Την Ημέρα της Γυναίκας η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο να γιορτάσει

8 Μαρτίου 2013
Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, μια μέρα που συζητάμε σχετικά με τη θέση των
γυναικών στον κόσμο.
Ως Ελληνίδα, κοιτάζω το χρόνο που πέρασε με θυμό και απογοήτευση. Αν και είναι δύσκολο να
κάνω διακρίσεις με βάση το φύλο, στο πλαίσιο μιας γενικευμένης οικονομικής και κοινωνικής
κρίσης, τα τελευταία στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι στην Ελλάδα, οι γυναίκες πλήττονται
περισσότερο από τους άνδρες από τις πολιτικές λιτότητας. Οι γυναίκες αποτελούν το 57,39%
των εγγεγραμμένων ανέργων και έως 28,9% του συνόλου των ανέργων σε σύγκριση με το
21,7% στους άνδρες Στις νέες γυναίκες, το ποσοστό φτάνει το εντυπωσιακό 65,4%. Επιπλέον,
δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς η διάλυση της κοινωνικής πρόνοιας και υγειονομικής
περίθαλψης έχει επηρεάσει τις Ελληνίδες, οι οποίες παραδοσιακά αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο
βάρος της ευθύνης της ανατροφής των παιδιών και τη φροντίδα των ηλικιωμένων .
Αλλά πέρα από αυτά τα στατιστικά στοιχεία, το 2012 ήταν μια χρονιά ορόσημο καθώς έδειξε ποια
θα μπορούσε να ήταν η πιο κατάφωρη παραβίαση των δικαιωμάτων των γυναικών στην Ελλάδα,
τουλάχιστον κατά τη διάρκεια της ζωής μου.
Την περασμένη άνοιξη, λίγες ημέρες πριν από τις εθνικές εκλογές, εκατοντάδες γυναίκες
συνελήφθησαν στην Αθήνα και εξαναγκάστηκαν σε τεστ για ιό HIV. Αυτές που διαγνώστηκαν
θετικές, κατηγορήθηκαν για κακούργημα και φυλακίστηκαν ενώ, την ίδια στιγμή, εικόνες τους
δημοσιεύτηκαν στο διαδίκτυο και την τηλεόραση μαζί με τα ονόματά τους όπως και το ότι ήταν
φορείς του HIV.
Κατά τη διάρκεια συνεντεύξεων ενός ντοκιμαντέρ που σκηνοθετώ σχετικά με την υπόθεση, ως
μέρος μιας ομάδας εθελοντών δημοσιογράφων στην Ελλάδα, αρκετοί γιατροί, ακτιβιστές και
δικηγόροι μου έχουν πει ότι το περιστατικό δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ένα αδίστακτο
προεκλογικό σχέδιο με σκοπό να συγκεντρώσει ψήφους τελευταίας στιγμής από τους
συντηρητικούς και να δημιουργήσει έναν προσωρινό αντιπερισπασμό τη στιγμή που η Ελλάδα
χρειάζεται απεγνωσμένα μια δικαιολογία για να κοιτάξει οπουδήποτε αλλού εκτός από την ίδια
της την εικόνα που χειροτερεύει.
Ακτιβιστές και γιατροί μου επιβεβαίωσαν στις συνεντεύξεις ότι όλες οι γυναίκες εκτός από μία, η
οποία συνελήφθη σε παράνομο οίκο ανοχής, ήταν χρήστριες ενδοφλέβιων ουσιών, ορισμένες
από τις οποίες προσήχθησαν από τον δρόμο, αμέσως αφού είχαν κάνει χρήση. Κι όμως, η
ετικέτα «πόρνη» τούς είχε ήδη μπει άκριτα και αναπαραγόταν από μεγάλο κομμάτι των
ελληνικών μέσων μαζικής ενημέρωσης, αποκρύπτοντας την πραγματικότητα της κατάστασης της
υγείας τους, τον εθισμό τους και, το πιο σημαντικό, τις συνθήκες σύλληψής τους .
Για τους σκοπούς του ντοκιμαντέρ, συναντήθηκα επίσης με μερικές από τις γυναίκες. Μία από
αυτές μου είπε ότι στο αστυνομικό τμήμα, όπου της έκαναν εξέταση για τον ιό HIV χωρίς τη
συγκατάθεσή της, την αντιμετώπισαν “σαν σκυλί”. Κάποια άλλη μου διηγήθηκε ότι την
σταματήσαν οι άνδρες της αστυνομίας σε ένα φανάρι κατά τις πρώτες πρωινές ώρες και της
ζήτησαν να τους ακολουθήσει για εξακρίβωση. Εκείνη συμμορφώθηκε και κατέληξε να περάσει
μήνες στη φυλακή πριν αποσυρθούν οι κατηγορίες τον περασμένο Ιανουάριο. Πρέπει να ήταν
θέμα ρουτίνας για τους αστυνομικούς να εντοπίσουν τα σημάδια από την κατάχρηση ναρκωτικών
ουσιών πάνω της. Εγώ πάντως τα εντόπισα. Εμφανώς σημαδεμένη από δεκαετίες στον εθισμό,
θα πρέπει να έδειχνε άπορη και φθαρμένη. Ένας εύκολος στόχος.
Μια φεμινίστρια ακτιβίστρια, η οποία επισκέφθηκε και βοήθησε τις γυναίκες για μήνες στις
φυλακές Κορυδαλλού στην Αθήνα, μου είπε ότι οι οικογένειες των γυναικών ήταν μεταξύ αυτών
που είχαν πληγεί περισσότερο από την κρίση. Έγινα μάρτυρας της φτώχειας ορισμένων από
αυτές τις οικογένειες και συναντήθηκα με τα όμορφα παιδιά τους. Οι ζωές τους δεν
αναγνωρίστηκαν ποτέ σε τηλεοπτικά ρεπορτάζ, εκεί όπου οι μητέρες τους απανθρωποποιήθηκαν

και χαρακτηρίστηκαν ως δημόσια απειλή.
Πράγματι, το ελληνικό κράτος πραγματοποίησε ένα κυνήγι μαγισσών τόσο επιθετικό που,
ειλικρινά, τα χάνεις. Λες και η στοχοποίηση των οροθετικών και των χρηστών ναρκωτικών - δύο
αδυσώπητα στιγματισμένων ομάδων - δεν ήταν αρκετή, οι αρχές διάλεξαν τις γυναίκες από
αυτές τις ομάδες. Ακτιβιστές που ήταν παρόντες κατά την πρώτη εμφάνιση των γυναικών στο
Δικαστήριο, μου είπαν ότι, μεταφορικά, «τις κρέμασαν» και «τις έσυραν» μπροστά στα
τηλεοπτικά συνεργεία. Η ταπείνωση του γυναικείου σώματος φέρει μια ιστορική σημασία, η
οποία προφανώς δεν διέφυγε τόσο του πρώην υπουργού Υγείας Ανδρέα Λοβέρδου, όσο και του
πρώην υπουργού Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, οι οποίοι έβαλαν τα
ανυπεράσπιστα αυτά άτομα απέναντι στο συμφέρον της "ελληνικής οικογένειας".
Υπό το πρίσμα των αυξανόμενων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα, η
υπόθεση αυτή απέχει πολύ από ένα μεμονωμένο περιστατικό. Μόλις χθες η Εφημερίδα των
Συντακτών αναφέρθηκε σε εμπιστευτική έκθεση που ισχυριζόταν ότι η ελληνική αστυνομία
συνέλαβε χρήστες ενδοφλέβιων ουσιών από το κέντρο της Αθήνας πριν δύο νύχτες και τους
μετέφερε στο στρατόπεδο κράτησης μεταναστών της Αμυγδαλέζας, προκειμένου να τους
υποβάλουν σε υποχρεωτικούς υγειονομικούς ελέγχους. Το άρθρο συνοδευόταν από έντονες
καταδίκες από δίκτυα υποστήριξης ανθρώπων με εθισμό, αλλά δεν υπήρξε καμία επίσημη
απάντηση ακόμα. Σε έναν παροξυσμό ειρωνείας, η προβαλλόμενη πράξη έχει ονομαστεί "
Θέτις", από την μητέρα του ήρωα Αχιλλέα στην ελληνική μυθολογία .
Η υγειονομική διάταξη που επιτρέπει τέτοιες αστυνομικές επιχειρήσεις στο όνομα της δημόσιας
υγείας συντάχθηκε και ψηφίστηκε σε νόμο από τον πρώην υπουργό Λοβέρδο μόλις τρεις
εβδομάδες πριν από τις περσινές συλλήψεις. Οι συλλήψεις και φυλακίσεις των γυναικών μπορεί
κάλλιστα να ήταν το πρώτο κρούσμα αυτού που θα μπορούσε να είναι μια σειρά από
ενορχηστρωμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά του υπόλοιπου ελληνικού
πληθυσμού, με το ίδιο πρόσχημα.
Όπως η ιστορία έχει επανειλημμένα αποδείξει, όταν μια κοινωνία βρίσκεται στο στάδιο της
κατάρρευσης, οι γυναίκες είναι από τα πρώτα θύματα της κρατικής καταστολής. Την τελευταία
χρονιά, οι Ελληνίδες δεν ήταν εξαίρεση από τον κανόνα αυτό.