Enzym

Enzym
Bởi:
Wiki Pedia
Enzyme là chất xúc tác sinh học có thành phần cơ bản là protein.
Trong cuộc sống sinh vật xảy ra rất nhiều phản ứng hóa học, với một hiệu suất rất cao,
mặc dù ở điều kiện bình thường về nhiệt độ, áp suất, pH. Sở dĩ như vậy vì nó có sự hiện
diện của chất xúc tác sinh học được gọi chung là enzyme.
Như vậy, enzyme là các protein xúc tác các phản ứng hóa học. Trong các phản ứng này,
các phân tử lúc bắt đầu của quá trình được gọi là cơ chất (substrate), enzyme sẽ biến đổi
chúng thành các phân tử khác nhau. Tất cả các quá trình trong tế bào đều cần enzym.
Enzym có tính chọn lọc rất cao đối với cơ chất của nó.
Hầu hết phản ứng được xúc tác bởi enzym đều có tốc độ cao hơn nhiều so với khi không
được xúc tác. Có trên 4 000 phản ứng sinh hóa được xúc tác bởi enzym.
Hoạt tính của enzym chịu tác động bởi nhiều yếu tố. Chất ức chế là các phân tử làm
giảm hoạt tính của enzym, trong khi yếu tố hoạt hóa là những phân tử làm tăng hoạt tính
của enzym.

Tính chất của enzym
1. enzym có bản chất là protein nên có tất cả thuộc tính lý hóa của protein. Đa số
enzym có dạng hình cầu và không đi qua màng bán thấm do có kích thước lớn.
2. tan trong nước và các dung môi hữu cơ phân cực khác, không tan trong ete và
các dung môi không phân cực.
3. không bền dưới tác dụng của nhiệt độ, nhiệt độ cao thì enzym bị biến tính. Môt
trường axít hay bazơ cũng làm enzym mất khả năng hoạt động.
4. enzym có tính lưỡng tính: tùy pH của môi trường mà tồn tại ở các dạng: cation,
anion hay trung hòa điện.
5. enzym chia làm hai nhóm: enzym một cấu tử (chỉ chứa protein) như pepsin,
amylase... và các enzym hai cấu tử (trong phân tử còn có nhóm không phải
protein)
Trong phân tử enzym hai cấu tử có hai phần

1/3

còn có các nhóm chức coenzym và các nhóm ngoại khác kết hợp tạo thành trung tâm hoạt động 5. Trong quá trình xúc tác của enzym chỉ có một phần tham gia trực tiếp vào phản ứng để kết hợp với cơ chất gọi là "trung tâm hoạt động". Chúng liên kết sao cho có thể tạo ra và cắt đứt sự dính nhau được gây nên do biến động nhiệt ngẫu nhiên ở nhiệt độ thường.. 3. -COOH của các acid amin cuối mạch. 4. quyết định tính đặc hiệu) • coenzym: phần không phải protein (trực tiếp tham gia vào phản ứng enzym). Sự kết hợp của các nhóm chức của các acid amin. bản chất là những hợp chất hữu cơ phức tạp. 2. Trong "enzym 1 cấu tử"..những phần enzym khi kết hợp với các chất có phân tử nhỏ nào đó sẽ làm biến đổi cấu trúc bậc ba của toàn bộ phân tử enzym làm cấu trúc trung tâm hoạt động thay đổi → biển đổi hoạt tính của enzym. Trong "enzym hai cấu tử" ngoài mạch polypeptid mà các nhóm chức kết hợp để tạo trung tâm hoạt động. Trung tâm hoạt động của enzym 1. Ở enzym chứa kim loại. các acid amin thường phân bố trên những phần khác nhau của mạch polypeptid nhưng nằm kề nhau trong không gian tạo thành trung tâm hoạt động. -OH của serine. vòng imidazol của histidine. có khả năng hình thành nhiều liên kết yếu với nhau. 2/3 . thường gặp là -SH của cysteine. Cấu tạo đặc biệt của trung tâm hoạt động quyết định tính đặc hiệu và hoạt tính xúc tác của enzym. • Trong một số enzym còn có "trung tâm dị không gian" . w-COOH của aspartie và acid glutamic. Các cơ chất kết hợp với trung tâm hoạt động tạo phức hợp enzym-cơ chất (ES) E + S → ES → E + P S:cơ chất P:sản phẩm • Yêu cầu: E và S phải bổ sung về mặt không gian và hợp nhau về mặt hóa học. Một enzym có thể có 2 hoặc nhiều trung tâm hoạt động. các ion kim loại cũng tham gia vào việc tạo trung tâm hoạt động 6. Trong các nhóm chức tham gia tạo trung tâm hoạt động cần phân biệt hai nhóm: "tâm xúc tác" (tham gia trực tiếp vào hoạt động xúc tác của enzym) và "nền tiếp xúc" (giúp enzym kết hợp đặc hiệu với cơ chất) 7. tác dụng của các trung tâm hoạt động không phụ thuộc vào nhau.Enzym • apoenzym: phần protein (nâng cao lực xúc tác của enzym.

Đặc hiệu lập thể: chỉ tác dụng lên một dạng đồng phân quang học. Đặc hiệu tương đối: enzym có tác dụng lên một kiểu nối hóa học nhất định trong phân tử cơ chất mà không phụ thuộc vào bản chất hóa học của các cấu tử tham gia tạo thành liên kết đó 4.Enzym Tính đặc hiệu của enzym Enzym chỉ tác dụng lên một số cơ chất và một số kiểu nối hóa học nhất định trong phản ứng→tính đặc hiệu 1. Enzym cũng thể hiện tính đặc hiệu với các đồng phân hình học: chỉ tác dụng lên một dạng đồng phân cis hoặc trans 2. Đặc hiệu tuyệt đối: Enzym chỉ có khả năng tác dụng lên một cơ chất nhất định. 3/3 . Đặc hiệu nhóm: Enzym có khả năng tác dụng lên một kiểu liên kết nhất định khi một hay hai cấu tử tham gia tạo thành liên kết này có cấu tạo nhất định. Cấu trúc trung tâm hoạt động của enzym phải kết hợp chặt chẽ với cấu trúc của cơ chất. 3. một khác biệt nhỏ về cấu trúc của cơ chất cũng làm enzym không xúc tác được.