NOMOΣ 4002/11

ΑΠΟΣΥΡΣΗ ΠΑΛΑΙΩΝ
ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΩΝ
Ξενοδοχείων

Λαμπρινή Δελή- Ελένη Τροβά
Δικηγορική εταιρία Σκουρής Τροβά και Συνεργάτες

Τεκμήρια
Αθήνα 2012
Σεπτέμβριος 2012

1

Τελευταία συζητείται ιδιαίτερα το ζήτημα της απόσυρσης παλαιών ξενοδοχείων
ή ορθότερα κατά την έννοια του νόμου της απόσυρσης παλαιών τουριστικών
καταλυμάτων. Είναι γεγονός ότι η τουριστική νομοθεσία είναι εξαιρετικά
σύνθετη με αποτέλεσμα να είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς τι εννοεί ο
πολιτικός διάλογος για το ζήτημα χωρίς την επαρκή πληροφόρηση του είναι
αναγκαία.
Στο παρόν ενημερώνουμε για το ζήτημα με την επιφύλαξη ότι εκκρεμούν μια
σειρά υπουργικών αποφάσεων που θα συμπληρώσουν την όλη ρύθμιση

Αθήνα Σεπτέμβριος 2012
Ελένη Τροβά

2

Ν 4002/11 ΜΕΡΟΣ Β`1

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ, ΣΥΝΘΕΤΑΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ`
ΣΥΝΘΕΤΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ
Άρθρο 8
Έννοια και προϋποθέσεις δημιουργίας σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων
1. Στο τέλος της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 2160/19932, όπως ισχύει, προστίθεται
περίπτωση Γ` ως εξής:

1

Το πλήρες κείμενο του νόμου ηλεκτρονικά σε http://www.gsis.gr/ggps/doy/pdf3.pdf ή
http://www.kwdix.gr/client_files/Misthodosia/Bibliothiki/N_4002_2011.pdf
2

Το άρθρο αυτό ειδικά ορίζει τα εξής

`Αρθρο 2
Τουριστικές επιχειρήσεις
1. Τουριστικά καταλύματα.
Τουριστικά καταλύματα είναι οι Τουριστικές επιχειρήσεις που
υποδέχονται τουρίστες και παρέχουν σε αυτούς διαμονή και άλλες συναφείς
προς τη διαμονή υπηρεσίες, όπως εστίαση, ψυχαγωγία, αναψυχή, άθληση και
διακρίνονται, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην απόφαση 530992/1987 του
Γενικού Γραμματέα του Ε.Ο.Τ. με θέμα τεχνικές προδιαγραφές τουριστικών
εγκαταστάσεων (ΦΕΚ 557 Β`), ως εξής:
Α. Κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα :
α. Ξενοδοχεία κλασικού τύπου.
β. Ξενοδοχεία τύπου ΜΟΤΕΛ.
γ. Ξενοδοχεία τύπου επιπλωμένων διαμερισμάτων.
δ. Ξενοδοχεία κλασικού τύπου και επιπλωμένων διαμερισμάτων.
"ε. Οργανωμένες τουριστικές κατασκηνώσεις με ή χωρίς οικίσκους (ΚΑΜΠΙΝΓΚ)."

3

Η περ. ε΄προστέθηκε στην παρ.1Α με το άρθρο 35 παρ.2 Ν.3498/2006,
ΦΕΚ Α 230/24.10.2006.Με την παρ.3 του αυτού άρθρου και νόμου ορίζεται
ότι: "3. Με προεδρικό διάταγμα εκδιδόμενο με πρόταση του Υπουργού
Τουριστικής Ανάπτυξης καθορίζονται τα κριτήρια και η διαδικασία κατάταξης
των οργανωμένων τουριστικών κατασκηνώσεων με ή χωρίς οικίσκους σε κατηγορίες
αστέρων, καθώς και οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές αυτών".
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: ΒΛ ΚΑΙ άρθρο 10 Ν.4002/2011,ΦΕΚ Α 180/22.8.2011,
σχ.με απόσυρση παλαιών τουριστικών καταλυμάτων
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Κατά το άρθρο 30 παρ.2 Ν.4067/2012,ΦΕΚ Α 79/9.4.2012:
" Οι ρυθμίσεις των παραγράφων 1 έως 5 του άρθρου 8 του ν. 4002/2011 εφαρμόζονται και επί
ξενοδοχειακών καταλυμάτων της παρ. 1Α του άρθρου 2 του ν. 2160/1993, τα οποία
κατασκευάζονται, σε γήπεδα τουλάχιστον 50.000 τ.μ., εντός πέντε (5) ετών από την έναρξη ισχύος
του παρόντος, εφόσον είχε υποβληθεί πλήρης φάκελος για την έκδοση οικοδομικής άδειας μέχρι
την έναρξη ισχύος του ν. 4002/2011".
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Με το άρθρο 20 Ν.3335/2005,ΦΕΚ Α 95/20.4.2005,
ορίζεται ότι:
1. Στις Τουριστικές επιχειρήσεις του άρθρου 2 παρ. 1 εδ. Α΄ του Ν.
2160/1993, οι οποίες λειτουργούσαν, κατά τη δημοσίευση του παρόντος, χωρίς
το προβλεπόμενο ειδικό σήμα λειτουργίας, λόγω μη χορηγήσεως, λήξης της
ισχύος, ανάκλησης ή αφαίρεσης αυτού για οποιονδήποτε λόγο, δεν επιβάλλονται
οι προβλεπόμενες από τις ισχύουσες διατάξεις διοικητικής φύσεως κυρώσεις,
αρμοδιότητας Υπουργείου Τουρισττικής Ανάπτυξης και Ε.Ο.Τ. μέχρι της υπαγωγής
των ως άνω επιχειρήσεων στις διατάξεις του Π.Δ. 43/2002 (ΦΕΚ 43/Α΄) και σε
κάθε περίπτωση το αργότερο μέχρι την 31.1.2006, υπό την προϋπόθεση, ότι οι
κατά νόμο υπόχρεοι έχουν υποβάλει ή θα υποβάλουν εντός τριάντα (30) ημερών
από τη δημοσίευση του παρόντος αίτηση χορήγησης του ειδικού σήματος
λειτουργίας, πιστοποιητικό πυρασφάλειας του άρθρου 18 παρ. 1 περ. α΄ του Ν.
2919/2001 (ΦΕΚ 128/Α΄), ως και υπεύθυνη δήλωση για τη συνδρομή των
προϋποθέσεων των περιπτώσεων β΄και γ΄ της παρ. 1 του ως άνω άρθρου.
2. Με απόφαση του Υπουργού Τουριστικής Ανάπτυξης, η προθεσμία της
προηγούμενης παραγράφου δύναται να παραταθεί εφάπαξ μέχρι 31.12.2006".
"Β. "Μη κύρια ξενοδοχειακό καταλύματα".
α. Τοuριστικές επιπλωμένες επαύλεις ή κατοικίες
β. Ενοικιαζόμενα δωμάτια σε συγκρότημα μέχρι 10 δωματίων
γ. Ενοικιαζόμενα επιπλωμένα διαμεpίσματα".
Βλ και ΠΔ 250/2003 "Καθορισμός ποσοστού τουριστικών καταλυμάτων που
μπορούν να μισθώνονται μακροχρονίως ή και να πωλούνται"
Η παρ.Β`αντικαταστάθηκε ως άνω με την παρ.1 άρθρ.21 Ν.2741/1999,
ΦΕΚ Α 199/28.2.1999.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:Βλ. άρθρα 1 και 2 Ν.3766/2009,ΦΕΚ Α 102/1.7.2009,σχ. με
λειτουργική τακτοποίηση τουριστικών καταλυμάτων των περιπτώσεων Α` και Β της
παραγράφου 1 και με λειτουργική αδειοδότηση κολυμβητικών δεξαμενών
"Γ. Χώροι οργανωμένης κατασκήνωσης με ή χωρίς οικίσκους" .
Η περ.Γ`,η οποία είχε προστεθεί με την παρ.1 άρθρ.21 Ν.2741/1999,
ΦΕΚ Α 199/28.2.1999 ΚΑΤΑΡΓΗΘΗΚΕ με το άρθρο 35 παρ.1 Ν.3498/2006,

4

ΦΕΚ Α 230/24.10.2006.
"Γ. Σύνθετα Τουριστικά Καταλύματα:
Ως Σύνθετα Τουριστικά Καταλύματα χαρακτηρίζονται τα ξενοδοχειακά καταλύματα
των περιπτώσεων α`, γ` και δ` της παραγράφου 1Α, που ανεγείρονται σε
συνδυασμό: α) με τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες της περίπτωσης α` της
παραγράφου 1Β και β) με εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής της
παραγράφου 3."
Η πιο πάνω νέα περίπτωση Γ΄προστέθηκε με την παράγραφο 1 άρθρου 8
Ν.4002/2011,ΦΕΚ Α 180/22.8.2011.
Ξενοδοχεία που λειτουργούν κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου στην
κατηγορία του ξενώνα, κατατάσσονται σε αντίστοιχες κατηγορίες των
ξενοδοχείων κλασικού τύπου.
Βλ. σχ. με δημιουργία δασικών χωριών παρ.10 άρθρ.40 Ν.3105/2003,(με την
οποία συμπληρώθηκε το άρθρο 21 Ν.998/1979) κατά την οποία:
"Τα "δασικά χωριά" προστίθενται ως ειδική κατηγορία στα μη
κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα της περίπτωσης Β` της παρ.1 του άρθρου 2
του Ν. 2160/1993. Οι προδιαγραφές κατασκευής και λέιτουργίας των δασικών
χωριών καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Γεωργίας και Aνάπτυξης."
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:Σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΥΑ ΔΙΑΔΠ/Φ.Α.2.1/1622/19.1.2011
(ΦΕΚ Β΄ 27/20.1.2011) ισχύουν τα ακόλουθα:
"Η διαδικασία της Χορήγησης Ειδικού Σήματος Λειτουργίας τουριστικών
καταλυμάτων της παραγράφου 1 του άρθρου 2 του Ν. 2160/1993 μπορεί να
διεκπεραιώνεται και μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών που
λειτουργούν ως Ενιαία Κέντρα Εξυπηρέτησης. Η έγκυρη πληροφόρηση των
ενδιαφερομένων και η διεκπεραίωση της διαδικασίας αυτής διενεργείται
μέσω του ειδικού εντύπου αίτησης, ανάλογα με την μορφή του καταλύματος,
σύμφωνα με τα Υποδείγματα των Παραρτημάτων Ι και II της απόφασης αυτής."
2. Ξενώνες Νεότητας:
α. Ξενωνες Νεότητας είναι καταλύματα που εξυπηρετούν πρόσωπα νεαρής
ηλικίας ημεδαπά ή αλλοδαπά, εφοδιασμένα με ειδική κάρτα ομοσπονδιών,
σωματείων ή ιδρυμάτων καί υπάγονται στην εποπτεία του Ε.Ο.Τ
β. Οι επιχειρήσεις των Ξενώνων Νεότητας ανήκουν σε νομικά πρόσωπα μη
κερδοσκοπικού χαρακτήρα και στεγάζονται σε κτιριακές εγκαταστάσεις, οι
οποίες εκπληρούν τις τεχνικές προδιαγραφές του παρόντος όπως εκάστοτε
ισχύουν.
γ. Ξενώνες Νεότητας που λειτουργούσαν κατά τη δημοσίευση του παρόντος
δύνανται να εξακολουθήσουν τη λειτουργία τους ως φυσικά ή νομικό
πρόσωπα με εμπορικό και κερδοσκοπικό χαρακτήρα, υπό την προυπόθεση ότι
οι κτιριακές εγκαταστάσεις τους ανταποκρίνονται στα ελάχιστα κριτήρια
ένταξής τους στην κατηγορία των καταλυμάτων των Ξενώνων Νεότητος.
Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Ε.Ο.Τ. καθορίζονται τα ελάχιστα
κριτήρια ένταξης των υφιστάμενων Ξενώνων Νεότητας, με τα οποία πρέπει
να διασφαλίζεται ιδίως υψηλός βαθμός όρων υγιεινής, λειτουργικότητα των
ξενώνων και παροχή βασικών υπηρεσιών, η διαδικασία, τα δικαιολογητικά
και κάθε λεπτομέρεια για τη χορήγηση του σήματος. Οσοι δεν

5

εξακολουθήσουν τη λειτουργία τους με τις παραπάνω προϋποθέσεις, επιλέγουν την ένταξή τους σε μία από τις κατηγορίες καταλυμάτων της
παραγράφου 1 του άρθρου 2 του παρόντος."
"Τα κέντρα διακοπών και παραθερισμού αλλοδαπών (Κ.Δ.Π.Α.), τα οποία κατά την έναρξη ισχύος του
Ν. 2160/1993
υφίσταντο και λειτουργούσαν νόμιμα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Ν.
3185/1955, λαμβάνουν το ειδικό σήμα του Ε.Ο.Τ. για τη λειτουργική μορφή
με την οποία ανεγέρθησαν ή για την πιο συγγενή λειτουργική μορφή και
κατατάσσονται σε αντίστοιχη με τις προδιαγραφές τους ή στην κατώτερη
τάξη των καταλυμάτων της μορφής αυτής.
Η λειτουργία τουριστικών καταλυμάτων των λειτουργικών μορφών της
παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου ως Κ.Δ.Π.Α., επιτρέπεται με απόφαση
του Γενικού Γραμματέα Ε.Ο.Τ."
Η παρ.2 αντικαταστάθηκε ως άνω με την παρ.1 του άρθρου 27 του
Ν.2636/1998 (Α 198),τα δε δύο τελευταία εδάφια αυτής
προστέθηκαν με την παρ.1 άρθρ.12 Ν.2941/2001,ΦΕΚ Α 201/12.9.2001.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Με την παρ.1 άρθρ.18 Ν.2919/2001,ΦΕΚ Α 128/25.6.2001,
ορίζεται ότι:
"1. Οι ιδιοκτήτες ή οι εκμεταλλευόμενοι τουριστικά καταλύματα των
παραγράφων 1 (Α και Β) και 2 του άρθρου 2 του ν. 2160/1993 (ΦΕΚ 118 Α`)
που έχουν λάβει το ειδικό σήμα Ε.Ο.Τ. βάσει του άρθρου 3 του ίδιου
νόμου και των αποφάσεων που έχουν εκδοθεί σε εκτέλεση αυτού: α)
547/1.4.94 (ΦΕΚ 268 Β`) του Υπουργού Τουρισμού και β) 530268/5.4.94
(ΦΕΚ 268 Β`) του Γενικού Γραμματέα Ε.Ο.Τ., οφείλουν, κατά την
επανυποβολή των δικαιολογητικών για τη διατήρηση του ειδικού σήματος Ε.
Ο. Τ., να υποβάλλουν στον Ε.Ο.Τ.:
α) Πιστοποιητικό Πυρασφάλειας που να καλύπτει το σύνολο της
υφιστάμενης κτιριακής εγκατάστασης. Για τη χορήγηση του πιστοποιητικού
υποβάλλεται στην οικεία πυροσβεστική υπηρεσία μελέτη πυροπροστασίας
σύμφωνα με το κεφάλαιο Β` του π.δ. 71/1988 (ΦΕΚ 82 Α`). Εφόσον ληφθούν
όλα τα μέτρα και μέσα πυροπροστασίας, που ορίζονται στη μελέτη
χορηγείται από την οικεία πυροσβεστική υπηρεσία πιστοποιητικό
πυροπροστασίας διάρκειας πέντε (5) ετών.
β) Βεβαίωση και τεκμηρίωση με τεχνικά στοιχεία της επάρκειας του
κτιρίου από πλευράς στατικής, αντισεισμικής και δομικής, από δύο
διπλωματούχους μηχανικούς του Πολυτεχνείου και
γ) Βεβαίωση και τεκμηρίωση με τεχνικά στοιχεία της επάρκειας των
υφισταμενων εγκαταστασεων διαθεσης υγρών αποβλήτων σύμφωνα με την
παρ. Ζ του προεδρικού διατάγματος της 20.1.1988 (ΦΕΚ 61 Δ`).
2. Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου εφαρμόζονται και για τη
χορήγηση ειδικού σήματος Ε.Ο.Τ, στα τουριστικά καταλύματα του άρθρου
21 παράγραφοι 5 και 6 του ν. 2741/1999 (ΦΕΚ 199 Α`)".
3. "Εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής".
Κάθε μορφή τουρισμού, όπως ο συνεδριακός, ο θαλάσσιος, ο αθλητικός, ο
αγροτικός, ο πολιτιστικός, ο θεραπευτικός ή άλλο, υπάγεται στην
αρμοδιότητα του Ε.Ο.Τ..
"Οι εγκαταστάσεις για συνεδριακά κέντρα, χιονοδρομικά κέντρα, κέντρα
ιππικού τουρισμού, αεροθεραπευτήρια και υδροθεραπευτήρια, συνοδευτικές
αυτών εγκαταστάσεις, όπως καταλύματα, χώροι αθλητικών τουριστικών

6

εγκαταστάσεων, κέντρα εστίασης και αναψυχής, ως και εγκαταστάσεις
οποιασδήποτε μορφής, καθώς και γραφεία εκμετάλλευσης σκαφών αναψυχής
υπάγονται στην εποπτεία του Ε.Ο.Τ.."
Το εντός " " εδάφιο αντικαταστάθηκε ως άνω με την παρ.10 άρθρ.9
Ν.2647/1998 Α 237.
Για την κατασκευή πάσης φύσεως χερσαίων κτιριακών και λοιπών
εγκαταστάσεων, που απαιτούνται για τη δημιουργία, λειτουργία,
τουριστική ανάπτυξη, αξιοποίηση και οικονομική βιωσιμότητα των ανωτέρω
εγκαταστάσεων, εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 51 του ν. 998/1979
(ΦΕΚ 289 Α`), η προβλεπόμενη παραχώρηση δε στον Ε.Ο.Τ. διενεργείται δια
κοινής αποφάσεως των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Γεωργίας.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Με την παρ.2 άρθρ.8 Ν.3270/2004,ΦΕΚ Α 187/11.10.2004,
ορίζεται ότι:
"2. Με απόφαση του Υπουργού Τουριστικής Ανάπτυξης προσδιορίζονται οι
επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουριστικό τομέα και καθορίζονται
οι όροι υπαγωγής τους στην κατηγορία τουριστικών επιχειρήσεων της παρ. 3 του
άρθρου 2 του Ν. 2160/1993. Με την ίδια απόφαση ορίζονται οι όροι λειτουργίας
και έκδοσης αδειών και άλλων μορφών εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής
υποδομής".
4. "Τουριστικά γραφεία".
Τουριστικά είναι τα γραφεία κατά την έννοια του άρθρου 1 του ν.
393/1976 (ΦΕΚ 199 Α`).
5. "Γραφεια ενοικιάσεως αυτοκινήτων".
Γραφεία ενοικιάσεως αυτοκινήτων είναι επιχειρήσεις ολικής μίσθωσης
ιδιωτικής χρήσης αυτοκινήτων των οποίων οι όροι και προϋποθέσεις
συστάσεως και λειτουργίας ορίζονται στην απόφαση αριθ. 532253/262.8.1976 (ΦΕΚ 1001 Β`). Οι ανωτέρω επιχειρήσεις εντάσσονται στις
Τουριστικές επιχειρήσεις κατά την έννοια του άρθρου 1 του β.δ 436/1961
(ΦΕΚ 111 Α`).
6. "Τουριστικά καταστήματα".
Τουριστικά καταστηματα είναι τα καταστηματα κατά την έννοια του
αρθρου 1 παρ. β` και στ` του β.δ. 436/1961 (ΦΕΚ 111 Α`).
7. Δεν θεωρούνται τουριστικά καταλύματα τα ακίνητα, τα οποία
αποδεδειγμένα εκμισθώνονται εν όλω ή εν μέρει για προσωρινή διαμονή του
ίδιου του μισθωτή με μίσθωμα που ορίζεται κατά μήνα, είτε συνολικά για
όλη τη διάρχεια της μίσθωσης, εφόσον η μίσθωση υπερβαίνει τις ενενήντα
(90) ημέρες.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:Κατά την παράγραφο 7α άρθρου 8 Ν.4002/2011,
ΦΕΚ Α 180/22.8.2011:
"7.α. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 2 του ν. 2160/1993 δεν
εφαρμόζεται στα σύνθετα τουριστικά καταλύματα του παρόντος άρθρου".
("Η ως άνω διάταξη δεν εφαρμόζεται: α) επί τουριστικών καταλυμάτωντα οποία
ανεγείρονται και λειτουργούν επί εκτάσεων, την κυριότητα ή τη διοίκηση και

7

διαχείριση των οποίων έχει η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Ελληνικά
Τουριστικά Ακίνητα Α.Ε." και β) επί ενιαίων εκτάσεων άνω των τριακοσίων
στρεμμάτων. Τα τουριστικά καταλύματα της παρούσας διάταξης δεν μπορεί να
υπερβαίνουν το τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) της συνολικά δομούμενης
επιφάνειας. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού
Ανάπτυξης, καθορίζεται το ποσοστό των καταλυμάτων αυτών που μπορούν να
μισθώνονται μακροχρονίως ή να πωλούνται, καθώς και θέματα που αφορούν τη
μεταβίβαση του δικαιώματος χρήσης ή κυριότητας από τους χρήστες ή κυρίους
των καταλυμάτων αυτών.)"
Τα άνω εντός " " εδάφια της παρ.7 είχαν προστεθεί με την
παρ.13 άρθρ.39 Ν.3105/2003,ΦΕΚ Α 29/10.2.2003,η οποία όμως
ΚΑΤΑΡΓΗΘΗΚΕ με την παράγραφο 7β άρθρου 8 Ν.4002/2011,
ΦΕΚ Α 180/22.8.2011.
" 7.α., Οι επιχειρήσεις Αλιευτικού Τουρισμού.
Ο αριθμός 7α προστέθηκε με την παρ.2 άρθρου 184 Ν.4070/2012,ΦΕΚ Α 82/10.4.2012.
Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Ε.Ο.Τ., η οποία εκδίδεται μετά
από γνώμη του Δ.Σ. του Ε.Ο.Τ. και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της
Κυβερνήσεως, μπορεί να υπάγονται στις Τουριστικές επιχειρήσεις και να
προσδιορίζονται εννοιολογικώς και άλλα είδη τουριστικών καταλυμάτων και
γενικά τουριστικών επιχειρήσεων.
8. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας, που εκδίδεται μετά από
γνώμη του Γενικού Γραμματέα του Ε.Ο.Τ. ορίζονται οι προϋποθέσεις, οι
προδιαγραφές, τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την ίδρυση και
λειτουργία των εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής, οι σχετικές
αρμοδιότητες των οργάνων του Ε.Ο.Τ. και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
9. Με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Γεωργίας,
που εκδίδονται ύστερα από γνώμη του Γενικού Γραμματέα του Ε Ο.Τ. και
δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της κυβερνησεως. γίνεται η χωροθέτηση των
κατασκηνώσεων των φορέων κοινωνικού χαρακτήρα.
*ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:Με τις παρ.5 και 6 άρθρ.21 Ν.2741/1999 ορίζεται ότι:
"5. Τα τουριστικά καταλύματα που τυχόν λειτουργούν χωρίς Ειδικό Σήμα
Ε.Ο.Τ., όλων των λειτουργικών μορφών των παραγράφων 1 και 2 του ν.
2160/1993, με εξαίρεση τα λειτουργούντα σε κορεσμένες περιοχές, της
απόφασης του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας αριθ.
538866/ειδ.135/Ε.Ο.Τ./86 (ΦΕΚ 797 Β`) δύνανται να λάβουν κατ` εξαίρεση
Ειδικό Σήμα Ε.Ο.Τ ., εφόσον υποβάλλουν σχετική αίτηση εντός προθεσμίας
τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση του παρόντος. `Οσον αφορά στα
δικαιολογητικά που υποβάλλονται και τις προϋποθέσεις και διαδικασίες
νομιμοποίησης των καταλυμάτων αυτών εφαρμόζονται οι διατάξεις των
παραγράφων 4, 5 και 7 του άρθρου 3 και 3 του άρθρου 6 του ν. 2160/1993
και οι σχετικές εκτελεστικές αυτού πράξεις.
"6. Οι επιχειρήσεις ενοικιαζόμενων δωματίων με δυναμικότητα άνω των
15 δωματίων και ενοικιαζόμενων εmπλωμένων διαμερισμάτων με δυναμικότητα
άνω των 20 δωματίων, που λειτουργούν με αντίστοιχο Ειδικό Σήμα Ε.Ο.Τ.
κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, κατατάσσονται υποχρεωτικά σε
αντίστοιχη, με τις τεχνικές προδιαγραφές τις οποίες πληρούν
λειτουργική μορφή και τάξη κύριων ξενοδοχειακών καταλυμάτων της παρ. 1Α
του άρθρου 2 του ν. 2160/1993. Η παραπάνω κατάταξη πραγματοποιείται από

8

"Γ. Σύνθετα Τουριστικά Καταλύματα:
Ως Σύνθετα Τουριστικά Καταλύματα χαρακτηρίζονται τα ξενοδοχειακά καταλύματα των
περιπτώσεων α`, γ` και δ` της παραγράφου 1Α, που ανεγείρονται σε συνδυασμό: α) με
τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες της περίπτωσης α` της παραγράφου 1Β και β) με
εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής της παραγράφου 3."
2.α. Επί των τουριστικών επιπλωμένων κατοικιών που περιλαμβάνονται στα σύνθετα
τουριστικά καταλύματα της προηγούμενης παραγράφου επιτρέπεται η σύσταση
διηρημένων ιδιοκτησιών, οριζοντίων και καθέτων, κατά τις κείμενες διατάξεις, και η
σύσταση ή μεταβίβαση σε τρίτους ενοχικών και εμπραγμάτων δικαιωμάτων επ` αυτών. Το
ποσοστό των δυνάμενων να πωληθούν ή εκμισθωθούν μακροχρονίως τουριστικών
επιπλωμένων κατοικιών δεν μπορεί να υπερβαίνει το 30% της συνολικώς δομούμενης
επιφάνειας του σύνθετου τουριστικού καταλύματος. Η μακροχρόνια μίσθωση
συνομολογείται για χρονικό διάστημα δέκα (10) τουλάχιστον ετών.
β. Η περίπτωση α` εφαρμόζεται μόνον εφόσον συντρέχουν σωρευτικώς οι ακόλουθες
προϋποθέσεις:
αα. τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα αναπτύσσονται σε γήπεδα ίσα ή μεγαλύτερα των
150.000 τ.μ.,
ββ. τα ξενοδοχεία που συμπεριλαμβάνονται σε αυτά κατατάσσονται στην κατηγορία των
πέντε αστέρων,
γγ. έχουν εκδοθεί όλες οι οικοδομικές Άδειες και λοιπές αναγκαίες εγκρίσεις για την
έναρξη των οικοδομικών εργασιών του σύνθετου τουριστικού καταλύματος.
3

γ. Για τη σύσταση διηρημένων ιδιοκτησιών επί των σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων
δεν έχει εφαρμογή η παράγραφος 2 του άρθρου 1 του ν.δ. 1024/1971 (Α` 232).

τις αρμόδιες υπηρεσίες του Ε.Ο.Τ., οι οποίες καλούν τους επιχειρηματίες
να προσκομίσουν, εντός της προθεσμίας που τάσσεται για το σκοπό αυτόν,
αρχιτεκτονικά σχέδια των παραπάνω καταλυμάτων, καθώς και τα λοιπά
νόμιμα δικαιολογητικά για τη χορήγηση σήματος κύριου ξενοδοχειακού
καταλύματος. Τυχόν μη τήρηση της προθεσμίας αυτής από τον επιχειρηματία
επισύρει ως διοικητική ποινή την οριστική αφαίρεση του Ειδικού Σήματος
ενοικιαζόμενων δωματίων ή διαμερισμάτων, η οποία επιβάλλεται με απόφαση
του Γενικού Γραμματέα του Ε.Ο.Τ.. Νέο Ειδικό Σήμα είναι δυνατόν, στην
περίπτωση αυτήν, να χορηγηΘεί μόνο για λειτουργική μορφή κύριου
ξενοδοχειακού καταλύματος και εφόσον υποβληθούν τα νόμιμα
δικαιολογητικά".
3

Όπως η περίπτωση γ` προστέθηκε με την παρ.6 άρθρου 148 Ν.4070/2012,ΦΕΚ Α
82/10.4.2012.

9

3. Τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα διέπονται από Κανονισμό Συνιδιοκτησίας και
Λειτουργίας που καταρτίζεται, με συμβολαιογραφική πράξη, από τον ιδιοκτήτη του
ακινήτου και εγκρίνεται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού. Με τον
κανονισμό αυτόν, ο οποίος μεταγράφεται μαζί με την πράξη σύστασης οριζοντίων και
καθέτων ιδιοκτησιών, καθορίζονται ιδίως: (i) τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των
ιδιοκτητών των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών και οι περιορισμοί της ιδιοκτησίας
τους, καθώς και των λοιπών χρηστών που έλκουν από αυτούς δικαιώματα, (Ν) τα
δικαιώματα και οι υποχρεώσεις επί των κοινόκτητων και κοινόχρηστων χώρων, κτισμάτων,
εγκαταστάσεων έργων και υπηρεσιών και οι περιορισμοί αυτών, (iii) ο φορέας διαχείρισης
και λειτουργίας και τα ζητήματα που αφορούν τη διοίκηση του σύνθετου τουριστικού
καταλύματος, καθώς και την εποπτεία και την άσκηση ελέγχου επί των επί μέρους
αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών, (iv) οι ελάχιστες παρεχόμενες ξενοδοχειακές και
τουριστικές υπηρεσίες προς τους ιδιοκτήτες των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών σε
ετήσια βάση και (ν) οι κοινές δαπάνες και ο τρόπος υπολογισμού και κατανομής τους στους
ιδιοκτήτες των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών, ο τρόπος και το είδος εκμετάλλευσης
των κοινόκτητων χώρων, έργων και υπηρεσιών και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. Με
απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού εγκρίνεται πρότυπος κανονισμός
συνιδιοκτησίας και λειτουργίας και καθορίζεται το ελάχιστο περιεχόμενο αυτού. Ο
εγκρινόμενος κατά τα ανωτέρω Κανονισμός Συνιδιοκτησίας και Λειτουργίας προσαρτάται
σε κάθε δικαιοπραξία με αντικείμενο τη σύσταση, αλλοίωση, μετάθεση ή μεταβίβαση
ενοχικών ή εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών που
προβλέπονται στην παράγραφο 2 και δεσμεύει όλους.
4. Οι ιδιοκτήτες ή οι μισθωτές των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών δεν μπορούν να
εκμισθώνουν ή να υπομισθώνουν τα ακίνητα σε τρίτους ή να συνιστούν εμπράγματα
δικαιώματα επικαρπίας ή οίκησης παρά μόνο σύμφωνα με τους όρους και περιορισμούς
που καθορίζονται στον οικείο κανονισμό.
4

5. Η μεταβίβαση της κυριότητας ή η εκμίσθωση των αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών
που προβλέπονται στην παράγραφο 2 επιτρέπεται μόνο μετά την ολοκλήρωση της
κατασκευής του ξενοδοχειακού καταλύματος και της ειδικής τουριστικής υποδομής και
εφόσον έχει χορηγηθεί το σήμα λειτουργίας αυτών από τον EOT. Η χορήγηση του σήματος

4

Κατά το άρθρο 30 παρ.2 Ν.4067/2012,ΦΕΚ Α 79/9.4.2012: " Οι ρυθμίσεις των
παραγράφων 1 έως 5 του άρθρου 8 του ν. 4002/2011 εφαρμόζονται και επί ξενοδοχειακών
καταλυμάτων της παρ. 1Α του άρθρου 2 του ν. 2160/1993, τα οποία κατασκευάζονται, σε
γήπεδα τουλάχιστον 50.000 τ.μ., εντός πέντε (5) ετών από την έναρξη ισχύος του παρόντος,
εφόσον είχε υποβληθεί πλήρης φάκελος για την έκδοση οικοδομικής άδειας μέχρι την
έναρξη ισχύος του ν. 4002/2011".

10

μνημονεύεται στη σχετική πράξη μεταβίβασης ή εκμίσθωσης και σε κάθε άλλη συναφή
πράξη.
6. Οι ρυθμίσεις των προηγούμενων παραγράφων μπορεί να εφαρμόζονται και επί
υφισταμένων ξενοδοχειακών καταλυμάτων της παρ. 1Α του άρθρου 2 του ν. 2160/1993 που
έχουν κατασκευασθεί σε γήπεδα τουλάχιστον 50.000 τ.μ. και τα οποία πληρούν ή μπορεί να
αποκτήσουν τις λοιπές προϋποθέσεις που ορίζονται στο παρόν άρθρο, εφόσον:
α) διαθέτουν σε ισχύ ειδικό σήμα λειτουργίας,
β) τα προς μεταβίβαση ή προς μακροχρόνια μίσθωση τμήματα δεν έχουν υπαχθεί στις
επιδοτήσεις της αναπτυξιακής νομοθεσίας κατά τα τελευταία πέντε έτη. Σε αντίθετη
περίπτωση, το ποσό της ενίσχυσης ή επιδότησης που έχει χορηγηθεί για τα τμήματα αυτά,
επιστρέφεται και
γ) ο νομίμως υλοποιημένος συντελεστής δόμησης είναι ίσος ή μικρότερος του 0,15.
Εφόσον ο συντελεστής αυτός είναι μεγαλύτερος του 0,15, η υπαγωγή στις ρυθμίσεις των
προηγούμενων παραγράφων επιτρέπεται εφόσον συντρέχουν και οι εξής προϋποθέσεις:
αα. Για νομίμως υλοποιημένο συντελεστή δόμησης έως 0,20, καταβάλλεται ειδική εισφορά
ίση με ποσοστό 5% επί της αντικειμενικής αξίας των τουριστικών εγκαταστάσεων οι οποίες
αντιστοιχούν στο συντελεστή δόμησης που υπερβαίνει το 0,15. Η αντικειμενική αξία
ορίζεται σύμφωνα με το σύστημα αντικειμενικών αξιών του Υπουργείου Οικονομικών. Με
κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Πολιτισμού και Τουρισμού, καθορίζεται η
διαδικασία επιβολής της εισφοράς, ο τρόπος και οι υπόχρεοι καταβολής, η διαδικασία
πληρωμής και κάθε σχετική λεπτομέρεια. Η καταβολή της εισφοράς αποτελεί προϋπόθεση
για τη μεταβίβαση της κυριότητας των αυτοτελών ιδιοκτησιών.
ββ. Για νομίμως υλοποιημένο συντελεστή δόμησης μεγαλύτερο του 0,20, είτε
κατεδαφίζονται τμήμα ή τμήματα των τουριστικών εγκαταστάσεων, τα οποία αντιστοιχούν
στο συντελεστή δόμησης που υπερβαίνει το 0,20, είτε απαιτείται όμορο γήπεδο που να
καλύπτει το ποσοστό του υπερβάλλοντος του 0,20 συντελεστή δόμησης.
Στις περιπτώσεις της παραγράφου αυτής επί υφιστάμενων ξενοδοχειακών καταλυμάτων
που έχουν κατασκευαστεί σε γήπεδα μικρότερα των 150.000 τ.μ. το ποσοστό των
δυνάμενων να πωληθούν ή εκμισθωθούν μακροχρονίως, κατά την έννοια της παραγράφου
2α, τουριστικών επιπλωμένων κατοικιών δεν μπορεί να υπερβαίνει το 20% της συνολικώς
δομημένης επιφάνειας του σύνθετου τουριστικού καταλύματος.
7.α. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 2 του ν. 2160/1993 δεν εφαρμόζεται στα
σύνθετα τουριστικά καταλύματα του παρόντος άρθρου.
β. Από την Έναρξη ισχύος του παρόντος άρθρου, καταργούνται η παρ. 13 του άρθρου 39
του ν. 3105/2003 (Α` 29) και το π.δ. 250/2003 (Α` 226).

11

Άρθρο 9
Όροι δόμησης και προδιαγραφές σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων
1 .α. Για τη δημιουργία σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων εκδίδεται κοινή απόφαση των
Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτισμού και Τουρισμού
και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού. Με την απόφαση αυτή καθορίζονται:
αα. Οι ειδικότερες κατηγορίες έργων, δραστηριοτήτων και εγκαταστάσεων που πρόκειται
να ανεγερθούν στην έκταση του σύνθετου τουριστικού καταλύματος.
ββ. Η γενική διάταξη των κτιρίων και εγκαταστάσεων με αναφορά σε τοπογραφικό
διάγραμμα κλίμακας 1:5.000. Στη γενική διάταξη πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε οι
τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες να αποτελούν ενότητα διακριτή από το ξενοδοχειακό
κατάλυμα.
γγ. Οι περιβαλλοντικοί όροι του σύνθετου τουριστικού καταλύματος, ύστερα από τήρηση
της διαδικασίας που ορίζεται στο ν. 1650/1986, όπως ισχύει.
β. Η δημιουργία σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων σε γήπεδα μεγαλύτερα των 800.000
τ.μ. επιτρέπεται μόνο σε Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α.) που
χαρακτηρίζονται και οριοθετούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29 του ν.
2545/1997, όπως τροποποιείται με το νόμο αυτόν. Η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται επί
γηπέδων μεγαλύτερων των 800.000 τ.μ. για τα οποία έχουν καθοριστεί, με ειδικές
διατάξεις, ειδικά πολεοδομικά καθεστώτα τουριστικής ανάπτυξης και αξιοποίησης. Με
κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και
Πολιτισμού και Τουρισμού, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως,
μπορεί να συμπληρώνονται οι διατάξεις των ειδικών καθεστώτων του προηγούμενου
εδαφίου, οι οποίες αφορούν τις επιτρεπόμενες χρήσεις και λειτουργίες, καθώς και τη θέση
και τη διάταξη των κτιρίων, προκειμένου να προσαρμόζονται στις ειδικότερες προβλέψεις
δημιουργίας σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων.
γ. Ως εμβαδά ιδιοκτησιών για την εφαρμογή των διατάξεων των περιπτώσεων α`και β`,
λαμβάνονται τα εμβαδά που αυτές είχαν στις 31.12.2010. Γήπεδα που δημιουργούνται από
συνένωση μπορεί να υπάγονται στις διατάξεις των προηγούμενων περιπτώσεων και μετά
την πάροδο της ημερομηνίας αυτής. Δρόμοι ή και άλλα τεχνικά έργα, καθώς και ρέματα
που διαπερνούν εκτάσεις που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία σύνθετων τουριστικών
καταλυμάτων δεν συνιστούν κατάτμηση αυτών, ούτε προσμετρώνται για τον υπολογισμό
του ελάχιστου εμβαδού των ιδιοκτησιών.
δ. Σύνθετα τουριστικά καταλύματα επιτρέπεται να δημιουργούνται και εντός
εγκαταλελειμμένων οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων σε συνδυασμό με
την ανάπλαση τμήματος ή και του συνόλου του οικισμού. Για το σκοπό αυτόν, οι
ενδιαφερόμενοι δημόσιοι ή ιδιωτικοί φορείς καταρτίζουν πρόγραμμα τουριστικής
αξιοποίησης και οικιστικής αναζωογόνησης του οικείου οικισμού, το οποίο εγκρίνεται με
κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και
12

Πολιτισμού και Τουρισμού ύστερα από γνώμη του EOT. Με προεδρικό διάταγμα που
εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής
Αλλαγής και Πολιτισμού και Τουρισμού και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού
καθορίζονται τα ειδικότερα κριτήρια επιλογής των σχετικών οικισμών, οι τρόποι και τα
μέσα πολεοδομικής επέμβασης, οι τρόποι απόκτησης των απαιτούμενων ακινήτων, τα
παρεχόμενα πολεοδομικά ή και οικονομικά κίνητρα, οι φορείς υλοποίησης των σχετικών
προγραμμάτων και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής.
ε. Η δημιουργία σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων σε περιοχές, στις οποίες
παρατηρείται έλλειμμα υδατικών πόρων, επιτρέπεται εφόσον καλυφθούν οι ανάγκες τους
σε νερό με κατάλληλο κατά περίπτωση τρόπο, όπως δημιουργία ταμιευτήρων, χρήση
ανακυκλωμένου νερού, αφαλάτωση κ.λπ..
2.α. Η δημιουργία σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων εναρμονίζεται με τις κατευθύνσεις
του εκάστοτε ισχύοντος Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου
Ανάπτυξης για τον Τουρισμό και τις χρήσεις γης και λειτουργίες της ευρύτερης περιοχής.
Με απόφαση της Επιτροπής του άρθρου 3 του ν. 2742/1999 μπορεί να καθορίζονται ειδικές
χωροταξικές κατευθύνσεις για τη δημιουργία σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων.
β. Όπου στις διατάξεις της υπ` αριθμ. 24208/4.6.2009 απόφασης "Έγκριση Ειδικού
Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό" (Β` 1138)
αναφέρονται οι "σύνθετες και ολοκληρωμένες τουριστικές υποδομές μικτής χρήσης"
νοούνται εφεξής τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα του παρόντος νόμου.
3.α. Τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα υπόκεινται στους όρους και περιορισμούς της
εκτός σχεδίου δόμησης τουριστικών εγκαταστάσεων του από 20/28.1.1988 προεδρικού
διατάγματος (Δ` 61), όπως ισχύει. Ο συντελεστής δόμησης είναι ενιαίος για το σύνολο του
σύνθετου τουριστικού καταλύματος και δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,15 και ειδικώς για
τα κατοικημένα νησιά, πλην Κρήτης, Κέρκυρας, Εύβοιας και Ρόδου, το 0,10. Για τον
υπολογισμό της μέγιστης εκμετάλλευσης και των λοιπών όρων και περιορισμών δόμησης, η
έκταση στην οποία αναπτύσσεται το σύνθετο τουριστικό κατάλυμα νοείται ως ενιαίο
σύνολο.
β. Εφόσον ο υλοποιούμενος συντελεστής δόμησης δεν υπερβαίνει το 0,10, το ποσοστό των
δυνάμενων να πωληθούν ή εκμισθωθούν μακροχρονίως τουριστικών επιπλωμένων
κατοικιών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο προηγούμενο άρθρο, καθορίζεται σε 40% της
συνολικώς δομούμενης επιφάνειας του σύνθετου τουριστικού καταλύματος. Το ποσοστό
αυτό προσαυξάνεται σε 60% όταν ο υλοποιούμενος συντελεστής δόμησης είναι ίσος ή
μικρότερος του 0,05.
γ. Η υπαγωγή σε μία εκ των δύο ανωτέρω περιπτώσεων α` ή β` είναι δεσμευτική και για
κάθε μεταγενέστερη αναθεώρηση ή τροποποίηση της οικοδομικής αδείας του σύνθετου
τουριστικού καταλύματος.

13

δ. Ειδικότερες διατάξεις με τις οποίες έχουν καθοριστεί μικρότεροι συντελεστές δόμησης ή
και αυστηρότεροι όροι και περιορισμοί δόμησης για την τουριστική αξιοποίηση
συγκεκριμένων γηπέδων, διατηρούνται σε ισχύ.
ε. Το ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν των τουριστικών επιπλωμένων κατοικιών ορίζεται σε
100 τ.μ. ανά αυτοτελή διηρημένη ιδιοκτησία. Οι ημιυπαίθριοι χώροι που κατασκευάζονται
στις τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες, οι στεγασμένοι χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων
που δημιουργούνται εντός αυτών και οι υπόγειοι χώροι αυτών, η οροφή των οποίων
υπερβαίνει τα 0,80 μ. από την οριστική στάθμη του εδάφους, προσμετρώνται στο
συντελεστή δόμησης. Οι ρυθμίσεις της περιπτώσεως αυτής εφαρμόζονται και για τις
τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες που περιλαμβάνονται στα υφιστάμενα ξενοδοχειακά
καταλύματα της παραγράφου 6 του άρθρου 8.
στ. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής
και Πολιτισμού και Τουρισμού καθορίζονται ειδικές ενεργειακές προδιαγραφές για τα
σύνθετα τουριστικά καταλύματα, ιδίως όσον αφορά την εξοικονόμηση νερού, τη διαχείριση
των αποβλήτων και την εν γένει ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και εγκαταστάσεων που
περιλαμβάνονται σε αυτά.
4. Η επενδυτική δαπάνη των προς μεταβίβαση ή μακροχρόνια μίσθωση τμημάτων των
σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων δεν μπορεί να υπάγεται στα κίνητρα της αναπτυξιακής
νομοθεσίας.
5. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού καθορίζονται οι τεχνικές και
λειτουργικές προδιαγραφές, καθώς και οι λοιποί όροι και προϋποθέσεις, οι οποίες πρέπει
να πληρούνται για τη δημιουργία των σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων. Με τις
προδιαγραφές αυτές καθορίζονται και οι κοινόχρηστοι χώροι των ξενοδοχειακών
καταλυμάτων, οι οποίοι πρέπει να είναι επαρκείς για την κάλυψη και της δυναμικότητας σε
κλίνες που αντιστοιχεί στις τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες.
6. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Οικονομικών και
Πολιτισμού και Τουρισμού καθορίζονται τα μέτρα και οι προϋποθέσεις για την προστασία
και κάλυψη των δικαιωμάτων των συνιδιοκτητών του σύνθετου τουριστικού καταλύματος,
ιδίως στις περιπτώσεις που είτε κωλύεται η ορθή λειτουργία της συνιδιοκτησίας λόγω
σοβαρής αδυναμίας του φορέα εκμετάλλευσης του τουριστικού καταλύματος να
εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του προς αυτήν είτε εγείρονται αξιώσεις τρίτων κατά του πιο
πάνω φορέα που θίγουν τα δικαιώματα συνιδιοκτησίας, και ρυθμίζεται κάθε σχετικό θέμα.
Με την έκδοση του ως άνω προεδρικού διατάγματος ρυθμίζονται, μεταξύ άλλων, και
θέματα υπαγωγής των φορέων εκμετάλλευσης των σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων σε
συστήματα χρηματοοικονομικής ασφάλειας μέσω των κατάλληλων οικονομικών και
χρηματοπιστωτικών οργανισμών, συμπεριλαμβανομένων χρηματοοικονομικών εγγυήσεων
σε περίπτωση πτωχεύσεως ή αφερεγγυότητας.

14

7.α. Τα άρθρα 610, 616 και 617 του Αστικού Κώδικα δεν εφαρμόζονται επί μακροχρόνιων
μισθώσεων τουριστικών επιπλωμένων κατοικιών συναπτόμενων εντός σύνθετων
τουριστικών καταλυμάτων.
β. Οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 3 του άρθρου 2 του ν. 1652/1986, καθώς και οι
διατάξεις του άρθρου 3 του ιδίου ως άνω νόμου, όπως ισχύουν, εφαρμόζονται αναλόγως
και στις μακροχρόνιες μισθώσεις που συνάπτονται επί τουριστικών επιπλωμένων κατοικιών
σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 8 του παρόντος.
8. Τα δικαιώματα μακροχρόνιας μίσθωσης που αποκτώνται επί των τουριστικών
επιπλωμένων κατοικιών κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 8 του παρόντος, σημειώνονται στο
περιθώριο των οικείων βιβλίων μεταγραφών των αρμόδιων Υποθηκοφυλακείων ή
Κτηματολογικών Γραφείων. Μεταγραπτέα πράξη αποτελούν τα σχετικά μισθωτήρια
συμβόλαια, τα οποία, επί ποινή ακυρότητας, καταρτίζονται με συμβολαιογραφικό
έγγραφο.
9. Στις ρυθμίσεις του άρθρου αυτού, μπορεί να υπαχθούν και τουριστικές επενδύσεις που
διαθέτουν σε ισχύ εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους και οι οποίες πληρούν τις
προϋποθέσεις του άρθρου 8. Στις περιπτώσεις αυτές, δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της
παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, πλην της περιπτώσεως ε`. Τουριστικές επενδύσεις
που διαθέτουν θετική Προκαταρκτική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και Αξιολόγηση μπορεί
επίσης να υπαχθούν στις ρυθμίσεις του παρόντος άρθρου, εφόσον πληρούν τις
προϋποθέσεις του άρθρου 8 και ολοκληρώσουν τη διαδικασία περιβαλλοντικής
αδειοδότησής τους σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περίπτωση α` της παραγράφου 1 του
παρόντος.

Άρθρο 10
Απόσυρση παλαιών τουριστικών καταλυμάτων
1 .α. Οι κύριοι των τουριστικών καταλυμάτων που προβλέπονται στις περιπτώσεις α`, β`
και γ` της παρ. 1Α του άρθρου 2 του ν. 2160/1993 και τα οποία στερούνται σήματος
λειτουργίας αδιαλείπτως κατά τη χρονική περίοδο από 1.1.1991 έως και την ημερομηνία
έναρξης ισχύος του νόμου αυτού, οφείλουν να καταβάλουν ειδικό ετήσιο τέλος
επιβάρυνσης του περιβάλλοντος η οποία προκαλείται από την εγκατάλειψη τους. Το τέλος
επιβάλλεται εφόσον τα ανωτέρω καταλύματα δεν επαναλειτουργήσουν σύμφωνα με τις
διατάξεις της ισχύουσας τουριστικής νομοθεσίας εντός τριών ετών από την Έναρξη ισχύος
του νόμου αυτού και για όσο χρονικό διάστημα παραμένουν σε εγκατάλειψη. Με κοινή
απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτισμού
και Τουρισμού καθορίζονται τα κριτήρια για το χαρακτηρισμό τουριστικών καταλυμάτων ή
και άλλων κτιρίων ως εγκαταλελειμμένων, η αρμόδια υπηρεσία, ο τρόπος και η διαδικασία
ελέγχου, οι όροι και οι προϋποθέσεις διαπίστωσης και χαρακτηρισμού αυτών ως
εγκαταλελειμμένων, οι περιπτώσεις εξαίρεσης από την επιβολή του τέλους λόγω
15

ειδικότερων διατάξεων και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παραγράφου
αυτής.
β. Το ετήσιο τέλος είναι ίσο με ποσοστό 2% επί της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων
σύμφωνα με το σύστημα αντικειμενικών αξιών του Υπουργείου Οικονομικών κατά το χρόνο
της επιβολής. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Πολιτισμού και
Τουρισμού καθορίζεται η διαδικασία επιβολής του τέλους, ο τρόπος βεβαίωσης αυτού, οι
υπόχρεοι καταβολής, οι τρόποι πληρωμής και κάθε σχετική λεπτομέρεια. Η βεβαίωση του
τέλους μπορεί να γίνει μία φορά και ισχύει μέχρις ότου προσκομιστεί από τον υπόχρεο
βεβαίωση κατεδάφισης ή άδεια λειτουργίας του τουριστικού καταλύματος, εκτός εάν
επαναπροσδιοριστεί το παραπάνω ποσοστό οπότε και επαναβεβαιώνεται. Ο
επαναπροσδιορισμός του ποσοστού γίνεται επίσης με κοινή απόφαση των Υπουργών
Οικονομικών και Πολιτισμού και Τουρισμού.
γ. Το τέλος κατατίθεται υπέρ του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία
"Πράσινο Ταμείο", τηρείται σε ειδικό λογαριασμό με την ονομασία "Ταμείο
Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου" και διατίθεται για προγράμματα και δράσεις περιβαλλοντικής
αποκατάστασης και προστασίας χώρων με ιδιαίτερη πολιτιστική, τουριστική και ιστορική
σημασία, εντός του πρωτοβάθμιου Ο.Τ.Α. στη διοικητική περιφέρεια του οποίου βρίσκονται
τα εγκαταλελειμμένα τουριστικά καταλύματα. Με κοινή απόφαση των Υπουργών
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτισμού και Τουρισμού μπορεί να
καθορίζεται η διαδικασία κατάθεσης και απόδοσης του τέλους στο Πράσινο Ταμείο και
κάθε σχετική λεπτομέρεια.
2. α. Επιτρέπεται η κατεδάφιση των τουριστικών καταλυμάτων τα οποία προβλέπονται στις
περιπτώσεις α`, β` και γ` της παρ. 1Α του άρθρου 2 του ν. 2160/ 1993 και βρίσκονται εκτός
εγκεκριμένων σχεδίων πόλεως και εκτός ορίων οικισμών που προϋφίστανται του έτους
1923 ή έχουν πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, η οποία συνδυάζεται με την ανάπλαση
και τη συνολική αναβάθμιση του άμεσου περιβάλλοντος υποδοχής τους.
β. Τα τουριστικά καταλύματα της περίπτωσης α` που υπάγονται στις διατάξεις του
παρόντος άρθρου πρέπει:
αα. Να έχουν ανεγερθεί με βάση νόμιμη οικοδομική άδεια.
ββ. Να έχουν λειτουργήσει με βάση νόμιμη άδεια λειτουργίας για χρονική περίοδο
μεγαλύτερη των δεκαπέντε (15) ετών.
γγ. Να μην έχουν λάβει για χρονική περίοδο μεγαλύτερη των δέκα (10) ετών οποιαδήποτε
κρατική ενίσχυση. Σε αντίθετη περίπτωση το ποσό της ενίσχυσης ή επιδότησης που έχει
χορηγηθεί επιστρέφεται. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης,
Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Πολιτισμού και Τουρισμού καθορίζονται η
διαδικασία και ο φορέας επιστροφής της ενίσχυσης ή επιδότησης, τα δικαιολογητικά και
στοιχεία που πρέπει να υποβάλει ο υπόχρεος και κάθε σχετική λεπτομέρεια.

16

δδ. Η συνδρομή των προϋποθέσεων της παραγράφου αυτής διαπιστώνεται με πράξη του
EOT ύστερα από αίτηση του κυρίου του ακινήτου.
γ. Κίνητρο για την υπαγωγή στις διατάξεις του άρθρου αυτού είναι το δικαίωμα χρήσης
συντελεστή δόμησης έως 0,1 για τη δημιουργία νέων τουριστικών επιπλωμένων επαύλεων
ή κατοικιών της περίπτωσης α` της παρ. 1Β του άρθρου 2 του ν. 2160/1993, οι οποίες θα
συνοδεύονται υποχρεωτικώς και από μία, κατ` ελάχιστον, εγκατάσταση ειδικής τουριστικής
υποδομής της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 2160/1993, εφόσον οι παραπάνω χρήσεις δεν
απαγορεύονται στην περιοχή του τουριστικού καταλύματος και κατά παρέκκλιση των όρων
και περιορισμών δόμησης της περιοχής αυτής. Ο συντελεστής δόμησης είναι ενιαίος για το
σύνολο των πιο πάνω εγκαταστάσεων. Σε κάθε δε περίπτωση, η συνολική επιτρεπόμενη
δόμηση για τις εγκαταστάσεις της περίπτωσης αυτής δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 15.000
τ.μ.. Με την επιφύλαξη των όσων ορίζονται στην επόμενη περίπτωση, κατά τα λοιπά
εφαρμόζονται οι διατάξεις του οικοδομικού και κτιριοδομικού κανονισμού.
δ. Οι διατάξεις της περίπτωσης α` της παραγράφου 2 και των παραγράφων 3-5 του άρθρου
8, καθώς και οι διατάξεις της περίπτωσης ε` της παραγράφου 3 και των παραγράφων 7 και
8 του άρθρου 9, εφαρμόζονται και επί των εγκαταστάσεων που προβλέπονται στο παρόν
άρθρο, με την επιφύλαξη του ποσοστού των δυνάμενων να πωληθούν τουριστικών
επιπλωμένων κατοικιών, το οποίο εν προκειμένω δεν μπορεί να υπερβαίνει το 60% της
συνολικώς δομούμενης επιφάνειας.
ε. Οι διατάξεις της παραγράφου αυτής εφαρμόζονται σε τουριστικά κορεσμένες περιοχές ή
σε περιοχές με φθίνουσα τουριστική ζήτηση ή με υποβάθμιση των φυσικών τους πόρων και
του φυσικού περιβάλλοντος ή του τουριστικού τους προϊόντος λόγω κακής ποιότητας και
παλαιότητας των τουριστικών καταλυμάτων, καθώς και στα νησιά που αναπτύσσονται
τουριστικά ή στα νησιά με σημαντική τουριστική δραστηριότητα, όπως αυτά ορίζονται, με
βάση την ένταση και το είδος της τουριστικής δραστηριότητας, στο άρθρο 5 της υπ` αριθμ.
24208/ 4.6.2009 απόφασης "Έγκριση Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και
Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό" (Β` 1138). Με κοινή απόφαση των Υπουργών
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτισμού και Τουρισμού μπορεί να
καθορίζονται οι ειδικότερες περιοχές στις οποίες είναι δυνατή η κατεδάφιση των
τουριστικών καταλυμάτων σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο αυτή.
στ. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού καθορίζεται η χρονική διάρκεια
ισχύος της δυνατότητας απόσυρσης των παλαιών τουριστικών καταλυμάτων, τυχόν
ειδικότερες δράσεις, μέτρα, παρεμβάσεις και κατευθύνσεις που εξυπηρετούν την
απόσυρση των παλαιών τουριστικών καταλυμάτων και κάθε άλλη σχετική διαδικασία και
λεπτομέρεια για την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου αυτής.
3. Στις ρυθμίσεις της παραγράφου 2 υπάγονται επίσης και τα τουριστικά καταλύματα που
προβλέπονται στην περίπτωση α` της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού και τα οποία
βρίσκονται σε περιοχές εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεως και εκτός ορίων οικισμών που
προϋφίστανται του έτους 1923 ή έχουν πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων.
17

4. Οι ρυθμίσεις της παραγράφου 2 που αφορούν ακίνητα τα οποία εμπίπτουν στο εθνικό
σύστημα προστατευόμενων περιοχών του ν. 3937/2011 εφαρμόζονται μόνον εφόσον
επιτρέπεται από τα υφιστάμενα ειδικά νομικά καθεστώτα προστασίας τους και υπό τους
όρους και προϋποθέσεις που θεσπίζουν τα καθεστώτα αυτά.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ`

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ
Άρθρο 11
Ρυθμίσεις για τις Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α)

1.Η παρ. 3 του άρθρου 29 του ν. 2545/1997 αντικαθίσταται ως εξής:
"3.α. Ο χαρακτηρισμός και η οριοθέτηση των Π.Ο.Τ.Α. γίνεται μετά από αίτηση φυσικών ή
νομικών προσώπων του ιδιωτικού ή και του δημόσιου τομέα με προεδρικό διάταγμα που
εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και
Πολιτισμού και Τουρισμού ύστερα από γνώμη του οικείου περιφερειακού συμβουλίου. Η
ανωτέρω γνώμη παρέχεται το αργότερο εντός τριάντα (30) ημερών από την παραλαβή του
σχετικού φακέλου. Παρερχομένης απράκτου της προθεσμίας αυτής, το ως άνω προεδρικό
διάταγμα εκδίδεται χωρίς τη γνώμη του περιφερειακού συμβουλίου. Εφόσον στην Π.Ο.Τ.Α.
περιλαμβάνονται και εκτάσεις που υπάγονται σε ειδικά καθεστώτα, όπως είναι ιδίως χώροι
αρχαιολογικού ή ιστορικού ενδιαφέροντος, δάση και δασικές εκτάσεις, ή περιοχές
προστασίας της φύσης και του τοπίου, η ένταξη των οποίων εντός των ορίων Π.Ο.Τ.Α. δεν
αντίκειται στην ισχύουσα νομοθεσία, το προεδρικό διάταγμα προσυπογράφουν επιπλέον
και οι καθ` ύλην αρμόδιοι Υπουργοί.
β. Της προτάσεως για την έκδοση του πιο πάνω προεδρικού διατάγματος προηγείται η
έγκριση Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σύμφωνα με τη διαδικασία
που ορίζεται στην υπ` αριθ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/ οικ. 107017/28.8.2006 κοινή απόφαση των
Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων
και του Υφυπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης "Εκτίμηση των
περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων, σε συμμόρφωση με
τις διατάξεις της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ "σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών
επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων" του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και
του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2001" (Β` 1225/5.9.2006).
γ. Ο χαρακτηρισμός εκτάσεων ως Π.Ο.Τ.Α. εναρμονίζεται με τις κατευθύνσεις των
εγκεκριμένων χωροταξικών σχεδίων εθνικού ή περιφερειακού επιπέδου, με τις χρήσεις γης
και λειτουργίες της ευρύτερης περιοχής, καθώς και με τους ευρύτερους αναπτυξιακούς
18

στόχους. Με απόφαση της Επιτροπής του άρθρου 3 του ν. 2742/ 1999 μπορεί να
καθορίζονται ειδικές χωροταξικές κατευθύνσεις για το χαρακτηρισμό εκτάσεων ως Π.Ο.Τ.Α..
δ. Οι εκτάσεις που χαρακτηρίζονται ως Π.Ο.Τ.Α. μπορεί να πολεοδομούνται, στο σύνολο ή
σε τμήμα τους."
2.

Η παρ. 4 του άρθρου 29 του ν. 2545/1997 αντικαθίσταται ως εξής:

"4.α. Με το παραπάνω προεδρικό διάταγμα καθορίζονται και εγκρίνονται τα εξής: αα. Οι
επιτρεπόμενες χρήσεις γης στο πλαίσιο εφαρμογής της διάταξης της παραγράφου 2 του
παρόντος άρθρου και η μέγιστη ανά χρήση εκμετάλλευση, καθώς και οι τυχόν πρόσθετοι
περιορισμοί που αποσκοπούν στον έλεγχο της έντασης κάθε χρήσης.
ββ. Η γενική διάταξη των προβλεπόμενων εγκαταστάσεων, με ένδειξη των τμημάτων της
Π.Ο.Τ.Α. που τυχόν θα πολεοδομηθούν και της μέγιστης ανά χρήση εκμετάλλευσης στα
τμήματα της Π.Ο.Τ.Α. που δεν πολεοδομούνται, καθώς και τα διαγράμματα των δικτύων
υποδομής.
γγ. Ο φορέας ίδρυσης και εκμετάλλευσης της Π.Ο.Τ.Α..
β. Η μεταβολή της έκτασης και των ορίων της Π.Ο.Τ.Α.. επιτρέπεται μόνον εφόσον
τηρηθούν οι διαδικασίες που προβλέπονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου για την
ίδρυση της. Κατ` εξαίρεση, με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και
Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτισμού και Τουρισμού επιτρέπεται η μεταβολή της έκτασης και
των ορίων της Π.Ο.Τ.Α., χωρίς μεταβολή των προβλεπόμενων συνολικών χρήσεων ή της
μέγιστης ανά χρήση εκμετάλλευσης, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι ακόλουθες
προϋποθέσεις:
αα. η προκύπτουσα, λόγω της μεταβολής των ορίων, μείωση ή αύξηση της έκτασης της
Π.Ο.Τ.Α. δεν υπερβαίνει το 10% της αρχικώς οριοθετηθείσας εκτάσεως και
ββ. δεν περιλαμβάνονται στην περιοχή επεκτάσεως της Π.Ο.Τ.Α. εκτάσεις υπαγόμενες σε
ειδικά νομικά καθεστώτα ή εκτάσεις για τις οποίες έχουν καθοριστεί μη συμβατές με την
Π.Ο.Τ.Α. χρήσεις γης.
Η ως άνω εξαίρεση μπορεί να εφαρμόζεται για μία μόνο φορά. Σε περίπτωση νέας αύξησης
της συνολικής έκτασης της Π.Ο.Τ.Α., έστω και αν αυτή είναι πάλι μικρότερη του δέκα τοις
εκατό (10%), ακολουθείται κανονικά η διαδικασία της παραγράφου 3. Δεν θεωρείται
μεταβολή χρήσεως η αντικατάσταση μέρους της επιτρεπόμενης εντός Π.Ο.Τ.Α. συνολικής
δυναμικότητας κύριων ξενοδοχειακών καταλυμάτων με τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες
της περίπτωσης α` της παρ. 1Β του άρθρου 2 του ν. 2160/1993, όπως ισχύει, με σκοπό τη
δημιουργία σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων.
γ. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και
Πολιτισμού και Τουρισμού, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως,
καθορίζονται οι ειδικότερες προϋποθέσεις και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, καθώς και
η διαδικασία για τον έλεγχο της συμβατότητας της αιτήσεως με τα δεδομένα του
19

χωροταξικού σχεδιασμού και ρυθμίζονται οι λοιπές λεπτομέρειες για την εφαρμογή των
διατάξεων της παραγράφου αυτής."
3.
Στο τέλος της περίπτωσης στ` της παρ. 6 του άρθρου 4 του ν. 1650/1986 (Α` 160),
όπως ισχύει, προστίθεται εδάφιο ως ακολούθως:
"Προκαταρκτική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και Αξιολόγηση δεν απαιτείται επίσης για τα
έργα που εκτελούνται εντός των Περιοχών Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης
(Π.Ο.Τ.Α.) του άρθρου 29 του ν. 2545/1997, όπως ισχύει."
4.
Π.Ο.Τ.Α. ή τμήματα αυτών που οριοθετήθηκαν και χαρακτηρίστηκαν βάσει των
διατάξεων που ίσχυαν μέχρι την Έναρξη ισχύος του παρόντος, μπορεί να
επαναχαρακτηρίζονται και επανοριοθετούνται σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται
στον παρόντα νόμο. Η επανοριοθέτηση είναι υποχρεωτική όταν πρόκειται να μεταβληθούν
τα όρια της Π.Ο.Τ.Α.. Εφόσον από την τυχόν μεταβολή των ορίων της Π.Ο.Τ.Α. δεν
προκύπτει αύξηση της συνολικής της έκτασης και συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις
που ορίζονται στην περίπτωση β` της παρ. 4 του άρθρου 29 του ν. 2545/1997, όπως
αντικαθίσταται με τον παρόντα νόμο, για τον επαναχαρακτηρισμό και την επανοριοθέτηση
της Π.Ο.Τ.Α. εφαρμόζονται οι διατάξεις της περίπτωσης αυτής. Στις περιπτώσεις αυτές και
εφόσον οι πιο πάνω Π.Ο.Τ.Α. ή τα τμήματα αυτών διαθέτουν σε ισχύ εγκεκριμένους
περιβαλλοντικούς όρους, δεν απαιτείται η προηγούμενη έγκριση Στρατηγικής Μελέτης
Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Άρθρο 12
Σύσταση Ειδικής Υπηρεσίας Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων στον
Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού
1. Συνιστάται Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων
στον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού, υπαγόμενη απευθείας στον Γενικό Γραμματέα του
EOT. Της υπηρεσίας προΐσταται υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ή ΠΕ
Πολιτικών Μηχανικών. Η κάλυψη της ανωτέρω θέσης γίνεται, κατά παρέκκλιση από κάθε
σχετική διάταξη, είτε με τοποθέτηση υπαλλήλου του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού ή
του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού είτε με απόσπαση υπαλλήλου από οποιαδήποτε
υπηρεσία του Δημοσίου, νομικών προσώπων δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου
τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 2190/1994 (Α` 28), ύστερα
από γνώμη του αρμόδιου οργάνου διοίκησης της υπηρεσίας ή του νομικού προσώπου και
με την επιφύλαξη της παραγράφου 16 του άρθρου ένατου του ν. 4057/2012 (Α` 54). Ο
Προϊστάμενος ορίζεται με θητεία διάρκειας μέχρι τρία έτη με δυνατότητα ισόχρονης
ανανέωσης. Η θητεία του υπαλλήλου που τοποθετείται ή αποσπάται στην ανωτέρω θέση
λογίζεται ως πραγματική υπηρεσία για όλες τις συνέπειες και κατά τη διάρκεια της δεν
διακόπτεται η βαθμολογική και μισθολογική του εξέλιξη. Ο χρόνος της θητείας στην
ανωτέρω θέση θεωρείται, για την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 3528/2007, όπως κάθε
φορά ισχύουν ως χρόνος άσκησης καθηκόντων Διευθυντή Υπουργείου. Ο υπάλληλος
επανέρχεται αυτοδικαίως μετά τη για οποιονδήποτε λόγο λήξη της θητείας του στη θέση
20

που κατείχε πριν από την τοποθέτηση ή απόσπαση του. Αν η θέση που κατείχε ή στην
οποία έχει εξελιχθεί δεν είναι κενή ή έχει καταργηθεί, επανέρχεται σε τουλάχιστον ομοιόβαθμη ή αντίστοιχη, με βάση την εξέλιξη του οργανογράμματος, θέση του κλάδου του, η
οποία τυχόν είναι κενή ή άλλως συνιστάται προσωποπαγής θέση με απόφαση των
αρμόδιων Υπουργών, αντίστοιχη με τα τυπικά προσόντα του, με παράλληλη δέσμευση
κενής οργανικής θέσης μόνιμου προσωπικού, η οποία δεν πληρούται για όσο χρόνο
υφίσταται η προσωποπαγής θέση. Η προσωποπαγής θέση καταργείται με την καθ`
οιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του υπαλλήλου.5
2. Η ανωτέρω υπηρεσία έχει τις εξής αρμοδιότητες:
α. Ενημερώνει τους επενδυτές για το θεσμικό, νομοθετικό, φορολογικό και
χρηματοοικονομικό πλαίσιο των τουριστικών επενδύσεων, καθώς και για τις ενέργειες που
απαιτούνται για την αδειοδότηση των δραστηριοτήτων αυτών και την ένταξη τους σε
υφιστάμενα επενδυτικά προγράμματα ή σχεδιασμούς που αφορούν την προώθηση των
τουριστικών επενδύσεων.
β. Λειτουργεί ως υπηρεσία μιας στάσεως για την έκδοση των αδειών και την παροχή των
εγκρίσεων που είναι απαραίτητες για την έναρξη λειτουργίας των εγκαταστάσεων ειδικής
τουριστικής υποδομής ανεξαρτήτως μεγέθους, των κυρίων τουριστικών καταλυμάτων
δυναμικότητας άνω των 300 κλινών και των σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων που
προβλέπονται στο άρθρο 8 του παρόντος. Για το σκοπό αυτόν, παραλαμβάνει το φάκελο
της κατά περίπτωση αιτούμενης αδειοδότησης, ελέγχει την πληρότητα του, φροντίζει για τη
συμπλήρωση των αναγκαίων δικαιολογητικών από τον ενδιαφερόμενο και τον διαβιβάζει
στους κατά περίπτωση αρμόδιους φορείς, οι οποίοι υποχρεούνται να προβαίνουν κατά
προτεραιότητα στις επιβαλλόμενες για το σκοπό αυτόν ενέργειες, σύμφωνα με τις οικείες
αρμοδιότητες τους. Οι φορείς αυτοί υποχρεούνται να παρέχουν στην Ειδική Υπηρεσία κάθε
αναγκαία ενημέρωση, έγγραφη ή και προφορική, για το στάδιο, στο οποίο βρίσκονται οι
σχετικές διαδικασίες, τις τυχόν ελλείψεις του φακέλου και τον τρόπο συμπλήρωσης τους,
καθώς και για τους λόγους της καθυστέρησης ή της αδυναμίας παροχής των αιτουμένων
αδειών ή εγκρίσεων.
γ. Διατυπώνει προτάσεις και υποδεικνύει λύσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των
διοικητικών δυσχερειών και προβλημάτων τα οποία προκύπτουν κατά την αδειοδοτική ή
άλλη συναφή διαδικασία που αφορά σε τουριστικές επενδύσεις.
δ. Επεξεργάζεται σχέδια γενικών οδηγιών, εγκυκλίων και αποφάσεων για τη διευκόλυνση
της αδειοδότησης των τουριστικών επενδύσεων.

5

'Οπως το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 1 αντικαταστάθηκε ως άνω με την παρ.1
άρθρου 148 Ν.4070/2012,ΦΕΚ Α 82/10.4.2012.

21

6

3.α. Εντός της ανωτέρω υπηρεσίας συνιστάται Πολεοδομικό Γραφείο, υπαγόμενο
απευθείας στον Διευθυντή της υπηρεσίας αυτής. Του Πολεοδομικού Γραφείου προΐσταται
υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ή ΠΕ Πολιτικών Μηχανικών. Η κάλυψη
της ανωτέρω θέσης γίνεται, κατά παρέκκλιση από κάθε σχετική διάταξη, είτε με
τοποθέτηση υπαλλήλου του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού ή του Υπουργείου
Πολιτισμού και Τουρισμού είτε με απόσπαση υπαλλήλου από οποιαδήποτε υπηρεσία του
Δημοσίου, νομικών προσώπων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα, όπως
αυτός ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 2190/ 1994 (Α` 28), ύστερα από γνώμη του
αρμόδιου οργάνου διοίκησης της υπηρεσίας ή του νομικού προσώπου και με την
επιφύλαξη της παραγράφου 16 του άρθρου ένατου του ν. 4057/2012. Ο Προϊστάμενος
ορίζεται με θητεία διάρκειας μέχρι τρία έτη με δυνατότητα ισόχρονης ανανέωσης. Η θητεία
του υπαλλήλου που τοποθετείται ή αποσπάται στην ανωτέρω θέση λογίζεται ως
πραγματική υπηρεσία για όλες τις συνέπειες και κατά τη διάρκεια της δεν διακόπτεται η
βαθμολογική και μισθολογική του εξέλιξη. Ο χρόνος της θητείας στην ανωτέρω θέση
θεωρείται, για την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 3528/ 2007, όπως κάθε φορά ισχύουν,
ως χρόνος άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου Τμήματος Υπουργείου. Ο υπάλληλος
επανέρχεται αυτοδικαίως μετά τη για οποιονδήποτε λόγο λήξη της θητείας του στη θέση
που κατείχε πριν από την απόσπαση του. Αν η θέση που κατείχε ή στην οποία έχει εξελιχθεί
δεν είναι κενή ή έχει καταργηθεί, επανέρχεται σε τουλάχιστον ομοιόβαθμη ή αντίστοιχη, με
βάση την εξέλιξη του οργανογράμματος, θέση του κλάδου του, η οποία τυχόν είναι κενή ή
άλλως συνιστάται προσωποπαγής θέση με απόφαση των αρμόδιων Υπουργών, αντίστοιχη
με τα τυπικά προσόντα του, με παράλληλη δέσμευση κενής οργανικής θέσης μόνιμου
προσωπικού, η οποία δεν πληρούται για όσο χρόνο υφίσταται η προσωποπαγής θέση. Η
προσωποπαγής θέση καταργείται με την καθ` οιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του
υπαλλήλου.
β. Το Πολεοδομικό Γραφείο έχει τις εξής αρμοδιότητες:
αα) Γνωμοδοτεί ως προς την καταλληλότητα ή/και σκοπιμότητα, γηπέδων και οικοπέδων
για την ίδρυση των τουριστικών καταλυμάτων ή ειδικών τουριστικών υποδομών.
ββ) Παραλαμβάνει και ελέγχει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την έγκριση
αρχιτεκτονικών μελετών των τουριστικών καταλυμάτων που υπάγονται στην αρμοδιότητα
της Ειδικής Υπηρεσίας, εγκρίνει αρχιτεκτονικές μελέτες και τηρεί το σχετικό αρχείο.
γγ) Παραλαμβάνει τα δικαιολογητικά και τις μελέτες που απαιτούνται σύμφωνα με την
κείμενη νομοθεσία για τη χορήγηση και αναθεώρηση άδειας δόμησης τουριστικών

6

Όπως η παράγραφος 3,όπως είχε τροποποιηθεί με την παρ. 1 άρθρου 46 Ν.4030/2011,
αντικαταστάθηκε ως άνω με την παρ.2 άρθρου 148 Ν.4070/2012,ΦΕΚ Α 82/10.4.2012.

22

καταλυμάτων που υπάγονται στην αρμοδιότητα της Ειδικής Υπηρεσίας, τηρεί το σχετικό
αρχείο και κοινοποιεί τις εκδοθείσες άδειες δόμησης, τα αντίγραφα των σχετικών φακέλων
και την «ταυτότητα» του κτιρίου, μετά την έναρξη ισχύος της, στην αρμόδια υπηρεσία
Δόμησης του οικείου Δήμου.
δδ) Παραλαμβάνει και ελέγχει τα δικαιολογητικά για την έκδοση Ειδικού Σήματος
Λειτουργίας των τουριστικών καταλυμάτων, που υπάγονται στην αρμοδιότητα της Ειδικής
Υπηρεσίας, καθώς και των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος και κολυμβητικών
δεξαμενών εντός αυτών και εκδίδει το Ειδικό Σήμα Λειτουργίας.
εε) Χορηγεί βεβαιώσεις σύνδεσης με δίκτυα οργανισμών κοινής ωφελείας, εγκρίσεις
εργασιών μικρής κλίμακας, καθώς και βεβαιώσεις για άδεια λειτουργίας καταστημάτων
υγειονομικού ενδιαφέροντος.
στ) Επεξεργάζεται σχέδια γενικών οδηγιών, εγκυκλίων και αποφάσεων για τη διευκόλυνση
της αδειοδότησης στις πιο πάνω περιπτώσεις.
ζζ) Ενημερώνει τους επενδυτές για τις προβλεπόμενες από την κείμενη νομοθεσία
διαδικασίες τακτοποίησης ή διατήρησης ή κατεδάφισης αυθαίρετων κτισμάτων ή
κατασκευών και έχει τη δυνατότητα ενεργοποίησης της διαδικασίας κατεδάφισης των
αυθαίρετων ή/και επικίνδυνων κτισμάτων με κοινοποίηση προς ενέργειες στην αρμόδια
Υπηρεσία Δόμησης του οικείου Δήμου.»

7

4.α. Η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων
διαρθρώνεται σε επίπεδο Διεύθυνσης και αποτελείται από:
αα. Το Τμήμα Προσέλκυσης και Ενημέρωσης Επενδυτών, το οποίο είναι υπεύθυνο για την
προσέλκυση τουριστικών επενδύσεων, για την πληροφόρηση και εξατομικευμένη
υποστήριξη των ενδιαφερόμενων επενδυτών σχετικά με τους όρους, τις διαδικασίες και τις
προδιαγραφές δημιουργίας σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων και λοιπών τουριστικών
εγκαταστάσεων, για τα τυχόν παρεχόμενα κίνητρα επενδύσεων, καθώς και για την προβολή
και προώθηση των δυνατοτήτων για τουριστική ανάπτυξη σε υποψήφιους επενδυτές στο
εσωτερικό και το εξωτερικό και την ανάδειξη του έργου της Υπηρεσίας.
ββ. Το Τμήμα Υποστήριξης Επενδυτών, το οποίο είναι υπεύθυνο για την παραλαβή και
έλεγχο των φακέλων των επενδυτών, ενημέρωση για τυχόν ελλείψεις και συμπληρώσεις
του φακέλου, τη διαβίβαση των φακέλων στους κατά περίπτωση αρμόδιους φορείς, την
παρακολούθηση, συντονισμό και συγκέντρωση των απαραίτητων γνωμοδοτήσεων και

7

Όπως η παράγραφος 4 αντικαταστάθηκε ως άνω με την παρ.3 άρθρου
148Ν.4070/2012,ΦΕΚ Α 82/10.4.2012.

23

εγκρίσεων από αρμόδιους φορείς, τη μέριμνα έκδοσης κοινής υπουργικής απόφασης
δημιουργίας σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων σύμφωνα με την παράγραφο 1 του
άρθρου 9, την παροχή στους επενδυτές κάθε απαραίτητης πληροφορίας και υπόδειξης για
το στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι σχετικές διαδικασίες, καθώς και τη διατύπωση
προτάσεων και την υπόδειξη λύσεων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των
διοικητικών δυσχερειών και προβλημάτων τα οποία προκύπτουν κατά την αδειοδοτική ή
άλλη συναφή διαδικασία.
γγ. το Πολεοδομικό Γραφείο, το οποίο έχει τις αρμοδιότητες της παραγράφου 3.
β. Στην Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων
συνιστώνται είκοσι οκτώ (28) οργανικές θέσεις προσωπικού, οι οποίες καλύπτονται με
υπαλλήλους, μόνιμους ή αορίστου χρόνου, που μετατάσσονται από το Δημόσιο, από
νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή και από Ο.Τ.Α., καθώς και από νομικά πρόσωπα
ιδιωτικού δικαίου του ευρύτερου δημόσιου τομέα, το μετοχικό κεφάλαιο των οποίων
ανήκει εξ ολοκλήρου ή κατά πλειοψηφία στο Ελληνικό Δημόσιο, με αντίστοιχη κατάργηση
της οργανικής τους θέσης. Οι θέσεις αυτές μπορεί να καλύπτονται και με απόσπαση
προσωπικού από υπηρεσίες του Δημοσίου, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και από
φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης.
Η διάρκεια της απόσπασης ορίζεται σε τρία έτη με δυνατότητα ανανέωσης για ίσο χρονικό
διάστημα. Οι θέσεις αυτές κατανέμονται ως εξής: πέντε (5) θέσεις του κλάδου ΠΕ
Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, μία (1) θέση του Κλάδου ΠΕ Χωροτακτών Μηχανικών, δύο (2)
θέσεις του κλάδου ΠΕ Πολιτικών Μηχανικών, μία (1) θέση του κλάδου ΠΕ Ηλεκτρολόγων
Μηχανικών ή Μηχανολόγων Μηχανικών ή Ηλεκτρολόγων - Μηχανολόγων Μηχανικών, δύο
(2) θέσεις του κλάδου ΠΕ Περιβάλλοντος, μία (1) θέση του κλάδου ΠΕ Τοπογράφων
Μηχανικών ή Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών, τέσσερις (4) θέσεις του κλάδου ΠΕ
Διοικητικού - Οικονομικού, δύο (2) θέσεις του κλάδου ΠΕ Πληροφορικής, δύο (2) θέσεις του
κλάδου ΤΕ Πληροφορικής, μία (1) θέση του κλάδου ΤΕ Λογιστικής, μία (1) θέση του κλάδου
ΤΕ Δομικών Εργων ή Τοπογραφικών Εφαρμογών, τέσσερις (4) θέσεις κατηγορίας ΔΕ
Διοικητικού - Οικονομικού, δύο (2) θέσεις κατηγορίας ΥΕ βοηθητικού προσωπικού.
γ. Με απόφαση του Προέδρου του Ε.Ο.Τ. οι οργανικές θέσεις κατανέμονται και
ανακατανέμονται στα τμήματα της Ειδικής Υπηρεσίας. Με όμοια απόφαση μπορούν να
εξειδικεύονται τα καθήκοντα των επί μέρους τμημάτων τα προσόντα των προϊσταμένων,
καθώς και κάθε αναγκαίο σχετικό θέμα για τη λειτουργία της Ειδικής Υπηρεσίας.
5. Οι συνιστώμενες κατά την προηγούμενη παράγραφο θέσεις μπορεί να καλύπτονται και
με απόσπαση προσωπικού, κατά παρέκκλιση των κείμενων διατάξεων, από υπηρεσίες του
Δημοσίου, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και από φορείς του ευρύτερου δημόσιου
τομέα. Η διάρκεια της απόσπασης ορίζεται σε τρία (3) έτη με δυνατότητα ανανέωσης για
ίσο χρονικό διάστημα.
6. Ο Προϊστάμενος της ανωτέρω υπηρεσίας υποβάλλει, μέχρι την 1η Φεβρουαρίου κάθε
έτους, στον Υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού και στον Πρόεδρο του EOT απολογιστική
έκθεση για το έργο που υλοποιήθηκε κατά το προηγούμενο έτος. Στην πιο πάνω έκθεση
24

περιλαμβάνονται υποχρεωτικά πλήρη στοιχεία για τις επενδυτικές αιτήσεις που
υποβλήθηκαν στην υπηρεσία και αυτές που διεκπεραιώθηκαν, το χρόνο διεκπεραίωσης, τις
αιτήσεις που καθυστέρησαν ή απορρίφθηκαν και τους λόγους της καθυστέρησης ή
απόρριψης, καθώς και προτάσεις για την αντιμετώπιση των διοικητικών δυσχερειών και
προβλημάτων τα οποία προέκυψαν κατά τη σχετική αδειοδοτική διαδικασία.
8

7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος. Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής
και Πολιτισμού και Τουρισμού συγκροτείται στην Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και
Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής. Με όμοια απόφαση
καθορίζονται οι αρμοδιότητες, η σύνθεση, η διάρκεια της θητείας και κάθε θέμα σχετικό με
τη λειτουργία του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής.

Άρθρο 13
Κεντρική Συντονιστική Ομάδα Αδειοδότησης για τις τουριστικές επενδύσεις
1. Για το συντονισμό και την καλύτερη οργάνωση του συστήματος περιβαλλοντικής,
πολεοδομικής και λειτουργικής αδειοδότησης των τουριστικών καταλυμάτων και των
εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής, καθώς και την επίλυση προβλημάτων που
αφορούν τη χωροθέτηση των τουριστικών επενδύσεων, συγκροτείται Κεντρική
Συντονιστική Ομάδα Αδειοδότησης για τις τουριστικές επενδύσεις με κοινή απόφαση των
Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτισμού και
Τουρισμού. Την ομάδα απαρτίζουν οι αρμόδιοι Γενικοί Γραμματείς και υπηρεσιακά στελέχη
των δύο Υπουργείων που εμπλέκονται στη διαδικασία αδειοδότησης των τουριστικών
επενδύσεων.
2.

Η ομάδα έχει τις εξής αρμοδιότητες:

α) συντονίζει τις ενέργειες των αρμόδιων υπηρεσιών των δύο Υπουργείων για την
επιτάχυνση της χωροθέτησης και της εν γένει αδειοδοτικής διαδικασίας των τουριστικών
επενδύσεων και την αντιμετώπιση σχετικών διοικητικών δυσχερειών,
β) εισηγείται την έκδοση εγκυκλίων και την πρόταση νομοθετικών παρεμβάσεων για την
επίλυση προβλημάτων που αφορούν τη διαδικασία αδειοδότησης των τουριστικών
επενδύσεων,

8

Όπως η παράγραφος 7 προστέθηκε με την παρ.5 άρθρου 148 Ν.4070/2012,ΦΕΚ Α
82/10.4.2012.

25

γ) επεξεργάζεται, αναλύει και παρέχει πληροφοριακά και στατιστικά στοιχεία για τις
αδειοδοτήσεις των τουριστικών επενδύσεων,
δ) αξιολογεί την αποτελεσματικότητα του ισχύοντος συστήματος αδειοδότησης σε ετήσια
βάση, ιδίως όσον αφορά το χρόνο, το κόστος και τους διοικητικούς πόρους, με χρήση
συγκριτικών στοιχείων και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
3.
Με απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και
Πολιτισμού και Τουρισμού μπορεί να εξειδικεύονται οι αρμοδιότητες της Κεντρικής
Συντονιστικής Ομάδας και να καθορίζονται ειδικότερα θέματα λειτουργίας της.

Άρθρο 14
Ζητήματα εφαρμογής του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό και άλλες
ρυθμίσεις για την προώθηση των τουριστικών επενδύσεων
1 .α. Με την επιφύλαξη των ρυθμίσεων του παρόντος νόμου, για τη χωροθέτηση των
τουριστικών καταλυμάτων και των εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής,
εφαρμόζονται οι κατευθύνσεις του εκάστοτε ισχύοντος Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού
Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό.
β. Απαγορεύεται η εγκατάσταση των πιο πάνω δραστηριοτήτων σε περιοχές όπου,
σύμφωνα με τις διατάξεις της πολεοδομικής και περιβαλλοντικής νομοθεσίας, έχουν
καθοριστεί χρήσεις γης που αποκλείουν τις συγκεκριμένες δραστηριότητες.
γ. Σε περιοχές εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων και εκτός ορίων οικισμών προ του 1923
ή κάτω των 2.000 κατοίκων, στις οποίες δεν έχουν καθορισθεί από πολεοδομικές και
χωροταξικές ρυθμίσεις συγκεκριμένες χρήσεις γης, η χωροθέτηση των τουριστικών
καταλυμάτων και των εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής γίνεται σύμφωνα με
τις κατευθύνσεις του εκάστοτε ισχύοντος Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και
Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό.
9

2. Για τις διαδικασίες αδειοδότησης τουριστικών εγκαταστάσεων που βρίσκονταν σε
εξέλιξη κατά την ημερομηνία δημοσίευσης της υπ` αριθμ. 24208/4.6.2009 απόφασης
"Έγκριση Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον
Τουρισμό" (Β` 1138), δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις της ανωτέρω απόφασης, εφόσον, πριν
την ημερομηνία δημοσίευσης της, είχε εκδοθεί αρμοδίως μια από τις ακόλουθες πράξεις:

9

Κατά την παράγραφο 2 άρθρου 51 Ν.4042/2012,ΦΕΚ Α 24/13.2.2012:Οι διατάξεις της
παρ. 2 του άρθρου 14 του ν. 4002/2011 (Α` 180) καταλαμβάνουν και τις περιπτώσεις που
είχε εκδοθεί οικοδομική άδεια τουριστικής εγκατάστασης πριν την έναρξη ισχύος του ν.
4002/2011".
26

α. θετική γνωμοδότηση Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης
(ΠΠΕΑ) κατά τις διατάξεις του άρθρου 4 του ν. 1650/1986 όπως αντικαταστάθηκε με το
άρθρο 2 του ν. 3010/2002 και τις διατάξεις των άρθρων 3 και 6 της με αριθμ. Η.Π.
11014/703/Φ104/ 14.3.2003 κοινής υπουργικής απόφασης (Β` 332),
β. έγκριση καταλληλότητας γηπέδου ή αρχιτεκτονικής μελέτης από τον EOT,
γ. απόφαση κατάταξης στην υποκατηγορία 4 του οικείου Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας
κατά τις διατάξεις του άρθρου 9 της κ.υ.α. με αριθμ. Η.Π.11014/703/Φ104/ 14.3.2003 (Β`
332).10
3. Οι ρυθμίσεις της υπ` αριθμ. 24208/4.6.2009 απόφασης "Έγκριση Ειδικού Πλαισίου
Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό" (Β` 1138) δεν
εφαρμόζονται στις περιπτώσεις αιτήσεων επενδυτικών σχεδίων που υποβλήθηκαν μέχρι
την 1 η Σεπτεμβρίου 2008, σε συνέχεια της υπ` αριθμ. 37643/ 31.8.2007 απόφασης του
Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών. Προϋπόθεση για την εξαίρεση αυτή αποτελεί η
ολοκλήρωση των εγκρίσεων από τον EOT εντός διετίας και η έκδοση οικοδομικής άδειας
εντός τριετίας από την Έναρξη ισχύος του νόμου αυτού.
4. Οι διατάξεις της παραγράφου Γ` του άρθρου 10 της υπ` αριθμ. 24208/4.6.2009
απόφασης "Έγκριση Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης
για τον Τουρισμό" (Β` 1138) καταργούνται.
5. Σε περίπτωση που επέρχεται, σύμφωνα με πολεοδομικές ή περιβαλλοντικές ρυθμίσεις,
μεταβολή των χρήσεων γης που αποκλείει εφεξής τη χωροθέτηση τουριστικών
καταλυμάτων και εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής, ισχύουν τα ακόλουθα:
(α) Οι δραστηριότητες που λειτουργούν νόμιμα εξακολουθούν να λειτουργούν στο χώρο
όπου βρίσκονται.
(β) Η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός των ως άνω δραστηριοτήτων είναι δυνατός μέσα στο
χώρο ή στο γήπεδο στο οποίο λειτουργούσε η δραστηριότητα πριν από την εφαρμογή των
παραπάνω πολεοδομικών ή περιβαλλοντικών διατάξεων ή σε όμορο γήπεδο, εφόσον
επιτρέπονται σε αυτό οι χρήσεις από τις προαναφερόμενες διατάξεις.

10

Κατά την παρ.3 άρθρου 62 Ν.4042/2012,ΦΕΚ Α 24/13.2.2012:3. Οικοδομικές άδειες για
τουριστικές εγκαταστάσεις εντός των ορίων των οικισμών μέχρι 2.000 κατοίκους, οι οποίες
εμπίπτουν στην παρ. 2 του άρθρου 14 του ν. 4002/2011 εκδίδονται και εκτελούνται
σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν πριν τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος της
4.11.2011 (ΑΑΠ/289/4.11.2011)".

27

(γ) Οι δραστηριότητες για τις οποίες έχει εκδοθεί, προ της μεταβολής των χρήσεων γης,
πράξη έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, εφοδιάζονται με ειδικό σήμα λειτουργίας,
σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν πριν από την αλλαγή των χρήσεων γης.
(δ) Εφόσον, από τις νέες πολεοδομικές ή περιβαλλοντικές ρυθμίσεις, επιβάλλεται η
απομάκρυνση των πιο πάνω δραστηριοτήτων, αυτές απομακρύνονται υποχρεωτικά μέσα
σε διάστημα δέκα ετών από την ημερομηνία εφαρμογής των σχετικών διατάξεων και αφού
προηγηθεί καταβολή αποζημίωσης για την αναγκαστική διακοπή της λειτουργίας τους. Με
κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Πολιτισμού και Τουρισμού και Περιβάλλοντος,
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής καθορίζονται οι προϋποθέσεις καταβολής της
αποζημίωσης και το ύψος αυτής ανά κατηγορία και δυναμικότητα τουριστικής
εγκατάστασης, ο τρόπος καταβολής της, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που πρέπει να
προσκομίσουν οι ενδιαφερόμενοι και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή της
παραγράφου αυτής.
6.
Για την έκδοση πολεοδομικών ή περιβαλλοντικών πράξεων με τις οποίες
καθορίζονται, σε συγκεκριμένες περιοχές, απαγορεύσεις και περιΟρισμοί στη χωροθέτηση
τουριστικών καταλυμάτων και εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής ή στην
άσκηση τουριστικών δραστηριοτήτων και λειτουργιών, απαιτείται η προηγούμενη γνώμη
του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, η οποία παρέχεται, κατόπιν εισήγησης της
Ειδικής Υπηρεσίας του άρθρου 12, εντός διμήνου από την υποβολή του σχετικού αιτήματος.
7.
Μετά την παρ. 5 του άρθρου 14 του ν. 2971/ 2001 (Α` 285) προστίθεται
παράγραφος 6, ως εξής, και οι παράγραφοι 6 έως και 10 του ιδίου άρθρου, όπως αυτό
τροποποιήθηκε με τους νόμους 3468/2006 και 3851/2010, αναριθμούνται αντιστοίχως σε 7
έως και 11:
6. α. Η εκτέλεση προσωρινών ή μόνιμων έργων επί αιγιαλού και παραλίας, που έχουν
χαρακτηρισθεί Τουριστικά Δημόσια Κτήματα ή για τα οποία έχει εκδοθεί Πράξη Υπουργικού
Συμβουλίου κατ` εφαρμογή των παραγράφων 1 και 3 του άρθρου 1 της Κ` Συντακτικής
Πράξης της 6/14 Φεβρουαρίου 1968 (Α` 33), καθώς και στο συνεχόμενο ή παρακείμενο
αυτών θαλάσσιο χώρο, γίνεται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού, με
τη διαδικασία της επόμενης περίπτωσης.
β. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Πολιτισμού και Τουρισμού
συγκροτείται εννεαμελής Επιτροπή, αποτελούμενη από τον Γενικό Γραμματέα Τουρισμού
του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, έναν εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας
Ναυτιλιακής Πολιτικής του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας,
έναν εκπρόσωπο της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών
Κληροδοτημάτων του Υπουργείου Οικονομικών, έναν εκπρόσωπο της Γενικής Διεύθυνσης
Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, έναν
εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εργων του Υπουργείου Υποδομών,
Μεταφορών και Δικτύων, έναν εκπρόσωπο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού του
Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, έναν εκπρόσωπο της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και
Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και έναν εκπρόσωπο
28

του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος. Πρόεδρος της Επιτροπής ορίζεται ο Γενικός
Γραμματέας Τουρισμού του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, αναπληρούμενος από
τον Γενικό Διευθυντή της Γενικής Γραμματείας Ναυτιλιακής Πολιτικής του Υπουργείου
Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας. Με την ίδια απόφαση ορίζονται οι
αναπληρωτές των μελών και ο Γραμματέας της Επιτροπής με τον αναπληρωτή του. Η
Επιτροπή μπορεί να υποβοηθείται στο έργο της από εξειδικευμένους συμβούλους, μετά
από σχετική εισήγηση του Προέδρου της.
γ. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού καθορίζονται θέματα σχετικά με
τη λειτουργία της Επιτροπής.
δ. Αντικείμενο της Επιτροπής είναι η εξέταση και η διατύπωση γνώμης προς τον Υπουργό
Πολιτισμού και Τουρισμού για τη συνδρομή των προϋποθέσεων εκτέλεσης των έργων του
πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής, κατόπιν υποβολής του φακέλου και των μελετών
που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία.
ε. Η Επιτροπή, στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων της, μπορεί να διενεργεί αυτοψίες,
καθώς και να ζητά πληροφορίες, τεχνικά ή άλλα στοιχεία από τους κατά τόπον αρμόδιους
φορείς."
8.
Η περίπτωση α` της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3342/2005 (Α` 131) αντικαθίσταται
ως εξής:
"α. Τον Γενικό Γραμματέα Πολιτιστικής και Τουριστικής Υποδομής ως Πρόεδρο με
αναπληρωτή του έναν Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού που
ορίζεται από τον Υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού."
9.
Στο άρθρο 1 του ν. 3342/2005 (Α` 131) προστίθεται παράγραφος 4 ως εξής: "4. Η
ανέγερση ή η τοποθέτηση προσωρινών ή κινητών λυόμενων κατασκευών και
εγκαταστάσεων για την εξυπηρέτηση εκτάκτων, πρόσκαιρων και βραχυχρόνιων
εκδηλώσεων, όπως υπαίθριες αγορές, εορταστικές εκδηλώσεις, διοργάνωση εκθέσεων,
επιτρέπεται ύστερα από έγκριση εργασιών που χορηγείται από την υπηρεσία της
παραγράφου 1 του άρθρου αυτού, στην οποία καθορίζονται οι απαιτήσεις ασφάλειας και
αισθητικής που πρέπει να πληρούν οι κατασκευές και εγκαταστάσεις αυτές, καθώς και ο
χρόνος διατηρήσεως τους. Για την έγκριση εργασιών προσκομίζεται τεχνική έκθεση, στην
οποία περιγράφονται οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις και οι αιτούμενες εργασίες, καθώς και
τοπογραφικό διάγραμμα. Οι προσωρινές ή κινητές λυόμενες κατασκευές και εγκαταστάσεις
αποξηλώνονται εντός δέκα (10) ημερών από τη λήξη της εκδήλωσης, χωρίς να απαιτείται
προηγούμενη άδεια ή έγκριση δημόσιας αρχής."
10.

α) Το άρθρο 13 του ν. 711/1977 (Α` 284) αντικαθίσταται ως εξής:

Μητρώο
Ο Ε.Ο.Τ. τηρεί Μητρώο στο οποίο καταχωρίζεται ο αριθμός των Ειδικών Τουριστικών
Λεωφορείων ανά Τουριστική Επιχείρηση Οδικών Μεταφορών (Τ.Ε.Ο.Μ.) και ανά Τουριστικό
29

Γραφείο. Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Ε.Ο.Τ ρυθμίζονται θέματα σχετικά με
την τήρηση του Μητρώου."
β) Τα εδάφια β`, γ` και δ` της παρ. 2 του άρθρου 4 του ν. 711/1977 καταργούνται.
γ) Η παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 711/1977 αντικαθίσταται ως εξής:
3. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού καθορίζεται η διαδικασία και τα
απαιτούμενα δικαιολογητικά, για τη χορήγηση από τον Ε.Ο.Τ., της έγκρισης θέσης σε
κυκλοφορία ειδικού τουριστικού λεωφορείου της παρ. 1 του παρόντος άρθρου καθώς και
το παράβολο και το ανταποδοτικό τέλος για την καταχώριση του στο Μητρώο του άρθρου
13 του παρόντος νόμου. Η έγκριση θέσης σε κυκλοφορία Ειδικού Τουριστικού Αεω-φορείου
εκδίδεται εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία υποβολής στην αρμόδια
Περιφερειακή Υπηρεσία του Ε.Ο.Τ., του συνόλου των δικαιολογητικών που απαιτούνται."

_____________________________________________

30

Ξεκινά πιλοτικά η απόσυρση ξενοδοχείων
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπαδόπουλος

Την κατεδάφιση των πεπαλαιωμένων και εγκαταλελειμμένων τουριστικών
καταλυμάτων σε περιοχές με φθίνουσα ζήτηση σε τουριστικά καταλύματα, με
κίνητρο τη δημιουργία νέων τουριστικών επιπλωμένων επαύλεων ή κατοικιών,
προωθεί η υπουργός Τουρισμού κυρία Ολγα Κεφαλογιάννη. Προς τούτο, μέσα
στον επόμενο μήνα, όπως είπε χθες η κυρία Κεφαλογιάννη στη συνεδρίαση
του ΔΣ της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ), θα οριστούν μία ή
δύο περιοχές στις οποίες θα εφαρμοστεί πιλοτικά το μέτρο της απόσυρσης
παλαιών ξενοδοχείων, σε συνεργασία με το ΥΠΕΚΑ.

Τα ΝΕΑ

Την πιλοτική εφαρμογή του μέτρου της απόσυρσης παλαιών ξενοδοχείων σε μία ή
δύο περιοχές της χώρας, προανήγγειλε η υπουργός Τουρισμού Ολγα Κεφαλογιάννη
κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε χθες με τη διοίκηση της Πανελλήνιας
Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ).
Το υπουργείο Τουρισμού, είπε η κυρία Κεφαλογιάννη, ολοκληρώνει άμεσα τις
εκτελεστικές και διοικητικές πράξεις που απαιτούνται και σε συνεργασία με το
υπουργείο Περιβάλλοντος μέσα στον επόμενο μήνα θα καθοριστούν οι περιοχές στις
οποίες θα ισχύσει για πρώτη φορά το μέτρο της απόσυρσης.
Οπως η ίδια σημείωσε, θα είναι «περιοχές με φθίνουσα ζήτηση σε τουριστικά
καταλύματα, αλλά αυξημένη ζήτηση σε παραθεριστική κατοικία».
Σημειώνεται ότι ο σχετικός νόμος (ψηφίστηκε την περασμένη άνοιξη) προβλέπει πως
για καταλύματα που παραμένουν κλειστά άνω των 20 χρόνων, και δεν αναμένεται να
επαναλειτουργήσουν εντός τριετίας, οι ιδιοκτήτες τους θα πληρώνουν ειδικό τέλος
επιβάρυνσης του περιβάλλοντος.
Το τέλος θα αντιστοιχεί στο 5% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου και θα
κατατίθεται υπέρ του Πράσινου Ταμείου για όσο χρονικό διάστημα παραμένουν σε
εγκατάλειψη. Εναλλακτικά, αντί πληρωμής του τέλους θα επιτρέπεται η κατεδάφιση
των παλαιών τουριστικών καταλυμάτων - εντός και εκτός σχεδίου -, η οποία θα
συνδυάζεται με πολεοδομικά κίνητρα για την ανάπλαση και τη συνολική αναβάθμιση
του άμεσου περιβάλλοντος υποδοχής τους.
31

32

Ν 4067/2012: ΝΕΟΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ
Αρθρο 2
Ορισμοί
1. Αίθριο είναι το μη στεγασμένο τμήμα του κτιρίου που περιβάλλεται από όλες τις πλευρές του
από το κτίριο ή τα όρια του οικοπέδου, στο οποίο μπορούν να έχουν ανοίγματα, χώροι κύριας
χρήσης και εγγράφεται σε αυτό κύκλος διαμέτρου Δ.
2. Αιολικά ενεργειακά συστήματα είναι οι εγκαταστάσεις που επιτρέπουν την αξιοποίηση της
αιολικής ενέργειας για την κάλυψη ενεργειακών αναγκών του κτιρίου.
3. Ακάλυπτος χώρος είναι ο χώρος του οικοπέδου που δεν δομείται.
4. Ανοίγματα χώρου κτιρίου είναι το κενό που τυχόν υπάρχει στην οροφή του ανώτατου σε κάθε
θέση ορόφου, καθώς και τα κενά όλων των τοίχων, τα οποία είτε παραμένουν ελεύθερα είτε
κλείνουν με ανοιγόμενα ή σταθερά κουφώματα και χρησιμοποιούνται για επικοινωνία των χώρων
μεταξύ τους ή με το ύπαιθρο ή για το φυσικό φωτισμό ή για τον αερισμό των χώρων κτιρίου ή για
αποθήκευση ηλιακής θερμότητας.
5. Ανοικτός Εξώστης (μπαλκόνι) είναι η οριζόντια προεξοχή του δαπέδου ορόφου ή δώματος που
προβάλλει πέρα από τις επιφάνειες των όψεων του κτιρίου.
6. Ανοικτοί ημιυπαίθριοι χώροι είναι οι μη θερμαινόμενοι στεγασμένοι χώροι που διαθέτουν
τουλάχιστον μία ανοιχτή πλευρά προς κοινόχρηστο χώρο ή προς τους υποχρεωτικούς ακάλυπτους
χώρους και το μήκος του ανοίγματος είναι ίσο ή μεγαλύτερο του 35% του συνολικού μήκους του
περιγράμματος του ανοικτού ημιυπαίθριου χώρου.
7. Απόσυρση κτιρίου είναι η κατεδάφιση κτιρίου κύριας χρήσης, ενεργειακής κατηγορίας
χαμηλότερης του επιτρεπόμενου ορίου που προβλέπεται στους σχετικούς κανονισμούς και η
αντικατάσταση του με κτίριο που πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις.
8. Αρχιτεκτονικές προεξοχές και αρχιτεκτονικά στοιχεία είναι τα φέροντα ή μη στοιχεία του κτιρίου
που συμμετέχουν στη διαμόρφωση των όψεων του.
9. Αστικός σχεδιασμός είναι η ρύθμιση του φυσικού (χερσαίου και θαλάσσιου) και δομημένου
χώρου μέσα από τον έλεγχο των αντιθέσεων / ανταγωνισμού στην κατασκευή του οικιστικού
ιστού, όπως προκύπτει από πολεοδομική μελέτη. Αποδίδει ογκοπλαστικά μοντέλα της
προσδοκώμενης εικόνας του χώρου και σχεδιασμό της ροής - αλληλουχίας των στοιχείων του
δημόσιου χώρου, όπως πλατείες, εστιακά σημεία, χώροι πρασίνου, υδάτινα στοιχεία των
διατηρητέων οικιστικών συνόλων και των χώρων πολιτιστικού ή ιστορικού - αρχαιολογικού
ενδιαφέροντος.
10. Βιοκλιματικός σχεδιασμός κτιρίου είναι ο σχεδιασμός του κτιρίου που αποσκοπεί στη βέλτιστη
εκμετάλλευση των φυσικών και κλιματολογικών συνθηκών με σκοπό να επιτυγχάνονται οι
βέλτιστες εσωτερικές συνθήκες θερμικής άνεσης και ποιότητας αέρα κατά τη διάρκεια όλου του
έτους με την ελάχιστη δυνατή κατανάλωση ενέργειας.
11. Βιοκλιματικό κτίριο ονομάζεται ένα κτίριο που ανταποκρίνεται στις κλιματικές συνθήκες του
περιβάλλοντος του, καθώς έχει σχεδιαστεί με τρόπο ώστε να επιτυγχάνονται οι βέλτιστες
εσωτερικές συνθήκες θερμικής άνεσης και ποιότητας αέρα κατά τη διάρκεια όλου του έτους, με
την ελάχιστη δυνατή κατανάλωση ενέργειας και κατατάσσεται στις ανώτερες ενεργειακά
κατηγορίες όπως αυτές κάθε φορά ορίζονται.

33

12. Γήπεδο είναι η συνεχόμενη έκταση γης που αποτελεί αυτοτελές και ενιαίο ακίνητο και ανήκει
σε έναν ή σε περισσότερους κυρίους εξ αδιαιρέτου, σε περιοχή εκτός εγκεκριμένου σχεδίου.
13. Δεξαμενή αποχέτευσης είναι ο στεγανός χώρος όπου συγκεντρώνονται τα λύματα του κτιρίου.
14. Διάγραμμα Εφαρμογής (ΔΕ) ή Τεχνική Εκθεση (ΤΕ) είναι αυτό που ορίζει την εφαρμογή στο
έδαφος των εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων.
15. Διπλά κελύφη είναι κατασκευές συστήματος πρόσοψης που αποτελείται από μια εξωτερική και
μια εσωτερική επιφάνεια, μεταξύ των οποίων μεσολαβεί κενό ικανών διαστάσεων στο οποίο
διακινείται αέρας και μπορεί να εξυπηρετήσει τη βιοκλιματική λειτουργία του κτιρίου.
16. Δομικό έργο είναι κάθε είδους κατασκευή, ανεξάρτητα από τα υλικά και τον τρόπο
κατασκευής της, που είναι σταθερά συνδεδεμένη με το έδαφος, δεν έχει δυνατότητα αυτοκίνησης
και δεν μπορεί να ρυμουλκηθεί.
17. Δρόμοι ή Οδοί είναι οι κοινόχρηστες εκτάσεις που εξυπηρετούν τις ανάγκες κυκλοφορίας των
οχημάτων και των πεζών.
18. Δρόμοι Ηπιας Κυκλοφορίας είναι οι πεζόδρομοι στους οποίους επιτρέπεται η υπό όρους κίνηση
οχημάτων.
19. Εγκατάσταση είναι η κατασκευή ή υποδομή που προορίζεται ή απαιτείται για τη λειτουργία,
εξυπηρέτηση και ασφάλεια των κτιρίων, όπως οι ανελκυστήρες, τα στοιχεία διανομής ηλεκτρικής
ενέργειας, κλιματισμού, δροσισμού, διανομής και εκροής ύδατος, θέρμανσης, φυσικού αερίου, τα
θερμικά ηλιακά συστήματα, τα στοιχεία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τα στοιχεία μονάδων
Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Αποδοτικότητας (ΣΗΘΥΑ), οι καπναγωγοί, οι
επιγραφές, οι κεραίες.
20. Εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο οικισμού ή σχέδιο πόλης ή πολεοδομικό σχέδιο ή εγκεκριμένη
πολεοδομική μελέτη είναι το διάγραμμα με τον τυχόν ειδικό πολεοδομικό κανονισμό που έχει
εγκριθεί σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις και καθορίζει τους ειδικούς όρους δόμησης, τους
κοινόχρηστους, κοινωφελείς και δομήσιμους χώρους και τις επιτρεπόμενες χρήσεις σε κάθε τμήμα
ή ζώνη τους.
21. Ειδικά κτίρια είναι τα κτίρια, των οποίων η κύρια χρήση σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% της
συνολικής επιφάνειας δόμησης τους δεν είναι η κατοικία.
22. Ειδικά κτίρια και εγκαταστάσεις δημόσιου ενδιαφέροντος είναι όσα χαρακτηρίζονται με
απόφαση του αρμόδιου κατά περίπτωση Υπουργού στον οποίο υπάγεται η χρήση του κτιρίου.
23. Εκσκαφή, Επίχωση ή Επίστρωση είναι οι κατασκευές διαμόρφωσης του εδάφους για δόμηση
σε οικόπεδο ή γήπεδο. Εργασίες εκσκαφής, επίχωσης ή επίστρωσης που εκτελούνται για άλλο
σκοπό εγκρίνονται από την εκάστοτε αρμόδια αρχή.
24. Ελαφρά κατασκευή είναι η κατασκευή με φέροντα οργανισμό και στοιχεία πλήρωσης
μειωμένου μόνιμου φορτίου ιδίου βάρους σε σχέση με τις συμβατικές κατασκευές, όπως αυτές από
οπλισμένο σκυρόδεμα ή λι-θοδομή φέρουσας τοιχοποιίας κ.ά..
25. Ελεύθερο ύψος σε τυχόν σημείο του δαπέδου ορόφου ή χώρου κτιρίου είναι το μήκος της
κατακόρυφης γραμμής μεταξύ του ανώτατου σημείου του τελειωμένου δαπέδου μέχρι το
κατώτατο σημείο της τελειωμένης οροφής ή τυχόν ψευδοροφής.
26. Ενεργητικά ηλιακά συστήματα ψύξης / θέρμανσης είναι τα ηλιακά συστήματα που
χρησιμοποιούν μηχανικά μέσα (όπως ηλιακός συλλέκτης θερμού ύδατος, φωτοβολταϊκά στοιχεία,
υβριδικά συστήματα).

34

27. Επιτρεπόμενος όγκος του κτιρίου είναι ο επιτρεπόμενος όγκος σε κυβικά μέτρα κάθε κτιρίου
μέσα στο ιδεατό στερεό και υπολογίζεται από την οριστική στάθμη του εδάφους.
28. Εσωτερικός εξώστης (πατάρι) είναι προσβάσιμος χώρος που βρίσκεται εντός χώρου, όπου η
υποκείμενη επιφάνεια πληροί τις προϋποθέσεις χώρου κύριας χρήσης, έχει προσπέλαση
αποκλειστικά από το χώρο αυτόν, αποτελεί λειτουργικό παράρτημα της χρήσης αυτής, έχει
συνολικό εμβαδόν μικρότερο του 70% της επιφάνειας του υποκείμενου χώρου, δεν θεωρείται
όροφος και δεν μπορεί να αποτελεί ανεξάρτητη ιδιοκτησία.
29. Ζεύξη κτιρίων είναι κατασκευή ή τμήμα κτιρίου το οποίο αναπτύσσεται πάνω από
κοινόχρηστο χώρο, όπως δρόμο, πεζόδρομο και συνδέει κτίρια μεταξύ τους σε ένα ή περισσότερα
επίπεδα. Η ζεύξη κτιρίων μπορεί να γίνεται και υπόγεια.
30. Ιδεατό στερεό είναι το υπέργειο στερεομετρικό σχήμα μέσα στο οποίο επιτρέπεται η
κατασκευή του κτιρίου και των εγκαταστάσεων του.
31. Καθαρό εμβαδόν δαπέδου είναι το εμβαδόν του χώρου χωρίς τα περιμετρικά δομικά στοιχεία
που τον ορίζουν.
32. Καθαρός όγκος του χώρου είναι ο όγκος που περικλείεται από τις κατώτατες επιφάνειες της
οροφής ή ψευδοροφής, τις περιμετρικές επιφάνειες των φερόντων στοιχείων και στοιχείων
πλήρωσης και του δαπέδου του χώρου.
33. Καθολικός σχεδιασμός ή Σχεδιασμός για όλους είναι ο σχεδιασμός προϊόντων δομημένου
περιβάλλοντος, που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλους τους ανθρώπους, χωρίς ανάγκη
προσαρμογής ή εξειδικευμένου σχεδιασμού στη μεγαλύτερη δυνατή έκταση.
34. Κάλυψη του οικοπέδου είναι η επιφάνεια που ορίζεται πάνω σε οριζόντιο επίπεδο από τις
προβολές όλων των περιγραμμάτων των κτιρίων του οικοπέδου, εξαιρουμένων των χώρων που
ορίζονται στο άρθρο 12.
35. Κατασκευή είναι κάθε ασφαλές τεχνικό έργο.
36. Κατασκευές πλήρωσης είναι οι κατασκευές που υλοποιούν οικοδομικά το κέλυφος και την
εσωτερική διαρρύθμιση των χώρων.
37. Κλειστός εσωτερικός εξώστης (κλειστό πατάρι) είναι προσβάσιμος χώρος με ύψος έως 1,20 μ.
χωρίς μόνιμη κατασκευή κλίμακας, βρίσκεται εντός χώρου, όπου η υποκείμενη επιφάνεια πληροί τις
προϋποθέσεις χώρου κύριας ή βοηθητικής χρήσης, έχει βοηθητική χρήση, δεν θεωρείται όροφος
και δεν μπορεί να αποτελεί ανεξάρτητη ιδιοκτησία.
38. Κλειστός εξώστης («έρκερ») είναι η κλειστή από όλες τις εξωτερικές πλευρές οριζόντια
προεξοχή δαπέδου τμήματος ορόφου χώρου κύριας ή βοηθητικής χρήσης που προβάλλει πέρα από
τις επιφάνειες των όψεων του κτιρίου και εξέχει του περιγράμματος κάλυψης.
39. Κοινόχρηστοι χώροι είναι οι κοινής χρήσης ελεύθεροι χώροι, που καθορίζονται από το
εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο ή έχουν τεθεί σε κοινή χρήση με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο.
40. Κοινωφελείς χώροι είναι οι χώροι που καθορίζονται από το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο ή
τοπικό ρυμοτομικό ή σχέδιο οικισμού και προορίζονται για την ανέγερση κατασκευών κοινής
ωφέλειας δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα.
41. Κορυφογραμμή είναι η νοητή γραμμή, που σχηματίζουν οι διαδοχικές κορυφές και οι αυχένες
μιας οροσειράς, όπως αυτή προβάλλεται στον ορίζοντα, στο τμήμα του ορίου της λεκάνης
απορροής με τα μέγιστα υψόμετρα.
42. Κτίριο είναι η κατασκευή που αποτελείται από χώρους και εγκαταστάσεις και προορίζεται για
προσωρινή ή μόνιμη παραμονή του χρήστη.

35

43. Κτίριο ελάχιστης ενεργειακής κατανάλωσης είναι το κτίριο που, τόσο από το βιοκλιματικό
σχεδιασμό του όσο και από τη χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, παρουσιάζει πολύ υψηλή
ενεργειακή κατάταξη σύμφωνα με τον ΚΕΝΑΚ, όπως ισχύει και η σχεδόν μηδενική ή πολύ χαμηλή
ποσότητα ενέργειας που απαιτείται για τη λειτουργία της χρήσης του, καλύπτεται από ανανεώσιμες
πηγές, μονάδες Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Αποδοτικότητας (ΣΗΘΥΑ),
καθώς και της παραγόμενης ενέργειας επιτόπου ή πλησίον.
44. Κύρια όψη είναι κάθε όψη του κτιρίου που βλέπει σε δημόσιο κοινόχρηστο χώρο, όπως
ορίζεται από εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο.
45. Λυόμενη κατασκευή είναι η κατασκευή που αποτελείται από συναρμολογούμενα και
αποσυναρμολογούμενα δομικά στοιχεία πιστοποιημένα από αρμόδιο φορέα που τοποθετούνται σε
σταθερή βάση.
46. Μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος κτιρίου είναι το ύψος του ανώτατου επιπέδου του κτιρίου, πάνω
από το οποίο απαγορεύεται κάθε δόμηση εκτός από τις εγκαταστάσεις που επιτρέπονται ειδικά και
περιοριστικά.
47. Μικτό εμβαδόν είναι το εμβαδόν του χώρου συμπεριλαμβανομένων των περιμετρικών δομικών
στοιχείων που τον ορίζουν. Σε περίπτωση όμορων χώρων λαμβάνεται το ήμισυ του δομικού
στοιχείου στον υπολογισμό.
48. Οικοδομική γραμμή είναι η γραμμή που καθορίζεται από εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο και
αποτελεί όριο της δόμησης στο οικοδομικό τετράγωνο προς τον κοινόχρηστο χώρο που το
περιβάλλει.
49. Οικοδομικό τετράγωνο (ΟΤ.) είναι κάθε δομήσιμη ενιαία έκταση που βρίσκεται μέσα στο
εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο και περιβάλλεται από κοινόχρηστους χώρους ή και εκτός σχεδίου
περιοχή.
50. Οικόπεδο είναι η συνεχόμενη έκταση γης που αποτελεί αυτοτελές και ενιαίο ακίνητο και ανήκει
σε έναν ή σε περισσότερους κυρίους εξ αδιαιρέτου και βρίσκεται μέσα σε εγκεκριμένο ρυμοτομικό
σχέδιο ή μέσα στα όρια οικισμού χωρίς σχέδιο. Ανάλογα με τη θέση τους στο οικοδομικό
τετράγωνο τα οικόπεδα χαρακτηρίζονται μεσαία εφόσον έχουν ένα πρόσωπο σε κοινόχρηστο
χώρο, γωνιακά εφόσον έχουν πρόσωπα σε συμβολή δύο κοινόχρηστων χώρων, διαμπερή εφόσον
έχουν πρόσωπα σε δύο διαφορετικούς κοινόχρηστους χώρους.
51. Ομορα ή γειτονικά οικόπεδα ή γήπεδα είναι τα οικόπεδα ή γήπεδα που έχουν τουλάχιστον ένα
κοινό όριο ή ένα κοινό τμήμα ορίου.
52. Ορια οικοπέδου ή γηπέδου είναι οι γραμμές που το χωρίζουν από τα όμορα οικόπεδα ή γήπεδα
και τους κοινόχρηστους χώρους ή μόνο από όμορα οικόπεδα ή γήπεδα. Τα όρια του οικοπέδου με
τους κοινόχρηστους χώρους συμπίπτουν με τα όρια του οικοδομικού τετραγώνου στις εντός
σχεδίου περιοχές.
53. Ορια οικοδομικού τετραγώνου είναι οι γραμμές που το χωρίζουν από τους κοινόχρηστους
χώρους ή την εκτός σχεδίου περιοχή.
54. Οριστική στάθμη εδάφους οικοπέδου ή γηπέδου είναι η στάθμη του εδάφους, όπως αυτή
διαμορφώνεται τελικά με εκσκαφή, επίχωση ή επίστρωση, ύστερα από έκδοση άδειας δόμησης.
55. Οροφοι είναι τα τμήματα του κτιρίου, στα οποία διαχωρίζεται καθ` ύψος από διαδοχικά
δάπεδα, με μεταξύ τους ελάχιστη απόσταση, όπως ορίζεται από τις σχετικές διατάξεις.
56. Οψεις του κτιρίου είναι οι επιφάνειες του κτιρίου προς τους κοινόχρηστους ή και ακάλυπτους
χώρους του οικοπέδου και ορίζονται σύμφωνα με τον προσανατολισμό τους. Ως όψεις του κτιρίου
θεωρούνται και οι στέγες.

36

57. Παθητικά ηλιακά συστήματα ψύξης ή θέρμανσης είναι οι κατασκευές ή οι εγκαταστάσεις που
αξιοποιούν την ηλιακή ενέργεια και αποτελούν συστατικά μέρη του κτιρίου. Οι βασικές κατηγορίες
είναι:
α. Συστήματα άμεσου ηλιακού οφέλους, όπως σε νότια ανοίγματα
β. Συστήματα έμμεσου ηλιακού οφέλους (όπως ηλιακός χώρος - θερμοκήπιο, ηλιακός τοίχος,
θερμοσιφωνικό πέτασμα, ηλιακό αίθριο)
γ. Συστήματα δροσισμού (όπως ο ηλιακός αγωγός, τα σκίαστρα, οι ενεργειακοί υαλοπίνακες).
58. Παραχωρημένοι σε δημόσια κοινή χρήση χώροι του οικοπέδου είναι οι χώροι, που έχουν
αποδοθεί ανταποδοτικά σε δημόσια χρήση με συμβολαιογραφική πράξη, χωρίς να χάνονται τα
ιδιοκτησιακά δικαιώματα των παραχωρητών.
59. Πεζόδρομοι είναι οι δρόμοι, που προορίζονται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των πεζών.
60. Πέργκολα είναι η εξωτερική ασκεπής σταθερή κατασκευή με μέγιστο ύψος τα τρία μέτρα, που
προορίζεται για την αναρρίχηση των φυτών ή την τοποθέτηση προσωρινών σκιάστρων από
ύφασμα, καλαμωτή και κινητά στοιχεία, αποκλειομένων οποιωνδήποτε άλλων κατακόρυφων
στοιχείων πλήρωσης του φέροντα οργανισμού της κατασκευής.
61. Περίγραμμα κτιρίου αποτελεί η προβολή επί του εδάφους όλων των χώρων του που
προσμετρώνται στην κάλυψη.
62. Περίφραξη ή Περίφραγμα είναι η κατασκευή με την οποία διαχωρίζονται μεταξύ τους όμορα
οικόπεδα ή γήπεδα, καθώς και οικόπεδο ή γήπεδο από κοινόχρηστο χώρο.
63. Πίσω όριο μεσαίου οικοπέδου είναι αυτό που δεν έχει κανένα κοινό σημείο με τη ρυμοτομική
γραμμή, βρίσκεται στην πιο απομακρυσμένη απόσταση από το πρόσωπο του οικοπέδου και δεν
είναι πλάγιο όριο.
64. Πλάγια όρια μεσαίου οικοπέδου είναι αυτά που το ένα άκρο τους βρίσκεται επί της
ρυμοτομικής γραμμής ή έχουν κοινό άκρο με το τμήμα πλάγιου ορίου που βρίσκεται επί της
ρυμοτομικής γραμμής και δεν είναι πίσω όριο. Πλάγια όρια γωνιακού, δισγωνιαίου ή διαμπερούς
οικοπέδου είναι όλα τα όρια των οικοπέδων αυτών με τις όμορες ιδιοκτησίες.
65. Πλάτος δρόμου σε κάθε σημείο είναι το μήκος της καθέτου στον άξονα της οδού μεταξύ των
ρυμοτομικών γραμμών.
66. Πληθυσμός κτιρίου, ορόφου ή χώρου ή δομικού έργου είναι ο μέγιστος αριθμός ατόμων που
επιτρέπεται να βρίσκονται ταυτόχρονα μέσα στο κτίριο ή στον όροφο ή στο χώρο ή στο δομικό
έργο.
67. Ποσοστό κάλυψης του οικοπέδου είναι ο λόγος της μέγιστης επιφάνειας που επιτρέπεται να
καλυφθεί προς τη συνολική επιφάνεια του οικοπέδου.
68. Ποσοστό υποχρεωτικής φύτευσης ακαλύπτου είναι ο αριθμός που πολλαπλασιαζόμενος με την
επιφάνεια του υποχρεωτικού ακαλύπτου ορίζει την υποχρεωτικά φυτεμένη επιφάνεια του
οικοπέδου.
69. Πραγματοποιούμενο μέσο ύψος χώρου είναι ο λόγος του καθαρού όγκου του προς το
εμβαδόν της επιφάνειας του δαπέδου του.
70. Προκήπιο (ή πρασιά) είναι το τμήμα του οικοδομικού τετραγώνου, που βρίσκεται μεταξύ της
ρυμοτομικής και οικοδομικής γραμμής, όπως αυτές ορίζονται από το εγκεκριμένο ρυμοτομικό
σχέδιο.

37

71. Προσβασιμότητα είναι το χαρακτηριστικό του περιβάλλοντος, που επιτρέπει σε όλα τα άτομα χωρίς διακρίσεις φύλου, ηλικίας και λοιπών χαρακτηριστικών, όπως σωματική διάπλαση, δύναμη,
αντίληψη, εθνικότητα - να έχουν πρόσβαση σε αυτό, δηλαδή να μπορούν αυτόνομα, με ασφάλεια
και με άνεση να προσεγγίσουν και να χρησιμοποιήσουν τις υποδομές, αλλά και τις υπηρεσίες
(συμβατικές και ηλεκτρονικές) και τα αγαθά που διατίθενται στο συγκεκριμένο περιβάλλον.
72. Προστέγασμα είναι το μη προσβάσιμο σταθερό ή κινητό στοιχείο σε συνέχεια των όψεων του
κτιρίου και πέρα από την επιφάνεια τους.
73. Πρόσωπο οικοπέδου ή γηπέδου είναι το όριο του προς τον κοινόχρηστο χώρο.
74. Προσωρινή κατασκευή είναι η κατασκευή που αποτελείται εξ ολοκλήρου από ξηρή δόμηση και
εγκαθίσταται σε ελαφρά βάση ή με σημειακή θεμελίωση επί του εδάφους, τοποθετείται και
απομακρύνεται σε λυόμενα μέρη, δεν απαιτεί εκτεταμένη υποδομή ώστε να αλλοιώνει σοβαρά το
φυσικό έδαφος και δεν απαιτεί μόνιμη εγκατάσταση συλλογής αποβλήτων. Τοποθετείται για
συγκεκριμένο σκοπό και διάρκεια σε οικοδομήσιμο ή μη χώρο.
75. Πρόχειρη κατασκευή είναι η κατασκευή που υλοποιείται με πρόχειρο τρόπο, από ασύνδετα
ευτελή υλικά, όπως τσιμεντόλιθοι, λαμαρίνες, σανίδες.
76. Ρυμοτομική γραμμή είναι η γραμμή, που καθορίζεται από εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο και
οριοθετεί το οικοδομικό τετράγωνο ή γήπεδο σε σχέση με τον κοινόχρηστο χώρο που το
περιβάλλει ή εκτός σχεδίου περιοχή.
77. Ρυμοτομούμενο τμήμα είναι το τμήμα ιδιοκτησίας (οικοπέδου ή κτιρίου) που βρίσκεται εντός
εγκεκριμένων κοινόχρηστων χώρων του ρυμοτομικού σχεδίου, όπως δρόμους, πλατείες.
78. Στάθμη Φυσικού Εδάφους είναι η υπάρχουσα στε-ρεομετρική επιφάνεια του φυσικού εδάφους.
79. Στέγαστρο είναι η μη προσβάσιμη σταθερή κατασκευή, σε πρόβολο ή επί υποστυλωμάτων,
που κατασκευάζεται με συμπαγή σταθερά ή κινητά στοιχεία στην οροφή του, αποκλειομένων
οποιωνδήποτε άλλων κατακόρυφων στοιχείων πλήρωσης.
80. Στέγη είναι η κατασκευή κάλυψης του κτιρίου, η οποία περιλαμβάνει τη φέρουσα κατασκευή
και την επικάλυψη της και μπορεί να αποτελείται από επιφάνειες διαφόρων μορφών, κλίσεων και
υλικών.
81. Σοφίτα είναι ανοιχτός ή κλειστός προσβάσιμος χώρος που βρίσκεται εντός του ύψους της
επικλινούς στέγης του κτιρίου και δεν μπορεί να αποτελεί ανεξάρτητη ιδιοκτησία.
82. Συντελεστής δόμησης (σ.δ.) είναι ο αριθμός, ο οποίος πολλαπλασιαζόμενος με την επιφάνεια
του οικοπέδου ή γηπέδου, δίνει τη συνολική επιτρεπόμενη επιφάνεια δόμησης.
83. Συντελεστής κατ` όγκο εκμετάλλευσης (σ.ο.) του οικοπέδου ή γηπέδου είναι ο αριθμός, ο
οποίος πολλαπλασιαζόμενος με την επιφάνεια του οικοπέδου, δίνει το συνολικό επιτρεπόμενο όγκο
του πάνω από την οριστική στάθμη του εδάφους.
84. Τυφλή όψη είναι η πλευρά του κτιρίου που κατασκευάζεται στα όρια της ιδιοκτησίας με τα
όρια του όμορου οικοπέδου.
85. Υδάτινες επιφάνειες είναι οι δομημένες επιφάνειες στις οποίες εξασφαλίζεται συνεχής παρουσία
νερού, είτε σε ηρεμία είτε σε μηχανικά υποβοηθούμενη ροή.
86. Υδροκρίτης είναι το όριο, το οποίο ορίζει την έκταση που καταλαμβάνει η λεκάνη απορροής
ανάντη μιας δεδομένης διατομής Α υδατορεύματος.
87. Υπόγειο είναι όροφος ή τμήμα ορόφου, του οποίου η οροφή δεν υπερβαίνει την απόσταση 1,20

38

μ. από την οριστική στάθμη του εδάφους.
88. Υπόσκαφο είναι το κτίριο ή το τμήμα κτιρίου που κατασκευάζεται υπό τη στάθμη του φυσικού
εδάφους και παρουσιάζει μόνο μια ορατή όψη. Η κατασκευή του γίνεται κάτω από τη στάθμη του
φυσικού εδάφους, με επέμβαση σε αυτό και πλήρη επαναφορά στην αρχική του μορφή. Τα
υπόσκαψα κτίρια μπορούν να έχουν κύρια χρήση.
89. Υποχρεωτικός ακάλυπτος χώρος του οικοπέδου είναι ο χώρος που δεν δομείται και παραμένει
ακάλυπτος ώστε να μην υπάρχει υπέρβαση της επιτρεπομένης κάλυψης της περιοχής και που
διαμορφώνεται με την κατάλληλη φύτευση ώστε να δημιουργείται ευνοϊκό μικροκλίμα, τόσο για το
κτίριο όσο και για το οικοδομικό τετράγωνο.
90. Υψος κτιρίου σε κάθε σημείο είναι η κατακόρυφη απόσταση από το σημείο τομής της όψης
του κτιρίου με το οριστικά διαμορφωμένο έδαφος έως τη στάθμη της τελικής άνω επιφάνειας του
τελευταίου ορόφου στη θέση αυτή. Το μεγαλύτερο από τα ύψη που πραγματοποιούνται είναι το
μέγιστο πραγματοποιούμενο ύψος του κτιρίου.
91. Υψος στέγης είναι η μεγαλύτερη κάθετη απόσταση από το σημείο έδρασής της έως το
ανώτατο σημείο της και αν δεν ορίζεται διαφορετικά, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 2,00 μ. από το
ανώτατο επιτρεπόμενο ύψος της περιοχής.
92. Φέρων οργανισμός του κτιρίου ή φέρουσα κατασκευή του είναι το τμήμα που μεταφέρει
άμεσα ή έμμεσα στο έδαφος τα μόνιμα, ωφέλιμα και γενικά τα φορτία των δυνάμεων που
επενεργούν σε αυτό.
93. Φυτεμένες επιφάνειες είναι οι διαστρωμένες δομημένες επιφάνειες που έχουν φυσικό ή
εμπλουτισμένο χώμα και βλάστηση ή υδάτινες επιφάνειες σε συνδυασμό μεταξύ τους.
94. Χρήση του κτιρίου είναι αυτή για την οποία έχει χορηγηθεί Αδεια Δόμησης ή σε κάθε
περίπτωση αυτή που αναγράφεται στην ταυτότητα κτιρίου.
95. Χώροι κύριας χρήσης των κτιρίων είναι όσοι προορίζονται για την εξυπηρέτηση της βασικής
χρήσης του κτιρίου και την παραμονή των χρηστών του σε αυτούς, όπως είναι σε κτίρια κατοικίας
τα υπνοδωμάτια, οι χώροι διημέρευσης, οι κουζίνες, τα γραφεία. Οι χώροι κύριας χρήσης έχουν για
τα κτίρια που κατασκευάζονται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος ελεύθερο ύψος τουλάχιστον
2,65 μ..
96. Χώροι βοηθητικής χρήσης είναι χώροι που δεν προορίζονται για την εξυπηρέτηση της βασικής
χρήσης του κτιρίου και την παραμονή των χρηστών του σε αυτούς, όπως είναι χώροι
κυκλοφορίας, διάδρομοι, προθάλαμοι, κλιμακοστάσια, χώροι υγιεινής, μηχανοστάσια, αποθήκες,
χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων, κτίρια παραμονής ζώων.

39

Ν 4070/2012: Ρυθμίσεις Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών, Μεταφορών, Δημοσίων
Εργων και άλλες διατάξεις.
Αρθρο :148
ΜΕΡΟΣ Ε
ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ
ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α
ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ
Αρθρο 148
Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης
Τουριστικών Επενδύσεων στον EOT
1. Το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 12 του ν. 4002/2011 αντικαθίσταται ως
εξής:
«Της υπηρεσίας προΐσταται υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ή ΠΕ Πολιτικών
Μηχανικών. Η κάλυψη της ανωτέρω θέσης γίνεται, κατά παρέκκλιση από κάθε σχετική διάταξη,
είτε με τοποθέτηση υπαλλήλου του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού ή του Υπουργείου
Πολιτισμού και Τουρισμού είτε με απόσπαση υπαλλήλου από οποιαδήποτε υπηρεσία του Δημοσίου,
νομικών προσώπων δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην
παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 2190/1994 (Α` 28), ύστερα από γνώμη του αρμόδιου οργάνου
διοίκησης της υπηρεσίας ή του νομικού προσώπου και με την επιφύλαξη της παραγράφου 16 του
άρθρου ένατου του ν. 4057/2012 (Α` 54). Ο Προϊστάμενος ορίζεται με θητεία διάρκειας μέχρι τρία
έτη με δυνατότητα ισόχρονης ανανέωσης. Η θητεία του υπαλλήλου που τοποθετείται ή αποσπάται
στην ανωτέρω θέση λογίζεται ως πραγματική υπηρεσία για όλες τις συνέπειες και κατά τη διάρκεια
της δεν διακόπτεται η βαθμολογική και μισθολογική του εξέλιξη. Ο χρόνος της θητείας στην
ανωτέρω θέση θεωρείται, για την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 3528/2007, όπως κάθε φορά
ισχύουν ως χρόνος άσκησης καθηκόντων Διευθυντή Υπουργείου. Ο υπάλληλος επανέρχεται
αυτοδικαίως μετά τη για οποιονδήποτε λόγο λήξη της θητείας του στη θέση που κατείχε πριν από
την τοποθέτηση ή απόσπαση του. Αν η θέση που κατείχε ή στην οποία έχει εξελιχθεί δεν είναι κενή
ή έχει καταργηθεί, επανέρχεται σε τουλάχιστον ομοι-όβαθμη ή αντίστοιχη, με βάση την εξέλιξη του
οργανογράμματος, θέση του κλάδου του, η οποία τυχόν είναι κενή ή άλλως συνιστάται
προσωποπαγής θέση με απόφαση των αρμόδιων Υπουργών, αντίστοιχη με τα τυπικά προσόντα
του, με παράλληλη δέσμευση κενής οργανικής θέσης μόνιμου προσωπικού, η οποία δεν πληρούται
για όσο χρόνο υφίσταται η προσωποπαγής θέση. Η προσωποπαγής θέση καταργείται με την καθ`
οιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του υπαλλήλου.
2. Η παρ. 3 του άρθρου 12 του ν. 4002/2011, όπως αντικαταστάθηκε με την παράγραφο 1 του
άρθρου 46 του ν. 4030/2011, αντικαθίσταται ως εξής:
«3.α. Εντός της ανωτέρω υπηρεσίας συνιστάται Πολεοδομικό Γραφείο, υπαγόμενο απευθείας στον
Διευθυντή της υπηρεσίας αυτής. Του Πολεοδομικού Γραφείου προΐσταται υπάλληλος του κλάδου
ΠΕ Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ή ΠΕ Πολιτικών Μηχανικών. Η κάλυψη της ανωτέρω θέσης γίνεται,
κατά παρέκκλιση από κάθε σχετική διάταξη, είτε με τοποθέτηση υπαλλήλου του Ελληνικού
Οργανισμού Τουρισμού ή του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού είτε με απόσπαση υπαλλήλου

40

από οποιαδήποτε υπηρεσία του Δημοσίου, νομικών προσώπων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του
δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 2190/ 1994 (Α` 28),
ύστερα από γνώμη του αρμόδιου οργάνου διοίκησης της υπηρεσίας ή του νομικού προσώπου και
με την επιφύλαξη της παραγράφου 16 του άρθρου ένατου του ν. 4057/2012. Ο Προϊστάμενος
ορίζεται με θητεία διάρκειας μέχρι τρία έτη με δυνατότητα ισόχρονης ανανέωσης. Η θητεία του
υπαλλήλου που τοποθετείται ή αποσπάται στην ανωτέρω θέση λογίζεται ως πραγματική υπηρεσία
για όλες τις συνέπειες και κατά τη διάρκεια της δεν διακόπτεται η βαθμολογική και μισθολογική του
εξέλιξη. Ο χρόνος της θητείας στην ανωτέρω θέση θεωρείται, για την εφαρμογή των διατάξεων
του ν. 3528/ 2007, όπως κάθε φορά ισχύουν, ως χρόνος άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου
Τμήματος Υπουργείου. Ο υπάλληλος επανέρχεται αυτοδικαίως μετά τη για οποιονδήποτε λόγο λήξη
της θητείας του στη θέση που κατείχε πριν από την απόσπαση του. Αν η θέση που κατείχε ή στην
οποία έχει εξελιχθεί δεν είναι κενή ή έχει καταργηθεί, επανέρχεται σε τουλάχιστον ομοιόβαθμη ή
αντίστοιχη, με βάση την εξέλιξη του οργανογράμματος, θέση του κλάδου του, η οποία τυχόν είναι
κενή ή άλλως συνιστάται προσωποπαγής θέση με απόφαση των αρμόδιων Υπουργών, αντίστοιχη
με τα τυπικά προσόντα του, με παράλληλη δέσμευση κενής οργανικής θέσης μόνιμου προσωπικού,
η οποία δεν πληρούται για όσο χρόνο υφίσταται η προσωποπαγής θέση. Η προσωποπαγής θέση
καταργείται με την καθ` οιονδήποτε τρόπο αποχώρηση του υπαλλήλου.
β. Το Πολεοδομικό Γραφείο έχει τις εξής αρμοδιότητες:
αα) Γνωμοδοτεί ως προς την καταλληλότητα ή/και σκοπιμότητα, γηπέδων και οικοπέδων για την
ίδρυση των τουριστικών καταλυμάτων ή ειδικών τουριστικών υποδομών.
ββ) Παραλαμβάνει και ελέγχει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την έγκριση αρχιτεκτονικών
μελετών των τουριστικών καταλυμάτων που υπάγονται στην αρμοδιότητα της Ειδικής Υπηρεσίας,
εγκρίνει αρχιτεκτονικές μελέτες και τηρεί το σχετικό αρχείο.
γγ) Παραλαμβάνει τα δικαιολογητικά και τις μελέτες που απαιτούνται σύμφωνα με την κείμενη
νομοθεσία για τη χορήγηση και αναθεώρηση άδειας δόμησης τουριστικών καταλυμάτων που
υπάγονται στην αρμοδιότητα της Ειδικής Υπηρεσίας, τηρεί το σχετικό αρχείο και κοινοποιεί τις
εκδοθείσες άδειες δόμησης, τα αντίγραφα των σχετικών φακέλων και την «ταυτότητα» του
κτιρίου, μετά την έναρξη ισχύος της, στην αρμόδια υπηρεσία Δόμησης του οικείου Δήμου.
δδ) Παραλαμβάνει και ελέγχει τα δικαιολογητικά για την έκδοση Ειδικού Σήματος Λειτουργίας των
τουριστικών καταλυμάτων, που υπάγονται στην αρμοδιότητα της Ειδικής Υπηρεσίας, καθώς και
των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος και κολυμβητικών δεξαμενών εντός αυτών και
εκδίδει το Ειδικό Σήμα Λειτουργίας.
εε) Χορηγεί βεβαιώσεις σύνδεσης με δίκτυα οργανισμών κοινής ωφελείας, εγκρίσεις εργασιών
μικρής κλίμακας, καθώς και βεβαιώσεις για άδεια λειτουργίας καταστημάτων υγειονομικού
ενδιαφέροντος.
στστ) Επεξεργάζεται σχέδια γενικών οδηγιών, εγκυκλίων και αποφάσεων για τη διευκόλυνση της
αδειοδότησης στις πιο πάνω περιπτώσεις.
ζζ) Ενημερώνει τους επενδυτές για τις προβλεπόμενες από την κείμενη νομοθεσία διαδικασίες
τακτοποίησης ή διατήρησης ή κατεδάφισης αυθαίρετων κτισμάτων ή κατασκευών και έχει τη
δυνατότητα ενεργοποίησης της διαδικασίας κατεδάφισης των αυθαίρετων ή/και επικίνδυνων
κτισμάτων με κοινοποίηση προς ενέργειες στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης του οικείου Δήμου.»
3. Η παράγραφος 4 του άρθρου 12 του ν. 4002/2011 αντικαθίσταται ως εξής:
«4.α. Η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότη-σης Τουριστικών Επενδύσεων διαρθρώνεται σε
επίπεδο Διεύθυνσης και αποτελείται από:
αα. Το Τμήμα Προσέλκυσης και Ενημέρωσης Επενδυτών, το οποίο είναι υπεύθυνο για την
προσέλκυση τουριστικών επενδύσεων, για την πληροφόρηση και εξατομικευμένη υποστήριξη των
ενδιαφερόμενων επενδυτών σχετικά με τους όρους, τις διαδικασίες και τις προδιαγραφές

41

δημιουργίας σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων και λοιπών τουριστικών εγκαταστάσεων, για τα
τυχόν παρεχόμενα κίνητρα επενδύσεων, καθώς και για την προβολή και προώθηση των
δυνατοτήτων για τουριστική ανάπτυξη σε υποψήφιους επενδυτές στο εσωτερικό και το εξωτερικό
και την ανάδειξη του έργου της Υπηρεσίας.
ββ. Το Τμήμα Υποστήριξης Επενδυτών, το οποίο είναι υπεύθυνο για την παραλαβή και έλεγχο των
φακέλων των επενδυτών, ενημέρωση για τυχόν ελλείψεις και συμπληρώσεις του φακέλου, τη
διαβίβαση των φακέλων στους κατά περίπτωση αρμόδιους φορείς, την παρακολούθηση,
συντονισμό και συγκέντρωση των απαραίτητων γνωμοδοτήσεων και εγκρίσεων από αρμόδιους
φορείς, τη μέριμνα έκδοσης κοινής υπουργικής απόφασης δημιουργίας σύνθετων τουριστικών
καταλυμάτων σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 9, την παροχή στους επενδυτές κάθε
απαραίτητης πληροφορίας και υπόδειξης για το στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι σχετικές
διαδικασίες, καθώς και τη διατύπωση προτάσεων και την υπόδειξη λύσεων για την
αποτελεσματική αντιμετώπιση των διοικητικών δυσχερειών και προβλημάτων τα οποία
προκύπτουν κατά την αδειοδοτική ή άλλη συναφή διαδικασία.
γγ. το Πολεοδομικό Γραφείο, το οποίο έχει τις αρμοδιότητες της παραγράφου 3.
β. Στην Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων συνιστώνται
είκοσι οκτώ (28) οργανικές θέσεις προσωπικού, οι οποίες καλύπτονται με υπαλλήλους, μόνιμους ή
αορίστου χρόνου, που μετατάσσονται από το Δημόσιο, από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή
και από Ο.Τ.Α., καθώς και από νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου του ευρύτερου δημόσιου τομέα,
το μετοχικό κεφάλαιο των οποίων ανήκει εξ ολοκλήρου ή κατά πλειοψηφία στο Ελληνικό Δημόσιο,
με αντίστοιχη κατάργηση της οργανικής τους θέσης. Οι θέσεις αυτές μπορεί να καλύπτονται και με
απόσπαση προσωπικού από υπηρεσίες του Δημοσίου, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και από
φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης. Η
διάρκεια της απόσπασης ορίζεται σε τρία έτη με δυνατότητα ανανέωσης για ίσο χρονικό διάστημα.
Οι θέσεις αυτές κατανέμονται ως εξής: πέντε (5) θέσεις του κλάδου ΠΕ Αρχιτεκτόνων Μηχανικών,
μία (1) θέση του Κλάδου ΠΕ Χωροτακτών Μηχανικών, δύο (2) θέσεις του κλάδου ΠΕ Πολιτικών
Μηχανικών, μία (1) θέση του κλάδου ΠΕ Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ή Μηχανολόγων Μηχανικών ή
Ηλεκτρολόγων - Μηχανολόγων Μηχανικών, δύο (2) θέσεις του κλάδου ΠΕ Περιβάλλοντος, μία (1)
θέση του κλάδου ΠΕ Τοπογράφων Μηχανικών ή Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών, τέσσερις (4)
θέσεις του κλάδου ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού, δύο (2) θέσεις του κλάδου ΠΕ Πληροφορικής,
δύο (2) θέσεις του κλάδου ΤΕ Πληροφορικής, μία (1) θέση του κλάδου ΤΕ Λογιστικής, μία (1) θέση
του κλάδου ΤΕ Δομικών Εργων ή Τοπογραφικών Εφαρμογών, τέσσερις (4) θέσεις κατηγορίας ΔΕ
Διοικητικού - Οικονομικού, δύο (2) θέσεις κατηγορίας ΥΕ βοηθητικού προσωπικού.
γ. Με απόφαση του Προέδρου του Ε.Ο.Τ. οι οργανικές θέσεις κατανέμονται και ανακατανέμονται
στα τμήματα της Ειδικής Υπηρεσίας. Με όμοια απόφαση μπορούν να εξειδικεύονται τα καθήκοντα
των επί μέρους τμημάτων τα προσόντα των προϊσταμένων, καθώς και κάθε αναγκαίο σχετικό
θέμα για τη λειτουργία της Ειδικής Υπηρεσίας.»
4. Στο τέλος του άρθρου 5 του π.δ. 343/2001 (Α` 231) προστίθεται παράγραφος 3 ως εξής:
«3. Στην Κεντρική Υπηρεσία ανήκει και η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης
Τουριστικών Επενδύσεων, η οποία υπάγεται απευθείας στον Γενικό Γραμματέα του Ε.Ο.Τ..»
5. Στο τέλος του άρθρου 12 του ν. 4002/2011 προστίθεται παράγραφος 7 ως εξής:
«7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος. Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και
Πολιτισμού και Τουρισμού συγκροτείται στην Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης
Τουριστικών Επενδύσεων Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής. Με όμοια απόφαση καθορίζονται οι
αρμοδιότητες, η σύνθεση, η διάρκεια της θητείας και κάθε θέμα σχετικό με τη λειτουργία του
Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής.»
6. Στο τέλος της παραγράφου 2 του άρθρου 8 του ν. 4002/2011 προστίθεται περίπτωση γ` ως
εξής:

42

«γ. Για τη σύσταση διηρημένων ιδιοκτησιών επί των σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων δεν
έχει εφαρμογή η παράγραφος 2 του άρθρου 1 του ν.δ. 1024/1971 (Α` 232).»

___________________________________________________________

43