Ἑρμηνεία τῆς Θείας Λειτουργίας : Τό Σύμβολο τῆς Πίστεως

Ἡ ὥρα στήν ὁποία βρισκόμαστε εἶναι σημαντική. Εἶναι ἡ ὥρα τῆς δημόσιας ὁμολογίας τῆς
πίστεώς μας.
Ἀπαγγέλλεται λοιπόν ἐπιβλητικά τό Σύμβολο τῆς Πίστεως, δηλ. τό
«Πιστεύω» ὅπως συνήθως τό λέμε. Ἀπαγγέλλεται ἀπό τόν ἱεροψάλτη ἤ κάποιον λαϊκό πού
ἀντιπροσωπεύει ὅλους τούς πιστούς. Πόσο ὠραία ὅμως εἶναι ἡ συνήθεια πού ἔχει ἐπικρατήσει
σέ ἀρκετούς ἱερούς ναούς καί κατά τήν ὁποίαν ὅλοι οἱ πιστοί μέ δυνατή φωνή καί φλογερή
καρδιά ἀπαγγέλουν τό «Πιστεύω» καί δονεῖται ἡ Ἐκκλησία μας ἀπό τίς ἀλήθειες τῆς πίστεώς
μας.
1. Πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν, Πατέρα, παντοκράτορα, ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς,
ὁρατῶν τε πάντων καὶ ἀοράτων.
2.

Καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ, τὸν ἐκ
τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάντων τῶν αἰώνων. Φῶς ἐκ φωτός, Θεὸν
ἀληθινὸν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ γεννηθέντα, οὐ ποιηθέντα, ὁμοούσιον τῷ
Πατρί, δι᾿ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο.

3.

Τὸν δι᾿ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα
ἐκ τῶν οὐρανῶν καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς
Παρθένου καὶ ἐνανθρωπήσαντα.

4.

Σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου καὶ παθόντα καὶ ταφέντα.

5.

Καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ κατὰ τὰς Γραφάς.

6.

Καὶ ἀνελθόντα εἰς τοὺς οὐρανοὺς καὶ καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός.

7.

Καὶ πάλιν ἐρχόμενον μετὰ δόξης κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς, οὗ τῆς
βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος.

8.

Καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὸ κύριον, τὸ ζωοποιόν, τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς
ἐκπορευόμενον, τὸ σὺν Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμπροσκυνούμενον καὶ
συνδοξαζόμενον, τὸ λαλῆσαν διὰ τῶν Προφητῶν.

9.

Εἰς μίαν, ἁγίαν, καθολικὴν καὶ ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν.

10. Ὁμολογῶ ἓν βάπτισμα εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν.
11. Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν.
12. Καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Ἀμήν.

1

Ἀπαγγέλλοντας τό «Πιστεύω» συνειδητοποιοῦμε τό μεγαλεῖο τῆς πίστεώς μας ἀλλά
αἰσθανόμαστε ἑνωμένοι καί δυνατοί καθώς νιώθουμε νά
μᾶς φλογίζει ὅλους ἡ ἴδια ἱερή φλόγα.
Τό Σύμβολο τῆς Πίστεώς μας ἐπιγραμματικά μέν ἀλλά
ἀκριβέστατα παρουσιάζει τί πιστεύουμε ἐμεῖς οἱ ὀρθόδοξοι
χριστιανοί καί ἀξίζει νά σημειώσουμε ὅτι κανείς δέν μπορεῖ
νά μετέχει στήν Θεία Λειτουργία ἤ στό Μυστήριο τῆς Θείας
Εὐχαριστίας χωρίς νά εἶναι γνώστης τῆς ὀρθῆς πίστεως καί
χωρίς νά τήν κατέχει.
Τό Σύμβολο τῆς Πίστεώς μας εἶναι ἡ συνείδηση τῆς
Ἐκκλησίας πού ἀλάνθαστα οἱ Πατέρες τῶν Οἰκουμενικῶν
Συνόδων ἐθέσπισαν καί ἐθεμελίωσαν καί αὐθεντικά
διετύπωσαν μέ ἀπώτερο σκοπό τήν περιφρούρηση τῆς
Ὀρθοδόξου Πίστεως ἀπό τίς κακόβουλες ἑρμηνείες τῶν
αἰρετικῶν. Γι’ αὐτό κι’ ἀπό μικρή ἡλικία μαθαίνουμε τό
Πιστεύω γιά νά μποροῦμε νά καταλαβαίνουμε τούς
αἱρετικούς, νά ἀπομακρυνόμαστε ἀπ’ αὐτούς ἤ νά
μποροῦμε νά διασαλπίζουμε καί νά ἐξηγοῦμε τό ὀρθόδοξό
μας φρόνημα. Ποιά εἶναι λοιπόν ἡ πίστη αὐτή πού διασαλπίζουμε ;
1. Ἀρχικά πίστη στόν Ἕνα καί μοναδικό Θεό τόν Τριαδικό. Πίστη στόν Θεό Πατέρα.
Ἀναγνωρίζουμε ὅτι εἶναι Πατέρας μας ἀφοῦ μᾶς ἔπλασε, ὅτι εἶναι Παντοδύναμος, ὅτι
εἶναι «Ποιητής» δηλ. Δημιουργός. Αὐτός δημιούργησε τόν οὐρανό καί τήν γῆ, ἀλλά
καί ὅσα βλέπουμε («ὁρατῶν»=ὁρατά) καί ὅσα δέν βλέπουμε μέ τά σωματικά μας
μάτια («ἀοράτων»=ἀόρατα).
2. Ὁμολογοῦμε πίστη στόν Χριστό, τό δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος.
Διακηρύττουμε ὅτι :
Εἶναι Ὑιός τοῦ Θεοῦ μονογενής πού γεννήθηκε ἀπό τόν Θεό Πατέρα πρίν γεννηθεῖ ὁ
κόσμος, πρίν δημιουργηθεῖ ὁ χρόνος («πρό πάντων τῶν αἰώνων»).
Εἶναι Φῶς πνευματικό προερχόμενος ἀπό τόν Θεό Πατέρα πού εἶναι φῶς πνευματικό
(«Φῶς ἐκ φωτός»).
Εἶναι Θεός ἀληθινός, ὅπως Θεός ἀληθινός εἶναι καί ὁ Θεός Πατέρας.
Γεννήθηκε, δέν δημιουργήθηκε («οὐ ποιηθέντα»).
Εἶναι τῆς αὐτῆς οὐσίας («ὁμοούσιος») ὡς πρός τόν Πατέρα. Μέσω αὐτοῦ («δι’ οὗ»)
ἔγιναν ὅλα ὅσα ἔγιναν στόν κόσμο.
3. Γιά μᾶς τούς ἀνθρώπους καί γιά τήν σωτηρία μας («διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν»)
κατέβηκε ἀπό τούς οὐρανούς στήν γῆ, ἔλαβε σάρκα ἀπό τήν Παναγία τήν Παρθένο,
ὑπερφυσικά, συνεργείᾳ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
4. Καί σταυρώθηκε γιά ἐμᾶς στήν ἐποχή τοῦ Ποντίου Πιλάτου καί ἔπαθε σάν ἄνθρωπος
καί τάφηκε.
5. Καί ἀναστήθηκε τήν Τρίτη ἡμέρα μετά ἀπό τόν Θάνατό Του σύμφωνα μέ ὅσα
γράφουν οἱ Ἅγιες Γραφές.
6. Μετά δέ τήν Ἀνάστασή Του ἀνέβηκε στούς οὐρανούς καί κάθεται στά δεξιά τοῦ
Πατέρα Του.
7. Θά ἔρθει καί πάλι μέ δόξα κατά τήν Δευτέρα Παρουσία Του γιά νά κρίνει καί ὅσους θά
βρεῖ ζωντανούς καί τούς νεκρούς ὅλους, οἱ ὁποῖοι τότε θά ἀναστηθοῦν. Ἡ Βασιλεία
Του δέν θά τελειώσει ποτέ.
8. Στήν συνέχεια ὁμολογοῦμε πίστη καί στό τρίτο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, τό Ἅγιο
Πνεῦμα. Συγκεκριμένα διακηρύττουμε ὅτι ἔχει κυριότητα («Κύριον»), ὅτι μεταδίδει
ζωή πνευματική καί ἀθάνατη, ὅτι ἐκπορεύεται μόνο ἀπό τόν Πατέρα, ὅτι προσκυνεῖται

2

καί δοξάζεται μαζί καί εξίσου μέ τά ἄλλα δύο πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος, τόν Πατέρα
καί τόν Ὑιό, καί ὅτι εἶναι αὐτό πού μίλησε διαμέσου τῶν προφητῶν.
9. Στό τέλος τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως ὁμολογοῦμε πίστη στήν Ἐκκλησία πού ἵδρυσε ὁ
Χριστός μας καί πιστεύουμε γι’ Αὐτήν ὅτι εἶναι :
«Μία» μόνο, καί ὅτι δέν ἔχουν σχέση μέ αὐτήν οἱ δοξασίες τῶν αἱρετικῶν.
«Ἁγία», διότι Ἅγιος εἶναι ὁ Κύριός μας, ὁ Ἱδρυτής της, καί σκοπό ἔχει νά ἁγιάζει τά
πιστά μέλη Της.
«Καθολική» γιατί περιλαμβάνει ὅλους ὅσους ὁμολογοῦν τήν ἴδια ὀρθή πίστη ὅπου κι’
ἄν βρίσκονται καί σέ ὅποια ἐποχή κι’ ἄν εἶναι.
«Ἀποστολική» γιατί στηρίζεται στήν διδαχή τῶν Ἀποστόλων πού εἶναι ἀγνή κι’
ἀνόθευτη, ὅπως τήν παρέλαβαν ἀπό τόν διδάσκαλό τους Χριστό καί ὅπως
ἐξαπλώθηκε μέ τό κήρυγμά των.
10. Ὁμολογοῦμε ὅτι ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιά τήν σωτηρία μας καί τήν ἄφεση τῶν
ἁμαρτιῶν μας, εἶναι τό βάπτισμα.
11. Τέλος, ὅτι περιμένουμε χωρίς νά ἀμφιβάλουμε καθόλου τήν ἀνάσταση ὅλων τῶν
νεκρῶν.
12. Καί ζωή ἀτελείωτη καί εὐτυχισμένη, τήν αἰώνια δηλ. ζωή μετά τό πέρας τῆς παρούσης
ζωῆς.
Μετά τήν ἐγκάρδια αὐτή ὁμολογία τῶν ἀληθειῶν τῆς πίστεως μας ἀκοῦμε τούς ψάλτες νά
προσθέτουν τό «Ἀμήν». Καί μέ αὐτό ἐπιβεβαιώνονται καί σφραγίζονται ὅσα ἤδη ἔχουμε
διακηρύξει.
Αὐτή εἶναι ἡ Ἁγία Πίστη μας, αὐτή εἶναι ἡ σημαῖα καί τό λάβαρο ὅλων τῶν ὀρθοδόξων
χριστιανῶν. Πρέπει νά τήν κρατᾶμε ψηλά, ὅσο ψηλά τήν ἔχουν κρατήσει οἱ ἀγῶνες καί οἱ
θυσίες τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας.
Καί πῶς θά τήν κρατήσουμε ψηλά ; Θά τήν κρατᾶμε ψηλά ὅταν ἡ ὀρθή μας πίστη γίνει καί
ὀρθή πράξη στήν ζωή μας.

Μέ ἀγάπη Χριστοῦ
π.Μηνᾶς Ἀλεξιάδης

Ο τόνος της φωνής στην επικοινωνία με τα παιδιά – Τι ρόλο παίζει ;
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ τι ρόλο παίζει ο τόνος της φωνής στο μήνυμα που θέλουμε να
μεταφέρουμε στον ακροατή; Έρευνες που έγιναν στο παρελθόν αλλά υποστηρίζονται ακόμα
και σήμερα, δείχνουν πως τα μη λεκτικά στοιχεία της επικοινωνίας όπως ο τόνος της φωνής και
οι χειρονομίες, περνούν πολύ περισσότερα μηνύματα από τις λέξεις που εκφωνούνται! Πιο
συγκεκριμένα έχει βρεθεί πως ο τόνος της φωνής ευθύνεται για το 35-40% του
μηνύματος που στέλνουμε στους άλλους !
Όταν μιλάμε, οι άλλοι προσπαθούν να ακούσουν τα λόγια μας ερμηνεύοντας παράλληλα και
τον τόνο της φωνής μας. Η ταχύτητα, η ένταση, ο τόνος, οι παύσεις είναι πράγματα που ο
ακροατής θα δώσει προσοχή για να αντιληφθεί το μήνυμα που θέλουμε να του περάσουμε. Για
παράδειγμα, ο τόνος της φωνής μπορεί να δείξει σαρκασμό, θυμό, αγάπη, ανασφάλεια,
εμπιστοσύνη. Με άλλα λόγια, δεν παίζει ρόλο μόνο το περιεχόμενο των όσων λέμε, αλλά και ο
τρόπος που επικοινωνούμε αυτά που θέλουμε να πούμε στους άλλους !
«Μοιάζει σαν να μην ακούει !»
Αν όχι όλοι, σίγουρα οι περισσότεροι γονείς έχουν υψώσει τη φωνή τους ή έχουν φωνάξει στα
παιδιά τους όταν χάνουν τη ψυχραιμία τους. Αυτή η έκφραση των γονιών αν και μπορεί να

3

τραβήξει πολύ γρήγορα την προσοχή των παιδιών, δεν έχει μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα
αναφέρουν οι ειδικοί.
Το συναίσθημα που χρησιμοποιούμε στη φωνή
μας επηρεάζει τον τρόπο που μας ακούν και μας
καταλαβαίνουν οι άλλοι – κάτι που ισχύει και
στα παιδιά. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι
άνθρωποι
δυσκολεύονται
να
θυμηθούν
πράγματα ή να λειτουργήσουν στο μέγιστο
βαθμό σε γνωστικό επίπεδο όταν ο εγκέφαλος
πλημμυρίζεται από οδυνηρά συναισθήματα όπως
άγχος ή φόβο (αυξάνεται η κορτιζόλη, γνωστή
ως ορμόνη του στρες).
Αν για παράδειγμα οι γονείς κάνουν μια παρατήρηση έχοντας υψηλό τόνο στη φωνή, είναι
πολύ πιθανό να δημιουργήσουν στο παιδί συναισθήματα άγχους, φόβου, ή άμυνας με
αποτέλεσμα ο εγκέφαλος να μην μπορέσει να επεξεργαστεί τις λέξεις αποτελεσματικά και κατ’
επέκταση να συγκρατήσει στη μνήμη το μήνυμα που θέλουν οι γονείς να του περάσουν (το
ίδιο ισχύει και στην επικοινωνία των ενηλίκων).
Ο τόνος της φωνής επομένως είτε μπορεί να υπονομεύσει το μήνυμα, είτε να του δώσει
ώθηση για να περάσει ακέραιο σε αυτόν που του απευθύνεται !
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς ;
Η επικοινωνία που έχουν οι γονείς με τα παιδιά τους είναι το Α και το Ω της σχέσης τους !
Όταν θέλουν να επικοινωνήσουν κάτι στο παιδί είναι πολύ σημαντικό να σιγουρευτούν ότι
τους ακούει και τους βλέπει. Όσοι λιγότεροι περισπασμοί υπάρχουν στο χώρο (πχ.
τηλεόραση, παιχνίδια), τόσο πιο σίγουρο είναι ότι εξασφαλίζουν την προσοχή του παιδιού !
Ο ήρεμος, ζεστός και σίγουρος τόνος στη φωνή σε συνδυασμό με μια χαλαρή αλλά
σίγουρη στάση του σώματος, είναι απαραίτητα στοιχεία επικοινωνίας για να
προσέξουν και να συνεργαστούν τα παιδιά όταν οι γονείς δίνουν οδηγίες για
κάτι. Με αυτό τον τρόπο τα παιδιά νιώθουν ότι οι γονείς τους νιώθουν αυτοπεποίθηση με τον
ηγετικό τους ρόλο, και είναι επομένως πιο πιθανό να προσέξουν αυτά που έχουν να τους πουν!
Οι γονείς πρέπει να θυμούνται πως ο υπερβολικά φιλικός τόνος φωνής και μια παθητική στάση
σώματος μπορεί να μην είναι βοηθητικά στο να ανταποκριθούν τα παιδιά στις προσδοκίες τους.
Με αυτό τον τρόπο επικοινωνίας το πιο πιθανό είναι πως τα παιδιά δε θα τους πάρουν στα
σοβαρά. Από την άλλη πλευρά, μια επιθετική στάση και ένας υπερβολικά αυστηρός
τόνος στη φωνή μπορούν να γίνουν αιτία για να νιώσουν τα παιδιά εκφοβισμό, να
μπερδευτούν και να αποπροσανατολιστούν από το λεκτικό μήνυμα που θέλουν να
τους μεταφέρουν οι γονείς. Επίσης, όταν οι γονείς επικοινωνούν με φωνές, περνούν
ασυναίσθητα το μήνυμα ότι μπορούν να κάνουν το ίδιο και τα παιδιά, ή μπορεί φωνάζοντας να
κατηγορηθούν οι ίδιοι για ανάρμοστη συμπεριφορά από τα να επικεντρωθούν τα παιδιά στη
δική τους.
Τα παιδιά έχουν ανάγκη να γνωρίζουν τις προθέσεις της επικοινωνίας με τους γονείς τους.
Όταν οι γονείς επικοινωνούν με τα παιδιά θετικά και σωστά, τα βοηθούν να κατανοήσουν το
μήνυμα που θέλουν να τους περάσουν και λειτουργούν σαν θετικό πρότυπο συμπεριφοράς !
(Πηγή : Parentshelp.gr)

Ἐπιμέλεια : Βίκυ Ἀγγελή, Φιλόλογος

4