ΕΤΟΣ Η’

7 ΙΟΥΛΟΥ 2014
Τεύχος 376
ΚΥΡΙΑΚΗ Δ’ ΜΑΤΘΑΙΟΥ. Σισώη οσίου, Λουκίας Παρθενομάρτυρος

Χωρίς φόβο Θεού

Τ

όσον καιρό ακούμε για την κρίση, μιλάμε για την κρίση, βιώνουμε την
κρίση, με τη διαφορά πως εστιάζουμε σχεδόν αποκλειστικά στο
οικονομικό επίπεδο... Αποφεύγουμε συχνά
να αναρωτηθούμε πως στ' αλήθεια
φτάσαμε εκεί; Δεν είναι δυνατό να φταίνε μόνο
οι πολιτικοί... Άλλωστε κι αυτούς εμείς επιλέξαμε
να τους δώσουμε την εξουσία, άρα δεν μπορεί,
σε γενικές γραμμές μας αντιπροσωπεύουν... Οι
ιδέες, οι ενέργειες, οι αποφάσεις τους... Αλλιώς,
κάτι διαφορετικό θα είχαμε κάνει, κάπως θα
είχαμε αντιδράσει. Αντιθέτως, όλο σχεδόν το προ κρίσης διάστημα, εμείς
ζούσαμε πραγματικά στον κόσμο μας, παραδομένοι σε μια ατμόσφαιρα
επίπλαστης ευμάρειας, όπου όλα επιτρέπονταν κι όλα θεωρούνταν φυσικά... Ή
μάλλον όχι...
Φυσικό θεωρούνταν και σε πολλές περιπτώσεις εξακολουθεί να
θεωρείται ό, τι επιτρέπει στον άνθρωπο να γίνεται δούλος των παθών, των
ενστίκτων και των «θέλω» του. Τότε μόνο χαρακτηρίζεται πραγματικά
ελεύθερος! Πόσο όμως μπορεί να είναι ελεύθερος εκείνος που είναι δούλος των
παθών του; Που οι όποιες πράξεις υπαγορεύονται από τις πρόσκαιρες επιθυμίες
του;
Δεν είναι τυχαίο που η πρώτη φράση του σημερινού Αποστολικού
αναγνώσματος είναι «ελευθερωθέντες δε από της αμαρτίας εδουλώθητε τη
δικαιοσύνη» ... Κι όμως πόσες φορές ο καθένας από εμάς δε ''βάφτισε'' την

αμαρτία, το λάθος δρόμο, το πάθος ελευθερία και την πραγματική ελευθερία ως
δουλεία;
Φοβάμαι πως η απάντηση δε θα αρέσει σε πολλούς, μιας και ακόμα και
το να παραδεχτεί κάποιος ότι η «ασθένεια της σαρκός» κι όχι η
ελευθεροφροσύνη του υποκινούν κάποιες ενέργειες ή και τον τρόπο ζωής του,
γενικώς, απαιτεί μεγάλη ταπείνωση...
Κι αν κάπως έτσι δρα ο απλός πολίτης, γιατί να διαφέρει ο εκάστοτε
πολιτικός, που από εκείνον εκλέχθηκε; Άλλωστε,
από τα σπλάχνα αυτής της κοινωνίας πολιτών
γεννήθηκε και ανδρώθηκε, γιατί να αλλάζει σε κάτι
η δική του πρακτική από των εκλογέων του; Ίσα
ίσα, συχνά μεθυσμένος από τη δύναμη που του
προσφέρει η εξουσία, διαποτίζεται από ένα
συναίσθημα
αλαζονείας
και
παντοδυναμίας,
πιστεύοντας πως ο λαός οφείλει να υπηρετεί τις ανάγκες του κι όχι αυτός τις
ανάγκες του λαού.
Δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον Εκατόνταρχο του Ευαγγελικού
αναγνώσματος, ο οποίος με αξιοθαύμαστη πίστη θερμοπαρακάλεσε τον Κύριο
να θεραπεύσει το δούλο του. Μακάρι οι άρχοντες του σήμερα να
συμπεριφέρονταν όπως ο αντίστοιχος Εκατόνταρχος κι όχι ως υπερφίαλοι
σύγχρονοι μαχαραγιάδες... Μακάρι να είχαν την πίστη και την εμπιστοσύνη του
απέναντι στον Θεό... Μακάρι, τέλος, τόσο αυτοί, όσο και ο λαός, συνολικά, να
είχαν αυτό που οι απλοϊκοί και ταπεινοί συνηθίζουν να αποκαλούν «Φόβο
Θεού». Τότε, πιθανότατα να μη χρειαζόταν να λάβουμε το σκληρό μάθημα της
κρίσης…

Ελευθερία και τρόπος ύπαρξης στην Ορθοδοξία
Πρωτ. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου
Αποσπάσματα από την 5η παιδαγωγική Ομιλία περί «Ορθόδοξης Ελευθερίας»

«…Προσέξτε: αμαρτία -κρατήστε αυτόν τον ορισμό- είναι η ατομικότητα. Αυτό είναι η
αμαρτία. Η αδυναμία αυτού του τρόπου υπάρξεως που σας είπα. Η αυτονόμηση. Η
οποιαδήποτε αυτονόμηση, έχει μέσα της αμαρτία. Η οποιαδήποτε αυτονόμηση. Να επανέρθω
στον Μάξιμο τον Ομολογητή, στο έργο του, πάλι «Περί θείων ονομάτων». Λέει: «αμαρτία το
παρά τον σκοπόν βάλλον». Αυτό που με βγάζει έξω από τον σκοπό μου, λέει. Ποιος είναι ο
σκοπός μου; Το «υπάρχειν». Ο αγαπητικός τύπος «ο Θεός αγάπη εστίν», είναι ο τρόπος
υπάρξεώς Του και εγώ, ο τόπος υπάρξεώς μου, είναι η «αγάπη», που σημαίνει, πια,όχι
αυτονόμηση! Προσέξτε αυτή την «αγάπη»! «Όχι αυτονόμηση».

Η αγάπη δεν σημαίνει ότι «σ’ αγαπώ». Θα εκφραστεί, αγάπη, σε μια μακροχρόνια
σχέση όπου δεν θα αυτονομηθείς από αυτόν που αγαπάς. Αν αυτονομηθείς δεν υπάρχει
αγάπη. Υπήρχε συμφέρον, υπήρχε κέρδος, υπήρχε ηδονή, υπήρχε χρησιμοποίηση,
υπήρχε καταπάτηση, υπήρχαν χίλια πράγματα... Αλλά πρέπει να υπάρχει μέσα «αυτό» το
στοιχείο: η έλλειψη της αυτονόμησης. Γι’ αυτό, βλέπετε, η Εκκλησία θεωρεί στην πρακτική
έκφραση τραγικό π.χ. το διαζύγιο. Πιο τραγικό, όμως, από τα τραγικά, είναι η αυτονόμηση.
Μέσα στα ίδια πλαίσια -επίσης τραγικό- το ξέρετε, ανήκει αυτό το τελείως ηθικιστικό
χρησιμοποιούμενο, προγαμιαίο σεξ. Είναι αυτονόμηση! Είναι η διατήρηση των αναγκών του
σώματος.
Δεν είναι, απλώς, ηθική αυτό που κάνει η Εκκλησία μας. Κάνει βαθειά θεολογία!
Αλίμονο, την ίδια ηθική την λέει και ένας ρωμαιοκαθολικός θεολόγος. Είναι άλλο αυτό που
κρύβεται από πίσω! Δεν είναι ότι παραβαίνω το θέλημα του Θεού και την εντολή του Θεού. Και
ρωτούν μερικοί, «πού το λέει η Αγία Γραφή αυτό;» Και, παρ’ όλο που το λέει, ακούς να λένε, ότι
«...δεν με νοιάζει και αν δεν το’ λεγε». Γιατί, ακριβώς, επειδή όλη η Αγία Γραφή είναι «ο Θεός
αγάπη εστί», το λέει κυριαρχικά, παντού! Ο Σταυρός του Χριστού, των Αποστόλων, των
Μαρτύρων της Εκκλησίας ήταν αυτή η έκφραση, του τρόπου υπάρξεως της αγάπης! Αυτό είναι.
Τι θα πει «πού το λέει;». Βλέπεις πού το λέει νομικώς, «Το λέει; Αν δεν το λέει δεν το πιστεύω!».
Μα ΟΛΟ το Ευαγγέλιο, ΟΛΗ η Αγία Γραφή είναι αυτή που το λέει! Είναι ο τρόπος υπάρξεως!
Όταν ο Μωυσής λέει στο Θεό «τι είσαι;», ζητάει τον τρόπο υπάρξεώς Του, και λέει ο
Θεός, «εγώ είμαι ο Ών» (Έξ. γ΄/3, 14-15). Του δίνει τρόπο υπάρξεως! Και είναι πολύ
συγκλονιστική λέξη, αυτό το «Ών». Η ύπαρξη, το «Ών», είναι κάτι το οποίο αγαπάει και
αγαπιέται, πολύ βαθειά. Μάλιστα η μετάφραση των Πατέρων αλλά και η προσέγγισή στο
εβραϊκό πρωτότυπο, είχε πολύ μεγάλη σημασία στους Εβραίους, το «γίγνεσθαι», και στα
εβραϊκά λέγεται «γιαχι βαγια χι» -«είμαι αυτός που είμαι»-. Και στα ελληνικά, φοβερά
πετυχημένα, οι Ο΄ Μεταφραστές λένε, «εγώ ειμί ο Ών», προσεγγίζοντας την οντολογία της
αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας. Και προσέξτε: εκεί μιλούσαν για το «όν», και εδώ λέει «εγώ
είμαι ο Ών». Φοβερή, συγκλονιστική η προσέγγισή των Εβδομήκοντα! Και μάλιστα, θα έλεγα,
προφητική προσέγγιση. Η μετάφραση των Εβδομήκοντα γίνεται χρόνια πριν από την Καινή
Διαθήκη. Και λέγοντας «ο Ών» σπάζει όλη την φιλοσοφία της αρχαίας Ελληνικής σκέψης που
ήτανε «το όν», η λεγόμενη οντολογία. […]
Έτσι λοιπόν, αμαρτία είναι να φύγεις από το σκοπό του να είσαι αγάπη, να είσαι ο
τρόπος υπάρξεως. Γι’ αυτό, ο Θεός κρίνει όχι επειδή τιμωρεί, αλλά επειδή είναι αυτό που
είναι. Αν δείτε έναν άνθρωπο, έναν αγιασμένο Γέροντα και -σκεφτείτε- τον δείτε
φωτοφόρο, και δείτε τις αμαρτίες σας και αναλογιστείτε, θα κριθείτε οι ίδιοι. Σας έκρινε;
Όχι! (…). Κριθήκατε οι ίδιοι μπροστά σ’ αυτόν. Και όπου, μάλιστα, μπορείς να συναντήσεις
έναν τέτοιο Γέροντα και αν ακόμα τον καταλάβεις, γιατί τα μάτια σου θα είναι θολωμένα.
Έχουμε μερικές περιγραφές από τους Αγίους, λ.χ. αυτή η γνωστή περιγραφή που έχουμε από
τον Άγιο Σεραφείμ του Σάρωφ, όπου κάθεται ο άλλος πλάι του και δεν του λέει και σπουδαία
πράγματα, αλλά συγκλονιζόταν από αυτό που ήταν ο άλλος, το είναι, τον τρόπο υπάρξεως, που
καθόταν πλάι του αγαπώντας τον. Κι ο άλλος συγκλονίστηκε! Γιατί καθόταν πλάι του
αγαπώντας τον! Δεν του έλεγε «σ’ αγαπώ», ήταν «αγαπώντας τον»! Αυτό είναι ο τρόπος
υπάρξεως. Ο Θεός λοιπόν δεν τιμωρεί, είναι «αυτό που είναι».

Γι’ αυτό στο Χριστό δεν υπάρχει επιλογή μεταξύ καλού και κακού. Είναι
αρχαιοελληνική φιλοσοφία αυτή. Στον Χριστιανισμό δεν διαλέγουμε μεταξύ καλού και κακού(…)
Διαλέγουμε μεταξύ ζωής και θανάτου. Λέει ο Μάξιμος ο Ομολογητής, «Το απλώς λεγόμενον
κακόν, ου πάντως κακόν, και το απλώς λεγόμενον καλόν, ου πάντως καλόν», στο «Περί
Διαφόρων Αποριών», που προανέφερα. Δεν είναι η σύγκριση καλού και κακού, η ιστορία του
Ηρακλή που διαλέγει, δηλαδή, τον δρόμο του «καλού» ή της «κακίας». Δεν μας λέει τίποτα
αυτό. Δεν μου λέει τίποτα η λέξη «καλός» ή «κακός». Δεν μου λέει τίποτα καλό η λέξη «ηθικός».
Με ενδιαφέρει να υπάρχει ο τρόπος ζωής.
Στις Διδαχές των Δώδεκα Αποστόλων, ένα μεταγενέστερο έργο που φέρει όλη την
διδασκαλία των Αποστόλων σε ένα κείμενο, λέει «οδοί δύο εισί». Βλέπετε: «οδοί». Μία της
ζωής και μία του θανάτου. Δεν είναι πια το «καλό» και το «κακό», είναι τι δρόμο διαλέγεις. Η
Εκκλησία ελευθερώνει τον άνθρωπο από αυτές τις συμβατικές ηθικές, που έχουν μέσα τους
αυτό το «πώς βλέπεις το Θεό», «πώς τον καταλαβαίνεις», «πώς σε κρίνει ο Θεός». Δεν μας
ενδιαφέρει η βελτίωση των ηθών αλλά η αποκατάσταση του ανθρώπου στο πλήρωμα
της ζωής, δηλαδή, στην αγάπη. Αυτό μας ενδιαφέρει! Δεν με ενδιαφέρει ένας άνθρωπος
να γίνει καλύτερος. Δεν με νοιάζει να γίνει καλύτερος! Γιατί το καλό είναι τόσο φθαρτό!
Ποιο είναι το καλό; Με ενδιαφέρει, ο άνθρωπος, να μπει στο πλήρωμα του Θεού, να
μπορεί να αγαπάει δηλαδή. Αυτό είναι τρόπος υπάρξεως, αυτό είναι η δική σας ζωή,
δηλαδή. Τι σημαίνει «αυτός είναι καλός»; Δεν μου λέει τίποτα αυτό. Και στη δική σας
πορεία, την πνευματική, εκεί θα προχωρήσετε. Μην αναζητείτε «ποιο είναι το καλό» και «ποιο
το κακό». Να μπείτε σ’ αυτόν τον τρόπο υπάρξεως. Πρέπει, δηλαδή, να γίνει μέσα μας μια
υπαρκτή αλλαγή, στον τρόπο υπάρξεώς μας. Εδώ είναι η κατάργηση της ατομικότητας, εδώ
είναι η ιστορία της μετάνοιάς μας. Ακόμη και όταν εξομολογείστε δεν απαριθμείτε αμαρτήματα
που τα κάνετε και λυπάστε γι’ αυτά.
Πρέπει να γίνει μια αλλαγή στον τρόπο υπάρξεως. Γιατί αμαρτήσατε και αμαρτήσαμε;
Γιατί λειτουργήσαμε ατομικά! Και πρέπει να αλλάξει αυτός ο τρόπος υπάρξεως και να
καταργηθεί η ζωή αυτής της ατομικότητας και να γίνει ζωή αγάπης!...»
Πηγή: www.oodegr.com

Πνευματική πολιτεία
ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ Ι.Ν. ΑΓΙΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗΣ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ π. ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ ΜΠΡΙΛΗΣ
ΤΗΛ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ : 2102472946 - 2102486128
ΚΙΝΗΤΟ ΓΙΑ SMS :6976502008 , E-MAIL : inakeal@gmail.com
Αν έχετε κάποια ερώτηση, αν θέλετε να κάνετε κάποια παρατήρηση, αν επιθυμείτε
να εκφράσετε ο,τιδήποτε σχετικό με αυτό το έντυπο που παίρνετε στα χέρια σας,
παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας είτε με e-mail, είτε με SMS, είτε τηλεφωνικά,
είτε ερχόμενοι να μας συναντήσετε προσωπικά.
ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ