ
့ တ်မတ
ှ ် ထားမ,
ရှပ
ိ ါသည်။ ကMန်ေတာ်တုိ ့ေနထိင
ု ေ် သာ ြမန်မာ နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ်
လည်း မရှမ
ိ ဟုတ၊် ရှပ
ိ ါသည်။ နိင
ု င
် တ
ံ င
ုိ း် တွင် အုပခ
် ျုပ်ေရး
အရ ေဒသ (Regions) များြဖင့် ဖွဲ ့စည်းေသာ နိင
ု င
် ံ
တချို ့ရှသ
ိ လို (သို ့မဟုတ)် ြပည်နယ် (states)များြဖင့်
ဖွဲ ့စည်းထားေသာ နိင
ု င
် မ
ံ ျားစွာ ရှပ
ိ ါသည်။ အိမန
် းီ ချင်း
အိနယ
ိŒ
နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ လ
် ည်း လူမျိုးစုြပည်နယ်များ၊ ပထဝီ
ြပည်နယ်များြဖင့် ဖွဲ ့စည်းထားသည်။ သို ့ေသာ် အိနယ
ိŒ
နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် အားလုးံ ကိြု ပည်နယ်(State) သတ်မတ
ှ ် ေခ6ေဝ6
ပါသည်။
ြပည်နယ်အဆင်အ
့ တန်းနှင့်
ေလျာ်ညစ
ီ ာွ
ဆက်ဆ+ံ ကပါသည်။ နိင
ု င
် မ
ံ ျားကို ေလ့လာ+ကည်ပ
့ ါက
မည်သည့် လူမျိုးေနသည့် အရပ်ကုိ ြပည်နယ်ဟေု ခ6မည်၊
မည်သည်လ
့ မ
ူ ျိုးေနေသာအရပ်ကုိ ေဒသ:ကီးဟု ေခ6ေဝ6
မည်ဟု သတ်မတ
ှ ြ် ခင်းမရှပ
ိ ါ။ ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် နိင
ု င
် ေံ ရး
အရ အဆင်အ
့ တန်းတူညေီ သာ အေခ6အေဝ6 နှစမ
် ျိုး
37

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

နှစစ
် ားြဖင့် တိင
ု း် ေဒသ:ကီးများနှင့် ြပည်နယ် များြဖင့်
ဖွဲ ့စည်းထားပါသည်။
ယင်းကဲသ
့ ုိ ့ ြပည်နယ်နင
ှ ့် တိင
ု း် ေဒသ:ကီး ပုစ
ံ န
ံ စ
ှ မ
် ျိုး
ဖွဲ ့စည်းပုမ
ံ ာှ
ကမ5ာတွင် ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ာ ရှပ
ိ ါသည်။
ဤကဲသ
့ ုိ ့ တိင
ု း် ေဒသ:ကီးနှင့် ြပည်နယ် နှစမ
် ျိုးနှစစ
် ား
သတ်မတ
ှ ဖ
် ဲွ ့စည်းထားြခင်းေ+ကာင့်
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်
မကျင်သ
့ းံု လိသ
ု ည်ြဖစ်ေစ၊ ကျင်သ
့ းံု လိသ
ု ည်ြဖစ်ေစ နိင
ု င
် ံ
ေတာ်ဖဲွ ့စည်းတည်ေဆာက်ပအ
ံု ား
အေထာက်အကူမြပု
နိင
ု ဘ
် ဲ ရ,ပေ် ထွးေစ ြခင်းသာ ြဖစ်ေစနိင
ု ် ပါသည်။ ြမန်မာ
နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် အေခ6အေဝ6မတူေသာ ြပည်နယ်နင
ှ တ
့် င
ုိ း် ေဒသ
:ကီးကို နိင
ု င
် ေံ ရးအရ အဆင်အ
့ တန်း တူညသ
ီ ည်ဟု
သတ်မတ
ှ ြ် ခင်းမှာ လုးံ ၀ မဆီေလျာ် သလို နိင
ု င
် ေံ တာ်အား
ပုစ
ံ ံနစ
ှ မ
် ျိုးနှစစ
် ားြဖင့် ဖွဲ ့စည်းထားြခင်းမှာ ေရရှည် အတွက်
လည်း မေကာင်းပါ။ ယခုမဟုတလ
် ;င်လည်း ေနာင်တင
ွ ်
ြပည်နယ်များနှင့် တိင
ု း် ေဒသ:ကီးများအ+ကား စိတ၀
် မ်းကွဲ
ေစနိင
ု 0် ပီး ြပဿနာများစွာ တက်နင
ုိ ပ
် ါသည်။ ြပည်နယ်
သားများနှင့် တိင
ု း် ေဒသ:ကီးသားများတွငလ
် ည်း ခံစား
ချက်များ ကွြဲ ပား ေစနိင
ု သ
် ည်။ အဂvလပ
ိ ် နယ်ချဲ ့ကိလ
ု န
ုိ ီ
ေခတ်တင
ွ လ
် ည်း ြပည်မနှင့် ေတာင်တန်း ပုစ
ံ န
ံ စ
ှ မ
် ျိုး
အုပခ
် ျုပ်ေရးလုပခ
် ့ဲေသာေ+ကာင့်
တိင
ု း် ြပည်စည်းလုးံ မ,
များစွာ ထိခက
ုိ ခ
် ့ဲ ရပါသည်။ ထို ့ေ+ကာင့် ေဒသအားလုးံ ကို
ြပည်နယ်(၁၄နယ်)ဟု သတ်မတ
ှ လ
် က
ုိ
သတ်မတ
ှ ် ရန်နင
ှ ့်
ေဒသအားလုးံ ကို တိင
ု း် ေဒသ:ကီး (၁၄) ေဒသ:ကီးဟု
သတ်မတ
ှ လ
် က
ုိ
သတ်မတ
ှ မ
် သ
ှ ာ နိင
ု င
် ေံ တာ်၏ ဖွဲ ့စည်း
ထားပုန
ံ င
ှ ့်
အုပခ
် ျုပ်ေရးတွငလ
် ည်း
များစွာ
ရှငး် ရှငး် လင်းလင်း ြဖစ်လာပါလိမမ
့် ည်။ နိင
ု င
် ေံ ရးအရ
အဆင်အ
့ တန်း တူညသ
ီ ည်ကုိ သက်ေသြပဖို ့ရန် ပထမဆုးံ
အေနြဖင့် သတ်မတ
ှ မ
် , အေခ6အေဝ6 ြပင်ဆင်ရန်
လိအ
ု ပ်ပါသည်။ ကိယ
ု ပ
် င
ုိ အ
် ပ
ု ခ
် ျုပ်ခင
ွ ရ
့် ေဒသနှင့် ကိယ
ု ပ
် င
ုိ ်
အုပခ
် ျုပ်ခင
ွ ရ
့် တိင
ု း် ဆိ0ု ပီး ၂မျိုး၂စား ြဖစ်ေနြခင်း ကိလ
ု ည်း
ြပင်ဆင်သင်ပ
့ ါသည်။
ကိယ
ု ပ
် င
ုိ အ
် ပ
ု ခ
် ျုပ်ခင
ွ ရ
့် ေဒသဟု
တေြပးညီသတ်မတ
ှ လ
် က
ုိ သတ်မတ
ှ ရ
် န်နင
ှ ့် ကိယ
ု ပ
် င
ုိ ် အုပ်
ချုပ်ခင
ွ ရ
့် တိင
ု း် ဆိလ
ု ;င်လည်း ကိယ
ု ပ
် င
ုိ အ
် ပ
ု ခ
် ျုပ်ခင
ွ ရ
့် တိင
ု း်
ဟု တေြပးညီ သတ်မတ
ှ ေ် စချင် ပါသည်။
လုေံ လာက်သည်အ
့ ာဏာခွေဲ ဝေရး
ဒီမက
ုိ ေရစီကုိ
အေတွးအေခ6ြပဿနာ၊
ေရွးေကာက်
တင်ေြမှာက်ပြံု ပဿနာ၊ လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ေမွးရာပါ
အခွငအ
့် ေရးြပဿနာများဟု ေြပာပါက ြပည်ေထာင်စု
စနစ်ကုိ
နိင
ု င
် ေံ တာ်ဖဲွ ့စည်းတည်ေဆာက်ပြံု ပဿနာ၊
အာဏာခွေဲ ဝမူ ြပဿနာဟုသာ ဆိရ
ု မည်ြဖစ်ပါသည်။
နိင
ု င
် တ
ံ င
ုိ း် သည် ဒီမက
ုိ ေရစီနင
ုိ င
် ံ ြဖစ်သည်ဆေုိ စကာမူ
ထိန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျား၏ နိင
ု င
် ေံ တာ်ဖဲွ ့စည်းသည်ပ
့ စ
ံု သ
ံ ည်
ဒီမုိ
ကေရစီ၏ အဓိက မxိုင်:ကီးတစ်ရပ်ြဖစ်ေသာ၊ အထူး
သြဖင့် အုပခ
် ျုပ်ေရး ယနbရားအေပ6 များစွာ အကျိုး
သက်ေရာက်ေစပါသည်။ အုပခ
် ျုပ်ေရးဆိင
ု ရ
် ာ အစိးု ရ
များသည် ဒီမက
ုိ ေရစီစန
ံ န
, း် များအရ ြပည်သူ ့အကျိုးကို
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
လက်ေတွ ့ ြဖည်စ
့ မ
ွ း် ေနသူ များြဖစ်0ပီး မိမတ
ိ ုိ ့တာ၀န်ခရ
ံ ာ၊
ဆိင
ု ရ
် ာနယ်နမိတ်
အတွငး်
ေနထိင
ု +် ကကုနေ် သာ
နိင
ု င
် သ
ံ ားတိင
ု း် ေကျနပ်ေစရန် အလို ့ငှာ စွမး် ေဆာင် ရမည်
ြဖစ်ပါသည်။ ထို ့ေ+ကာင့် နိင
ု င
် ေံ တာ် ဖွဲ ့စည်း တည်ေဆာက်ပံု
အေြခအေနကို အေြခခံ0ပီး အစိးု ရ များ၏ တာ၀န်ခမ
ံ ,
ကွြဲ ပားသလိ၊ု
အုပခ
် ျုပ်ေရး ယနbရား၏ စီမခ
ံ န် ့ခွမ
ဲ ,
ပုစ
ံ မ
ံ ျားလည်း တစ်နင
ုိ င
် န
ံ င
ှ ့် တစ်နင
ုိ င
် ံ မတူကြဲွ ပား
သွားပါသည်။ ြမန်မာြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး အစိးု ရ
များအား မည်ကသ
့ဲ ုိ ့ အာဏာ ခွေဲ ဝေပးရမည်ကုိ နမူနာ
ပုစ
ံ ယ
ံ ဖ
ူ ုိ ့အတွက် ကမ5ာတွင် တည်ရေိှ သာ အာဏာ
အမျိုးမျိုးအား ေဖာ်ြပလိက
ု ် ရပါသည်။
အာဏာအမျိုးမျိုး
၁။အချုပ်အြခာအာဏာ
၂။ကိယ
ု ပ
် င
ုိ ြ် ပဌာန်းခွင့်
၃။ကိယ
ု ပ
် င
ုိ အ
် ပ
ု ခ
် ျုပ်ခင
ွ ့်
၄။ကိယ
ု ပ
် င
ုိ စ
် မ
ီ ခ
ံ န် ့ခွပ
ဲ င
ုိ ခ
် င
ွ ့်
၁။ ြပည်ေထာင်စြု မန်မာနိင
ု င
် ေံ တာ်သည် လွတလ
် ပ်0ပီး
အချုပ်အြခာအာဏာ တည်ရေိှ သာနိင
ု င
် ံ ြဖစ်ပါသည်။
ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ံ ြဖစ်ေသာေ+ကာင့် နိင
ု င
် ေံ တာ်
ထဲတင
ွ ်
ပါ ၀င်သည်ြ့ ပည်နယ်၊
တိင
ု း် ေဒသ:ကီးများ၊
ကိယ
ု ပ
် င
ုိ ် အုပခ
် ျုပ်ခင
ွ ရ
့် ေဒသ၊ ကိယ
ု ပ
် င
ုိ အ
် ပ
ု ခ
် ျုပ်ခင
ွ ရ
့်
တိင
ု း် အသီးသီးအား အထက်ပါ အာဏာ၄မျိုးအနက်
အမှတစ
် ဉ်၂မှစ0ပီး စတင်အာဏာ ခွေဲ ဝရပါမည်။
၂။
ကိယ
ု ပ
် င
ုိ ြ် ပဌာန်းခွငမ
့် ျားအား
ြပည်နယ်၊
တိင
ု း် ေဒသ:ကီးအသီးသီးတွင်
အြပည်အ
့ ၀
အပ်နဖ
ံှ ုိ ့
လိပ
ု ါသည်။
၃။ ကိယ
ု ပ
် င
ုိ အ
် ပ
ု ခ
် ျုပ်ခင
ွ အ
့် ား ြမန်မာ ကိယ
ု ပ
် င
ုိ ်
အုပခ
် ျုပ်ခင
ွ ရ
့် ေဒသ၊ တိင
ု း် အသီးသီးတွင် အြပည်အ
့ ၀
အပ်နဖ
ံှ ုိ ့ လိပ
ု ါသည်။
အထက်ပါေဖာ်ြပချက်များအတွက်
ြမန်မာနိင
ု င
် ံ
အေနြဖင့် တိးု တက်ေသာ ကမ5ာြ့ ပည်ေထာင်စု နိင
ု င
် မ
ံ ျား
ြဖစ်ေသာ အေမရိကန်ြပည်ေထာင်စ၏

ြပည်နယ်များအား
အာဏာ
ခွေဲ ဝမူအား
အတုယလ
ူ က
ုိ
ယူနင
ုိ 0် ပီး၊
သို ့မဟုတပ
် ါက
အိမန
် းီ ချင်းနိင
ု င
် ြံ ဖစ်ေသာ
အိနယ
ိŒ
ြပည်ေထာင်စ၏

ြပည်နယ်များအား အာဏာ ခွေဲ ဝပုအ
ံ ား
အတုယလ
ူ က
ုိ
ယူနင
ုိ ပ
် ါသည်။ တြခား ြပည်ေထာင်စု
နိင
ု င
် မ
ံ ျားြဖစ်ေသာ ဆွစဇ
် ာလန်၊ ဂျာမနီ၊ ကေနဒါ၊ +သစ
တြေးလျနိင
ု င
် မ
ံ ျား၏ြပည်နယ်များအား အာဏာ ခွေဲ ဝ
သည့် ပုစ
ံ အ
ံ ား အတုယန
ူ င
ုိ ပ
် ါသည်။ အထက်ေဖာ်ြပပါ
ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျား၏
နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ း် အာဏာခွေဲ ဝပုမ
ံ ာှ
တစ်နင
ုိ င
် န
ံ င
ှ တ
့် စ်နင
ုိ င
် ံ အနည်းငယ်မတူညသ
ီ ည့် အချက်
များ ရှေိ သာ်လည်း အတိင
ု း် အတာတစ်ခထ
ု ိ အာဏာခွေဲ ဝမ,
ရှသ
ိ ည်ကုိ
အေြခခံဥပေဒများအရ
ေတွ ့ရသည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် ၏
ံ အိမန
် းီ ချင်း တရုတန
် င
ုိ င
် သ
ံ ည်လည်း ဒီမက
ုိ
ေရစီ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ံ မဟုတေ် သာ်လည်း ထူးြခားချက်
အေနြဖင်က
့ ယ
ုိ ပ
် င
ုိ အ
် ပ
ု ်
ချုပ်ခင
ွ ရ
့် ေဒသ
အေြမာက်
38

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

အြမားြဖင့် ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ မ
် , တတ်နင
ုိ သ
် မ; လျှော့ချ
ထားသည်ကုိ ေတွ ့ရသည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ် ကျင်သ
့ းံု သည်ဟု
ဆိလ
ု ;င် ြမန်မာနိင
ု င
် ၏
ံ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊ ြပည်နယ် များတွင်
၄င်းတို ့ေဒသ အတွငး် အေရးကိစမ
I ျား ေြဖရှငး် နိင
ု ရ
် န်
အတွက် လုေံ လာက်သည့် အာဏာကို ခွေဲ ဝေပးထား
ရမည်ြဖစ်သည်။ ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီးအစိးု ရများ၊
ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး လdတေ် တာ်များအတွက် ဆိင
ု ရ
် ာ
ေဒသခံြပည်သမ
ူ ျား
အေရးကို
ေြဖရှငး် ေပးနိင
ု ရ
် န်
လုေံ လာက်သည့် အုပခ
် ျုပ်ေရး၊ ဥပေဒြပုေရး၊ တရားစီရင်
ေရး အာဏာခွေဲ ဝေပးထားရမည်ြဖစ်ပါသည်။ ယေန ့
ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် ၂၀၀၈အေြခခံဥပေဒအရ တိင
ု း် ေဒသ
:ကီး နှင့် ြပည်နယ်များအား အာဏာခွေဲ ဝေပး ထားသည်ဆုိ
ေသာ်လည်း တကယ်လ
့ က်ေတွ ့တွင် အာဏာခွေဲ ဝထားမ,
နည်းပါးလွနး် သည်။ အုပခ
် ျုပ်ေရး မxိုင်အရ ၂၀၀၈
အေြခခံဥပေဒ၏ ေပးထားချက် သေဘာအရ အုပခ
် ျုပ်ေရး
တွင် သမ4တစနစ်နင
ှ ့် ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး တို ့တွင်
၀န်:ကီးချုပ်စနစ်ကုိ ဖက်စပ်အသုးံ ြပုထားသည်။ ြမန်မာ
နိင
ု င
် ၏

ေရွးေကာက်ပစ
ဲွ နစ်မာှ နိင
ု သ
် အ
ူ ကုနယ
် ူ စနစ်
ြဖစ်0ပီး တစ်နင
ုိ င
် လ
ံ းံု အတိင
ု း် အတာတွင် အနိင
ု ရ
် ေသာ
ပါတီ၏ သေဘာအတိင
ု း် သာ ြဖစ်ေစမည် ြဖစ်ပါသည်။
ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီးအစိးု ရများ ရှေိ သာ်လည်း
ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး ၀န်:ကီးချုပ်များမှာ ြပည်နယ်၊
တိင
ု း် ေဒသ:ကီး လdတေ် တာ်များမှ ၎င်းတို ့ ဘာသာ
ေရွးချယ် တင်ေြမာက်ခင
ွ မ
့် ရှဘ
ိ ဲ ြပည်ေထာင်စု သမ4တမှ
ေရွးချယ်ခန် ့အပ်ထားသူများ
ြဖစ်ေန
ပါသည်။
သမ4တမှ၎င်းနှင့် လက်တမ
ဲွ ည့် ြပည်ေထာင်စု ၀န်:ကီး
များကို အမည်စာရင်း တင်သင
ွ း် ြခင်း၊ ခန် ့အပ်ြခင်းသည်
သင်ေ့ လျာ်ေသာ်လည်း ြပည်ေထာင်စု စနစ်အရ အာဏာ
ခွေဲ ဝထားသည်ဟု ဆိထ
ု ားေသာြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ
:ကီးတို ့၏ အစိးု ရများအား ြပည်ေထာင်စမ
ု ှ ရာထူးြပန်ခန် ့
ေနြခင်းသည်
ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ မ
် ,
အထက်ေအာက်
ယနbရားအား အသက်ြပန်သင
ွ း် ေနသကဲသ
့ ုိ ့ ြဖစ်ေနသည်။
ထို ့ြပင် တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊ ြပည်နယ်အဆင့် ဝန်:ကီးများ
ရှေိ သာ်လည်း ၀န်:ကီးဌာနမရှ၊ိ လုပပ
် င
ုိ ခ
် င
ွ လ
့် ည်းမရှဘ
ိ ဲ
အေဆာင်အေယာင်သာရှေိ သာ ၀န်:ကီးများသာ ြဖစ်ေန
ပါသည်။ တိင
ု း် ေဒသ:ကီးနှင့် ြပည်နယ်အစိးု ရများမှာ ြပည်
ေထာင်စအ
ု စိးု ရ၏ လစာေပးခန် ့ ထားေသာ ရုးံ လုပင
် န်း
အဖွဲ ့သာသာ ြဖစ်ေနပါသည်။ ထို ့ေ+ကာင့် ြပည်နယ်၊ တိင
ု း်
ေဒသ:ကီးအစိးု ရများမှာ ၎င်းတို ့ သက်ဆင
ုိ ရ
် ာ တိင
ု း်
ေဒသ:ကီး၊ ြပည်နယ်များမှ ြပည်သမ
ူ ျား၏ အကျိုး
စီးပွားကို တာ၀န်ခေံ စဖို ့ မြဖစ်ေစဘဲ
ြပည်ေထာင်စု
(ဗဟိ)ု အစိးု ရ၏ အကျိုးကို နာခံဖုိ ့အတွကသ
် ာ ြဖစ်ေစ
ပါသည်။ ၂၀၀၈အေြခခံ ဥပေဒအရ ြမန်မာနိင
ု င
် ံ ၏
အုပခ
် ျုပ်ေရးမxိုင်တင
ွ ် သမ4တေရွးေကာက်ပသ
ံု ာ ဒီမုိ
ကေရစီနည်းအရ ေရွးေကာက်ြခင်းသာြဖစ်0ပီး တိင
ု း်
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ေဒသ:ကီး၊ ြပည်နယ်အပ
ု ခ
် ျုပ်ေရး အ:ကီးအကဲများမှာ ဒီမုိ
ကေရစီ နည်းလမ်းအရ တင်ေြမှာက်ြခင်း မဟုတသ
် ည်ကုိ
ြပဌာန်းထားသည်။ ထို ့ေ+ကာင်ြ့ ပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး
၀န်:ကီးချုပ်များမှာ ၎င်းတို ့ဆိင
ု ရ
် ာ ေဒသမှ လူထမ
ု ျား၏
လိလ
ု ားချက်များကို ေဒသနbရ အစိးု ရတစ်ရပ်အေနြဖင့်
ဆုးံ ြဖတ်လပ
ု က
် င
ုိ ရ
် ာတွင် မလွတလ
် ပ်မမ
ူ ျား၊ တာ၀န်မခံ
နိင
ု မ
် မ
, ျားစွာ ြဖစ်ေစပါသည်။
ဒီမက
ုိ ေရစီမxိုင်:ကီး(၃)ခုြဖစ်ေသာ အုပခ
် ျုပ်ေရး၊
ဥပေဒ ြပုေရး၊ တရားစီရင်ေရးတို ့သည် ဒီမက
ုိ ေရစီ
စံနန
, း် များအရ သီးြခားလွတလ
် ပ်စာွ
တည်ရသ
ိှ ကဲသ
့ ုိ ့
ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ် တွငလ
် ည်း ြပည်နယ်အာဏာနှင့်
ြပည်ေထာင်စအ
ု ာဏာမှာ သီးြခားလွတလ
် ပ်စာွ တည်ရဖ
ိှ ုိ ့
လိပ
ု ါသည်။ သို ့မှသာ အုပခ
် ျုပ်ေရးယနbရား လည်ပတ်
ရာတွင် မည်သည်အ
့ ပိင
ု း် သည် မည်သန
ူ င
ှ ့် သက်ဆင
ုိ သ
် ည်၊
မည်သည်အ
့ ပိင
ု း် သည် မည်သန
ူ င
ှ ့် မသက်ဆင
ုိ သ
် ည်ကုိ
ရှငး် ရှငး် လင်းလင်း ရှန
ိ င
ုိ မ
် ည် ြဖစ်သည်။ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ှ ့်
ြပည်နယ်များသည်
သက်ဆုိငရ
် ာကxအသီးသီးတွင်
ကိယ
ု စ
် တ
ီ ာ၀န်ခမ
ံ , အားေကာင်းလာ0ပီး နိင
ု င
် တ
ံ ာ၀န်ကုိ
မ;ေဝ ထမ်းေဆာင် နိင
ု ေ် စမည်ြဖစ်သည်။ ဒီမက
ုိ ေရစီ
အခွငအ
့် ေရးကို နိင
ု င
် ံ တဝှမး် မှ ြပည်သမ
ူ ျား ခံစားေစနိင
ု ်
မည် ြဖစ်သည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် အ
ံ ေနြဖင့်
ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ မ
် ,
လျှော့ချလိသ
ု ည်
ဆိပ
ု ါက
ပထမအဆင်အ
့ ေနြဖင့်
အနည်းဆုးံ တိင
ု း် ေဒသ :ကီးနှင့် ြပည်နယ်လတ
d ေ် တာ်များမှ
မိမတ
ိ ုိ ့ ေဒသအလိက
ု ် ၀န်:ကီးချုပ်များကို ေရွးချယ်
တင်ေြမာက်ခင
ွ ့် ရရှဖ
ိ ုိ ့ လိပ
ု ါ လိမမ
့် ည်။ သို ့မှသာ
တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊ ြပည်နယ်အစိးု ရ များမှာ ၎င်းတို ့နှင့်
သက်ဆင
ုိ ေ် သာ ြပည်သမ
ူ ျား၏ အကျိုး စီးပွားအား
တာ၀န်ခမ
ံ , စတင်ြဖစ်ေပ6ေစနိင
ု မ
် ည်ြဖစ်သည်။ ၄င်းတို ့အား
ေရွးချယ်တင်ေြမှာက်ထားေသာ ေဒသခံ များ၏အကျိုးကို
အစွမး် ကုနထ
် မ်းရွကလ
် သ
ုိ ည့်
စိတလ
် ည်း
ြဖစ်ေပ6ေစမည်ြဖစ်သည်။ ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး
၀န်:ကီးချုပ် ြဖစ်လာမည်သ
့ ူ အတွကလ
် ည်း ရုးံ လုပင
် န်း
အဖွဲ ့ကဲသ
့ ုိ ့ ဗဟိမ
ု ခ
ှ န် ့ြခင်း၊ အထက်ေအာက်ယနbရားသေဘာ
ြဖစ်ြခင်း
လစာေပးြခင်းထက်
ဒီမက
ုိ ေရစီေခတ်တင
ွ ်
ြပည်သမ
ူ ျား၏ ေထာက်ခမ
ံ ြူ ဖင့် အစိးု ရြဖစ်လာြခင်းသည်
၎င်းတို ့ အတွက် ဂုဏယ
် စ
ူ ရာလည်းေကာင်း၏။ အြပည်
ြပည်ဆင
ုိ ရ
် ာကိစမ
I ျားနှင့်
ြပည်တင
ွ း် ေရး
ကိစမ
I ျားကို
အချိနန
် င
ှ ့် တေြပးညီ ေြဖရှငး် ေနရေသာ ြပည်ေထာင်စု
အစိးု ရအတွကလ
် ည်း နိင
ု င
် တ
ံ စ်ခလ
ု းံု အတွက် တာဝန် ခံမ,
အတိင
ု း် အတာတစ်ခအ
ု ထိ
ေလျာ့နည်း ေပါ့ပါးသွားေစ
မည် ြဖစ်သည်။ ထို ့အတူ အတိက
ု အ
် ခံ ပါ တီ ြဖစ်မည့်
ပါတီများ အတွကလ
် ည်း ၎င်းတို ့ ဆိင
ု ရ
် ာ မဲဆနŒနယ်များ
အတွက် အကျိုးေဆာင်ခင
ွ ့် ေပ6ေပါက်လာမည် ြဖစ်
ပါသည်။
လူမျိုးစုပါတီများအတွကသ
် ာမက
+ကံခင
ုိ ်
ဖွံ ့0ဖိုးေရးပါတီ၊ အန်အယ်လဒ
် က
ီ သ
့ဲ ုိ ့ ပါတီအတွကလ
် ည်း
တစ်နင
ုိ င
် လ
ံ းံု အတိင
ု း် အတာတွင် အနိင
ု မ
် ရလ;င်ေသာ်မှ
ြပည်နယ်တစ်ချို ့၊ တိင
ု း် ေဒသ :ကီးအချို ့တွင် အစိးု ရ
39

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ြဖစ်နင
ုိ ခ
် င
ွ ရ
့် ရှလ
ိ ာေစမည် ြဖစ် ပါသည်။ တစ်နင
ုိ င
် လ
ံ းံု
အတိင
ု း် အတာယှဉ0် ပိုင်နင
ုိ ် သည့် +ကံခင
ုိ ဖ
် 0ံွ ဖိုးေရးနှင့်
အန်အယ်လဒ
် က
ီ သ
့ဲ ုိ ့
ပါတီ:ကီး
များအတွကလ
် ည်း
အကျိုးများစွာ ရှေိ စ ပါသည်။
အစိးု ရဌာနများအားခွေဲ ဝေပးြခင်း
ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် တည်ရေိှ သာ အစိးု ရဌာနအားလုးံ မှာ
ြပည်ေထာင်စ(ု ဗဟိ)ု ၏
ဌာနများသာ
ြဖစ်ပါသည်။
ြပည်နယ်၊
တိင
ု း် ေဒသ:ကီးအစိးု ရလက်ေအာက်ခဌ
ံ ာန
တစ်ခမ
ု ;မရှပ
ိ ါ။ ဥပမာ0မို ့နယ်အပ
ု ခ
် ျုပ်ေရး၊ လူဝင်မ,
:ကီး+ကပ်ေရး၊
ရဲဌာနများသည်လည်း
ဗဟိအ
ု စိးု ရ
လက်ေအာက်တင
ွ သ
် ာ တည်ရေိှ သာဌာနများသာ ြဖစ်ပါ
သည်။ ထို ့ေ+ကာင့် တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊ ြပည်နယ် အစိးု ရ
များမှာ ၎င်းတို ့ဆိင
ု ရ
် ာ ေဒသအတွငး် အလုပ်လပ
ု က
် င
ုိ ်
ရာတွင် ေနှာင်ေ့ နှးမ,များ ရှြိ ခင်း၊ ေဒသနှငမ
့် အပ်စပ်ေသာ
ဌာနများ
ေဖာင်းပွေနတတ်ြခင်းနှင့်
အမှနတ
် ကယ်
လိအ
ု ပ်ေသာ ဌာနမလုေံ လာက်ြခင်း၊ ၀န်ထမ်းများအေပ6
ေဒသဆိင
ု ရ
် ာ အစိးု ရမှ +သဇာမလdမး် မိးု နိင
ု ြ် ခင်းတို ့ကို
ြဖစ်ေပ6ေစ ပါသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် ရ
ံ ၀
ိှ န်ထမ်းအားလုးံ မှာ
နိင
ု င
် ေံ တာ်ဗဟိမ
ု ှ ခန် ့အပ်လက
ုိ 0် ပီး တာ၀န်ကျရာ ေဒသတွင်
ဗဟိအ
ု စိးု ရအကျိုးကို ထမ်းေဆာင်ေနသည့် ဌာနများ၊
ဌာနဆိင
ု ရ
် ာ၀န်ထမ်းများ ြဖစ်ေန ပါသည်။
အေမရိကန်ြပည်နယ်များတွင် ြပည်နယ်အစိးု ရ လက်
ေအာက်ခံ ြပည်နယ်ဆင
ုိ ရ
် ာဌာနများ ရှပ
ိ ါသည်။ ြပည်နယ်
အစိးု ရမှ ခန် ့အပ်0ပီး ြပည်နယ်တင
ွ း် နှင့် သက်ဆင
ုိ ေ် သာ
အေရးကိစမ
I ျားကိသ
ု ာ တာ၀န်ထမ်း ေဆာင်ေနေသာ
၀န်ထမ်းများ ြဖစ်ပါသည်။ ြပည်ေထာင်စဌ
ု ာနရုးံ များလည်း
ြပည်နယ်အသီးသီး တွင် အေြခခံဥပေဒ၏ ေပးထားချက်
အရ လာေရာက်ရးံု စိက
ု တ
် ည်ရိှေနေသာ်လည်း ၎င်းဌာန
များမှာ ြပည်ေထာင်စသ
ု ေဘာအရ တစ်နင
ုိ င
် လ
ံ းံု ဆိင
ု ရ
် ာ
အေရးနှင့် သက်ဆင
ုိ သ
် ည်ဌ
့ ာနများသာ ြဖစ်ပါသည်။
အေမရိကန်နင
ုိ င
် တ
ံ င
ွ ် ြပည်တင
ွ း် အေရးအား သက်ဆင
ုိ ရ
် ာ
ြပည်နယ်အစိးု ရများမှ
တာ၀န်ယေူ ြဖရှငး် ေပးေနသည့်
အတွက် အေမရိကန် ြပည်ေထာင်စအ
ု စိးု ရမှာ ြပည်တင
ွ း်
အေရးထက် နိင
ု င
် တ
ံ ကာကိစရ
I ပ်များတွင် ပိမ
ု ပ
ုိ ါ၀င်နင
ုိ ်
သည်ကလ
ုိ ည်း ေတွ ့ရသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် ြပည်
ေထာင်စု စနစ် ကျင်သ
့ းံု လိပ
ု ါက နိင
ု င
် တ
ံ ာ၀န်အား ဝိင
ု း် ၀န်း
တာ၀န်ယေူ စလိပ
ု ါက ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး အစိးု ရ
လက်ေအာက်သုိ ့ အုပခ
် ျုပ်ေရးဆိင
ု ရ
် ာဌာနများ ခွေဲ ဝေပး
ေစလိပ
ု ါသည်။ သို ့မှသာ ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး
အစိးု ရများသည်
ြပည်နယ်၊
တိင
ု း် ေဒသ:ကီးအတွငး်
အေရးကိစမ
I ျား ေြဖရှငး် ရာတွင် လုေံ လာက်သည့် အင်အား၊
၀န်ထမ်းအင်အား ရရှန
ိ င
ုိ 0် ပီး၊ ေဒသနbရအစိးု ရ အေနြဖင့်
၀န်ထမ်းများ အေပ6 +သဇာလdမး် မိးု မူရန
ိှ င
ုိ မ
် ည် ြဖစ်သည်။
ထို ့အြပင် ေဒသခံများအေနြဖင့် အစိးု ရ၀န်ထမ်း အလုပ်
အကိင
ု န
် င
ှ ့်
အြခားအလုပအ
် ကိင
ု ်
အခွငအ
့် လမ်းများ
ပိမ
ု ရ
ုိ ရှေိ စနိင
ု မ
် ည်ြဖစ်သည်။
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ဌာနများခွေဲ ဝရာတွင်
ြမန်မာနိုငင
် ပ
ံ ထဝီ
အေန
အထားအရ
နိင
ု င
် န
ံ ယ်နမိတ်
ပတ်လည်တင
ွ ရ
် ေိှ သာ
အိမန
် းီ ချင်းနိင
ု င
် မ
ံ ျားနှင့် ထိစပ်ေနသာ တိင
ု း် ေဒသ :ကီးများ
(ဥပမာတနသvာရီ)၊ ြပည်နယ်များ (ဥပမာရခိင
ု ြ် ပည်နယ်)
များ လက်ေအာက်တင
ွ ် လူ၀င်မ:, ကီး+ကပ်ေရးဌာန၊ ရဲဌာန
များအား ခြွင်းချက် အေနြဖင့် ခွေဲ ဝသင်ပ
့ ါသည်။
သို ့မှသာ နယ်စပ်မှ တရားမ၀င် ခိးု ၀င်လာသူများ၊
ေရွ ့ေြပာင်းေနထိင
ု ် လာသူ များအား ထိေရာက်စာွ ဟန် ့တား
နိင
ု မ
် ည်ြဖစ်သည်။ နယ်ေြမ တရားဥပေဒစိးု မိးု မူလည်း
အာမခံနင
ုိ ေ် ပမည်။
ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီးများ၏ ဥပေဒြပုခွင့် တိးု ြမင့်
ေပးေရးနှင့် ြပည်ေထာင်စေု ထာက်ပေံ ငွ
ကမ5ာြ့ ပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် အေြခခံဥပေဒ၏ ေပး
ထားချက်အရ ြပည်ေထာင်စမ
ု ှ ြပုခွငရ
့် ေိှ သာ ကx
များမှလလ
ဲွ ;င် ကျန်ေသာ ကxများ အတွက် ြပည်နယ်
များတွင် သီးြခား အေြခခံ ဥပေဒများ လွတလ
် ပ်စာွ
ေရးဆွ0ဲ ပီး ြပည်နယ်အတွငး် ြပºာန်းခွင့် ရှပ
ိ ါသည်။
ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင်
ြပည်ေထာင်စု
အေြခခံ
ဥပေဒအြပင် ြပည်နယ် အေြခခံဥပေဒ အသီးသီး
ရှ+ိ ကသည်။ ထို ့ေ+ကာင့် ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် ံ များတွင် ဗဟိမ
ု ှ
ကိင
ု တ
် ယ
ွ ေ် သာ ကxများ မပါ ၀င်ေသာ ြပည်နယ်ဆင
ုိ ရ
် ာ
အေြခခံ ဥပေဒအသီးသီး ရှ+ိ ကသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ မ
် ူ
၂၀၀၈ ြပည်ေထာင်စု ြမန်မာနိင
ု င
် ေံ တာ် အေြခခံဥပေဒ
တစ်ခု သာရှ0ိ ပီး ထိအ
ု ေြခခံဥပေဒမှ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊
ြပည်နယ်များ အတွက၏
် ဥပေဒြပုနိင
ု သ
် ည့် စာရင်းအား
အေြခခံ ဥပေဒတွငဇ
် ယား(၂)ြဖင့် အာဏာ ခွေဲ ဝေပးထား
ပါသည်။ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊ ြပည်နယ် များ
ဥပေဒြပု
နိင
ု ေ် သာဇယား(၂)နှင့် အခွန် ေကာက်ခင
ွ ့် ဇယား(၅) ကို
ေလ့လာ+ကည်ပ
့ ါက အများစုမာှ အခွန် ေကာက်ယြူ ခင်းနှင့်
ဆိင
ု ေ် သာ ကxများသာြဖစ်0ပီး အခွနေ် ကာက်ယန
ူ င
ုိ ေ် သာ
ကxများကို ထပ်မံ ေလ့လာ+ကည်ပ
့ ါက အေသးစား
လုပင
် န်းများသာ အဓိကပါ၀င်ေနပါသည်။
ထို ့ေ+ကာင့် တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊ ြပည်နယ်များသည်
ြပည်နယ်အတွငး်
လုပေ် ဆာင်ရမည့်
ဖွ0ံ ဖိုးေရး
လုပင
် န်းများအတွက် အေသးစား လုပင
် န်းများ၊ အခွန်
ေကာက်ခမ
ံ မ
, ျားမှရေသာ ၀င်ေငွနင
ှ ့် အဓိက ရပ်တည်ရမည့်
သေဘာ ေဆာင်ေနပါသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် ြပည်
ေထာင်စ(ု ဗဟိ)ု မှ အခွနေ် ကာက်ခမ
ံ က
, ုိ အဓိက ကိင
ု တ
် ယ
ွ ်
ထား0ပီး တိင
ု း် ေဒသ:ကီးနှင့် ြပည်နယ်ကုိ ြပန်လည်မ;ေဝ
ေပးသည်မာှ
ေကာင်းေသာ်လည်း
ကိစရ
I ပ်တင
ုိ း် တွင်
ဗဟိအ
ု ား မှခ
ီ လ
ုိ န
ွ း် သည့် ကိစရ
I ပ်များ ေပ6ေပါက်ေစပါ
သည်။ ယခု မဟုတေ် သာ်လည်း ေရရှညတ
် င
ွ ် တိင
ု း်
ေဒသ:ကီး ၊ ြပည်နယ်များအေနြဖင့် အတိင
ု း် အတာ တစ်ခု
အထိ ၎င်းတို ့ဘာသာ ရပ်တည်ေစ နိင
ု ဖ
် ုိ ့အတွက် ၂၀၀၈
အေြခခံ ဥပေဒပါဇယား(၅)နှင့် ဇယား(၂)ပါ ဥပေဒြပု
40

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ခွငအ
့် ား တိးု ချဲ ့ေပးပါလ;င် ေကာင်းမည်။ (သို ့မဟုတ)်
ြပည်ေထာင်စု ေထာက်ပေ့ံ ငွထားရှ0ိ ပီး တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊
ြပည်နယ် များ၏ လိအ
ု ပ်ချက်အရ လိအ
ု ပ်သလို ေထာက်ပ့ံ
ေပးြခင်း၊ ြပည်ေထာင်စု ေထာက်ပေ့ံ ငွအား ြဖစ်နင
ုိ လ
် ;င်
လူဦးေရ အနည်း အများ+ကည်0့ ပီး ေပးြခင်းမျိုး မဟုတဘ
် ဲ
ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီးတစ်ခ၏

အဆင်အ
့ တန်းနှင့်
ေလျာ် ညီစာွ ေထာက်ပေံ ပးြခင်းများ ြပုလုပ် သင်ပ
့ ါ သည်။
အိနယ
ိŒ ြပည်ေထာင်စတ
ု င
ွ ် အြပန်အလှန် ေကျနပ်မ, ရှေိ စရန်
ြပည်နယ်များအားရံပေံု ငွ အေြမာက်အြမား ေပးေလ့ ရှိ
သည်။ သဘာ၀သယံဇာတ မည်ေရွ ့မည်မ; ထွကမ
် ၊ှ
လူဦးေရ
မည်ေရွ ့မည်မ;ရှမ
ိ မ
ှ ဟုတဘ
် ဲ
ြပည်ေထာင်စု
မိသားစုစတ
ိ ဓ
် ာတ်ြဖင့် ဗဟိမ
ု ှ ြပည်နယ်အသီးသီးအား
လိအ
ု ပ်ချက်ရလ
ိှ ;င်
ရှသ
ိ လို
ေထာက်ပ့ေံ ပးြခင်းအား
အိနယ
ိŒ ြပည်ေထာင်စန
ု င
ှ ့် ကေနဒါ ြပည်ေထာင်စမ
ု ျား တွင်
ေတွ ့ရသည်။
စစ်မန
ှ ေ် သာ ြမန်မာြပည်ေထာင်စု ေပ6ထွနး် ေရး
မ+ကာေသးမီက ြပည်ေထာင်စြု မန်မာ နိင
ု င
် ေံ တာ် အစိးု ရ၏
ဦးေဆာင်မြူ ဖင့်
ေဖာ်ေဆာင်ခ့ဲေသာ
ဆင်းရဲမေဲွ တမ,
ေလျာ့ချေရး အစီအစဉ်၏ ရည်ရယ
ွ ် ချက်မာှ ေကာင်းမွနလ
် ှ
ပါသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် စိက
ု ပ
် ျိုးေရးနိင
ု င
် ံ ြဖစ်သလို
စိက
ု ပ
် ျိုးေရးလုပင
် န်းြဖင့် အသက်ေမွးသူ အေြမာက်အြမား
ရှေိ သာ နိင
ု င
် တ
ံ စ်ခု ြဖစ်ပါသည်။ ဗဟိအ
ု စိးု ရမှ စီစဉ်0ပီး
ဆင်းရဲမေဲွ တမ, ေလျာ့ချေရးအတွက် လယ်လပ
ု သ
် မ
ူ ျားအား
ေငွေ+ကး ေထာက်ပ့ြံ ခင်းသည် ရည်ရယ
ွ ခ
် ျက်ေကာင်းေသာ်
လည်း
ြမန်မာနိင
ု င
် ၏

စပါးကျီဟုတင်စားရေသာ၊
လယ်ယာြဖင့် အသက်ေမွးသူများေသာ ဧရာ၀တီတင
ုိ း်
ေဒသ:ကီးတစ်ခသ
ု ာ ၎င်းအစီအစဉ်တင
ွ ် အဓိက အကျိုး
ခံစားမူများစွာ ရရှခ
ိ ပ
့ဲ ါသည်။ လယ်လပ
ု သ
် ူ နည်းေသာ
တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊ ြပည်နယ်တစ်ချို ့မှာ ဆင်းရဲမေဲွ တမ,
ေလျာ့ချေရးေပ6လစီတင
ွ ် အကျုံး မ၀င်ခပ
့ဲ ါ။
ြပည်ေထာင်စြု မန်မာနိင
ု င
် ေံ တာ်သည် ဖွံ ့0ဖိုး တိးု တက
်ေသာ နိင
ု င
် မ
ံ ျားကို အမှလ
ီ က
ုိ န
် င
ုိ ရ
် န် ဗဟို ချုပ်ကင
ုိ မ
် ,
တတ်နင
ုိ သ
် မ; ေလျာ့ချရန် အထူး လိအ
ု ပ်ပါသည်။
ယေန ့အထိ ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ မ
် မ
, ျားစွာ ကျန်ရေိှ နေသးြခင်း
ေ+ကာင့် တိင
ု း် ေဒသ:ကီးတစ်ချို ့နှင့် ြပည်နယ်တစ်ချို ့တွင်
အေြခခံ လိအ
ု ပ်ချက်ြဖစ်ေသာ ေရ၊ မီးကိစမ
I ျားကိပ
ု င်
သက်ဆင
ုိ ရ
် ာ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊ ြပည်နယ်အစိးု ရများမှ
သက်ဆင
ုိ ရ
် ာ ေဒသခံများ ေကျနပ်ေအာင် မေြဖရှငး် ေပး
နိင
ု ေ် သးပါ။ ဗဟိအ
ု စိးု ရမှ ခဏခဏ ၀င်ေရာက်ေြဖရှငး်
ေပးေနရသည်ကုိ ေတွ ့ရသည်။ အုပခ
် ျုပ်ေရး ယနbရား
+ကန် ့+ကာမ, များ၊ ရ,ပေ် ထွးမူများစွာကိေု တွ ့ေနရသည်။
နိင
ု င
် ေံ တာ်တင
ွ ်
ပါ ဝင်ေသာ
ေဒသတစ်ခ၏

အကျိုးကို ေဒသခံမဟုတသ
် မ
ူ ျားက ဆုးံ ြဖတ် လုပက
် င
ုိ ်
ေပးြခင်းသည် ေကာင်းသေလာ၊ ဆိးု သေလာ၊ (သို ့မဟုတ)်
ေဒသ တစ်ခ၏
ု အေရးကို ထိေု ဒသတွင် ေနထိင
ု သ
် မ
ူ ျားမှ
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
လိအ
ု ပ်သလို ပုေံ ဖာ် ခွငရ
့် ြိှ ခင်းသည် ေကာင်းသေလာ၊
ဆိးု သေလာ ေမးခွနး် များမှာ ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ မ
် မ
ူ ျားေသာ နိင
ု င
် ံ
များတွင် ေြဖရှငး် ေန ရသည့် ပုစာŽ တစ်ပဒ
ု လ
် ည်း ြဖစ်သည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် အေတာ်အတန် ကျယ်၀န်း0ပီး
ေတာေတာင်ေရေြမအမျိုးမျိုး၊ ရာသီဥတုအမျိုးမျိုး၊ ဓေလ့
အမျိုးမျိုး၊ အသက်ေမွး၀မ်းေ+ကာင်းပုအ
ံ မျိုးမျိုး ရှေိ သာ
နိင
ု င
် ြံ ဖစ်သည်အ
့ တွက် တစ်နင
ုိ င
် လ
ံ းံု အတိင
ု း် အတာြဖင့်
စီးပွားေရး၊
လူမေ, ရး
ေပ6လစီများ
တေြပးညီ
ချမှတန
် င
ုိ ေ် သာ နိင
ု င
် မ
ံ ျိုးမဟုတပ
် ါ။ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး၊
ြပည်နယ်တစ်ခစ
ု အ
ီ လိက
ု ်
၎င်းတို ့နှင့်
ကိက
ု ည
် မ
ီ ည့်
ေပ6လစီများ ချမှတမ
် သ
ှ ာ ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် ဖွံ ့0ဖိုးနိင
ု ်
ပါလိမမ
့် ည်။
ြပုြပင်ရမည့် အေြခခံ(၄)ချက်
ကမ5ာထ
့ ပ
ိ တ
် န်းနိင
ု င
် :ံ ကီးများြဖစ်ေသာ အေမရိကန်၊ ကေန
ဒါ ၊ အိနယ
ိŒ ၊ +သစေတးလျ၊ ဂျာမနီ စေသာနိင
ု င
် မ
ံ ျား ယေန ့
ကမ5ာထ
့ ပ
ိ တ
် န်းအင်အား:ကီး
ဒီမက
ုိ ေရစီနင
ုိ င
် မ
ံ ျား
ြဖစ်လာြခင်းသည် ယင်းနိင
ု င
် ံ များတွင် ြပည်ေထာင်စု
စနစ်ကုိ အသုးံ ြပုခဲ့ ြခင်းေ+ကာင့် ြဖစ်ပါသည်။ ဒီမက
ုိ ေရစီ
ြပည်ေထာင်စု များတွင် ဖွံ ့0ဖိုးမ, နိမက
့် ျေသာနိင
ု င
် မ
ံ ျား
မရှသ
ိ ည်ကုိ ေတွ ့ြမင်ရပါလိမမ
့် ည်။ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်
အားြဖင့် သာ ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် တိင
ု း် ြပည်တဝှမး် ဖွံ ့0ဖိုး
တိးု တက်နင
ုိ ပ
် ါလိမမ
့် ည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် ြပည်ေထာင်စု
စနစ် မကျင်သ
့ းံု ခဲြ့ ခင်းေ+ကာင့် နှစေ် ပါင်း များစွာ
အြပန်အလှန် အကျိုးစီးပွားနစ်နာခဲသ
့ ည်ကုိ ဆင်ြခင်+ကဖို ့
လိအ
ု ပ်ပါသည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် မ+ကာမီအချိနအ
် တွငး် အာဆီယံ
ဥက€ဌရာထူးကို
တာ၀န်ယရ
ူ ေတာ့မည်
ြဖစ်သလို
နိင
ု င
် တ
ံ ကာေရးရာများတွငလ
် ည်း ယခင်ကသ
့ဲ ုိ ့ အထီး ကျန်
မဟုတေ် တာ့ဘဲ
များစွာပါ၀င်ပတ်သက် ရေတာ့မည်
ြဖစ်ပါသည်။ ြပည်ေထာင်စြု မန်မာ နိင
ု င
် ေံ တာ်အစိးု ရနှင့်
လက်ရိှ အာဏာရပါတီအေနြဖင့် အတိက
ု အ
် ခံနင
ုိ င
် ေံ ရး
အင်အားစု များနှင့် ဒီမက
ုိ ေရစီ နည်းအရ အေပးအယူ
လုပန
် င
ုိ ဖ
် ုိ ့အတွကြ် ဖစ်ေစ၊ ထာ၀ရ0ငိမး် ချမ်းေရး အတွက်
ြဖစ်ေစ၊ ဖွံ ့0ဖိုးတိးု တက် ေသာ ြပည်ေထာင်စု သဏ•န်
ပိမ
ု ပ
ုိ ြီ ပင် လာေစေရး အတွကြ် ဖစ်ေစ၊ မြဖစ်မေန
စတင်ြပုြပင်ရမည့် အေြခခံ (၄) ချက် ရှပ
ိ ါသည်။
ထိ(ု ၄)ချက်မာှ ြပည်ေထာင်စြု မန်မာနိင
ု င
် ၏

၁၉၄၇
အေြခခံဥပေဒ၊ ၁၉၇၄အေြခခံဥပေဒ၊ ၂၀၀၈ အေြခခံဥပေဒ
တို ့တွင် မေြပာင်းလဲခေ့ဲ သာ၊ မလုပေ် ဆာင်ခေ့ဲ သာ၊ မပါ ၀င်
ခဲေ့ သာ အချက်(၄)ချက် ြဖစ်ပါသည်။ ထို (၄)ချက်မာှ (၁) တိင
ု း် ေဒသ:ကီးနှင့် ြပည်နယ် နှစမ
် ျိုးနှစစ
် ား
အေခ6အေဝ6အစား ြပည်နယ်(၁၄)နယ်၊ (သို ့မဟုတ)် တိင
ု း်
ေဒသ:ကီး(၁၄) ေဒသဟု သတ်မတ
ှ လ
် က
ုိ သတ်မတ
ှ ရ
် န်။
41

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

(၂)
ြပည်နယ်(၁၄)နယ်၊(သို ့မဟုတ)်
တိင
ု း် ေဒ
သ:ကီး(၁၄)ေဒသလdတေ် တာ်များတွင်
၀န်:ကီးချုပ်အား
ေရွးချယ် တင်ေြမာက် ခွငြ့် ပုရန်။
(၃) ြပည်နယ်(၁၄)နယ် (သို ့မဟုတ)်
တိင
ု း်
ေဒသ:ကီး (၁၄)ေဒသ:ကီးအစိးု ရများ လက်ေအာက် သို ့
ဌာနများ ခွေဲ ဝေပးရန်။
(၄) ြပည်နယ်(၁၄)နယ် (သို ့မဟုတ)် တိင
ု း် ေဒသ:ကီး
(၁၄)ေဒသ:ကီးတို ့တွင် အခွန်ေကာက်ယန
ူ င
ုိ သ
် ည့် ကx
များ တိးု ေပးြခင်းနှင့် ြပည်ေထာင်စု ေထာက်ပေ့ံ ငွများ
ေပးြခင်းတို ့ကို အြမန်ဆးံု စတင်ြပုြပင် လုပေ် ဆာင်သင့်
ပါသည်။ အထက်ေဖာ်ြပပါ(၄)ချက်ရရှပ
ိ ါက နိင
ု င
် ေံ ရး လမ်း
ေ+ကာင်း အေတာ်အတန်ေချာေမွ.သွား0ပီဟဆ
ု န
ုိ င
ုိ ပ
် ါသည်။

ြပည်
ု နစ်ပြီ ပင်ေရးနှင့် တပ်မေတာ်၏ အခန်းကx
ြပည်ေထာင်စစ
ြပည်ေထာင်စု ဝါ ဒီ ဗိလ
ု ခ
် ျုပ်ေအာင်ဆန်း
ယခု
ကMန်ေတာ်တင်ြပရပါေသာ
အချက်(၄)ချက်မာှ
မေသးငယ်ေသာ်လည်း မ:ကီးမားလှေသာ အချက် များသာ
ြဖစ်ပါသည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် ၏

ြပည်ေထာင်စု စနစ်
ပီြပင်လာေရးအတွက် ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ မ
် က
ူ ုိ စတင် လျှော့ချ
နိင
ု ရ
် န် စတင်ေြပာင်းလဲေပးနိင
ု ် ေလာက်သည့် အချက်များ၊
သိသာ ထင်ရာှ းသည့် နိင
ု င
် ေံ ရး အေြပာင်းအလဲများ
အေနြဖင့် ေမ;ာ်လင်0့ ပီး ြမန်မာြပည်ေထာင်စဝ
ု ါ ဒီများ အား
ေလးစားစွာြဖင့် တင်ြပရြခင်းြဖစ်ပါသည်။
ယေန ့ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် ြဖစ်ေပ6ေနေသာ နိင
ု င
် ေံ ရး
အခင်းအကျင်း အေြပာင်းအလဲများမှာ တပ်မေတာ်၏
ပါ ၀င်ကည
ူ မ
ီ မ
ူ ျားေ+ကာင်သ
့ ာ ြဖစ်ပါသည်။ လိအ
ု ပ် ေသာ
ြပုြပင်ေြပာင်းလဲမ,များ ဆက်လက် ြဖစ်ထန
ွ း် ေစရန်
တပ်မေတာ်၏အားေပးကူညမ
ီ ရ
ူ မှ ြဖစ်နင
ုိ ေ် ချ ရှမ
ိ ည်ဟု
ကMန်ေတာ်ရးုိ ရိးု သားသား ထင်ြမင်ပါသည်။
အထက်တင
ွ ် ကMန်ေတာ်တင်ြပခဲပ
့ ါေသာ အချက်
(၄)ချက် မှာ တပ်မေတာ်၏အခန်းကxကို ထိခက
ုိ ် ေစမည့်
အချက်များမဟုတသ
် ည်ကုိ
ေတွ ့ရပါ
လိမမ
့် ည်။
ထိအ
ု ခင်းအကျင်းြဖစ်လာနိင
ု ရ
် န် တပ်မေတာ် ေခါင်းေဆာင်
များ၏ အားေပးေထာက်ခမ
ံ , လိအ
ု ပ်ပါသည်။ ြမန်မာ
နိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ်
ြပည်ေထာင်စနစ်
ပီြပင်လာလ;င်လည်း
တပ်မေတာ်သည် အြခား ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျားကဲသ
့ ုိ ့
တစ်ခတ
ု ည်းေသာ
ြပည်ေထာင်စု
တပ်မေတာ်အြဖစ်
ဆက်လက် တည်ရိှ ရမည် သာြဖစ်ပါသည်။ တပ်မေတာ်
ကxမှလ0ဲွ ပီး ကျန်ေသာ အုပခ
် ျုပ်ေရးဌာနများကို ဗဟိန
ု င
ှ ့်
ြပည်နယ်၊ တိင
ု း် ေဒသ:ကီး များမှ ခွေဲ ဝယူ+ကဖို ့သာ
ြဖစ်ပါသည်။ ကMန်ေတာ် တင်ြပရပါေသာ အချက် (၄)
ချက်မာှ မေသးငယ်ေသာ်လည်း မ:ကီးမားလှေသာ အချက်
များသာ ြဖစ်ပါေသာေ+ကာင့် ယခုကသ
့ဲ ုိ ့ ြပည်တင
ွ း်
0ငိမး် ချမ်းေရး ေဖာ်ေဆာင်ေနသည့် အချိန၊် အတိက
ု ်
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
အခံဒမ
ီ က
ုိ ေရစီအင်အားစုများနှင့်
စတင်
လက်တဲွ
ပူးေပါင်းသည်အ
့ ချိနတ
် င
ွ ်
နှစဦ
် းနှစဘ
် က်
တိင
ု း် ြပည်
ေကာင်းကျိုးအတွက် လိက
ု ေ် လျာ ေပးနိင
ု ေ် ြခ ရှသ
ိ ည့်
အချက်များကို ကMန်ေတာ် တင်ြပရြခင်းြဖစ်ပါသည်။
ယခင်က ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် ြပည်ေထာင်စု 0ပိုကွမ
ဲ ည်ကုိ
စိးု ရိမ0် ပီး တပ်မေတာ်မန
ှ င
ုိ င
် တ
ံ ာ၀န် ၀င်ယခ
ူ ့ဲ ရသည့်
၁၉၆၂ခုနစ
ှ န
် င
ှ ့်
၁၉၈၈
လူထအ
ု ¼ံု ကမူများြဖစ်ခသ
့ဲ ည့်
ကာလများရှပ
ိ ါသည်။ ထိက
ု ာလများတွင် တပ်မေတာ်
ေခါင်းေဆာင်များ ေြပာ+ကားခဲေ့ သာ အေ+ကာင်းြပချက်ကုိ
ေသချာ ေလ့လာဖို ့ လိပ
ု ါသည်။ ြပည်ေထာင်စု 0ပိုကွမ
ဲ ည်ကုိ
စိးု ရိမ်ေသာေ+ကာင့်
တပ်မေတာ်မှ
၁၉၆၂ခုနစ
ှ တ
် င
ွ ်
တိင
ု း် ြပည်တာ၀န် ၀င်ယခ
ူ သ
့ဲ ည်ကုိ ေတွ ့ရပါလိမမ
့် ည်။
ထိအ
ု ချိနက
် ာလများက တပ်မေတာ် ေခါင်းေဆာင်
များက ြပည်ေထာင်စ0ု ပိုကွမ
ဲ ည်ကုိ မလိလ
ု ားေသာေ+ကာင့်
တိင
ု း် ြပည်တာဝန် ယူခသ
့ဲ ည် ဟု ေြပာ+ကားခဲပ
့ ါသည်။
ြပည်ေထာင်စ0ု ပိုကွမ
ဲ ည်ကုိ စိးု ရိမြ် ခင်းသည် ြပည်ေထာင်စု
စနစ်မလိလ
ု ားြခင်း မဟုတဟ
် ု ကMန်ေတာ်ယဆ
ူ ထားပါ
သည်။ တပ်မေတာ် သာမက ြပည်ေထာင်စက
ု ုိ ချစ်ေသာ
ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ားတိင
ု း် သည်လည်း ြပည်ေထာင်စု 0ပိုကွမ
ဲ ည်
ကိေု တာ့ လိလ
ု ား+ကမည်မဟုတေ် ချ။ တပ်မေတာ် သည်
ြပည်ေထာင်စ0ု ပိုကွမ
ဲ ည်ကုိ စိးု ရိမေ် သာေ+ကာင့် နိင
ု င
် ံ
တာ၀န်ယခ
ူ ရ
့ဲ ပါသည်။ တပ်မေတာ် ေခါင်းေဆာင်များ
အဆက်ဆက်
ေြပာ+ကားခဲသ
့ ည့်
စကားများကို
ေလ့လာ+ကည်ပ
့ ါက ၎င်းတို ့သည် ြပည်ေထာင်စ0ု ပိုကွမ
ဲ ည်
ကို မလိလ
ု ား ြခင်းသာြဖစ်0ပီး ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်ကုိ
မလိလ
ု ားြခင်း မဟုတသ
် ည်ကုိ ေတွ ့ရပါမည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် ံ
နိင
ု င
် ေံ ရး သမိင
ု း် တွင် ြပည်ေထာင်စု စနစ်ကုိ မလိလ
ု ားဟု
ေြပာ+ကားခဲေ့ သာ နိင
ု င
် ေံ ရးသမား၊ အြခားအကျိုး ခံစားခွင့်
ရှသ
ိ မ
ူ ျား၊ တပ်မေတာ်အ:ကီးအကဲများ တစ်ေယာက်မ;
မရှခ
ိ ပ
့ဲ ါ၊ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်ကုိ ြမင်ပြံု ခင်း မတူညခ
ီ မ
့ဲ ,များ
ရှခ
ိ ပ
့ဲ ါသည်။ လုေံ လာက် သည့် အာဏာခွေဲ ဝမ, မရရှခ
ိ မ
့ဲ ၊ူ
ဂရုအစိက
ု မ
် ခံရမ, တို ့ေ+ကာင့် စစ်ပမ
ဲွ ျား ြဖစ်ခြ့ဲ ခင်းများ
ရှပ
ိ ါသည်။ စည်းလုးံ ညီညတ
ွ မ
် ူ အားနည်းခဲရ
့ ပါသည်။
ြပည်ေထာင်စြု မန်မာနိင
ု င
် ေံ တာ် ြဖစ်ေပ6လာ ေစမည့်
လွတလ
် ပ်ေရးကို
အရယူေပးခဲ့သည့်
တပ်မေတာ်၏
ဖခင်:ကီး ဗိလ
ု ခ
် ျုပ်ေအာင်ဆန်းမှာ ြပည်ေထာင်စု စနစ်ကုိ
လိလ
ု ားသူတစ်ဦးြဖစ်ပါသည်။ ဗိလ
ု ခ
် ျုပ် ေအာင်ဆန်း၏
ြပည်ေထာင်စတ
ု စ်ခအ
ု တူ တည်ေထာင်ရန်ေြပာ+ကားခဲသ
့ ည့်
သမိင
ု း် ၀င် စကား များ၊ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်လလ
ုိ ား သည့်
စကားများ၊ စာချုပ်ကတိက၀တ်များ၊ ြပည်ေထာင်စု
အေြခခံမူ လမ်းညdနခ
် ျက်များမှာ ယေန ့တိင
ု ် ြပည်ေထာင်စု
လိလ
ု ားသူများမှ
ကိးု ကားေနဆဲ
တမ်းတေနဆဲ
ြဖစ်ပါသည်။

42

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ြမန်မာနိင
ု င
် ေံ ရးသမားများ၊
ြပုြပင်ေြပာင်းလဲေရးသမားများသို ့
ြပည်ေထာင်စန
ု င
ုိ င
် မ
ံ ျား ေပ6ေပါက်လာပုသ
ံ မိင
ု း် ကို ေလ့လာ
+ကည်ပ
့ ါက ြပည်ေထာင်စဝ
ု ါ ဒီ အေြမာက်အြမား ေပ6
ထွနး် ခဲသ
့ ည်ကုိ ေတွ ့ရပါသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် ဒီမုိ
ကေရစီသည်သာ ပထမ၊ ဒီမက
ုိ ေရစီ သည်သာ ဒုတယ
ိ ဟု
ဒီမက
ုိ ေရစီရလ;င် ဘယ်အရာ မဆို ေြဖရှငး် နိင
ု မ
် ည်ဟု
ယူဆေသာ နိင
ု င
် ေံ ရးသမား အုပစ
် ုနင
ှ ့် ဖယ်ဒရယ်သည်သာ
ပထမ၊ ဖယ်ဒရယ်သည်သာဒုတယ
ိ ၊ ဖယ်ဒရယ်ရလ;င်
ဘယ်အရာမဆို ေြဖရှငး် နိင
ု မ
် ည်ဟု ယူဆေသာ နိင
ု င
် ေံ ရး
အင်အားစု (၂)စု ကွေဲ နပါသည်။ ဖယ်ဒရယ် သေဘာ
တရားနှင့် ဒီမက
ုိ ေရစီ သေဘာတရားမှာ အတူတပ
ူ င်
ြဖစ်ေသာ်လည်း သမိင
ု း် အရ၊ လူမျိုးေရး အြမင်အရ
လိအ
ု င်ဆနŒ ကွေဲ နြခင်း ြဖစ်ပါသည်။ အစိးု ရ တစ်ရပ်တင
ွ ်
အာဏာ
စုြပုံထားသည်စ
့ နစ်တင
ွ ်
အစိးု ရြဖစ်ေအာင်
အနိင
ု ရ
် ပါတီ:ကီး ြဖစ်ေအာင် :ကိုးပမ်းမည်။ အစိးု ရ
အများ:ကီးတင်ေြမှာက်ခင
ွ ရ
့် 0ိှ ပီး ထိအ
ု စိးု ရများထံ အာဏာခွဲ
ေပးထားသည့် စနစ် ရဖို ့ရန် :ကိုးစားမည်ဟေူ သာ
(၂)အုပစ
် ု ြဖစ်ပါသည်။ နိင
ု င
် ေံ ရးအင်အားစု(၂)စုစလုးံ
လိခ
ု ျင်ေသာ အေန အထား(၂)မျိုးမှာ တစ်ခန
ု င
ှ တ
့် စ်ခု
အြပန်အလှန်
အကျိုးြပုေနသည်ကုိ
ဦးစွာသတိြပုမ
ိေစချင်ပါသည်။
သူရလ;င်ကယ
ုိ ရ
် ၊
ကိယ
ု မ
် ရလ;င်
သူလည်း ရမည်မဟုတေ် သာ လိအ
ု င်များသာြဖစ်ပါသည်။
ထို ့အတူ ညိနင
c း် အေပးအယူလပ
ု ရ
် မည့် နိင
ု င
် ေံ တာ် အစိးု ရ၊
+ကံခင
ုိ ဖ
် 0ံွ ဖိုးေရး ပါတီနင
ှ ့် တပ်မေတာ် ဘက်မလ
ှ ည်း
လိအ
ု င်(၂)ခုက ညှန
ိ င
c း် ေနရပါသည်။
ယခုအချိနထ
် ိ ေနာက်ြပန်ဆတ
ု မ
် ည်ကလ
ုိ ည်း စိးု ရိမ်
စိတြ် ဖင့် အုပစ
် တ
ု စ်စစ
ု အ
ီ လိက
ု ် ပန်းတိင
ု က
် ုိ ကိယ
ု န
့် ည်း
ကိယ
ု လ
့် မ်းြဖင့် ရှာေဖွချီတက် ေန+ကပါသည်။ သူ ့ကိစ၊I
ကိယ
ု က
့် စ
ိ I
ြဖစ်ေန+ကပ ါသည်။ သေဘာတရားအရ
ဒီမက
ုိ ေရစီလအ
ုိ ပ်သည်၊ ဖယ်ဒရယ်လအ
ုိ ပ်မန
ှ း် သိ+ကသည်။
သေဘာတရား အရ အြပန်အလှနေ် ထာက်ခံ ေပး+ကသည်။
ယေန ့ြဖစ်ပျက်ေနေသာ နိင
ု င
် ေံ ရး အခင်း အကျင်းသည်
နိင
ု င
် ေံ ရးအင်အားစု (၂) စု လုးံ အတွက် ေကျနပ်ေလာက်
သည့်
အေနအထား
မဟုတသ
် ည်ကုိ
နှစဖ
် ဲွ ့စလုးံ
နားလည်ထား +ကသည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် မ
ံ ှ
ဒီမေုိ ရစီပါတီများ၊
ေကျာင်းသား
ေခါင်းေဆာင်များ၊ နိင
ု င
် ေံ ရးစာေရးဆရာများသည် လူမျိုးစု
ြပည်နယ်များမှ လူထမ
ု ျားအတွက် ဖယ်ဒရယ် ြပည်
ေထာင်စု အေ+ကာင်း ေထာက်ခံ ေဟာေြပာ +ကသည်။
တိင
ု း် ေဒသ:ကီးမှ ြပည်သလ
ူ ထ
ူ မ
ု ျားထံတင
ွ မ
် ူ ဆင်းရဲ
မွေဲ တမ,ြပဿနာ များ၊ လူ ့အခွင့် အေရး ြပဿနာတစ်ချို ့ကို
အေလးေပး ေြပာဆို +ကသည့် နိင
ု င
် ေံ ရးဓေလ့ရေိှ သာ
ြမန်မာနိင
ု င
် ြံ ဖစ်ပါသည်။ လူမျိုးစုြပည်နယ်များအား စာနာ
ေထာက်ထားြခင်းသည် ေကာင်းေသာ်လည်း တိင
ု း် ေဒ
သ:ကီးမှ ြပည်သမ
ူ ျား ခံစားေနရေသာ ဆင်းရဲမေဲွ တမ,
ြပဿနာများ၊
တရားဥပေဒစိးု မိးု မ,
ြပဿနာများ၊
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
အုပခ
် ျုပ်ေရးဆိင
ု ရ
် ာ ြပဿနာများသည် ြပည်ေထာင်စု
စနစ်မှ ေြဖရှငး် ေပးနိင
ု သ
် ည်ကုိ ေထာက်ြပြခင်း၊ တိင
ု း် ေဒ
သ:ကီးတွင် ေနထိင
ု ေ် သာ ြပည်သမ
ူ ျားပါ ြပည်ေထာင်စု
စနစ်အား အမှနတ
် ကယ် လိခ
ု ျင်လာေအာင်၊ ြပည်ေထာင်စု
စနစ်အား သိနားလည်လာေစရန် ပိမ
ု လ
ုိ ပ
ု ် ေဆာင်ဖုိ ့
လိအ
ု ပ်ေန0ပီြဖစ်ပါသည်။ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်ကုိ နှစဘ
် က်
စလုးံ မှ အမှနတ
် ကယ် လိလ
ု ားမ, မရှခ
ိ ြ့ဲ ခင်း၊ နားလည်ပံု
မတူခြ့ဲ ခင်းေ+ကာင့် ယေန ့ထိ ခိင
ု မ
် ာေသာ ေပါင်းစည်း
လုပေ် ဆာင်မ, မရှခ
ိ သ
့ဲ ည်ကုိ သတိြပုမိေစချင် ပါသည်။
ကMန်ေတာ်တုိ ့ကို ပုသ
ံ င
ွ း် ခဲေ့ သာ စနစ်များေ+ကာင်လ
့ ည်း
ယင်းကဲသ
့ ုိ ့ ြဖစ်ေနရြခင်းြဖစ်ပါသည်။ ဘာလူမျိုး ဆိလ
ု ;င်
ဘာအေ+ကာင်း အဓိကေြပာမည်၊ ဘယ်လုိ ခံစားချက်
ရှမ
ိ ည်ကုိ ထိးု ထွငး် သိေနရေသာ ြမန်မာ့ နိင
ု င
် ေံ ရး
ြဖစ်ေနပါသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် ေံ ရး အင်အားစု များ၏ အမှန်
တကယ်လခ
ုိ ျင်ေသာ ရည်ရယ
ွ ခ
် ျက် မတူညမ
ီ ရ
ူ သ
ိှ ည်ကုိ
နှစဘ
် က်စလုးံ ၀န်ခဖ
ံ ုိ ့ လိပ
ု ါ လိမ့်မည်။ ဒီမက
ုိ ေရစီအေရး၊
ြပည်ေထာင်စအ
ု ေရးဟု အေရး(၂)ခုအြဖစ် ြမင်ေန+က
သည်ကုိ ြမန်မာနိင
ု င
် ေံ ရး သမားများ၏ ေြပာစကားများ၊
လုပေ် ဆာင်လျက် ရှေိ သာ လ,ပရ
် ာှ းမူများမှ သက်ေသထူ
ေနသည်။
ြမန်မာနိင
ု င
် တ
ံ င
ွ ် အာဏာခွေဲ ဝေရးအား အယုံ အ+ကည်
ရှဖ
ိ ုိ ့ လိအ
ု ပ်ေန0ပီြဖစ်သည်။ ဗဟိခ
ု ျုပ်ကင
ုိ မ
် ူ များသည့်
ဒီမက
ုိ ေရ စီနင
ုိ င
် မ
ံ ျားတွင် မ+ကာခဏ လူထအ
ု ¼ံု ကမူ၊
ဆနŒြပပွမ
ဲ ျား၊ စစ်ပမ
ဲွ ျား၊ ေနာက်ြပန်ဆတ
ု သ
် ာွ းမည်ကုိ
စိးု ရိမ်ေနမူများ ြဖစ်ေနပါသည်။ ယခင်က ဖယ်ဒရယ်
စနစ်သးံု ြခင်းြဖင့် လူမျိုးအား အာဏာ ေပးရမည်၊
လူမျိုးအား အာဏာေပးလိက
ု ် ရမည်ဟု ဖယ်ဒရယ်
စနစ်အားလူမျိုးေရး အြမင်ြဖင့် လူမျိုးတစ်မျိုးမှ လူမျိုး
တစ်မျိုးအား
ကိလ
ု န
ုိ အ
ီ +ကည်၊့
ရန်သအ
ူ +ကည်ြ့ ဖင့်
အုပစ
် းုိ သူများက
+ကည်ခ
့ ေ့ဲ သာ
ေခတ်ကာလများကို
သင်ခန်းစာယူ+ကဖို ့ လိပ
ု ါသည်။ ြပည်ေထာင်စစ
ု နစ်သည်
နိင
ု င
် သ
ံ ားအားလုးံ ကို
ေပျာ်ရင
d ်မေ, ပးနိင
ု မ
် ည်၊
ဖွ0ံ ဖိုး
တိးု တက်ေစမည်ကုိ အေလးအနက် ယု+ံ ကည်+ကဖို ့ လိအ
ု ပ်
ေန0ပီြဖစ်သည်။ မည်သုိ ့ပင်ဆေုိ စကာမူ ကMန်ေတာ်တုိ ့
အားလုးံ သည် တစ်ေြမတည်းေန တစ်ေရတည်းေသာက်
ဆိးု တူေကာင်းဘက် ခံစားေနရေသာသူများ ြဖစ်သည်။
ေနာင်လည်း ထို ့အတူ ြဖစ်ေနပါအုးံ မည်။ ဒီမက
ုိ ေရစီ
အေရးသည် အားလုးံ ၏အေရးြဖစ်သ ည်။ ဖယ်ဒရယ်
အေရးသည်လည်း
အားလုးံ ၏
အေရးြဖစ်သည်။

43

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ဖယ်ဒရယ်လခ
ုိ ျင်ေနြခင်းသည်ပင် ဒီမက
ုိ ေရစီ အခွငအ
့် ေရး
များကို
ထိထေိ ရာက်ေရာက်
ခံစားလိသ
ု ည်သ
့ ေဘာ
သက်ေရာက်ပါသည်။ လိခ
ု ျင်တာ အတူတပ
ူ င်ြဖစ်ပါသည်။
နိင
ု င
် ေံ ရးသမားများ စည်းလုးံ +ကဖို ့ကို ြမန်မာနိင
ု င
် ံ
သမိင
ု း် က ေြပာြပေနပါသည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် ေံ ရး သမားများ
မစည်းလုးံ ခဲြ့ ခင်းေ+ကာင့်
သူ ့အေရး၊
ကိယ
ု အ
့် ေရးဟု
ယူဆ+ကြခင်းေ+ကာင့် ယေန ့တိင
ု ် လိခ
ု ျင်သည့် နိင
ု င
် ေံ ရး
အခင်းအကျင်း
မည်သက
ူ မ;
မရရှေိ သးသည်ကုိ
သတိြပုမိဖုိ ့လိပ
ု ါသည်။ နိင
ု င
် ေံ ရးသမားများ စည်းလုးံ
+ကဖို ့ ေမတbာရပ်ခလ
ံ ပ
ုိ ါသည်။ သူ ့အေရး ကိယ
ု အ
့် ေရး
ယူဆ0ပီး အြပန်အလှန် ေထာက်ခအ
ံ ားေပးေနရြခင်းထက်
တူညေီ သာ ပန်းတိင
ု တ
် စ်ခက
ု ုိ ဆုပက
် င
ုိ ဖ
် ုိ ့ လိေု န0ပီ
ြဖစ်သည်။ ြပုြပင်ေြပာင်းလဲသည့် ကာလတွင် ြမန်မာ
နိင
ု င
် ေံ ရး အင်အားစုအားလုးံ တစ်သတ
ံ ည်းထွကမ
် သ
ှ ာ
တူညေီ သာ ပန်းတိင
ု အ
် တွက် အားထုတမ
် သ
ှ ာ လိရ
ု ာေရာက်
ပါလိမမ
့် ည်။ ြမန်မာနိင
ု င
် ေံ ရးသမားများ အြပန်အလှန်
ေလးစားမူရ0ိှ ပီး ပန်းတိင
ု တ
် စ်ခအ
ု တွက် ယခု က တည်းက
အတူလပ
ု ေ် ဆာင်မှ အနာဂတ်ေကာင်း တစ်ခု ရပါလိမမ
့် ည်။
ဒီမက
ုိ ေရစီနင
ှ ့် ဖယ်ဒရယ်မာှ ဆန် ့ကျင်ဘ
့ က် (၂)ခု
ဟုတပ
် ါသေလာ။ ဒီမက
ုိ ေရစီရရှေိ ရးကို အရင် ေြဖရှငး် 0ပီး
ဖယ်ဒရယ်ရရှေိ ရးကို ေနာက်မှ ေြဖရှငး်
မည်ေလာ။
အမျိုးသားေရးေလာ၊ ြပည်ေထာင်စု အေရးေလာ။ စစ်မန
ှ ်
ေသာ ဒီမက
ုိ ေရစီ ဆိသ
ု ည်မာှ
မည်သ
့ ည်အ
့ ချက်များ
ြဖစ်သနည်း၊
စစ်မန
ှ ေ် သာ
ြပည်ေထာင်စဆ
ု သ
ုိ ည်မာှ
မည်သည့် အချက်များကို ဆိလ
ု သ
ုိ နည်း၊ အေြခခံ
ဥပေဒထဲမှ မည်သည့် အချက်ကုိ ြပင်ဆင်လပ
ုိ ါသနည်း။
တိင
ု း် ြပည် အနာဂတ်ကုိ မည်က့ဲသုိ ့ေမ;ာ်မန
ှ း် ထား သနည်း။
ယခုအချိနတ
် င
ွ ် အင်အားစု(၂)စုလးံု မှ တိတက
ိ ျကျ ေြဖဆို
ရေတာ့မည်။ အများြပည်သူ လူထက
ု ုိ ေ+ကညာရေတာ့မည့်
အချိနြ် ဖစ်ေနပါ0ပီ။
နှလးံု သားမှ
အမှနတ
် ကယ်
လိလ
ု ားေသာ တူညေီ သာ တစ်ခတ
ု ည်းေသာ ပန်းတိင
ု တ
် စ်ခု
ရှရ
ိ ေတာ့မည်။ ပန်းတိင
ု (် ၂)ခုေ+ကာင့် အင်အားချည်န
့ ဲ့
ေနေသာ နိင
ု င
် ေံ ရး အင်အားစု(၂)စုအ ေနြဖင့် တူညေီ သာ
ပန်းတိင
ု ် တစ်ခက
ု ုိ လက်ကင
ုိ ြ် ပု စတင်အားထုတ်
ရေတာ့မည်။ တိင
ု း် ြပည်ေကာင်းကျိုးအတွက် (၂)ဖွဲ ့ စလုးံ မှ
လူများအားလုးံ စဉ်းစားေစလိပ
ု ါသည်။

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ဒီမက
ုိ ေရစီဆသ
ုိ ည်မာှ ယေန ့ကမ5ာ့ အေြခအေန အရ၊
နိင
ု င
် တ
ံ ကာဖိအားအရ လူထအ
ု သိ နိးု +ကားလာမူအရ
တစ်ေန ့မဟုတ် တစ်ေန ့ မြဖစ်မေန ြဖတ်သန်းရမည့်
ြဖစ်စဉ်တစ်ခသ
ု ာြဖစ်သည်။ ယေန ့ ကမ5ာမှာ ဒီမက
ုိ ေရစီ
ကမ5ာြဖစ်ေန0ပီ။ တပ်မေတာ် အစိးု ရသည် ထိအ
ု ချက်ကုိ
သေဘာေပါက်ခေ့ဲ သာေ+ကာင့်
၂၀၁၀တွင်
နိင
ု င
် ေံ ရး
အခင်းအကျင်း အသစ် တစ်ခု ဖန်တးီ ေပးခဲ0့ ပီး ြဖစ်သည်။
ယေန ့ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ည် ဒီမက
ုိ ေရစီနင
ုိ င
် ံ (အမျိုး
သားနိင
ု င
် )ံ ြဖစ်ေန0ပီ ြဖစ်ပါ သည်။ အင်အား:ကီး
တရုတန
် င
ှ ့် အိနယ
ိŒ (၂)နိင
ု င
် ံ အ+ကားတွင် စည်းလုးံ 0ပီး
အင်အား:ကီးေသာ ြမန်မာြပည်ေထာင်စြု ဖစ်ဖုိ ့ လိအ
ု ပ်
ပါသည်။
ဒီမက
ုိ ေရစီကမ5ာအ
့ လယ်တင
ွ ် 0ငိမး် ချမ်း0ပီး ဖွ0ံ ဖိုး
တိးု တက်ေသာ၊ အင်အားေတာင်တ
့ င်းေသာ မ0ပို ကွေဲ သာ
ြပည်ေထာင်စု:ကီး (လစ်ဘရယ် ဒီမက
ုိ ေရစီ နိင
ု င
် )ံ
ြဖစ်ထန
ွ း် ေရးမှာ ြပည်ေထာင်စု ဝါဒကို ယု+ံ ကည်ေသာ
ြမန်မာနိင
ု င
် သ
ံ ားများ ကိယ
ု တ
် င
ုိ ် အားစိက
ု ထ
် တ
ု မ
် ှ ေပ6
ထွနး် လာနိင
ု ပ
် ါလိမမ
့် ည်။ ြပည်ေထာင်စဝ
ု ါ ဒကို လက်ကင
ုိ ်
ြပုမှ ြပည်ေထာင်စု နိင
ု င
် ံ ြဖစ်ေပ6နိင
ု ပ
် ါလိမမ
့် ည်။
ေရရှညက
် ုိ ေမ;ာ်ကးုိ 0ပီး အလုပလ
် ပ
ု ရ
် ပါေတာ့မည်။
ကMန်ေတာ်တုိ ့ နှစ(် ၆၀)ေနာက်ကျခဲ0့ ပီး၊ အြပန်အလှန်
နစ်နာခဲ၊့ အချိနြ် ဖုန်းခဲရ
့ 0ပီး ြဖစ်ပါသည်။ ြပည်ေထာင်စု
နည်းြဖင့် နိင
ု င
် ေံ ရးအေြဖ မြဖစ်မေန ရှာဖို ့ လိအ
ု ပ်ေန0ပီ
ြဖစ်ပါသည်။ ြပည်ေထာင်စု နည်းြဖင့် အေပးအယူလပ
ု ဖ
် ုိ ့
လိအ
ု ပ် ေန0ပီြဖစ်သည်။ ြပည်ေထာင်စန
ု ည်းသာ အေြဖ
ကျန်ပါေတာ့သည်။
ြပည်ေထာင်စဝ
ု ါဒီများကိဦ
ု းညွတလ
် ျက်
Ref: ကမ5ာအ
့ ေြခခံနင
ုိ င
် ေံ ရးပညာ
(ေပါင်းတည်ဘန
ု း် +ကည်)
World Constitutions: A Comparative
Study (Vishnoo Bhagwah & Vidya Bhushan)
၂၀၀၈ ြပည်ေထာင်စြု မန်မာနိင
ု င
် ေံ တာ်
အေြခခံဥပေဒ
Local Government

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ြပည်ေထာင်စခ
ု ျစ်စတ
ိ ဆ
် တ
ုိ ာ
ြပည်ေထာင်စု
တဝှမး်
ေနရာအသီးသီးမှာ
ေနထိင
ု တ
် လ
့ဲ ေူ တွ
အားလုးံ ကို ချစ်တစ
့ဲ တ
ိ က
် ုိ ေြပာတာပါ။
ြပည်ေထာင်စြု မန်မာနိင
ု င
် ရ
ံ ဲ ့ ဘယ်အရပ် ေဒသ
မှာ ေနသည်ြဖစ်ေစ၊ ကMန်ေတာ်လည်း တိးု တက်ချင်
ပါတယ်။ ကMန်ေတာ် ေနထိင
ု တ
် ေ့ဲ ဒသကိလ
ု ည်း
အများနည်းတူ ဖွံ ့0ဖိုး တိးု တက် ေစချင်ပါတယ်။
ကMန်ေတာ်တုိ ့ေနထိင
ု တ
် ေ့ဲ ဒသမှာ ကMန်ေတာ် တို ့
အကျိုးစီးပွားကို တိးု တက်ေစမယ့် စနစ်မျိုး၊ ကMန်
ေတာ်တုိ ့ ေဒသခံေတွရဲ ့ လိအ
ု ပ်ချက်ေတွကုိ ဂရု
တစိက
ု ် အြမန်ဆးံု ေြဖရှငး် ေပးနိင
ု မ
် ယ့် ေဒသဆိင
ု ရ
် ာ
အစိးု ရမျိုးကို ကMန်ေတာ်တုိ ့ ေဒသခံေတွအေနနဲ ့
တင်ေြမာက်ခင
ွ ့် ရချင်တယ်။ ကMန်ေတာ်ေနတဲ့
ေဒသက ေဒသဆိင
ု ရ
် ာ အစိးု ရကလည်း ကMန်ေတာ်
တို ့ကို အနီးကပ် ဂရုစက
ုိ မ
် ယ်၊ 0ပီးေတာ့ ြပည်ေထာင်
စု အစိးု ရကလည်း ကMန်ေတာ်တုိ ့ကို ဂရုစက
ုိ ် မယ်။
ြပည်ေထာင်စထ
ု မ
ဲ ာှ ေပါ့၊
ြပည်ေထာင်စု
ဝါဒဆိတ
ု ာ ဒါပဲေပါ့။

နိင
ု င
် ေံ ရးသိပံt
ဘာေ+ကာင်မ
့ ာ့ကစ
် ေ် ရးခဲတ
့ ာေတွကုိ
ဖတ်ေန+ကေသးသလဲ
(ကားလ်မာ့ကစ
် ် မိတဆ
် က်) - ဘာသာြပန်
ေဇာ်0ငိမး် ချမ်း
ဂျိုနသန်ဝဖ
ု ်
(ဂျိုနသန်ဝဖ
ု သ
် ည်
လန်ဒန်ေကာလိပတ
် က€သိလ
ု မ
် ှ
အေတွးအေခ6ပညာပါေမာက/တဦး ြဖစ်သည်။ သူသည်
ေအာက်စဖို ့ဒ တက€သိလ
ု မ
် ှ ထုတေ် ဝေသာ နိင
ု င
် ေံ ရးအေတွး
အေခ6ပညာမိတဆ
် က်စာအုပအ
် ား
ေရးသားသူြဖစ်0ပီး
ေရာဘတ်နးုိ ဇစ်နင
ှ အ
့် တူ “ဥစIာ ပိင
ု ဆ
် င
ုိ မ
် ၊, တရားမ;တမ,
နှင့် ကျစ်လစ်ေသာအစိးု ရ
စာအုပက
် ုိ တွဖ
ဲ က်ေရးသား
ခဲ0့ ပီး ေအာက်စဖို ့ဒ စာဖတ်သစ
ူ ာစဉ်များမှ နိင
ု င
် ေံ ရး
အေတွးအြမင် စာအုပက
် လ
ုိ ည်း တွဖ
ဲ က်တည်းြဖတ်ခသ
့ဲ ူ
လည်း ြဖစ်သည်။)

စကားဦး
ကျေနာ်သည်
၁၉၈၆တွင်
လန်ဒန်ေကာလိပ်
တက€ သိလ
ု ၌

အေတွးအေခ6 ပညာသင်+ကားပို ့ချေရး
တာဝန်ကုိ ယူခရ
့ဲ သည်။ ထိတ
ု ာဝန်ယသ
ူ ၏

သင်+ကား
ပို ့ချေပးရမ,များတွင် မာ့ကစ
် ဝ
် ါဒ အေ+ကာင်း လည်းပါ၏။
ထိသ
ု ုိ ့ မာ့ကစ
် ဝ
် ါဒကို ဘာသာရပ် အတွတ
ဲ ခုအတွငး်
သင်+ကားပို ့ချရသည့်
တာဝန်ကုိ
အစပျိုးခဲသ
့ မ
ူ ာှ
မ+ကာေသးမီကမှ
ေအာက်စဖို ့ဒ
တက€သိလ
ု တ
် င
ွ ်
44

အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
ပါေမာက/ရာထူး တေနရာယူရန် လန်ဒန် ေကာလိပ်
တက€သိလ
ု မ
် ှ န,တထ
် က
ွ သ
် ာွ းေသာ ကျေနာ့၏ ဆရာ ဂျယ်ရီ
ကိဟ
ု င်ပင်ြဖစ်သည်။
ကျေနာ်သည်
မာ့ကစ
် န
် င
ှ ့်
ပတ်သက်0ပီး ဖတ်ရ, ေတွးေခ6ရသည်တုိ ့ကို နှစ0် ခိုက်
သည်နင
ှ အ
့် တူ အဆိပ
ု ါသင်+ကားေရး တာဝန်ကလ
ုိ ည်း
ေကျေကျ နပ်နပ်ရယူ0ပီး ေရှ ့ဆက်လခ
ုိ ပ
့ဲ ါသည်။ သို ့ေသာ်
လည်း ကျေနာ်သည် ထိမ
ု ာ့ကစ
် ဝ
် ါဒ ပို ့ချရမ,ဘာသာတွသ
ဲ ည်
ေရရှညဆ
် က်0ပီးမရှန
ိ င
ုိ ေ် လာက်ဟု ထင်ခပ
့ဲ ါသည်။ ေကျာင်း
သားများသည် မာ့ကစ
် ဝ
် ါဒကို ဂျယ်ရက
ီ သ
့ဲ ုိ ့ ခွြဲ ခား စိတြ် ဖာ
ေလ့လာေသာ
မာ့ကစ
် ဝ
် ါဒီများအ+ကား
ဦးေဆာင်သူ
တဦး၏ သင်+ကားေပးမ,ကုိ ခံယလ
ူ ုိ +က0ပီး ေကျာင်းတွင်
ဂျယ်ရမ
ီ ရှေိ တာ့သည်နင
ှ ့် မာ့ကစ
် ဝ
် ါဒ အေပ6 စိတဝ
် င်
စားမ,မာှ ေမှးမှန
ိ သ
် ာွ းလိမမ
့် ည်ဟု ကျေနာ် ထင်ခသ
့ဲ ည်။
ကျေနာ်မာှ းခဲပ
့ ါသည်။ လန်ဒန်ေကာလိပ် တက€သိလ
ု ်
အေတွးအေခ6ပညာºာနအတွငး် မာ့ကစ
် ဝ
် ါဒ သင်+ကား
မ,သည် ဂျယ်ရေီ ြပာင်းေရd ့ သွားေသာ်လည်း ဆက်ရေိှ န
ခဲသ
့ ည်။ ထိပ
ု ုိ ့ချမ,သည် ဘာလင်တတ
ံ င
ုိ း် 0ပိုကျ0ပီး ေနာက်
ပိင
ု း် တွငပ
် င် ဆက်ရေိှ နခဲ0့ ပီး ယေန ့ေခတ် ေကျာင်းသား
များ၏ မျက်ကန်းဆန်သာွ းေသာ အစွနး် ေရာက် တိက
ု ်
ဖျက်ေရး လ,ပရ
် ာှ းမ, များနှင့် ဂုဏသ
် က
ိ ာ/ မငဲ့ ေတာ့ေသာ
အသက်ေမွးဝမ်းေကျာင်းအလုပ် တိးု တက်ေရး အဓိက
ထားမ, ဝါဒများ အ+ကားတွငပ
် င် စည်ပင်ြပန် ့ပွားေနခဲ့
ေလသည်။ ယခုအခါတွင် ထိပ
ု ုိ ့ချက်ချက်သည် ေကျာ်+ကား
သည်ထက် ေကျာ်+ကားေန0ပီး အထူးသြဖင့် လန်ဒန်သုိ ့
ြပည်ပပညာသင်
အစီအစဉ်ြဖင့်
ေကျာင်းတက်ရန်
လာေသာ အေမရိကန် ေကျာင်းသားများ အ+ကားတွင်
ပိမ
ု ေုိ ရပန်းစားေလသည်။
အခုစာအုပမ
် ာှ
ရှယလ
် ီ
ေကာ့ကစ
် ၏
် အ+ကံေပး ဖိတေ် ခ6မ,အရ ကျေနာ် နှစန
် င
ှ ခ
့် ျီ၍
သင်+ကားခဲေ့ သာ ပို ့ချချက်များကို အေြခခံ0ပီး ေရးသား
ခဲြ့ ခင်းြဖစ်သည်။
ဤစာအုပ၏

ဦးဆုးံ အ+ကမ်းထည်မာှ ကိမ
ု ေုိ ရကန်
:ကီးကို
လှမး် ေမ;ာ်+ကည်န
့ င
ုိ ်ေသာ
အိမ:် ကီးရခိင
ု ်
တလုးံ ေပ6တွင် သေန‹တည်ခြ့ဲ ခင်းမဟုတသ
် လို ဂုဏသ
် က
ိ ာ/
:ကီးလှေသာ
အေမရိကန်
ေရှ ့ေြပး
သုေသသန
အဖွဲ ့အစည်း၏ အေဆာက်အအု:ံ ကီးတွင် စတင်ေရးသားခဲ့
ရြခင်း မဟုတပ
် ါ။ လန်ဒန် ေြမေအာက်ရထားလမ်း၏
ရထားလိင
ု း် များ ြဖစ်ေသာ ေြမာက်ပင
ုိ း် ရထားလိင
ု း် နှင့်
ဝိတရ
ုိ ယ

ရထားလိင
ု း် များတွင် ရထားစီးရင်း မှတစ
် ု
စာအုပ် အေသးေလး များတွင် ခပ်ေသာ့ေသာ့လက်ေရးြဖင့်
စခဲရ
့ ြခင်း ြဖစ်သည်။ အထူးသြဖင့် ရထားက မှတတ
် င
ုိ ်
မဟုတ်ဘဲ တလ,ပလ
် ပ
, န
် ဲ ့ ရပ်ရပ်သာွ းရတဲ့ အချိနတ
် င
ွ ် ပို
ေရးြဖစ်သည်။ ဒီလစ
ုိ ာေရးနည်းကို ကျေနာ်အားေပး
လိသ
ု ည်။
ဘာ့ေ+ကာင်လ
့ ဆ
ဲ ေုိ တာ့
ရထားေနာက်ကျ
ေနရတာကိေု တာင်
လိလ
ု ခ
ုိ ျင်ချင်လက်ခန
ံ င
ုိ ေ် သာ
အေ+ကာင်းြပချက် တခုရတာက စိတလ
် က်ေပါ့ပါး စရာလို
ြဖစ်ေနလို ့ြဖစ်သည်။
45

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

ထိသ
ု ုိ ့ရထားေနာက်ကျလိေု သာ
ဆနŒမာှ လည်း
မ+ကာခဏပင် ြပည်ဝ
့ နိင
ု ေ် လသည်။ သို ့နှင့် ကျေနာ်၏
အေပါင်းအသင်း အေတာ်များများကလည်း ေနာက် ပိင
ု း်
တည်းြဖတ်ချက်ြဖင့် ထွကလ
် ာေသာ အ+ကမ်း ထည်များကို
ဖတ်ရေ, ပး+ကပါသည်။
ကျေနာ်
အထူး
ေကျးဇူးတင်သည်သ
့ မ
ူ ျားမှာ တယ်ရယ် ကာဗာ(Terrell
Carver)၊ ဂျယ်ရက
ီ ဟ
ုိ င် (Jerry Cohen)၊ ဂMန်ပက
ုိ (် Jon
Pike)၊ ရာဂျိဗေ် ဆဂဲ(Rajeev Sehgal)တို ့နှင့် တကွ
တြခားအဖိးု တန်တ့ဲ မှတခ
် ျက် ေတွကုိ ေရးေပး+ကသူေတွ
အားလုးံ ကိပ
ု ါပဲ။ ရှကစ
် ရာ ေကာင်းတဲ့ အမှားမျိုးေတွ
မြဖစ်ေအာင် ေထာက်ြပ ေပးသူေတွကလ
ုိ ည်း ေကျးဇူး
တင်ရသည်။
ဒီစာအုပက
် ုိ
ေရးရတာ
ကျေနာ့ရဲ ့
မာ့ကစ
် အ
် ေရး အသားေတွကုိ ထပ်ခါထပ်ခါြပန်သာွ းဖတ်
လိတ
ု ့ဲ အာသီသကို ြပန်အသက်သင
ွ း် ေပးလိက
ု သ
် လိလ
ု ည်း
ြဖစ်ေနသည်။ ဒီစာအုပက
် ဖ
ုိ တ်သေူ တွလည်း ဘာ့ေ+ကာင့်
ဒီလြုိ ဖစ်ရသလဲဆတ
ုိ ာ နားလည်လာ လိမမ
့် ည်ဟု ေမ;ာ်လင့်
မိပါသည်။
အဖွင့်
၁၉၀၇
ခုနစ
ှ မ
် ာှ
အီတလီအေတွးအေခ6ပညာရှင်
ဘနက်ဒက် ဒိခ
ု ရိခ
ု ျီ(Benedetto Croce) က ေဟဂယ်ရဲ ့
အေတွးအေခ6ေတွမာှ
ဘာေတွက
ရှငသ
် န်ေန0ပီး
ဘာေတွက ေသသွား0ပီလဲ ဆိတ
ု ေ့ဲ မးခွနး် ကို ေမးခဲပ
့ ါတယ်။
ဆယ်စန
ု စ
ှ တ
် ခုလန
ွ တ
် င
ုိ း် လိလ
ု မ
ုိ ာှ
မာ့ကစ
် န
် ဲ ့ပတ်သက်0ပီး
တေယာက်ေယာက်က ထ0ပီး အခုလုိ ေမးခွနး် မျိုးကို
ေမးလာေလ့ ရှတ
ိ ာ ေတွ ့ရပါတယ်။
အခု ကျေနာ်တုိ ့အလှည့် ေရာက်ပါ0ပီ။ ၂၁ရာစုအစကို
ေရာက်လာတဲအ
့ ချိနမ
် ာှ မာ့ကစ
် ရ
် ဲ ့ အေတွးအေခ6 ေတွမာှ
ေသသွားတာေတွ
ရှခ
ိ ရ
့ဲ င်
မီးသ0ဂိုလ်ေပးခဲရ
့ တာ
ဘယ်ေလာက်ရ0ိှ ပီး သူ ့အေတွး အေခ6ေတွ ဘယ်ေလာက်က
ေတာ့ြဖင့် မီးတင်ရc ့ခံ ရကိနး် ကေနလွတေ် ြမာက်ခတ
့ဲ ယ်လုိ ့
သင်ထင်ပါ သလဲ?
ကျေနာ့အေြဖကေတာ့ ထင်ထားတာထက်ကုိ ပိမ
ု ျား
မယ်လုိ ့ ေြပာချင်ပါတယ်။ သိပမ
် +ကာေသး ခင်နစ
ှ ေ် တွက
ကျေနာ်တုိ ့ေတွဟာ
မာ့ကစ
် မ
် ာှ
ကျေနာ်တုိ ့ကို
ဘာမှေြပာစရာ မကျန်ေလာက် ေတာ့ဘးူ လို ့ ယူဆခဲမ
့ ိ
တာကို မာ့ကစ
် သ
် ာ သိခရ
့ဲ င် ခွငလ
့် တ
d န
် င
ုိ ေ် ကာင်းရဲ ့လို ့ပဲ
ေမ;ာ်လင်ရ
့ ပါတယ်။ မာ့ကစ
် ဝ
် ါဒ ကျင်သ
့ းံု တယ်ဆတ
ုိ ့ဲ
အစိးု ရေတွဟာ စိတမ
် ချမ်း ေြမ့စရာ အေရးနိမခ
့် ရ
့ဲ ပါတယ်။
သူတုိ ့ အေရးနိမတ
့် ာနဲ ့အတူ မာ့ကစ
် ေ် ြပာခဲတ
့ ာေတွကုိ
အေသအချာ ေလ့လာသင်တ
့ ယ် ဆိတ
ု ့ဲ အေ+ကာင်းြပ
ချက်ေတွလည်း တပါတည်းေပျာက်ကယ
ွ သ
် ာွ းသလို ြဖစ်ခ့ဲ
ရပါတယ်။ ဘာလင်တတ
ံ င
ုိ း် 0ပိုကျမ,ဟာ ဒီအေြခအေနကို
အ:ကီးအကျယ် ပဲတ
့ င်သေံ ပးေနတဲ့ သေကvတတခု ြဖစ်ခ့ဲ
ပါတယ်။ ဒီအြဖစ်အပျက်ဟာ မာ့ကစ
် ဝ
် ါဒ ကျဆုးံ ြခင်း
နှငအ
့် တူ မာ့ကစ
် ဝ
် ါဒ နိင
ု င
် ေံ ရးနဲ ့ စီးပွားေရးေတွပါ
အတွဲ ၁၊ အမှတ် ၂။ ဇွနလ
် ၂၇ရက် ၂ဝ၁၂ခုနစ
ှ ်

ေခတ်ေမာင်း
တပါတည်း ကျဆုးံ ရတာြဖစ်တယ်လုိ ့လည်း မ+ကာခဏ
ဆိသ
ု လို ယူဆခဲ+့ ကဖူးပါတယ်။

“မိစာŽ အင်ပါယာ:ကီး” (ဆိဗု ယီ က် ယူနယီ ကံ ုိ ဆို

လိသ
ု ည်။) ကျဆုးံ သွား0ပီဆ0ုိ ပီး ေအာင်ပခ
ဲွ ံ ေန+ကတဲ့
အချိနမ
် ာှ
ကျေနာ်တုိ ့သတိမဝင်မတ
ိ ာက
အရ
ှေ့ဥေရာပကွနြ် မူနစ်ဝါဒကို ေစ့ေဆာ်ေပးခဲတ
့ ့ဲ အေတွး
အေခ6ပညာရှငေ် တွကေတာ့ မိစာŽ ေကာင်ေတွ မဟုတ+် က
ပါဘူး ဆိတ
ု အ
့ဲ ချက်ပါ။ ပညာရှငေ် တွက သူတုိ ့ကိယ
ု သ
် တ
ူ ုိ ့
ကျေနာ်တုိ ့ရဲ ့ ဒုကေ/ တွကေန ကယ်တင်ေပးမယ့် ကယ်တင်
ရှငအ
် ြဖစ်ေတာင်
သတ်မတ
ှ ခ
် +့ဲ ကတာပါ။
သူတုိ ့ဟာ
သူတုိ ့ကိယ
ု က
် ျိုး စီးပွားေတွ အများ:ကီးအဆုးံ ရ,းံ ခံ0ပီး
လူမဆန်တ့ဲ
စီးပွားေရးနဲ ့
လူမေ, ရးစနစ်ေတွရေိှ နတဲ့
အရင်းရှငဝ
် ါဒ ကေန လူသားမျိုးနွယေ် တွ လွတေ် ြမာက်နင
ုိ ်
ေအာင် :ကိုးစား+ကံေဆာင်ခသ
့ဲ ေူ တွ ြဖစ်+ကပါတယ်။ အဲဒ့ီ
လူမဆန်တ့ဲ
စီးပွားေရးနဲ ့လူမေ, ရးစနစ်နစ
ှ ခ
် စ
ု လုးံ ဟာ
လူ ့အဖွဲ ့အစည်းတရပ်ဘယ်လြုိ ဖစ်သင်သ
့ လဲဆတ
ုိ ့ဲ အြမင်နဲ ့
တည်ရေိှ နတဲ့
အရင်းရှငလ
် မ
d း် မိးု တဲ့
လူ ့အဖွဲ ့
အစည်းအတွငး် မှာ ဘာေတွမာှ းေနသလဲဆတ
ုိ ့ဲ အေြခ
အေနေတွကုိ
ထုတေ် ဖာ်ြခင်းအားြဖင့်
ေဝဖန်ရံ, ့ချခံ
ရပါတယ်။ ဒီလအ
ုိ ေကာင်းြဖစ်လာေရး ဦးတည်တ့ဲ အြမင်
ေတွဟာ အိပမ
် က်ဆးုိ ေတွအြဖစ်အသွင် ေြပာင်းခဲရ
့ ပါတယ်
(ဒါေပမယ်လ
့ ည်း ဒီကန
ွ ြ် မူနစ် အစိးု ရေတွဟာ မာ့ကစ
် ရ
် ဲ့
အေတွးအြမင်ေတွ ကို မှနမ
် န
ှ က
် န်ကန် ဖွငဆ
့် ထ
ုိ ားတာ
ေတွကေန
ြဖစ်လာတာ
ဟုတမ
် ဟုတဆ
် တ
ုိ ာကလဲ
ေနာက်ထပ်ေမးရမယ့် ေမးခွနး်
တခုပါ၊ ကျေနာ်တုိ ့
ေရှ ့ဆက်သာွ းရင်းနဲ ့ ဟုတမ
် ဟုတ် ဆိတ
ု အ
့ဲ ေြဖကို ေတွ ့ပါ
လိမမ
့် ယ်)။ ဒါေပမယ့် ကွနြ် မူနစ်ဝါဒ ကျဆုးံ တယ်ဆတ
ုိ ာနဲ ့
အေနာက်တင
ုိ း် က လွတလ
် ပ်ေသာ၊ ဒီမက
ုိ ေရစီ ဆန်ေသာ
အရင်းရှငဝ
် ါဒမှာ အားလုးံ ေကာင်းေန ပါတယ်လုိ ့ မယူဆ
နိင
ု ပ
် ါဘူး။ ဒါ့အြပင် မာ့ကစ
် ် ဆိတ
ု ာက လည်း အားလုးံ
ထက်ပ0ုိ ပီး လက်ရလ
ိှ ူ ့အဖွဲ ့ အစည်းကို ေဝဖန်သးံု သပ်ဖုိ ့
အတွက် အထက်ြမက်ဆးံု ကိရယ
ိ ာေတွကုိ ထုတေ် ပးေနဆဲ
ြဖစ်တသ
့ဲ လ
ူ ည်း ြဖစ်ပါတယ်။
ကျေနာ်တုိ ့ဟာ မာ့ကစ
် က
် ုိ ယေန ့ေခတ် အရင်းရှငစ
် နစ်
ဆန် ့ကျင်ေရးလ,ပရ
် ာှ းမ,ေတွရဲ ့ ဘိးု ေအ:ကီးတဦး အေနနဲ ့
လည်း ယူဆနိင
ု ပ
် ါတယ်။ ဟုတပ
် ါတယ်၊ အခုေခတ်ဟာ
မာ့ကစ
် လ
် က်ထက်နဲ ့ စာရင် အများ:ကီး ေြပာင်းလဲခပ
့ဲ ါ0ပီ။
ဥပမာေြပာရရင် မာ့ကစ
် က
် သဘာဝအရင်းအြမစ်ေတွဟာ
မကုနခ
် မ်း နိင
ု တ
် ့ဲ သဖွယ် ေြပာချင်ခပ
့ဲ ရ
ံု ပါတယ်။ ဒါ့ေ+ကာင့်
မာ့ကစ
် ဟ
် ာ အခုေခတ်လတ
ူ ေယာက်မာှ ရှတ
ိ ့ဲ ေဂဟေဗဒ
အြမင် ထက် အများ:ကီးပိတ
ု ့ဲ အကန် ့ အသတ်ရတ
ိှ ့ဲ အြမင်
သာရှတ
ိ ယ်ဆတ
ုိ ာကို
သိရပါတယ်။
ဒါေပမယ့်
အြခားတဖက်မာှ +ကည်မ
့ ယ် ဆိရ
ု င် မာ့ကစ
် ဟ
် ာ အရင်းရှင်
ေဈးကွကဟ
် ာ လူ ့အဖွဲ ့ အစည်းထဲကုိ စိမဝ
့် င် ပျံ ့နှံ ့လာ0ပီး
စီးပွားေရးနဲ ့ သက်ဆင
ုိ ြ် ခင်းမရှတ
ိ ့ဲ တန်ဖးုိ ထားပုေံ တွကုိ
အတင်း ဖယ်ရာှ းကာ အရာရာမှာ ေဈးန,နး် ေတွ လိက
ု က
် ပ်
ေနတယ် ဆိတ
ု ့ဲ ကမ5ာတခုကုိ ပုေံ ဖာ်ြပခဲပ
့ ါတယ်။
46

လစဉ်ထတ
ု စ
် ာေစာင်

စီးပွားေရးလုပင
် န်းေတွကလည်း :ကီးသည်ထက်:ကီး
လာ0ပီး
သူတုိ ့ရဲ ့လုပင
် န်းစဉ်
တေလ;ာက်မာှ လည်း
အ+ကင်နာမဲလ
့ ာတာ ေသွးစုပဖ
် တ
ု ေ် ကာင်လုိ ေခါင်းပုြံ ဖတ်
အြမတ်
ထုတြ် ခင်းေတွလည်း
တိးု သည်ထက်တးုိ
လာခဲတ
့ ာကို မာ့ကစ
် က
် ေြပာခဲ0့ ပီးသား ြဖစ်ပါတယ်။
အရင်းရှငစ
် နစ်လက်ေအာက်မာှ ရှတ
ိ ့ဲ
တိးု တက်
:ကီးပွားမ,ဆတ
ုိ ာဟာ
ေဈး:ကီးေပးဝယ်ရတဲ့
အရာ
တခုလည်း ြဖစ်ေနပါတယ်။ မာ့ကစ
် ် ကိယ
ု တ
် င
ုိ လ
် ည်း
၁၈၅၆မှာ ြပုလုပခ
် တ
့ဲ ့ဲ ြပည်သူ ့သတင်းစာ နှစပ
် တ်
လည်ေန ့မှာ ေြပာခဲ့ တဲ့ မိန် ့ခွနး် တခုမာှ အဲဒအ
့ီ ချက်ကုိ
ထည်သ
့ င
ွ း် ေြပာဆိခ
ု ပ
့ဲ ါတယ်။
ကျေနာ်တုိ ့ေခတ်မာှ
အရာအားလုးံ ဟာ သူတုိ ့
ကိယ
ု တ
် င
ုိ ရ
် ဲ ့ ဝိေရာဓိေတွကုိ သေန‹လယ
ွ ထ
် ား ရသလို
ြဖစ်ေနပါတယ်၊ စက်ပစIညး် ကိရယ
ိ ာေတွဟာ လူေတွရဲ ့
လုပအ
် ားစိက
ု ထ
် တ
ု ် ရမ,ေတွကုိ ေလျာ့နည်း ေစတဲ့
အင်အားေရာ 0မိုင်0မိုင်ဆင
ုိ ဆ
် င
ုိ ြ် ဖစ်ေစတဲ့ ဝမ်းေြမာက်ဖယ
ွ ်
အင်အားေတွ ပါရှေိ န+က0ပီြဖစ်ေပမယ့် ကျေနာ်တုိ ့ဟာ
ဒါေတွရေိှ နရက်နဲ ့ ကို ငတ်မတ
ွ ် ေခါင်းပါးမ,ေတွ၊ အလွန်
အကMံ အလုပလ
် ပ
ု ရ
် မ,ေတွ ရှေိ နဆဲြဖစ်တယ်ဆတ
ုိ ာကို
ေတွ ့ေနရပါတယ်၊ ဘယ်ကဘယ်လုိ ထူးထူးြခားြခား
ကျိနစ
် ာတိက
ု ခ
် ရ
ံ မှနး် မသိတ့ဲ အေြခအေနကလာတဲ့ ေရd
ဉာဏ်ေတာ် စူးေရာက်စာွ အဆန်းထွငထ
် ားတဲ့ ¼ကယ်ဝမ,ရဲ ့
အရင်းခံေတွဟာ လိခ
ု ျင်တပ်မက်မရ
, ဲ ့ အရင်းခံေတွပစ
ံု ံ
အသွငေ် ြပာင်းလာခဲပ
့ ါတယ်၊ အနုပညာရဲ ့ ေအာင်ြမင်မ,
ေတွကုိ ပါဝင်ကြပသူရဲ ့ အရ,းံ ကိေု ပး0ပီး ဝယ်လက
ုိ ရ

သလိလ
ု ည်း ြဖစ်ေနပါတယ်၊ လူသားမျိုးနွယေ် တွဟာ
သဘာဝကို
အုပစ
် းီ လာနိင
ု တ
် ာနဲ ့အမ;
လူလခ
ူ ျင်း
အုပစ
် းီ လာတဲန
့ န
, း်
ဒါမှမဟုတ် ကိယ
ု သ
့် မ
ိ ဖ
် ျင်းမ,ေတွရဲ ့
အုပစ
် းီ ခံရမ,နန
, း် ေတွကလည်း တိးု လာခဲပ
့ ါတယ်၊ သိပံt
ပညာရဲ ့ ရှငး် သန် ့တဲ့ အလင်းေရာင်ကေတာင်မှ မသိ
နားမလည်မအ
, ေပ6မှာ အလင်းမေပး နိင
ု ဘ
် ဲ အဲဒမ
့ီ သိ
နားမလည်မမ
, ာှ ရှေိ နတဲ့ မည်းေမှာင်ေနတဲေ့ နာက်ခက
ံ သ
ုိ ာ
ြပနိင
ု ရ
် ံု
အလင်းေပးနိင
ု သ
် လို
ြဖစ်ေနပါတယ်။
ကျေနာ်တုိ ့အားလုးံ ရဲ ့ တီထင
ွ မ
် ေ, တွ၊ တိးု တက်မေ, တွဟာ
အသိပညာဆန်တ့ဲ