Κυριακή των Βαΐων

Δεήσεις με ευχαριστία
Η Κυριακή των Βαΐων είναι μία μέρα μοναδική μέσα στην περίοδο του ιερού
Τριωδίου. Είναι ο πρόναος της Μεγάλης Εβδομάδος. Είναι ημέρα πανηγυρική ανάμεσα
στις τόσες κατανυκτικές. Διότι ο Κύριος προτυπώνοντας τον αιώνιο θρίαμβό του,
εισέρχεται στην αγία πόλη «καθήμενος επί πώλον όνου» . Και τα πλήθη του λαού
Τον υποδέχονται μετά βαΐων και κλάδων και ζητωκραυγάζουν: «Ευλογημένος ο
ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου, ο βασιλεύς του Ισραήλ» .
Το αποστολικό ανάγνωσμα της
ημέρας σ’ αυτό το κλίμα κινείται.
«Χαίρεται εν Κυρίω πάντοτε»,
μας λέει ο απόστολος Παύλος.
Και το επαναλαμβάνει και πάλι,
«χαίρετε». Να χαίρεστε. Η
επιείκειά
σας
και
η
υποχωρητικότητά σας ας γίνει
γνωστή
σ’
όλους
τους
ανθρώπους, ακόμη και στους
απίστους. Ο Κύριος πλησιάζει να
έλθει και θ’ αποδώσει στον
καθένα ό,τι του ανήκει. Μη
κυριεύεστε από άγχος για τίποτε,
αλλά για κάθε τι που σας παρουσιάζεται να κάνετε γνωστά τα αιτήματά σας προς τον
Θεό με την προσευχή και με τη δέηση, οι οποίες πρέπει να συνοδεύονται και με
ευχαριστία ευγνωμοσύνης για όσα ο Θεός μας έδωσε. «Μετά ευχαριστίας τα
αιτήματα υμών γνωριζέσθω προς τον Θεόν». Κι έτσι, η ειρήνη του Θεού, της
οποίας την τελειότητα δεν μπορεί να νιώσει κάθε νους, θα φρουρήσει τις καρδιές σας
και τις σκέψεις σας, εφόσον μένετε ενωμένοι με τον Ιησού Χριστό.
Σ’ αυτό το ιερό κείμενο μας προκαλεί εντύπωση μια φράση του Αποστόλου που δεν
την κατανοεί κανείς με μία πρώτη ανάγνωση. Ζητά να αναφέρουμε τα προβλήματα
και τις δυσκολίες της ζωής μας στον Κύριό μας με αισθήματα ευχαριστίας και
ευγνωμοσύνης. Γιατί; Διότι όταν εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στα χέρια του Θεού,

1

κατανοούμε ότι ακόμη και τα δυσάρεστα γεγονότα είναι για το καλό μας. Τα ξέρει
όλα ο Κύριός μας και ό,τι επιτρέπει τελικώς συντελεί στη σωτηρίας μας. Αφού όμως
τα ξέρει, γιατί να Του τα αναφέρουμε; Για να δείξουμε την εξάρτησή μας απ’ Αυτόν
και την εμπιστοσύνη μας σ’ Αυτόν. Όλα τα προβλήματά μας μόνο ο Κύριος μπορεί να
μας τα λύσει, γι’ αυτό να τ’ αναθέτουμε όλα στον Θεό. Όλη μας τη ζωή να την
εμπιστευόμαστε σ’ Αυτόν. Το θέλημά του να γίνεται. Εάν είμαστε γνήσιοι άνθρωποι
του Χριστού, θα πρέπει όλα να τα κάνουμε δοξολογητική προσευχή. Και τη δυσκολία
και τη θλίψη και τη χαρά και την επιτυχία. Ό,τι κι αν μας συμβεί. Διότι όλα με την
προσευχή παίρνουν τον δρόμο τους, όταν εμείς έχουμε εμπιστοσύνη και πίστη στην
αγάπη του και την πρόνοιά του. Έτσι θα ζούμε χωρίς αγωνία. Όλα θα γίνονται
προσευχή μέσα στο κλίμα της προσευχής όλα γίνονται με χάρη και χαρά.
Οι σκέψεις και οι πράξεις
Ο άγιος Απόστολος στη συνέχεια μας δίνει πνευματικές παρακαταθήκες σπουδαίες,
που αναφέρονται στις σκέψεις και στις πράξεις μας. Αδελφοί, λέει, όσα είναι αληθινά,
όσα είναι σεμνά, όσα είναι δίκαια, όσα είναι αμόλυντα και αγνά, όσα είναι προσφιλή
στον Θεό και στους καλούς ανθρώπους, όσα έχουν καλή φήμη, και οποιαδήποτε
άλλη αρετή και οποιοδήποτε καλό έργο που είναι άξιο επαίνου, αυτά να συλλογίζεστε
και να προσέχετε, κι έτσι να τα εφαρμόζετε και στη ζωή σας· «ταύτα λογίζεσθε·
και… ταύτα πράσσετε». Αυτά που μάθατε και παραλάβατε με την προφορική
διδασκαλία μου και τα ακούσατε και τα είδατε σ’ όλη τη συμπεριφορά μου και τη
διαγωγή μου, αυτά και να κάνετε. Και τότε ο Θεός που είναι ο χορηγός της ειρήνης
θα είναι μαζί σας.
Όλες αυτές οι πνευματικές παρακαταθήκες που δίνει ο απόστολος Παύλος στους
Φιλιππησίους, αναφέρονται ουσιαστικά σ’ ένα θέμα, στην καθαρότητα και την
αγιότητα των σκέψεων και των πράξεών μας. Να είναι οι σκέψεις μας αμόλυντες, για
να είναι και οι πράξεις μας θεάρεστες. Διότι από το περιεχόμενο του νου και της
καρδιάς μας πηγάζουν και οι πράξεις μας. Αυτήν βέβαια τη γενική αλήθεια μπορούμε
ιδιαιτέρως τώρα τις άγιες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδος να την εφαρμόσουμε με
ιδιαίτερο περιεχόμενο. Μην αφήσουμε δηλαδή το νου μας τις μεγάλες και

κοσμοσωτήριες και ιερές αυτές ημέρες να πελαγοδρομεί στα καθημερινά
και τα βιοτικά. Αλλά ας στρέψουμε το νου και την καρδιά μας στον
ερχόμενο Βασιλέα των βασιλευόντων.

Ας Τον υποδεχθούμε ότι τόσο με βάϊα φοινίκων και πρόσκαιρα επιδερμικά
αισθήματα αλλά με βιώματα ιερά. Σε λίγο η Μεγάλη Εβδομάδα αρχίζει. Θα
αντικρίσουμε τον Κύριο και Βασιλέα της ζωής μας επάνω στο σταυρό. Ας Του
προσφέρουμε όχι τόσο τα δάκρυα και τα άνθη μας, αλλά την καρδιά μας και την
αγάπη μας. Να αφήσουμε το νου μας να πλημμυρίσει με άγιες σκέψεις και

αισθήματα αφοσιώσεως και μετανοίας. Να γίνει η καρδιά μας ιερό όχημα,
για να έλθει μέσα της ο Χριστός. Έτσι θα μεταμορφωθεί και η ζωή μας. Έτσι
και οι πράξεις μας θα εξαγιασθούν. Μοναδική εντρύφησή μας να είναι η μελέτη των
αγίων Παθών του Κυρίου μας. Να πονέσουμε όχι μόνο για τα δικά του Πάθη αλλά και
για τις δικές μας αμαρτίες, που τόσο εύκολα και εξακολουθητικά διαπράττουμε. Κι ας
Τον παρακαλέσουμε να μας κάνει νέους ανθρώπους, αναγεννημένους και
αναστημένους.

(πηγή : http://www.xfd.gr/)

2

Ήθη και έθιμα της Κυριακής των Βαΐων στην Ελλάδα –
Ματιά στη παράδοση
Από την Κυριακή των Βαΐων αρχίζει ουσιαστικά η Μεγάλη Εβδομάδα ή Εβδομάδα
των Παθών. Κατά την σημερινή ημέρα εορτάζεται η ανάμνηση της θριαμβευτικής
εισόδου του Ιησού Χριστού στα Ιεροσόλυμα όπου, κατά τους Άγιους Ευαγγελιστές, οι
Ιουδαίοι Τον υποδέχθηκαν κρατώντας βάϊα ή βάγια (κλάδους φοινίκων) και
απλώνοντας στο έδαφος τα φορέματά τους ζητωκραύγαζαν :

«Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου».

Ήθη και Έθιμα
Σε ανάμνηση της θριαμβευτικής εισόδου του Χριστού στα Ιεροσόλυμα, όλοι οι
Ναοί στολίζονται με κλαδιά από βάγια, από φοίνικες
δηλαδή ή από άλλα νικητήρια φυτά, όπως δάφνη, ιτιά,
μυρτιά και ελιά. Μετά τη Θ.Λειτουργία μοιράζονται στους
πιστούς. Η Εκκλησία μας καθιέρωσε ήδη από τον 9ο αιώνα
το έθιμο αυτό μια και όπως αναφέρει ο Ευαγγελιστής
Ιωάννης «όχλος πολύς…έλαβον τα βάϊα των φοινίκων και
εξήλθον εις υπάντησιν αυτώ». Σημειώνεται ότι στις πρώτες
Εκκλησίες εορτάζονταν η μνήμη αυτή με αναπαράσταση
του γεγονότος. Συγκεκριμένα στους Αγίους Τόπους κατά
τον 4ο αιώνα ο Επίσκοπος ξεκινώντας με πομπή από το
Όρος των Ελαιών εισέρχονταν στα Ιεροσόλυμα επί
«πώλου όνου» περιστοιχιζόμενος από τον κλήρο ενώ οι πιστοί προπορεύονταν
κρατώντας κλάδους φοινίκων. Στους βυζαντινούς χρόνους τελούνταν ο λεγόμενος
«περίπατος του Αυτοκράτορα» όπου η πομπή ξεκινούσε από τα ανάκτορα στην οποία
συμμετείχε ο αυτοκράτορας κρατώντας την Εικόνα του Χριστού πλαισιωμένος από το
ιερατείο όπου και κατέληγε στην Αγιά Σοφιά. Της αυτοκρατορικής αυτής πομπής
προηγούνταν ο λαμπαδάριος ο οποίος έψελνε «Εξέλθετε έθνη και θεάσασθε
σήμερον τον βασιλέα των ουρανών…». Σύμφωνα με την μαρτυρία του
Βαλσαμώνα στο τέλος της Εορτής ο μεν Αυτοκράτορας διένειμε ιδιόχειρα βάγια και
Σταυρούς, ο δε Πατριάρχης κεριά για την Μεγάλη Εβδομάδα.
Οι Βάγιες στην Κάπη της Λέσβου.
Ένα σπάνιο και μοναδικό σε όλη την Ελλάδα έθιμο που πραγματοποιείται το
Σάββατο του Λαζάρου και την Κυριακή των Βαΐων. Με την είσοδο στο τριώδιο τα
παιδιά των δύο μεγάλων τάξεων του Δημοτικού Σχολείου χωρίζονται σε δύο ομάδες.
Με κοινή συναίνεση ο πιο καλός και άξιος μαθητής μπαίνει αρχηγός της ομάδας και οι
δύο ομάδες στην συνέχεια μοιράζονται το χωριό (μισό χωριό η μία και μισό χωριό η
άλλη ομάδα). Τα χαράματα του Σαββάτου του Λαζάρου τα αγόρια των δύο ομάδων
ξεκινούν με γαϊδουράκια σε χωράφια του χωριού όπου υπάρχουν πολλές βάγιες. Εκεί
αφού κόψουν πολλά κλαριά τα φορτώνουν στα συμπαθέστατα τετράποδα και
τραγουδώντας γίνεται η είσοδος στο χωριό και στην εκκλησία πράγμα που συμβολίζει
την είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα. Στην Εκκλησία του χωριού δένονται πολλά
κλαδιά μαζί σε σχήμα κυπαρισσιού και στην συνέχεια στολίζονται με τα βαλάντια δηλ.
κορδέλες και κουρέλια που φέρνουν στην εκκλησία οι κοπέλες των δύο ομάδων. Τα

3

βαλάντια συμβολίζουν τα ενδύματα που έστρωναν οι πιστοί στον Χριστό κατά την
είσοδο στα Ιεροσόλυμα. Η κάθε ομάδα παίρνει την βάγια της και την βάζει μέσα στον
Ιερό Ναό. Πάνω στις Βάγιες τοποθετούνται ξύλινοι μικροί σταυροί που δίνονται στα
νιόπαντρα ζευγάρια του χωριού. Με την αύριο, ανήμερα των Βαΐων και μετά το τέλος
της θείας λειτουργίας οι βάγιες βγαίνουν στο προαύλιο της εκκλησίας όπου θα
τραγουδηθούν από τα μέλη των ομάδων με τον ύμνο «σήμερον έρχεται ο
Χριστός…» το τραγούδι αυτό δεν υπάρχει στην υμνολογία της εκκλησίας καθώς
όπως λέγεται είναι τοπικός ύμνος. Αποτελείται από 20 και πλέον στοίχους που
ψάλλονται εναλλάξ από τις δύο ομάδες και εξιστορεί το χρονικό της ανάστασης του
Λαζάρου. Στην συνέχεια η κάθε ομάδα φορτώνεται την βάγια της και ξεκινά για το
γύρισμα του χωριού. Η βάγια σταματάει στις πόρτες όλων των σπιτιών του χωριού
και τα παιδιά ψάλλουν την καινήν Ανάσταση. Οι
νοικοκυραίοι στο άκουσμα του ύμνου εξέρχονται
του σπιτιού, κόβουν από την βάγια ένα κλώνο και
ένα κομμάτι κορδέλα (την οποία τοποθετούν στο
εικονοστάσι) δίνουν στα παιδιά τον όβολό και
απαραίτητα αυγά τα οποία μαζεύουν τα παιδιά
μέσα στα καλάθια τους. Τα σπίτια που έχουν
νιόπαντρους δίνεται ο μικρός ξύλινος σταυρός που
έχει φτιαχτεί από τα παιδιά. Ο σταυρός είναι
σύμβολό δύναμης και δίνει στους νιόπαντρους δύναμη ώστε να παρευρεθούν στον
δρόμο του νέου τους βίου. Αφού οι βάγιες περάσουν από όλα τα σπίτια του χωριού
στην συνέχεια καταλήγουν στους φούρνους του χωριού όπου θα γίνουν το άγιο
καύσιμο για το ψήσιμο του ψωμιού της Λαμπριάτικης κουλούρας. Ένα έθιμο που μας
έρχεται από την Αλησμόνητη Πατρίδα Ίμβρο, και αναβίωνε κάθε χρόνο την Κυριακή
των Βαΐων. Την Κυριακή τω Βαγιώ, όλοι έβγαιναν απ' την εκκλησιά με μια αγκαλιά
βάγια. Χαιρετούσαν ο ένας τον άλλο, χτυπώντας ελαφρά την πλάτη με τα πράσινα
κλαδιά, και εύχονταν: " Και του χρόνου και καλό Πάσχα".
Κέρκυρα
Η λιτανεία της Κυριακή των Βαΐων τελείται σε ανάμνηση της απαλλαγής του
νησιού από την Πανώλη, (θανατικό) από την οποία κινδύνευσε ο πληθυσμός του
νησιού, που η φθοροποιός νόσος καταμάστιζε τα νησιά του Ιονίου και την Ιταλία,
από την οποία και μεταδόθηκε ο βάκιλος της Πανώλης τον Οκτώβριο του 1629 μ.Χ.
Μετά από πάνδημη δέηση στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος ο λοιμός σταμάτησε
όταν φως σαν λυχνάρι ξεπρόβαλε πάνω από το καμπαναριό του Αγ. Σπυρίδωνος.
Έτσι, η ημέρα των Βαΐων που έπαυσε ολοσχερώς η νόσος, καθιερώθηκε μετά από
αίτηση των συνδίκων (εγχώρια αρχή) και θεσπίσματος του Βενετού Βάϊλου Ιωάννη
Πριούλη στις 21 Ιουνίου 1630 μ.Χ. , σαν ημέρα λιτάνευσης του Ιερού λειψάνου.
(πηγή: http://agioritikovima.gr)

Ἐπιμέλεια : Ἀγγελή Βίκυ

4

Related Interests